Rezultatet e zgjedhjeve të 31 marsit janë fitorja e parë e demokracisë shqiptare. Demokracia e burgosur për 46 vjet nuk mund të fitojë përfundimisht brenda tre muajve. Çdo vlerësim tjetër ka qenë një dëshirë, një iluzion, një fryt i euforisë. Fitorja e parë e demokracisë, si një fitore e mbarë popullit, u arrit nga Partia Demokratike, forca opozitare më e fuqishme. Ne e përshëndesim atë edhe si fitore të Partisë Republikane. Ne kemi dhënë për këtë kontributin tonë: simpatizantët e Partisë Republikane gjykua[n] se është në të mirë të opozitës në tërësi që të votonin për Partinë Demokratike. Dhe kështu vepruan. Rezultatet e 31 marsit e kthyen shpresën për demokraci në një realitet të padiskutueshëm, në një bindje të plotë se demokracia do të fitojë edhe në betejat e ardhshme. U shemb sistemi monist, jo me dekrete dhe nisma të PPSH-së, por me vullnetin e pathyeshëm të popullit. U vërtetua se forcat më të përparuara janë për demokracinë. U vërtetua se as presioni psikologjik, as mashtrimet ekonomike dhe as kërcënimi me forcë më janë më të plotfuqishëm, siç kanë qenë gati 46 vjetëve. Dhe këto nuk janë pak. Por a mund të arrihej më shumë? Forcat opozitare kryesore kanë rreth 450 mijë vota. PPSH-ja ka në pushtet 450 mijë. Kur forcat opozitare s'a filluan të lindin, PPSH kish organizatë partie në çdo fshat, në çdo ndërmarrje e institucion, në çdo lagje dhe komisari[t] në çdo repart ushtarak. Në këtë mënyrë elektorale për demokraci opozita kishte vetëm mendjen dhe zemrën, bindjen në atë që thoshte dhe shpresën për fitore. PPSH-ja kishte (dhe ka akoma) një aparat gjigand për vendin tonë të vogël, partiak dhe shtetëror, që përdori gjerë e gjerë edhe shkollën, edhe kulacin, pra, edhe kërcënimin edhe «kremkarramen» linë elektoral. Shpifën se po fitoi opozita, do të vrasë komunistët. Kërcënuan se «me gjak e morëm pushtetin, me gjak do ta lëmë». Por tani nuk është koha të hyjmë në hollësitë e teknikës hi[storike?] të përdorur nga PPSH. Në familje ndodhi që fëmija pushon së qari, duke i dhënë një karamel ose duke e trembur. Edhe në vitin e gjashtëdhjetë e një, që s'ka afësinë për të analizuar përmbajtjen e fakteve dhe të informacioneve, e ndëshkrohen politikisht edhe shkollë, edhe kul[a]c. Sado qeshin këta, janë vota i reze[l]e për PPSH-në që nuk do t'i ketë në zgjedhjet e ardhshme për në Kuvend a për në zgjedhjet e pushtetit lokal. Dhe vota reale ka vetëm PPSH-ja, sepse vetëm ajo rishte dorë të dija këto mjete. Në këtë kohë vështirësi të ndryshme shumë raporti i forcave në rezultatet e zgjedhjeve. Pranda] në qendrat litoria e parë e demokracisë, pavarësisht se në republikën nuk zumë vendin në Kuvendin e ri. Zunë vend aleatët e saj. Ka në dorë ligjin. Varfëria e thellë që na ka pllakosur, nuk vjen nga k[y] vend s'ka pasuri, s'ka tokë e burime të mjaftueshme, por ngaqë është qeverisur keq, brutalish[t]. Ne themi se mund të ngrihemi burrërisht në këmbë, pasi arritëm në fund dhe të ecim në rrugën që na çon realisht drejt Evropës. Nga ana e saj, Evropa dhe SHBA duhet të kuptojnë se sot, pas zgjedhjeve, është në lojë fati i vendit tonë. Shqipëria ka nevojë për një ndihmë reale, që të mund të shpëtojë dhe të zhvillojë një demokraci të shëndetshme. Është koha për PPSH-ja na informoi se kanë ardhur kaq e aq vap[o]re me grurë, sa kjo e mjaftueshme deri në korrjet e reja. Por ç'do të ndodhë pas korrjeve, kur nuk dimë se ç'i përfaqëson mbjellje, kur grurit nuk po i bëhen shërbimet e duhura, kur disa fshatarëve u janë shpërndarë lopët e stallave të kooperativave në këmbim të votave dhe janë lejuar t'i kullotin në sipërfaqet e gurit të kooperativës? Partia Republikane e konsideron si detyrë të saj të domosdoshme t'u bëjë thirrje të gjithëve që të kërkojnë më shumë, sepse frytet e lidhura të shturrues nuk do t'i hajë udhëheqja e PPSH-së, që është fajtor për përgjegjën, në të cilën e katandisi ekonominë, por mbarë populli. PPSH-ja, e përsërisim, nuk do të jetë në gjendje t'i zgjidhë problemet e vështira ekonomike me shkëputje dirigjent partiak, aq më tepër që zgjedhjet e 31 marsit na bënë të dyshojmë se në duart e kujt ndodhet tani ky shkop. Për anjë çast nuk duhet të harrojmë parullën «shakërmarrje të ndërtimit të socializmit me forcat e veta». Në plan të brendshëm, në kushtet kur po ravijëzohen edhe më tepër forcat ekstremiste skizmatike, duke mbartur rezikun e konfrontimit të hapët, Partia Republikane, edhe pse nuk bën pjesë në Kuvend, e ndjen për detyrë të shtrojë çështjen e zgjedhjes së një presidenti me referendum popullor, i cili me autoritetin e tij dhe duke u ngritur mbi partitë do të mund të mbante drejtpeshimin politik në mbrojtje të popullit dhe të vendit. Në kushtet e jetës normale të sistemit të ri pluralist, të qetësisë dhe të rregullit, të sundimit të shtetit juridik, Partia Republikane do të punojë për zgjidhjen e mjaft çështjeve të radhëve të saj, për organizimin e saj të plotë në mbarë vendin. Ajo po fiton gjënë e më shumë respektin e masave në gjykimin e saj të pjekur për problemet që kanë shqetësuar vendin, me veprim e saj konkrete, me programin e saj më të mirë partiak. Demokracia filloi marshimin e saj të pandalshëm. Partia Republikane do të marrë pjesë në këtë marshim me vendosmëri, dinjitet dhe ndershmëri me të vetmin qëllim interesat e popullit, me të vetmen ambicie interesat e Atdheut.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve për deputetët e Kuvendit Popullor njoftoi se për zgjedhjet e 31 marsit 1991 u regjistruan 197516 zgjedhës në 5480 qendra votimi. Morën pjesë në votime 1956139 zgjedhës, baraz me 98.92 përqind të tyre. Në zonën 166 të rrethit të Pogradecit, meqë mbeti vetëm një kandidat, votimi do të bëhet më 7 prill 1991. Partia e Punës fitoi në 162 zona, baraz me 64.8 përqind kundrejt 250 zonave elektorale (Në 19 zona PPSH ka patur kandidatë të përbashkët me levat e saj; Frontin Demokratik, Bashkimin e Rinisë dhe Bashkimin e Grave). Partia Demokratike fitoi në 65 zona, baraz me 26 përqind kundrejt 250 zonave elektorale. Organizata «OMONIA» fitoi në 3 zona. Komiteti i Veteranëve fitoi në 1 zonë. Në turin e dytë do të konkurrojnë 34 kandidatë, nga të cilët 17 janë të PPSH dhe të levave të saj; 16 të Partisë Demokratike dhe 1 i Organizatës «Omonia». Edhe në zonën 142 do të bëhen zgjedhje të tjera se kandidati i Partisë Demokratike ka fituar 31.6 përqind të votave.

(REPORTAZH NGA NGJARJET NË SHKODËR) Në qendër e shtypit morëm vesh se dik a c rë ndë kish ngr-ja-rë në Shkodër. Nisemi urgjentisht së bashku me dy gazetari italiane, Florido Borziki dhe Antonio Skuro si dhe një brazilian Mark Antonio Rezidente. Gjatë rrugës parakaluam një autokolonë të gjatë prej 12 makinash të mbushura plot me trupa të armatosur speciale 326. Sapo hyjmë në urën e Bahçallëkut dëgjojmë krisma. Në zërugën një trumë e madhe njerëzish poshtë marrin vesh se jemi gazetarë. Menjëherë na fusin në shtëpinë e një të vrari. Mezi u futëm deri tek i vdekuri pasi shkallët e pallatit dhe brenda apartamentit ishin plot njerëz. Mes të kujt të nuk dinim dhe i shtrirë e i pa jetë 24 vjeçari Arben Broci. Një nga ata trid-hë-të studentët që u takuan dhjetorin e kaluar me Ramiz Alinë në kuadrin e lëvizjes studentore. E ema, Lija, i fekonte ballin kufomës dhe ende s’e besonte «këshngjear». Kufomës së shtrirë ashtu përpara nuk i dukeshin plagët pasi plumbi e kishte marrë pas shpine. Aty thuhej se Arbeni ishte qëlluar me snajper nga tarraca e Komitetit të Partisë së Punës. Si ishte vrarë ai?! Pasi u ndërrua me mjeshtëri në Universitet ku ai frekuentonte vitin e pestë të inxhinierisë që futur në punë në fabrikën e cigareve në Shkodër. Kësisoj dënte t'i ndihmonte në njëfarë mënyre familjes së tij të kupatur ekonomikisht, sidomos pas vdekjes së babait, para dy vjetëve. Të hënën, pasi u mor vesh fitorja e komunistëve njerëzit dolën nëpër rrugë. Shkodra kishte votuar rreth 90 përqind për PD dhe fitoret e komunistëve natyrisht e shihte si një fatkeqësi. Para zgjedhjeve nuk besonin në fitoren e tyre, Flisnin edhe për manipulime që kishin ndodhur atje. Vazhdimisht ata do të thoshin: Demokracia nuk duhet të jetë e barabartë me injorantët. (Me këtë slogan ata godisnin ata që dekretuan anëtarin e komunisteve). Të hënën në orën 2:00 manifestimi kish nisur. Njerëzit, ndërsa grumbulloheshin thërrisnin: «Mashtrues, mashtrues!» duke rrethuar Komitetin e Partisë së rrethit. Arbeni gazët bëjtë kësaj kohe qëndronte në ballë të turmës. Sipas shumë njerëzve që takuam, ai i ftonte ata për qetësi. Vetëm për gazetës. Edhe të mar[r]ën në mëngjes po kështu. Turma kish dalë në shesh për të manifestuar. Në krye ishin vënë nxënësit e shkollave të mesme «29 Nëntori» dhe «Jordan Misja». Ndërkohë që Arbeni bënte thirrje për paqe dhe për shmangien e keqesve në orën 8.45 goditet pas shpine nga forcat e policisë së rendit. Pak si mbetet te vdekuri në shesh Bujar Bisbanaku e Bensik Çeka. Edhe këta fare të rinj. Turmën pastaj e zë gjak-u. Ajo nis e djeg Komitetin e Partisë fund e krye. Ndërkohë nisin përforcime me trupa ushtarake, mjete, tanke e autoblinda që dua të shpërndajnë demonstruesit. Ballafaqimi të for-cës shkodranët i përgjigjen po me forcë. Janë skena ngjethëse që për nga përmasat të kujtojnë pragun e një lufte civile. Si rezultat, i këtij veprimi i mësyen të plagosur rëndë 58 demonstrues, nga të cilët vetëm një pjesë mundën të shkojnë në spital. Të gjitha këto ngjarje që ndodhën më shpejtësi e renduan edhe më situatën. Pastaj qytetarët të revoltuar i vunë zjarrin dy tankeve dhe ngritën menjëherë barrikadat. Qëndresa e tyre e fuqishme bëri që të tërhiqeshin mbrap[a]nik forcat e policisë dhe trupat e autoblindat ushtarake. Gjithçka shqetësimi ka mbetur kuj-r[r]je të votoni për kandidatët e Partisë Demokratike dhe kandidatin e «Omonias»! Këte hënë në orën 2:00 manifestimi kish nisur. Njerëzit, ndërsa grumbulloheshin thërrisnin: «Mashtrues, mashtrues!» duke rrethuar Komitetin e Partisë së rrethit. Arbeni gazët bëjtë kësaj kohe qëndronte në ballë të turmës. Sipas shumë njerëzve që takuam, ai i ftonte ata për qetësi. Vetëm për gazetës. Edhe të mar[r]ën në mëngjes po kështu. Turma kish dalë në shesh për të manifestuar. Në krye ishin vënë nxënësit e shkollave të mesme «29 Nëntori» dhe «Jordan Misja». Ndërkohë që Arbeni bënte thirrje për paqe dhe për shmangien e keqesve në orën 8.45 goditet pas shpine nga forcat e policisë së rendit. Pak si mbetet te vdekuri në shesh Bujar Bisbanaku e Bensik Çeka. Edhe këta fare të rinj. Turmën pastaj e zë gjak-u. Ajo nis e djeg Komitetin e Partisë fund e krye. Ndërkohë nisin përforcime me trupa ushtarake, mjete, tanke e autoblinda që dua të shpërndajnë demonstruesit. Ballafaqimi të for-cës shkodranët i përgjigjen po me forcë. Janë skena ngjethëse që për nga përmasat të kujtojnë pragun e një lufte civile. Si rezultat, i këtij veprimi i mësyen të plagosur rëndë 58 demonstrues, nga të cilët vetëm një pjesë mundën të shkojnë në spital. Të gjitha këto ngjarje që ndodhën më shpejtësi e renduan edhe më situatën. Pastaj qytetarët të revoltuar i vunë zjarrin dy tankeve dhe ngritën menjëherë barrikadat. Qëndresa e tyre e fuqishme bëri që të tërhiqeshin mbrap[a]nik forcat e policisë dhe trupat e autoblindat ushtarake. Gjithçka shqetësimi ka mbetur kuj-r[r]je të votoni për kandidatët e Partisë Demokratike dhe kandidatin e «Omonias»! Kjo ishte një ngjarje që, në fakt, nuk mund të jetë përshkruar e deri të përuronom zgjedhjet në këtë formë. Kujt i vlejnë tani banjat e gjakut?! — pyesin dhe përgjigjen vetë qytetarët e Shkodrës. Ndërkohë që në sheshin e Parrucës vazhdojnë të digjen dy tanke dhe një makinë ushtarake. Me të parët gazetarët e huaj, qytetarët e shumtë të tronditur i venë në dy mesh duke u thënë: «Italianë?! Oh më ne fund, mirëseardhët!» E shihni ç'po ngjet?! Janë duke na vrarë të gjithëve. Beni diçka për ne, pasi kërkojmë të informohet realisht opinioni publik botëror. Pasi thonë këtë gjithkush do të flasë, të shfryjë dufin, dikush qan, e ndonjë tjetër na jep edhe gjëra të mëdha përdash miltrolzi dhe nga ato të markave «Kalashnikov». Një pjesë e turmës është e irrituar edhe nga korrespondenti i RAI-1, i cili në intervistën që pati me televizionin tonë duke trajtuar zgjedhjet tha: «Shqipëria me këto votime ka zgjedhur rrugën e reformave pa aventurë. «Ç'është ky gazetar, thërrisnin ata të revoltuar. Ne kemi respekt të veçantë për gazetarët italianë, për seriozitetin dhe aftësitë e realizimit e tyre. Po ky nuk është prej tyre siç pas e sheh Shkodërin vetëm nga Hotel «Dajti». E prej andej dukej vërtet mirë e bukur. Gazetarët e mirëptonin mendimin e tyre jo si për sy e faqe. Këtë unë e dija më parë pasi kish diskutuar edhe me atë, në baret e bashku. Ata të parët ishin indinjur me kë të gazetarët që jepte definicione pa baza dhe tepër të nxituara. Të tillë gazetarë thoshin ata, na turpërojnë të gjithë që kemi ardhur për të shkruar dhe dhënë me rea-lizëm dhe sinqeritet gjithçka që ndodh këtu. Pastaj rreth nesh mblidhen (vijon në f. e 4-të)

FALENDERIM Këshilli i Kishës Ortodokse autoqefale të Tiranës, kleri dhe besimtarët ortodoksë, falenderojnë përzemërsisht në emër të nënës, humanen botërore, mbështetës e çmimit Nobel, Nënë Terezën, për vizitën e saj në këtë ditën 23.3.1991. 1 Ushtrinë shëndet dhe jetëgjatësi. KËSHILLI I KISHËS ORTODO-KSE, TIRANË Komiteti Ortodoks i Kishës Katedrale të Shën Vangjelizmojit të Tiranë, fton besimtarët me një ceremoni fetare ditën e Dafinës; Në Lushnjë agjätë marsit u hap xhamia e qytetit, ndërsa në Durrës xhamia e madhe. Në Gjirokastër, në fshatin Dervican të Dropullit kisha e minoritetit grek që u hap para dy muajsh, vazhdon aktivitete. Veçse është duke u penguar hapja e kishës së Mitropolisë Shqiptare në qytetin e Gjirokastrës. Korresp. i «Republikës»

Më datën 2 prill në ambasadën e ndëve, italiane u zhvillua me kërkesën e tyre një takim i senatorëve italianë Domeniko Amalfitano, Antonio Gracilani Xhovana B[o]lekjo Skoloto, funksionarë të lartë të Ministrisë së Jashtme të Italisë me ministri Pietro Agu me kryetarin e Komisionit Nismëtar të Partisë Republikane Sabri Godo. Më datën 2 prill në ambasadën e ndëve, italiane u zhvillua me kërkesën e tyre një takim i senatorëve italianë Domeniko Amalfitano, Antonio Gracilani Xhovana Bolekjo Skoloto, funksionarë të lartë të Ministrisë së Jashtme të Italisë me ministri Pietro Agu me kryetarin e Komisionit Nismëtar të Partisë Republikane Sabri Godo për rezultatet e zgjedhjeve dhe zhvillimet politike midis dy vendeve. Nga ana jonë u përsërit kërkesa se është e domosdoshme që Evropa t'i shesë Shqipërisë dhe Pircant e mëdha ushqimore që ka me çmime të lira dhe me kredi me afat të gjatë, duke e furnizuar njëkohësisht me të gjitha lëndët e para për industrinë e lehtë. Korresp. i «Republikës»

Anëtarë dhe simpatizantë të Partisë Republikane Shqiptare! Në turin e dytë të votimeve do të konkurrojnë 34 kandidatë, nga të cilët 17 të PPSH dhe të levave të saj dhe 16 të PD e 1 i Organizatës «Omonia». Ndërsa në zonën 142 do të bëhen zgjedhje të tjera, pasi kandidati i PD ka fituar vetëm 31.6 përqind të votave. Partia Republikane ju bën thirrje të votoni për kandidatët e Partisë Demokratike dhe kandidatin e «Omonias»! KOMISIONI NISMËTAR I PRSH

Nuk kam si ta quaj ndryshe veçse kështu veprimin e mjetëve tona të informacionit, kryesisht të RTSH dhe ATSH lidhur me komunikimin e rezultateve të zgjedhjeve, qofshin edhe ato të pjesshme, apo «operative». Të habit fakti që RAI (radio-televizioni italian) filloi të japë të dhënat e korrespondentëve të tij në Tiranë që natën e datës 1 Prill e që orë në vazhdim gjatë gjithë datës 1 e 2 Prill, ndërsa RTSH heshtte dhe, kur ne (vijon në f. e 4-t)