Urim Partia Republikane dhe redaksia e gazetës “Republika” i uron të gjithë besimtarëve muslimanë një gëzuar dhe për shumë vjet festën e Bajramit. Në ceremoninë e organizuar me këtë rast ata i uroi Kryetari i PR zoti Sabri Godo dhe n/kryetari zoti Zef Bushati.

Çfarë i kërkojmë qeverisë së re? Fjala qeveri është një gjë abstrakte, por konkretisht, në kuptimin tonë, ajo të bën të punosh ose të mos punosh, të jesh i njohur ose të kesh uri, të qeshësh ose të qash, të jesh i lumtur ose të vuash. Pra një qeveri mund të të japë të mira ose të të shkaktojë të këqia. Natyrisht të keqen askush nuk do ta dëshironte, sepse atë deri tani e kemi ngrënë në të gjitha variantet. Por që një qeveri të jetë e mirë duhet medoemos që ajo të plotësojë disa kushte. Së pari; duhet të vendosë guvernim. Kjo do të thotë që do qytetar i ndershëm, punëtor dhe i rregullt ta ndjejë veten, të sigurtë, ta dijë që nuk ka prek kush jetën dhe pronën, duke qenë i bindur se pas tij qëndron shteti, i cili e ndihmon dhe e mbështet atë, si këmbën, edhe qytetari ta ndihmojë dhe ta mbështesë shtetin. Njëkohësisht qeveria ta ndjejë veten keq dhe të pasigurt se t’i krijohet bindja së re, kështu edhe qeveria punon më mirë kur e ndien veten të sigurt. Së dyti, duhet të jetë e aftë. Kjo gjë me sa shihet nuk është gjë e lehtë dhe s’ka nevojë të gjithë ata që vihen për të drejtuar shtetin kanë studiuar si mund të ndërtohet socializmi, kurse tani u kërkojnë të vendosin kapitalizmin. Kjo është njësoj sikur të marrësh mësuesen dhe të çomë të predikosh në kishë. Së treti, duhet të krijojë be- FERITAT GRUSA (vijon në faqen e 4-të)

MINISTRI I JASHTËM I ITALIAN, BËRI NJË VIZITË NË SHQIPËRI Paradje bëri një vizitë të shkurtër në vendin tonë, Ministri i Jashtëm i Italisë Xhani de Mikelis. Ai u prit në aeroportin e Rinasit nga ministri i Jashtëm shqiptar Ilir Bocka dhe ministri i Mbrojtjes me detyrë Y. Çabiri. Nga Rinasi zoti De Mikelis shkoi në Durrës, dhe në selinë e KE përballë rrjetit të rrethuara një takim me delegacionin e PD të kryesuar nga prof. dok. Sali Berisha. Në orën 12.00, de Mikelis, dha një konferencë përbashkët shtypi me z. Berisha, për bisedimet e zhvilluara dhe për të ardhmen e marrëdhënieve shqiptaro-italiane, dhe për vazhdimësinë e ndihmave italiane për Shqipërinë. Në përgjigje të një pyetje të gazetarëve të marrëdhënieve midis dy vendeve de Mikelis tha: “Nuk duhet të krijohen probleme, kur ato nuk ekzistojnë”. Më 12 qershor kur erdha në Shqipëri u prita në mënyrë krejt normale, dhe me vonë erdhi Bejkeri, që u prit me shumë nderime. Këtu nuk ka vend për xhelozi. Pas konferencës së shtypit zoti de Mikelis, i shoqëruar nga ambasadori italian në Tiranë vizitoi njësinë e flotës italiane dhe qendrën e operacionit “Pelikan”. Këtu, de Mikelis zhvilloi një takim me personelin ushtarak e civil që bën pjesë në operacionin Pelikan. Ai falenderoi ushtarakët italianë për punën e kryer gjatë 6 muajve dhe gjeneral Kurtanen që drejtoi këtë operacion, që përbën një shembull unikall në Evropë për dërgimin e ushqimeve të nevojshme në destinacionin përfundimtar. Korresp. i “Republikës”

Shpallet Republika Autonome Iliriada e shqiptarëve në Maqedoni Radio Kroacia njofton se u shpall Republika Autonome Iliriada e shqiptarëve etnikë në Maqedoni. Kuvendi për autonomi politike-territoriale të shqiptarëve në Maqedoni me seli në Tetovë shpalli Republikën autonome Iliriada. Në territorin e Republikës autonome Iliriada hyjnë komunat Kumanova, një pjesë e Shkupit, Tetova, Gostivari, Kërçova, Dibra, Struga dhe vendbanimet e popullsisë shqiptare nga komunat e tjera të cilat përsa i përket elementit etniko-gjeografik si pas kritereve demografikë të Hasan Pashës do të zgjohen në territorin e kësaj Republike. Këshilli thuhet në arsyetimin e Kuvendit të autonomisë territoriale e politike të nënshkruar nga kryetari i Kuvendit Xhelal Fejzullahu. Konform me këtë akt Kuvendi propozoi edhe ndryshimin e kushtetutës së Republikës së Maqedonisë. Neni 3 i kushtetutës së Maqedonisë duhet të përcaktojë se është me njësi të re, të cilën do të përcaktojë se në kuadrin e Republikës së Maqedonisë është Republika autonome Iliriada. Ndërkaq, në pjesën e dytë të kushtetutës së Maqedonisë pika 4 propozohet të inkorporohet dispozita me të cilën garantohet mbijetesa e Republikës autonome Iliriada në qeverisjen ekonomiko-financiare, në organizimin e bankave, në planifikimin hapësinor si dhe në disponimin e begative natyrore dhe me vlerat kulturore e me vlerat e tjera në territorin e Republikës autonome Iliriada. Në fund të propozimit për ndryshimin e kushtetutës së Maqedonisë thuhet se Kuvendi i kësaj Republike në nuk e aprovon propozimin për ndryshimin e Kushtetutës së Maqedonisë dhe nëse nuk përcakton de garanton kërkesat për autonomi politiko-territoriale të shqiptarëve në Maqedoni do të detyrohemi që të avancojmë përcaktimin tonë politik në përputhje me të drejtën natyrore etnike e historike të popullit shqiptar për vetëvendosje.

PRESIDENTI I REPUBLIKËS, KËRKOI DORËHEQJEN Me anë të një deklarate të cilën e komunikoi Televizioni dhe ATSH. më datë 3.4.1992, presidenti i Republikës, zoti Ramiz Alia, ka vendosur të japë dorëheqjen nga funksioni i presidentit të Republikës. Këtë kërkesë do t’ia paraqesë zyrtarisht me shkrim Kuvendit Popullor.

Shteti ligjor - qeverisja e njerëzve të lirë Tek demokracia dhe shteti ligjor ka prurë evolucioni historik, përpjekjet e mëdha të popullit për një jetë më të mirë dhe lufta kundër tiranisë. Mendimi filozofik dhe politik evropian i ka dhënë disa postulate që ligjore e demokracisë që në kohët e lashta. Filozofi grek Stagirit thoshte se politika është “arti i qeverisuri të njerëzve të lirë”, por si çdo art dhe kjo natyrisht presupozon talent dhe përgjegjësi. Shteti nuk ka për të dalë kurrë jashtë mode, sepse njerëzit mbeten përjetësisht siç thoshte Aristoteli “Zoon politikon” (qënie politike). Kish të drejtë Servantesi kur thoshte se njerëzit, si dallnin nga barku i nënës, bienin me qeverisje. Shteti ligjor sot për sot është shteti më demokratik dhe më progresiv i shoqërisë njerëzore, i lindur nga evolucioni dhe observacioni historik, nga akumulimi i përvojës shoqërore, nga deziluzionet e brezave ndaj diktaturave dhe totalitarizmave si dhe nga dështimi i ideologjive. Shoqëria e re moderne nuk e duron atë situatë, kur, siç thotë Rajmond Aron, “Shteti totalitar nxjerr jashtë ligjit fakte që nuk hynë në skemën zyrtare”. Shoqëria e thellë e natyrës njerëzore në anë pozitive dhe negative, fitorja e demokracisë pluraliste mbi ideologjitë dhe sundimin autoritare dhe heqja dorë nga utopitë, të cilat dështuan, shpurin lindjen e shtetit ligjor si produkt i një shoqërie të lirë dhe të hapur demokratike. Shteti ligjor është shtet i njerëzve që nuk rrojnë me ëndërra të paraluzonshme, e shohin botën ashtu siç është dhe e kanë gjërat kategorinë e së pamundurës. Ai heq dorë nga dirigjizmi i shteteve autoritare dhe vendin merr për herë të parë roli aktiv për sigurimin e “lirive dhe të drejtave njerëzore dhe të evolucionit progresiv shoqëror. Merr për bazë individin autonom, përparon kundër totalitarizmit përpara shoqërisë politike, por natyrisht jo individin egoist që e sheh në ekstrem lirinë e tij në dëm të të tjerëve. Vlera supreme me shoqërinë e hapur demokratike nuk është shteti, por njeriu që është masa e gjithçkaje. Shteti është i detyruar të marrë në konsideratë të gjitha dimensionet dhe mundësitë njerëzore. Politika mbron njeriun real që lejon t’ia heqë dhe të lulëzojë. Aristoteli thoshte se politika është në shërbim të njeriut. Ai nuk ishte dakord me Platonin, i cili politikën e konsideronte shkencë për organizimin e botës apo më mirë një utopi. Në politikë të mirë kufizohen liria e individit. Polemika midis tyre shënoi për herë të parë në histori dichotominë autokraci - shtet ligjor. Shteti ligjor është shteti i vullnetit të lirë të qytetarëve kundër shtetit burokratik që ndërhyn në të gjitha sferat dhe paralizon veprimtarinë e njerëzve. Diktatura e proletariatit ishte shembulli klasik i përversionit të politikës. Në shtetin ligjor imazhi i së mirës së përbashkët nuk vjen nga një projekt, por realizohet si shumicë e interesave individuale. Shteti ndihmon veprimtarinë e shumëndojshme, mundet të zbusë apo eliminojë konfliktet sociale pa shkelur interesat legjitime të njerëzve. Shteti ligjor synon të rritë kapitalin njerëzor garant për prosperitetin individual e social. Filozofi francez Zhil. Marten thoshte se vetëm një shtet i tillë mund të sigurojë komoditetin material të të gjithë njerëzve. VIRON KOKA (vijon në faqen e 3-4)

ALTERNATIVA REPUBLIKANE DHA KONTRIBUTIN E SAJ NË FITOREN E DEMOKRACISË ZEF BUSHATI Humbja e një sistemi, e një epoke, e një ideologjie. Komunistët humbën pushtetin politik. Ata i mposhti lëvizja shpirtërore, njerëzit e së cilës janë në elementët e zhvillimit historik dhe që kanë hyrë klimënacione[t?] e proceseve demokratike në Evropë. Shteti shqiptar i drejtuar prej një pakice komuniste diktatore, prej kastës burokratike të dalë nga gjiri i tyre, kaloi periudha të dhimbshme. Këta komunistë diktatorë goditën shpirtin e këtij populli prej të cilit dolën e nga i cili u shkëputën. Koha e tyre perëndoi. Jeta shqiptare ndërroi sistem, i cili nuk përpërputhej ndërrimit idejave dhe dëshirave shpirtërore të popullit dhe idealit komunist, i cili mbeti i vjetëruar, krejtësisht jashtë ndejsisë së kombit “ideal”. I shkëputur nga rrënjat e ndër politikë të jetës moderne siglë alternativa republikane, demokrate, social-demokrate, etj. Kriza e “idealit” komunist çoi në krizë shtetërore, politike dhe ekonomike dhe solli si domosdoshmëri rrënimin e shpejtë, përmbysjen edhe të vetë përmbajtjes së vetë thelbësore, ideologjike, teorike e praktike. Edhe një pjesë e komunisteve e “rinovuar” që e “kuptuan” këtë, filluan “sulmet” ndaj forcave konservatore komuniste duke iu tërhequr socialisë. Fitorja e demokracisë i përgjigjet nevojave të thella të kombit që nuk mund të perpetenishen politikisht pa e përtërirë shpirtërisht Shqipërinë e realizuar rilindjen e saj politike. Tani ajo do të hidhet hapin drejt një shoqërie të demokracisë duke iu përmbajtur drejtësisë dhe traditave dhe duke ecur në rrugët më ideale e botës së qytetëruar. Vështirësitë ekonomike janë të mëdha se vendi është i papërgatitur për këtë jetë të re. Sot jemi ekonomikisht të rrënuar. Ky është trashëgimi që na lanë politikanët komunistë të cilët e tretën këtë gjendje për 50 vjet. Ky është frut i punës së dukshme të papjekur. (vijon në faqen 4)

«Ndjej përgjegjësinë e rëndë që ka ky parlament...» Me rastin e fillimit të punës së parlamentit morëm këtë intervistë deputetit të PR Dr. Mehmet Çeliku. Republika: Doktor, jeni pak i njohur në fushën e politikës. Ç’do të thoni lexuesit në ditën e parë të Parlamentit? Vij në këtë parlament si deputet i zonës nr. 21 të rrethit të Elbasanit, si përfaqësues i Partisë Republikane. Zgjedhjet e 22 marsit 1992 janë përcaktuar saktë si referendum popullor dhe ashtu si në një referendum, populli ynë iu përgjigj me po demokracisë dhe me jo komunizmit, pa alternativa dhe e kujtovave. Partia Demokratike, si parti më e fuqishme opozitare në vendin tonë, me të drejtë gëzon mbështetjen e popullit, sepse në zgjedhjet e 22 marsit u shprehë[b?] me si përfaqësuese kryesore e demokracisë në Shqipëri. Populli ynë kuptoi dhe zgjidhi drejt problemin themelor që shtruan zgjedhjet e 22 marsit: mospohimin e komunizmit; ndërkaq, problemet të tjera i përfaqësimit të partive me programe e alternativa të ndryshme në Parlament, qenë dhe problem themelor i zgjedhjeve në çdo vend me demokraci të konsoliduar kalon në plan të dytë. Në kushtet të tilla specifike të zgjedhjeve të 22 marsit ishte e drejtë e partive politike që të siguronin teknikisht përmes rrugëve ligjore, përfaqësimin e parlamentit më të mirëfilltë opozitare në Parlament. Kjo nuk u realizua siç duhej. Gjej rastin të shpreh keqardhjen që Partia Republikane përfaqësohet në këtë Parlament vetëm me një deputet, të zgjedhur drejtpërdrejt nga populli, dhe që nuk arriti të kalojë pengesën konvencionale të katër përqindëshit, për të përfaqësuar e dhe deputetë të listës proporcionale ndonëse njhët nga populli si forcë e mirëfilltë opozitare, e konstituuar e qarte. Partia Republikane është ndër partitë e para opozitare, e ka dhënë kontributin e saj në këtë fitore të madhe PR i ka çarë rrugër pranë Partisë Demokratike në momentet me delikate e demokracisë në Shqipëri. Dalja e Partisë Republikane në skenën politike siguroi popullin tonë dhe opinionin demokratik botëror se pluralizmi politik në Shqipëri e ka përballë de se Partia Demokratike është nisur kthehse në frontin e rezistencës popullore kundër diktaturës, përballë një partie në publik. Formimi i Partisë Republikane ka qenë tërësisht politike me Partinë Demokratike ishte një mbështetje e madhe që iu dha kësaj të fundit në kohën e duhur. Këtu PR hapi frontin e dytë të luftës kundër diktaturës në Shqipëri. Gjithashtu ishte PR që me deklarimin zyrtar e publik të ministrave të saj në Qeverinë e Stabilitetit dhe me qëndrimin e vendosur të saj, hodhi hapin e parë në daljen nga gracka e bashkëpunimit me socialistët. Republika: Jeni i vetmi deputet që përfaqësoni PR-në. Si deputet më takon Parlamenti do të përpiqem të përçjell qartë mendimin politik të PR, të transmetoj idetë dhe rrugëzgjidhjet që ofron kjo Parti për problemet e ndryshme të zhvillimit të vendit, do të mbroj gjithashtu interesat e zgjedhësve të zonës sime elektorale, pa marrë të jap edhe gjykimet e mendimet personale si intelektual për problemet që do me interesojnë të gjithë. Forcat e djathta e mirëfillta opozitare duhet të përpiqen që, krahas qëndrimit të një zëri për problemet parimore të zhvillimit të vendit, të sigurojnë dhe ballafaqimin konstruktiv të ideve e rrugëzgjidhjeve që ofrojnë programet e tyre. Edhe pse jam deputet i vetëm në përfaqësimin e mendimit të një Partie, ju siguroj se Partia Republikane do të japë me sinqeritet e pa rezerva ndihmën e saj për të nxjerrë vendin nga kjo e thellë. Ndjej përgjegjësinë e rëndë që ka ky Parlament. Bisedoi: LUTFI DERVISHI