Pas një ëndrre të gjatë e të keqe, shpresat për shpëtim janë të mëdha. Por kujtimet e së kaluarës, sado që shumë prej nesh përpiqemi t'i harrojmë, nuk shuhen dot nga kujtesa, njëlloj si ëndrrat e frikshme që nxjerrin nga gjumi. Disa njerëz, partizanë të flaktë të fjalës gojore, gjejnë frymëzim te morali kristian, pikërisht tek përgjigja që Krishti i dha Shën Pjetrit; «Armiqtë tanë duhet t'i falen jo 7 por 7077 herë». Por këta shpirtbutë (shumica e tyre nuk panë ëndrra të këqia sepse qenë nënjëmie e Pallatit të ëndrrave) harrojnë faktin që Krishti, kur doli i zemëruar nga tempulli dhe po largonte, i drejtuar mëkatarëve të ndodheshin pranë me këto fjalë: «A po i shihni?» (Mesa po ju them që këtù s'do të mbetet as gur mbi gur. Gurët e thërrasin). Këto fjalë, të cituara në ungjill, përbëjnë thelbin e ndëshkimit ndaj të këqit, pra në një farë mënyre duhen pranuar si mesazh për drejtësinë. Si konkluzion: dy kuptimet e Krishtit, del se predikimi i mëshirës kristiane

Është jetike veçanë femërinë, hatërmarrjen personale, ndërkohë që ekziston dhe ideja e ndeshkimit (ndërtimi i ferrit) 2-Prilli - krim i organizuar politik ndaj një qyteti Retrospektivë për 2 Prillin Është jetike veçanë femërinë, hatërmarrjen personale, ndërkohë që ekziston dhe ideja e ndeshkimit (ndërtimi i ferrit) Ajo rikthehet kjo? Zoti, që e përketyr në gjuhën tokësore do të thotë nderim? Nuk e kuptojmë. Dhe shoqëria shqiptare duhet të ecë në rrugën që ka ndriçuar Perëndia, në rrugën e historisë mijëvjeçare të popullit më vete. Me një fjalë: a mund të falen kriminelët e 5[q], a mund të ndeshëmë për Nexhmije Hoxhën, Sulo Gradecin, Aranit Çelën «and company?» Jo. Do të shtihen në zjarr zjarra «Açherë?» na mbetet? Do përjedhim alternativën harmonike përpara? Siç ndodhi më 21 mars në Shkodër ku u vra në mënyrë alucinante një veteran i krimeve folklorike apo drejtësi ligjore? Rrugë të mesme nuk mund të ketë. Për të qënë sa më i qartë i rrezikshëm na dyta siguron përgjithshëm kurcëzimin e demokracisë. Sikur të lëmë për një çast mënjanë të gjitha krimet e përbindshme të komunizmit 48-vjeçar dhe t'i referohemi vetëm 2 Prillit. Sot mbyllet plot një vit në kërkesë kambëngulëse të qindra opinionit të partive të opozitës, botimet e pafund dhe gjyqet e përtura janë kthyer në fluska sapuni. Debënjarrët do kompetentë (duke shmangur ata kualore), injorimi dashakeqës i mjaft fakteve drejtshmësse, mos-arrestimi i personave përgjegjës direkt të masakrës, diskliçio në dashje në [q?]në si konkluzion është pushtet mbajtsi? bën çështje të mundur të fshehin fajtorët e vërtetë. Lind pyetja tani që demokracia fitoi. Alternatot demokratikë a do të bëjnë zgjidhje? Unë besoj se po. Them po, sepse viktimat e 2-Prillit nuk ishin 4 por shumë më tepër. Më 2 Prill mund të vdisnin edhe ata dhjetëra të tjerë që u plagosën, dikur dorë e zezë të shmangej pak centimetra të dhe qindra të tjerë që u përkëdhelën nga plumbat. Populli kujton, dëshmitarët flasin, por s'afrohen. Deklarata e dëshmitarëve (D. 2 Prilli nuk mund të kurorezohet si vrasje e 4 vetëve, por një krim i organizuar ndaj një qyteti të tërë, ndaj atyre që u thyen ndër të parët mitin e komunizmit). Së fundi u lutem zotërinjve që do të marrin përsipër shqyrtimin e kësaj çështjeje, të mos harrojnë: broçet, Mëshanakët, Cekët, Kryezezet e tërë Shkodrën ku do të pranojnë kursesi patim pa kusht, sido që të trumbetohet. Përkundrazi ata do të dëshmojnë se çdo kush dhe te demokracia, tek vota e tyre, nëse fajtorët e vërtetë nuk do dalin para gjyqt të popullit. SPIRO LITO

Po të ndryshonte fytyra e njeriut sa herë që ndryshon qëndrimi i tij, Ramiz Alisë do t'i duhej të lënte çdo javë një letër-njoftim. Kryepunë e parlamentit të ri: Çështja PRESIDENTI Ramiz Alia kërkon ta «bekojë» edhe këtë qeveri?! Po të ndryshonte fytyra e njeriut sa herë që ndryshon qëndrimi i tij, Ramiz Alisë do t'i duhej të lënte çdo javë një letër-njoftim. Në se do të pranonim se kalasë komuniste i ka mbetur edhe një gur i vetëm në Shqipëri, mendja do dhe sytë e kujtojnë do të drejtoheshin nga Ramiz Alia, që është pikëse banor i kalanë e Pallatit e Brigadave. Mëes heshtjes dhe misterit monarkik që sundon deri edhe te pajimet më të rëndomta të atij pallati, ai po përgatitet të bekojë qeverinë e pestë në një periudhë prej më pak se dy vjetësh. A duhet lejuar kjo? Është një lloj sikur avirri i një hëngjëlli, që me në fund zbriti edhe në këtë tokë të mbrujtur, të hipte në derën e një demoni të thirrur në fajë që dihen e s'dihen. Mbi qeverinë e re të shumicës demokratike, nuk duhet të bjerë as hija më e lehtë e dyshimit, sepse kjo do të ishte me pasoja të pandreqshme për besimin e saj në popull. Na bëhet e besojmë se ishte pikërisht pretendimi se Ramiz Alisë president dhe kryeministra e qeverive që kaluan, që shënuan qysh në ditën e parë të qeverisjes dështimin e tyre dhe në ditën e fundit një afat të rëndë politike. Le të kujtojmë zgjatjen e grevës nga Nalta e fubri[e?] e bukës nga Berati (Abmeti ende s'ka mbaruar të flasë e fundit...) Një ceremonial poëstimi e qeverisë së shumpritur, pas zgjedhjeve. Si gjithnjë, edhe këtë radhë presidenti nuk shkëputet dot nga prehëri i paraardhësve. Në konferencën e shtypit ai manifesto një vetësiguri, arrogancë e mosperfillje shembullore, të denja për një president, pro të cilit kanë votuar edhe synatë në hark të nënës. Krejt e kundërt ishte fiziognomia në deklaratën për përfundimin e zgjedhjeve. Nga njeriu i mosprërfilljes kishin mbetur vetëm rrënojat. Sikur fytyra e njeriut të ndryshonte aq herë sa dhe qëndrimi i tij, Rami Alia do javë do të ndërrote letërnjoftimin. Veç se kishte ikur po jo. Pas shprehjes se «populli më më në fund i dha besë part[], atë që ndërtonte», kushto për fare mirë mund të shtohej se: «të ishte ende para tu e punës, si yjet që e kryesojta unë, punët do të qenkë kryer ndryshe». Po të lexo deklarata, Alia na fton për një goraskodë, kur thotë se Partia Demokratike duhet të paraqesë brenda javës së ardhshme qeverinë e saj. Në asnjë mënyrë jo! Ramiz Alia kërkon kohë për të rregulluar punët që i duhen kjo kohë nuk i duhet dhënë. Betimi i qeverisë ARBEN LILO (Vijon në faqen 2-1-të)

Besojmë se teleshikuesit shqiptarë i ka marrë malli dhe mezi po presin të shikojnë emisionin «Sot në Kuvendin Popullor». Të kujtohet, milëzgj, jo se njerëzit sot kanë ndonjë dëshirë të veçantë të ndjekin diskutimet e parlamentarëve, por është gjendja në të cilën jemi katandisur që e tagjua para ekranit të vogël. Mbas 48 orëve PARLAMENTI I SHUMEPRITUR DO TE FILLOJE PUNEN... Besojmë se teleshikuesit shqiptarë i ka marrë malli dhe mezi po presin të shikojnë emisionin «Sot në Kuvendin Popullor». Të kujtohet, milëzgj, jo se njerëzit sot kanë ndonjë dëshirë të veçantë të ndjekin diskutimet e parlamentarëve, por është gjendja në të cilën jemi katandisur që e tagjua para ekranit të vogël. Mjafton vetëm të dalë (shtet pa shtet), për të dhënë të plotë tablonë e Shqipërisë së sotme. Punët e grumbulluara para parlamentit janë aq të shumta saqë çështja kryesore është nga do t'ia fillojmë. Paskësaj në orën 10, njësind deputetë të popullit dhe 40 të partive do të ulen në tavolinën e pushtetit për tu ngritur pas 4 vjetëve. 65.7 për qind të vendeve përfaqësohen nga PD dhe 27.1 përqind nga PS. Në pamje të parë një ndryshim portash me vitin e kaluar, por në thelb shumë gjëra kanë ndryshuar. Së pari mazhoranca nuk e gëzon më PPSH. (Kështu qè s'do të kemi bllokime të Kuvendit për javë të tëra). Në këtë parlament nuk do të jetë më grupi i kryetarëve të kooperativave të PS (për arsye të thjeshtë se s'ka më kooperativa). Spektri politik i parlamentit është zgjeruar dukshëm. Kanë përfaqësuesit e tyre 5 parti ndonëse jo në proporcionet e dëshiruara. Partia Republikane siç dihet vjen në këtë parlament vetëm me një deputet. Gjithsesi ajo do ta thotë fjalën e vet të mençur, për hallet e këtij vendi, që pret me së fundi të futet në rrugën e mbarë. Nga ky parlament, njerëzit shpresojnë që deputetët e rinj t'i kenë mësuar të venë në përdorim fjalën e urtë «koha është flori» të kenë mësuar se një njeri sado i mirë e i zgjuar nuk mund të bëhet specialist edhe në mjekësi edhe në jurisprudencë, dhe në ushtri dhe në ekonomi, etj. Të kenë mësuar që askush prej deputetëve të mos marrë guximin të përdorë termin «Populli që më ka zgjedhur». Gjithsesi puna e këtij parlamenti pritet të jetë shumë më cilësore se ajo e parlamentit të shkuar. Siç e theksuam në fillim punët që presin parlamentin janë të shumta. Duke u nisur që nga qeveria, kushtetuta... Pa dëshirë t'i mbyllim këto radhë duke cituar një ekspert të huaj të shkencës politike (Hartington): «Duke u bashkuar tek kaluara, mund të themi se dy faktorë më vendimtarë që ndikojnë në forcimin dhe shtrirjen e ardhshme të demokracisë do të jenë zhvillimi ekonomik dhe udhëheqja politike. Zhvillimi ekonomik e bën demokracinë të mundur, udhëheqja politike e bën atë realo.»

SOT - NUMRI 100-TE I «REPUBLIKES» Redaksia e gazetës përshëndet lexuesit, dashamirësit e bashkëpunëtorët

Ministrja e Jashtme e Suedisë, Margareta U-Uglas, shprehur shqetësim e qeverisë së saj për gjendjen tragjike në Kosovë, për terrorin, dhunën dhe shtypjen që qeveria serbe ushtron ndaj shqiptarëve. «...Shqiptarët nuk janë harruar nga Evropa...» Ministrja e Jashtme e Suedisë, Margareta U-Uglas, shprehur shqetësim e qeverisë së saj për gjendjen tragjike në Kosovë, për terrorin, dhunën dhe shtypjen që qeveria serbe ushtron ndaj shqiptarëve. Duke folur para studentëve, të udhës denonconte shtypjen që ushtrohet ndaj shumicës shqiptare në Kosovë, ku Universiteti, Radiotelevizioni dhe vetë gazetë e përditshme, «Rilindja», janë mbyllur. «Kjo është në kundërshtim me konventën dhe dokumentet e nënshkruara nga ish-Jugosllavia» tha ajo. Duke qënë një popull evropian (shqiptarët në Kosovë), ne nuk duhet të lejojmë që të vuajnë para syve tanë nga shtypja dhe diskriminimi, deklaroi ministrja e jashtme suedeze. Ajo nënvizoi se shqiptarët nuk janë harruar nga Evropa. «Kosova dhe problemi i saj do të jetë vend në bisedime» tha ajo. Do të bëjmë çështje e mundur për ta ngritur këtë problem sepse «nuk do të ketë paqe në Ballkan, as në Evropë, në qoftë se nuk zgjidhet problemi i Kosovës». «... Plotësisht në përkrahjen e Gjermanisë.» Në një takim me veprimtarë politikë kosovarë, kryetari i komisionit për politikën e jashtme në Bundestag, Hans Shtërken, pohoi se Gjermania ndjek me vëmendje çështjen e shqiptarëve të Kosovës. «Unë, tha Shterken, nuk do të mungoj të angazhohem për një zgjidhje demokratike të problemit të Kosovës. Bukoshi dhe Rugova nënvizoi ai, do të tërheqin me shpejt nga instancat më të larta evropiane për të përafqësuar çështjen e Kosovës dhe të shqiptarëve. «Zgjedhjet e lira në Kosovë janë një rrugë e mirë drejt një zgjidhje demokratike. Kosova dhe shqiptarët mund të mbështeten plotësisht në përkrahjen e Gjermanisë», theksoi Hans Shterken. «... Ka qënë dëshira që të njihjet si shtet i pavarur...» Sipas buletinit të Ministrisë së Informacionit të Republikës së Kosovës, gjatë një simpoziumi të vendeve të Evropës Lindore, Ministri i Punëve të Jashtme të Austrisë, Alois Mok, deklaroi se ëndrra e Kroacisë dhe Sllovenia kanë tashmë lidhje përkatësi, «Maqedonia, në qoftë se dëshiron që të njihet si shtet i pavarur, duhet t'i trajtojë shqiptarët në Maqedoni si një komb me të drejta të plota». «Shembull tipik i kolonializmit» PRISHTINË, Gazeta kosovare «Bujku» botë një intervistë me ambasadorin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Beograd, Uoren Zimmerman, ku ai ndër të tjera thekson se Kosova është shembull tipik i kolonializmit. Ai the- (Vijon në faqen 5-3-të)

Deri sa në shtyp vazhdon «java e jehonës», analistët e politikës shqiptare me siguri i janë vënë punës serioze. VËSHTRIM «SOCIOLOGJIK» MBI REZULTATIN E ZGJEDHJEVE Deri sa në shtyp vazhdon «java e jehonës», analistët e politikës shqiptare me siguri i janë vënë punës serioze (sikur vërtet të ishte kështu), për të njohur realitetin mbi të cilin do të veprojnë. Nëse këtë nuk e bëjnë e tërësi, me siguri do ta bëjnë të tjerët, në radhë të parë ata që duan të marrin pozicion e humbur. Nëse forcat demokratike nuk do t'i ofrojnë popullit të vërtetat shkencore-profesionale, të tjerët do të japin analizat e veta «realiste» të veshura me petk «shkencor-sociologjik». Nëse disa të vërteta mbahen vetëm për vete e vetmja se dhe unë masë edhe pse jo fort e përgjegjshme për të, atëherë nuk është zbatuar porosia e Sami Frashërit: «Ai njeri që e urren të zhdukë në të mijtën e vesave të liga të kombit të tij, ka bërë një të mirë shumë të madhe në botë». Por nuk duhet harruar edhe proverbi letones se «ai që dhë vetveten, duhet të ruajë nga kalë të shpejtë» (për të ikur). E megjithatë kjo nuk është arsye për të mos e thënë këtë. Vendimi që populli shqiptar (në Shg[?]ëri) në bazë të gjendjes së ndërgjegjes dhe psikologjisë së vet, mori më 22 mars 1992, i parë si akt është historik, i parë si proces, s'është disa karakteristika që për eurinë e mëtejshme kërkojnë vëmendje. 1. Lëvizshmëria e madhe e ndërgjegjes dhe psikologjisë së popullsisë është karakteristikë e një lehtësie në sy. Brenda pak më se shumë e 300 ditëve vjet re një valim i vetëdijes populluese në përmbysje identike, pothuaj në shifrave të njëta në të kundërtën e vet. Madje edhe po të hiqet sasia e votave të falsifikuara vitin e kaluar situata nuk ndryshon shumë. Në këtë situatë lindin një varg pyetjesh me rëndësi për ecurinë e mëtejshme. A ka rënë sidogjofë tani në ekuilibër apo vazhdon karakteri i shpejtë i lëvizshmërisë? Nga do të lëvizë e shkojë më tej? Nëse nuk mund të kërkohen më atë ku lëshohej orientimi do të marret? Këto pyetje e të tjera kërkojnë përgjigje të matura dhe veprime të zgjatura. Në një shtat ka të lëvizshëm asnjë forcë politike serioze nuk ndihet e qetë, sepse gjithmonë gjenden edhe te atilla forca që keq sa lëvizje synojnë t'i japin drejtim e lëverdishëm vetëm për vetin. Sidogjofë shkalla e vetëdijesimit të popullsisë e (derisa historia është ndësh vullnetesh i interesash të kundërta) ashtë projekt historik nuk mund të realizohet plotësisht, do të luajë rol të rëndësishëm në karakterin e lëvizjes në të ardhmen. 2. Shkalla e lartë e përgjegjshmërisë të tanësisë ndërgjegjshme shoqërore po ashtu është karakteristikë që duket lehtë. Ç'mekanizëm psikologjik e shtyu një popull, të cilit shkalla e përgjendimit të përgjegjësisë shoqërore në të kaluarën e afërt ishte aq e lartë, sa gati po pranonte zë asnjsë nuk e bënte atë, të papërgjegjshëm? 2. është pyetje e rëndësishme shtrohet nga kjo dukuri. Në situatën e re dy tendenca do të ndeshin të dëshmuara: fryma e mosrealizimeve të projektit të ofruar historik edhe kur janë të arsyeshme, nga njëra anë dhe paraqitja si të arsyeshme e mosrealizimeve që nuk janë të tilla nga ana tjetër. Po ashtu mos ekzistenca e institucioni të përgjegjësisë shoqërore del tani dhe ai rrjedhim mungese e përvojës së përdorimit të saj jalë faktorë që mund të shkaktojnë vështirësi të paparashikuara nëse nuk u dilet para me kohë. Cili është raporti i atij që ka marrë këtë përgjegjësi me atë që e ka dhënë, sa është përgjegjës para vetes sa para atë të tjerëve dhe çfarë është para ndokujt tjetër ai që jep përgjegjësinë e shum pyetje të tjera janë të rëndësishme për një popull që pak i ka njohur këta aspekte të jetës shoqërore demokratike. 3. Mendimi shoqëror kolektivist HYSAMEDIN FERAJ (Vijon në faqen 2-3-të)