TELEGRAM URIMI PARTISË DEMOKRATIKE SHQIPTARE Tiranë, 25.3.1992 Partia Republikane Shqiptare uron sinqerisht fitoren e thellë të Partisë Demokratike ndaj sistemit të komunisto-socialistëve. Vendi ynë, me fitoren e Partisë Demokratike filloi një jetë të re. Ne republikanët, i urojmë Partisë Demokratike suksese në punën e përditëshme dhe ristrukturimin e jetës së vendit tonë në interes të kombit shqiptar. PARTIA REPUBLIKANE

A KA EKZISTUAR NJË THESAR I DYTË? Me fitoren e demokracisë diskutohem politikëndoshta do të gjendeshin, por problemet e vjetra të fshira, por me aktivitetin 50 vjeçar të regjimit komunist, do të dalin në dritë me një forcë më të madhe. Arrën se kjo do të vijë për arsyen se vendi ynë do të trojë në një vend demokratik, transparent, që do të veprojë pikat më të ndjeshme ekonomike politike. Dhe zgjidhja e këtyre problemeve uronat të jetë progresive. Një prej këtyre problemeve ka ngjallur një diskutim mbarëkombëtar çështja e floririt. Pas u diskutua gjatë në shtyp, në parlament e në rrjetin e gjerë publik për fatin e komisionit, arrestin të përdorur dhe arrestin e gjermanëve, por vjellja e floririt u hodh përsëri në tavën e nxehtë nga dëshmi të vlefshme. Të shprehemisëm duke diskutuar. Këto herë me sa duket puna u ngatërra, duke dalë dhe zëra për orientime të ndryshme. Këto çështje, të cilat merreshin me ketë, nuk duhet të ngarkoheshin me të tjerë për të ndihmuar problemin dhe të qartësonin se ç'ishte ajo që po ngrihej përpara kishës së pastrimit të ushtarëve rezervë të shtetit, në korë më 20 zyrë. Të gjithë e kemi thënë se ekzistijnë e artë nuk është e florintë që ka pasur është për çlirimin e të cilin bankat kanë qenë më të saluara, berë dokumente më të fshehta se sa për arin as çlirimit, por për zërin që është marrë për llogarinë në formë nga me të popullit nga Praga në presidentin ndryshimesh. Pra edhe një nga mesret e nomenklaturës së larë të regjimit, mori(?) ta jepte një dëshmi të vlefshme. Të dhënat e tij e detyruar të na japë këto dëshmi, në kohë ta tjera. Por ai do të dëshmojë ndoshta tashmë për çështjen e arit, duke mos patur frikë? A do të dëshmojë ndokush nga ata që e mbyllin floririn ose nga ata që tregojnë se kush e kishte, apo dhe vetë ketë persona janë përdor për këtë punë dhe tani heshtin nga frika? Po sjell disa dëshmi, por pa përmendur emrat, duke ia lënë kohës për ta zgjidhur këtë çështje të komplikuar. Si mblidhej ari? Ka ekzistuar një listë ku ndërmjet informatorëve, që ne kohën e luftës u regjistruan e gjëllit[?], ata, për të cilin mendohej se FERHAT GRUA (Vijon në faqen e 3-4)

POPULLI IA DHA VOTBESIMIN E TIJ PD, NJË HERË E PËRGJITHMONË LAMTUMIRË KOMUNIZËM

A. CILI ËSHTË OPINIONI JUAJ PËR REZULTATIN E ZGJEDHJEVE? B. A MENDONI SE PR DUHEJ PËRFAQËSUAR SI GRUP PARLAMENTAR? C. Ç'GJË DUHET TË NISIN SË PARI? OPINIONE Redaktorët tanë Ylli Rakipi dhe Lutfi Dervishi i morën opinionet e mëposhtme një ditë pas zgjedhjeve A. CILI ËSHTË OPINIONI JUAJ PËR REZULTATIN E ZGJEDHJEVE? B. A MENDONI SE PR DUHEJ PËRFAQËSUAR SI GRUP PARLAMENTAR? C. Ç'GJË DUHET TË NISIN SË PARI? SALI BERISHA (Kryetar i PD) pyetur më parë për parashikimet, jam shprehur 7 me 3 (70 përqind me 30 përqind në favor të opozitës). Kam thënë me saktësi që në rezultatin e 5 ose 2, por me këtu dhe përqindjet e përafërta vërtetohen këto. Më duket se është dhe këto, ajo pjesë e popullsisë që ishte e pavendosur, mori vendim për forcën e shpresës dhe ndryshimit. Kjo është një fitore historike dhe e merituar. A. Mendoj se këto ishin rezultatet që meritonte populli shqiptar. Meritonte dhe më mirë, por kjo është dobësi e opozitës që nga PD që nuk arriti të qartësojë përfundimisht qytetarët tanë nga ideologjia komuniste. Dua të them se kishte akoma një pjesë të fashuar që ende s'ishte shkëputur nga e kaluara. Për opozitën, nuk kanë asnjë mundësi për të penguar kthimin pas. Janë viktima të tij. Është puna jonë e përbashkët për të ndriçuar njerëzit që e meritojnë ta gëzojnë lirinë. B. Unë mendoj se PR duhej përfaqësuar në parlament, për arsyen kryesore sepse ajo ka bërë një luftë shumë të madhe, ka qenë një nga forcat kryesore opozitare dhe ka ndihmuar në këtë proces demokratik. Në një parlament pluralist duhet të jenë të përfaqësuara sa më shumë forca që kanë kontribuar. C. Duhet të mblidhet kuvendi, të organizojë qeverinë, të stabilizojë vendin dhe qetësinë. Të shkojmë me shpejtësi në reforma dhe të ndihmojmë fshatarët shqiptarë që të mund ta mbjellin këtë pranverë. Të gjejmë lëndë të para që të fillojë puna nëpër ndërmarrje. SABRI GODO (Kryetar i PRSH) "... po nis një jetë të lirë..." A. Fitorja e demokracisë në Shqipëri mund të quhet e plotë. Pushteti komunist u shemb përfundimisht. Për të parën herë në histori populli ynë po nis një jetë të lirë. Kjo është një fitore e gjithë popullit, e opozitës dhe veçanërisht e PD, e cila mbajti peshën kryesore. B. PR ka një meritë të madhe në luftën për përmbysjen e komunizmit. Ne duhej të kishim hyrë në parlament dhe kjo do të përbënte parlamet pluralist. C. Mendoj se programi ynë përmban ide dhe mendime mjaft të mira që hapin rrugë të qarta për të dalë nga gjendja e sotme. SKËNDER GJINUSHI (Kryetar i PSD) "... Do të ishte mirë të mos e a[...]" A. Vlen të theksohet se rezultati në ka qenë nga më sensacionalët dhe nga më pozitivët në të gjithë Lindjen. Kur jam pyetur më parë për parashikimet, jam shprehur 7 me 3 (70 përqind me 30 përqind në favor të opozitës). Kam thënë me saktësi që në 6 me 4, por me këtu me 2.5. Po të shohim këtu edhe përqindjet e përafërta vërtetohen këto. Më duket se populli shqiptar bëri një zgjedhje të qartë. Ai dha një votë të fuqishme për ndryshimin. B. Padyshim. Këtu e kisha fjalën kur fola për raportet. Ne bëmë shumë mirë që bashkëpunuam me njëri-tjetrin, në kuptimin që kur thamë asnjë shtet, PS të shfrytëzojë diskordin dhe dallimet në program, për të marrë pikë në favor të saj. Sapo u shpall koalicioni në shtator, u shfaq alergjësia me ndarjen socialiste, por ai koalicion i popullit dhe i shtresave e përkrahu. E vlerësoj të lartë për të dhe zgjerim e lirë. Kemi punuar për një marrëveshje me forcat e tjera të opozitës. C. Fillimisht duhet bërë një apel për një qetësi publike dhe një besim tek pushteti i ri, tek kjo votë që i dha populli. Së dyti, pushteti do të ndërtojë të gjithë levat e veta, siç është kushtetuta dhe organizimi i zgjedhjeve lokale dhe njëmijë strukturat të tjera nga një po aq të rëndësishme siç janë rendi, informacioni, të cilat kanë qenë të traumatizuara nga proceset që ndodhën. AZEM HAJDARI (Nënkryetar PD) "Elektorati në Shqipëri është pluralizuar..." A. Unë kam qenë i bindur se PD fiton, sepse u bë një punë e kualifikuar nga ana e saj, aq më tepër që PD është një parti, që u ndërtua mbi bazën e diversitetit të mendimit. Ajo u shndërrua në parti mbarëpopullore. Dështe partia e parë opozitare. Dua të theksoj edhe diçka tjetër, ne fitore ne PD ka ndikuar dukshëm organizimi nëpër rrethe dhe kjo konkretizohet në rezultatin përfundimtar. Do të kisha dëshirë që PD të fitonte vetëm 2/3 e vendeve të parlamentit, por edhe po të fiton[?]. B. Unë jam simpatizant për PR, programin e saj, por kësaj radhe ajo nuk mund të përfaqësohej në parlament. Elektorati në Shqipëri është i polarizuar dhe do të votonte për socialistët dhe demokratët. Ndoshta një PR mund të jetë një alternativë e mirë për zgjedhje dhe, sepse unë mendoj se PSD do të shpërbëhet. Ajo s'do të jetë më në opozitë. Heqja e Ramiz Alisë nga skena politike do të jetë një fitore e opozitës. C. Njëshi është numri me i vështirë për t'u gjetur. Nëse zgjidhet ai, të tjerët pas tij janë kollaj. E para është qeveria. ZEF BUSHATI (N/Kryetar i PR) "... vendosi ndërimin e sistemit:[?]" A. Dita e 22 marsit ishte një referendum mbarë popullor për të vendosur se cili sistem do të udhëhiqte në të ardhmen ndërtimin e këtij vendi ekonomikisht dhe moralisht të shkatërruar, sistemin komunist socialist apo kapitalist demokratik. Ky referendum popullor vendosi pikërisht ndryshimin e sistemit nga ai komunist në atë demokratik. Sistemi komunist socialist humbi dhe fitoi PD. Në si republikanë jemi krenarë se kemi dhënë kontributin tonë dhe kemi bindjen se dhe anëtarët dhe simpatizantët tanë morën pjesë në këtë referendum për të vulosur fitoren e PD. B. Kështu besoj se do të ndodhë dhe edhe ne republikanët kësaj here do të kishim grupin tonë parlamentar në parlamentin pluralist demokratik. Besoj se kjo ishte edhe dëshira e shumë të tjerëve, të cilët e kanë ndjekur pozicionin opozitar të republikanëve gjatë gjithë periudhës më shumë se një vjeçare të krijimit të PR. Duhej të ishim në parlament më shumë. Kemi vetëm një deputet. Krenohen se është doktor i shkencave, intelektual që do ta transmetojë me forcë zërin republikan edhe pse i vetëm në mes demokratëve, socialistëve e socialdemokratëve. C. Qeverinë, kushtetutën shtetin juridik, rendin ekonomik[?] SALI BERISHA (Kryetar i PD) "... Ata janë si ne dhe ne jemi si ata..."

FITORE E SHKËLQYER E PD DHE E DEMOKRACISË Prej kohësh populli shqiptar i ka pritur me padurim zgjedhjet e 22 marsit për dy arsye themelore. E para, se për herë të parë në jetën e tij do të votonte lirisht për fikjen e skuqit dhe e dyta, se jeta e mundimshme prej skllavi për më se gjysmë shekulli duhej ndryshuar përfundimisht. Por këto do ta bënte jo me plumba, por me përpjekje të mundimshme për demokracinë, me votën e tij të lirë. Zgjedhjet e 22 marsit, me fitoren e thellë të PD dhe të opozitës shqiptare në përgjithësi ndaj PS, treguan se qysh ishte kjo dëshirë e popullit tonë. Siçdoqoftë rruga që përshkoi vendi e demokracisë deri në ditën e 22 marsit nuk ka qenë e lehtë, përkundrazi një rrugë e mundimshme dhe e dhimbshme. Regjimi i egër komunist, për gjysmë shekulli, kishte futur në thuarze tek çdo shqiptar psikozën e frikës dhe të tmerrit. Dhe natyrisht është e qartë që kjo psikozë nuk u thye brenda një dite. Këtë e treguan zgjedhjet e shtunës të 31 marsit. U desh dhe një vit tjetër lufte këmbëngulëse nga marsi në mars që populli shqiptar ta flakte tej dogmën skllavëruese të komunizmit, që thashtari shqiptar ta largonte përfundimisht nga vetja frikën e gogolit të bukës të imponuar nga PS. U desh një vit që më në fund populli ta kuptonte përfundimisht të vërtetën e kuptonte se ç'ishte propaganda false e PS, që edhe në këtë fushatë elektorale s'la pa shpifur ndaj PD, PR dhe partive të tjera të opozitës. Partitë e opozitës u bënë përmbyeset dhe prijësit e popullit në këtë luftë për vendosjen e demokracisë së vërtetë. Ato, me një këmbëngulje të admirueshme, brenda një kohe relativisht të shkurtër, u shtrinë në të gjithë vendin, ndonëse nuk mund të krahasoheshin me PS, përsa u përket kushteve dhe mjeteve të punës, për një veprimtari politike intensive. Në këtë zgjedhje populli ia dha besimin e tij PD, partisë me të fuqishme opozitare, ndryshe nga ç'pretendonin socialistët. PD, si forca kryesore dhe e para opozitare, ishte në ballë të luftës për demokraci. Ajo me një organizim masiv dhe energjik trokiti fshat më fshat e qytet më qytet, duke zgjuar dhe ndërgjegjësuar mijëra njerëz, se ay e ardhmja, ose një e ardhme e cila do t'i ndryshojë rrënjësisht atdheut. Dhe këtë ndryshim do ta bënim vetëm ne shqiptarët me përkrahjen dhe ndihmën e shpejtë të vendeve të Perëndimit dhe SHBA. Në këtë përpjekje e luftë të gjatë dhe të fuqishme doli zëri i PR. Sot, në këtë ditë, ajo përshëndet fitoren madhështore të demokracisë dhe i uron popullit shqiptar ta ruajë përherë këtë fitore, këtë fitore për demokracinë, për paqen e rendin, shtetin ligjor dhe ecurinë përpara. Në rezultatet e 22 marsit kishte një rol të madh edhe aleanca e partive opozitare, ku dhe PR, si një force opozitare e vendosur, e mbështeti me vendosmëri lëvizjen demokratike. Fitorja e thellë e opozitës shqiptare në këto zgjedhje është fitore e mbarë popullit dhe e vetë demokracisë. Kjo është një fitore kundër diktaturës komuniste, kundër mjerimit dhe varfërisë që ajo solli, kundër dhunës dhe gënjeshtrës. Fitorja e 22 marsit është një fitore historike. Për popullin shqiptar tani fillon një epokë e re, epoka e demokracisë. Askush tani nuk mund ta marrë nëpër këmbë atë drejtë tona. Secili shqiptar gëzon tashmë lirisht zërin e vetvetes. Secili tani do t'i shprehë lirisht energjitë e tij në dobi të vendit dhe të ardhmes. Shteti juridik do të jetë zemra e një shoqërie të re. PR do të vazhdojë, ashtu siç ka vepruar deri më sot, të mbajë një qëndrim konstruktiv në jetën politike e ekonomike të vendit. Duke luftuar për zbatimin e programit të saj, ajo do të jetë krah për krah me aleatët në reformë dhe stabilitet. Fitorja e 22 marsit e garanton këtë qetësi dhe i jep punë, si dy faktorë për ecurinë e vendit. Pavarësisht nga rezultati që arriti të sigurojë PR në zgjedhjet e kësaj radhe, ajo pa dyshim se do të jetë një parti me rol të rëndësishëm për interesat e mëdha të kombit shqiptar.