01/12/1991
Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Republika

1 dhjetor 1991

VENDIM JO KORREKT DHE JASHTË KOMPETENCAVE TË QEVERISË

DEKLARATË E PARTISË REPUBLIKANE SHQIPTARE Më 28 nëntor 1991 Këshilli i Ministrave diskutoi propozimin e grupit të ministrave republikanë të datës 25 nëntor 1991, duke i vënë këta para alternativës të tërheqin premtimin, ose prania e mëtejshme e tyre në qeveri bëhej e padëshirueshme. Në mbledhjen e thirrur nga qeveria më 29 nëntor 1991, ku merrnin pjesë përfaqësuesit e pesë partive dhe kryesia e Kuvendit Popullor, zoti Sabri Godo, kryetar i PRSH-së, shtroi pyetjen nëse mbetej në fuqi vendimi i qeverisë lidhur me ministrat republikanë. Ai deklaroi gjithashtu se çështja kryesore për t’u vendosur është afati i zgjedhjeve për në fund të shkurtit 1992. Kryeministri Ylli Bufi u përgjigj në emër të qeverisë se ministrat republikanë duhej të tërhiqnin premtimin ose të quheshin të përjashtuar nga qeveria. Për zgjedhjet kryeministri përsëriti versionin e njohur se ato mund të bëhen vetëm në pranverë. Këtë qëndrim për zgjedhjet e përkrahën kryetari i Kuvendit Popullor, Partia Socialiste dhe Partia Agrare. Zoti Godo deklaroi se s’mund të arrihej një marrëveshje për zgjedhjet dhe, duke u quajtur të padëshirueshme prania e mëtejshme e ministrave tanë në qeveri, s’kishte kuptim vijimi i pjesëmarrjes së Partisë Republikane në mbledhjen e kësaj qeverie. Zoti Godo e quajti vendimin e qeverisë jo korrekt dhe jashtë kompetencave të saj, sepse ministrat nuk emërohen nga qeveria. Godo, për funksionimin normal të qeverisë, i luti ministrat republikanë të qëndrojnë në detyrë deri në zëvendësimin e tyre dhe u largua nga mbledhja. Komiteti Drejtues i PRSH miratoi plotësisht qëndrimin e kryetarit të partisë. Pozicioni i qeverisë lidhur me zgjedhjet është jashtë realitetit. Komiteti drejtues përkrah rezerva promete-morion e ministrave, sikundër theksohet edhe në deklaratën e 27 nëntorit 1991 dhe e quan veprimin e tyre në përputhje me ndjenjën e përgjegjësisë së lartë ndaj popullit si ministra. Pro-memoria nuk niset nga qëllime keqdashëse, siç u cilësua në mbledhjen e qeverisë, por nga dëshira për të vënë qeverinë në rolin që dikton koha. Nëse kjo qeveri nuk merr përsipër zgjedhjet e shpejta, ndërsa vendi shkon nga dita në ditë në katastrofë të pashmangshme, mbetet si alternativë riorganizimi i saj, ose zëvendësimi me një qeveri teknike që do ta shpjerë vendin në zgjedhje të lira e të qeta. Tiranë, më 29 nëntor 1991

RISHFAQET FANTAZMA: PARTIA KOMUNISTE SHQIPTARE

— TRASHEGIMIA NGA PPSH(PS) RRETH 700 MILION DOLLARË — Ishte 31 marsi i sivjetëm. Në qendër të votimit, ku rivalizonin kryesisht kandidatët për deputetë Napoleon Roshi dhe Spiro Depe, për një gabim burokratik (u gjetën disa fletë të pavulosura) u bë një zhurmë e madhe, sa atje u mblodhën shumë gazetarë të huaj, në mos të gjithë. Dhe, kur ata po gëzonin se kandidati i Partisë së Punës Ramiz Alia edhe pse politikan i njohur dhe lider i komunistëve, humbi përballë një inxhinieri thuajse të panjohur, një gazetar italian më tha: «Më vjen mirë që demokracia po korr fitore. Përgëzime!» Përgjigjia ime e përmbajtur ishte: «Të presim përfundimet e fshatit, sepse kam shumë frikë.» Dialogu vazhdoi: «Po pse të keni frikë? Si ka mundësi fshatari të votojë për komunistët që e lanë edhe fshatin, edhe vendin në këtë mjerim kaq të dukshëm?» Duhet t’i shpjegoja se fshatari ynë nuk ka parë as Tiranën dhe jo më vendet fqinjë ose të Europës, për t’u bindur se çdo gjë ekonomik i kanë sjellë komunizmi dhe komunistët në radhë të parë atij, pastaj tërë vendit. Dhe më dha të drejtë. E kujtova këtë fragment, kur fantazmë e gjakosur për vdekje kudo në botën e zhvilluar, që kërkon një rilindje në Shqipërinë e drobitur. E megjithatë shpejkja nuk tha se si e la legalizuar Partia 300 firmat që u kërkua për miratimin e shoqërisë «Bratsvo», sepse ka ligj, por ka dhe Maliq që i nxjerr dhe i zbaton ato si të dojë. Nuk desha të përqendrohem shumë tek vujatjet, vrasjet, mynxy-rat që i solli komunizmi dhe socializmi, ashtu si u zbatua, Shqipërisë. Për këtë temë kemi kujtoj lexuesve se, sipas autorit të huaj, borxhi financiar i Shqipërisë në këtë çast rilindjeje të fantazmës komuniste, që trashë-gojmë nga nëna e kësaj Partie, nga PPSH dhe PS-ja, ka arritur në rreth 700 milion dollarë. Nuk besoj se duhen më shpjegime për mjerimin që ka zënë vatrat tona familjare, kur në mbi kokë. Lind pyetja: ç’janë këta njerëz që na rishfaqen në jetën këtë fantazmë? Nga një emision televiziv deri në mesnatë dëgjuam se kryetari i komisionit nismëtar të kësaj partie është Hysni Milloshi, drejtuesi i mirë-

PSE U LARGUA ZOTI GODO NGA MBLEDHJA?

Partia Republikane Shqiptare është përpjekur që në situatat më të vështira të ketë fjalën e saj të matur e të pjekur, duke bërë edhe një sërë propozimesh, që janë vlerësuar dhe që populli i mirëdi e s’ka nevojë t’i përsërisim. Në këtë kuadër, themi se ne abështetëm me të gjitha mundësitë tona idenë e krijimit të qeverisë së stabilitetit, edhe pse i Ministrave po mungon gjithnjë e më shumë transparenca në drejtimet kryesore të veprimtarisë shtetërore. Kjo nuk është pak. Ka gjithashtu paqartësi në lëvrimin e ndihmave humanitare nga Italia, ka mungesë bashkëpunimi e bashkinkformimi midis ministrave për çështje të përbashkëta; ka vetëm njoftime të tipit flash edhe për vizita të tilla si vajtja e kryeministrit në SHBA, për të ndjekur brenda shkurtit patën kundërshtime si zoti kryeministër, edhe zoti Kastriot Islami, si kryetar i Kryesisë së Kuvendit Popullor. U duk qartë se ata kërkonin t’i shtynin afër afatit që kërkonin socialistët. Veprimi i zotit Ylli Bufi, të kujton atë të ish-kryeministrit komunist të kuq, duke përmendur edhe Mehmet Shehun, që i emëron dhe shkarkonin kryetarë shtetërorë, jo pluralizëm, por monizëm socialisto-komunist, që kërkon të shihet si europian. U bëjmë thirrje të gjitha partive që të mos rre kurrë më Kuvendin Popullor, kuq, duke përmendur edhe Mehmet Shehun, që i emë- për të p[?] mbështetëm së stabilitetit, edhe pse i mirëkuptojmë komunistët dhe pak shprehsonim që ata do të bënin me të vërtetë kthesë. Por, përpara rrezikut të një lufte civile dhe dëmit të madh që po shkaktonte greva e përgjithshme, menduam se pjesëmarrja në atë qeveri do të ishte zgjidhja më e mirë. Dhe nuk jemi penduar. Veçse ajo qeveri, për shkaqet që dihen, nuk justifikoi shpresat tona dhe as dëshirat e popullit. Kjo na ka detyruar të bëjmë edhe disa deklarata më vete si parti dhe në bashkëpunim me Partinë Demokratike dhe atë Socialdemokrate, si parti opozitare të mirfillta dhe me autoritet. Por gjendja e vendit erdhi duke u rënduar, prandaj, për arsyet që i kemi shpallur në komunikatat tona, jemi për të organizuar zgjedhje të parakohëshme, brenda muajit shkurt. Dhe kjo për të mirë të Shqipërisë e jo për faktin se ne si parti kemi mjete e mundësi për një propagandë elektorale qofte me kushte minimale. Kësaj gjendjeje iu shtua edhe qëndrimi i ministrave tanë në qeveri, të cilët, siç pohonë në memorien e tyre, të botuar në numrin e 28 nëntorit 1991, midis të tjerash, thonë se në Këshillin ... ... të shtetërore. Kjo nuk është pak. Ka gjithashtu qarkulluar në levrimin e ndihmave humanitare nga Italia, ka mungesë bashkëpunimi e bashkënformimi tipit flesh SHBA, për të mos u ndalur shumë të zvarritjet burokratike në zbatimin e vendimeve kolegjiale, siç janë analizat për Ministrinë e Punëve të Jashtme, eksodet etj. Pikërisht këto praktika aspak demokratike kanë qeveris[ur] guxuan ta denoncojnë ndershmërisht ministrat tanë të papimplikuar të allishverishe dhe për përpara interesave të Atdheut nuk vënë kolltuqet që u janë besuar. Por ç’ndodhi pas këtij akti qytetar me përgjegjësi të madhe dhe ndershmëri absolute? U kërkua nga kryeministri, zoti Ylli Bufi, që ata ose të tërhiqnin memorien e tyre ose ishin të pa dëshiruar e të shkarkuar nga detyrat. Duke vazhduar traditën moniste, ky kryeministër, në vend që t’i përvojës së partisë së tij mëmë edhe pse heqja e ministrave nuk është në kompetencë të tij. Në këtë rrethana, në atë mbledhje, ku zoti Sabri Godo ishte ftuar të merrte pjesë, ashtu si kryetarët e tjerë të partive që kanë përfaqësuesit e tyre në qeveri, s’kishte pse të qëndronte më te, kur ministrat iu shkarkuan. Në radhë të parë duhet të shtojmë këtu se për afatin e zgjedhjeve ... ... ata kërkonin t’i shtynin afër afatit që kërkonë ish-kryeministravo monistë të kuq, duke përmendur edhe Mehmet Shehun, që i emëronin dhe shkarkonin kuadro sipas interesave të tyre. Në vend që të analizonin ç’nuk qëndron në përmendore, ata (lexo: ministrat socialistë dhe disa të tjerë pseudodemokratë me vep[r]ime) kërkuan largimin e tyre nga qeveria. Doemos, përmendorien nuk e analizuan, sepse faktet janë bindëse dhe e vërteta është kokëfortë. Por, ne nuk mundemi, që për hir të një «harmonie» falco të mbajmë ministrat tanë në qeveri, kur zëri i tyre nuk dëgjohet; prandaj s’kemi pse si parti të marrim një barrë të rëndë para popullit dhe t’i fshehim të vërtetën. Ngulim këmbë që për arsyet e parashtruara në deklaratat tona, qofshin ato të përbashkëta, kërkojmë që zgjedhjet Shqipërisë i duhen një orë e më parë. Të organizohen zgjedhje të lira, të qeta, demokratike, me sistemin proporcional ose miks, në mënyrë që në Kuvendin Popullor të përfaqësohen të gjitha partitë për të mos mbetur më kjo instancë kaq e lartë si deri tani me dy parti ose vetëm me një, pra një parlament monist, derisa po miratohen ligje vetëm nga socialistët. Kësaj nuk i thonë demokraci por pseudodemokraci dhe ... ... rrje të gjitha partive që të mos e kemi më Kuvendin Popullor monist, sepse bota shumë shpejt mund dhe duhet të mbajë qëndrim ndaj këtij mashtrimi të socialistëve të kuq, duke dënuar paraprakisht popullin, sepse është ai që, në fund të fundit, do ta pesonte nga çdo sanksion ndërkombëtar ndaj mashtrimeve të pseudososialistëve shqiptarë. Pikërisht për këto shkaqe ne nuk duam të shkaktojmë në këtë situatë të rëndë krizë qeveritare, veçse, po të na imponohët, siç u veprua, duke na shkarkuar ministrat në mënyrë ultimative. Truket e tyre s’kanë të sosur. Drejtoria e shtypit dhe informacionit pranë Këshillit të Ministrave nuk tregoi asgjë nga shkaku pse zoti Godo u largua nga mbledhja. Të formulo[sh] kështu një lajm, do të thotë të mungojë në radhë të parë ndërgjegjja profesionale. Po si mund të kenë ata këtë ndërgjegje, kur në këtë zyrë kanë ardhur prej të famshmit Komitet Qendror të PPSH? Dhe e dyta, ende pa u bërë popullit i njohur (si dhe partive politike) deklarata e partisë sonë, menjëherë Partia Agrare, formuloi deklaratën e saj kundër nesh. Quditëmi pse PS-ja i konsumon kaq haptas aleatët e saj të fshehtë. Mirë që nuk vunë Partinë Ekologjike. Nejse doli që edhe Partia Agrare nane gënka një rip transmisioni. Besojmë se këtë populli e kupton. PETRO DHIMITRI

Mbi traversat e kalbura udhëtojnë të gjallët

SA NUK ËSHTË VONË Vite më parë, kur Shqipëria nuk kishte udhë dhe të hekurt[a], një rilindas i shquar midis neologjizmave krijoi kalkun HEKURRUDHË. Sot, kur vendi po përjeton ditët e tij më të vështira, duket sikur ky kalk është jashtë kohe, sepse... Udhëtimi me karrocë është më i shpejtë, më komod dhe më i sigurt se udhëtimi me tren... Në morinë e hall[e]ve dhe problemeve të grumbulluara që po kalben duke pritur zgjidhjen, qëndron edhe problemi i transportit hekurudhor. Po bëhen dekada dhe çështja tren ka zënë një vend të ... YLLI RAKIPI LUTFI DERVISHI (Vijon në faqen e 2-të)

DEVOLLI, NJË PALESTINË E HARRUAR

PËRSHKRIM Ndërsa të pas Grykën e Cangonjit e hyn në Devoll, në këtë trevë e njohur të njerëzve punëtorë e të palodhur, era e ftohtë të ftohtë të kujton se dimri në këto anë vjen më shpejt se gjetiu. Në fushat me gjerësi të paanë, që shoqërojnë rrugën automobilistike, rrallë e për mall, të zë syri plisa të kthyer. Tutje në horizont, në anë të fshatrave të vendosura pranë njëri-tjetrit, na ngastra bosh kafe, rrethuar me tela, shkopinj e gardhe të thurur. E ndanë me pjesë këtë hapësirë, shtëpi të heshtur, të shurdhëta e nga një jetё. Të pishë të thashë se këtu s’ka njerëz, thashë se ka vetëm diçka? ... banon njeri, apo ndoshta banorët e këtij anëve ... Ndodhta kanë filluar të duhen kontratet e para të një grumbulli fshatrash që pallatesh që u thonë qytete. Ersekë, Bilisht, krahas ... të Devollit, me të cilin lidhen e arterie rrugët që ... Zoti Beni Lama, është i njohur i degës së Partisë Republikane të Devollit. Është i ri në moshë, por edhe i shkathët e ... ka shoqëri. Është i ri moshë, por edhe i shkathët e ... të gjitha. Dega e Partisë këtu është krijuar vonë e ... në fillim dhe është shuar e ... për të ... ... pari nga një kafë, — të fton ai. Por ngrehina që e mbajnë për lokal nuk ka kafe. S’ka dërguar tregtia e Korçës, thonë. Por s’paska as vende të lira. Njerëz me fytyra të vrara, të njohur që të buzëqeshin mërziturshëm, kamarierë e bufetierë me duar të lidhura, mjekëroshë me xhinse të shtrenjta, të hedhur pavëmendshmërisht një sy e past të matin nga këmbët deri tek koka, vazhdojnë ashtu, katër e katër a më tepër, muhabetet e nisura kush[?] qahen. Çuditërisht «qyteti» paska numër njerëz. Dhe s’është veçse një ditë e zakonshme jave. Nëpër rrugë e në treg nuk mungojnë edhe ata që bëjnë pazarin. Tregtarë nga qyteti e fshatrat përreth, ambalazhe e familjarë me trasta në duar, refugjatë që i lypin reklamat me të lartë mallin e sjellë nga përtej kufirit, të ngrehur e të tejmbushur e të ngjeshur të vërtetën sa në një grumbull njerëzish tërë jetën. Të duket për një moment se ke hyrë pa dashur në një atelje nga ato që improvizon Kostandinopojë, kur ahirron ndonjë film me temën e vjetër 30-40 ta këtij shekulli. Por nëpër e kupton se të ka gënjyer mendja, ndij hyn edhe ti në atë vorbull kuriozitetesh gjithfarësh. Pazari nuk është i keq; ka qepe, patate, mish, lakër e presh, miell të zbukuruar të vendit e të huaja, tutje ka që nga pantallonat e xhakaventos blu?his e deri tek magnetofonët e makinat ftohëse shtëpiake. Sa për çmimet... Po ndërkohë ka rafte bosh në dyqanet shtetërore, s’ka këpucë, çizme, s’ka veshmbathje. Tani për gjysmën e dytë të kësaj fjale të fundit kanë filluar edhe anekdota, se devollinjtë njihen për të tilla. Sot vetëm Bilishti ka 6 mijë banorë dhe e tërë zona numëron afro 50 mijë njerëz, të vendosur në 46 fshatra. Shumë janë vërtet; një njësi emigracion të brendshëm të madh nga thesllësia në qendër; ashtu sikundër ka një lëvizje të lirë të vetë të rënduar përtej kufirit. Ndoshta ndonjë mendje e zgjuar do t’i kishte dhënë tjetër fytyrë zonës e njerëzve të saj, për faktin se treva është e pasur jo vetëm në tokë të begatë e prodhimtare, por edhe në minerale e minerale si në Bitinckë e Tren. «Qyteti» ndodhen ka disa punishte të vogla si ato të riparimit të mekanikë, bujqësore, të gjilpërimeve, NPV; pashtrhen konserva e ndonjë tjetër, që të gjitha janë apo kanë qenë anëtës e ndërmarrjeve «Miniera» në Korçë. Se sa e terrena ka pasur rreth e rrotull e Bilishtin në veçanti, këto ... ktheptohen kur mëson se ka afro 500 gra e vajza të rëna në punë e ndonja 170 të tjerë të papunë, se një pallate me 5 kate në qendër të «qytetit» po e kundrojnë disa breza që po lindin e po ... HARDIN SEDJARASI (Vijon në faqen e 2-të)

NJOFTIM

Vazhdon mbledhja e ndihmave prej orës 8°°-15°° çdo ditë për grevistët e RTV. Ato pranohen pranë redaksisë «FLATRA». Redaksia «FLATRA»