DO TË RRI MIDIS JUSH, SEPSE NDIHEM ME I FORTË DHE SE VETËM ASHTU DO TË MUND TË RUAJ DIMENSIONIN NJERËZOR - Fjala e Presidentit të Republikës së Shqipërisë Prof. Dr. Sali Berisha - Klerikë të nderuar, Të dashur zonja deputete, Të dashur zotërinj deputetë, Të nderuar zotërinj ambasadorë, Të dashur bashkëkombas të mi, qytetarë shqiptarë kudo që jeni, Klerikë të nderuar, Të dashur zonja deputete, Të dashur zotërinj deputetë, Të nderuar zotërinj ambasadorë, Të dashur bashkëkombas të mi, qytetarë shqiptarë kudo që jeni, Detyra e Presidentit të Republikës, që populli shqiptar më beson sot mua nëpërmjet përfaqësuesve të tij në parlamentin e parë demokratik të Shqipërisë, është një ndër i madh dhe një detyrë sa me përgjegjësi aq dhe dinjitoze. Ajo është ndër se populli ynë pas afro një shekulli luftë përpjekjesh titanike për liri, demokraci, të drejta njerëzore dhe kombëtare, më vendos mua sot, në përmjet jush, me vullnetin e tij të lirë në vendin e parë të Shtetit Demokratik Shqiptar. Për kohore, 80 përqindëshi bren çdo ditë ekonominë shqiptare të paralizuar. Përzgjatën natyror të vendit me bukuri mahitëse e trishtojnë drurët e prerë dhe bunkeret, këta të fundit simbol autentik i diktaturës së egër dhe gjysmëshekullore që përjetuam. E vërteta është se në Shqipëri koha ndaloi, dhe jo për orë, javë apo vite, por për gjysmëshekulli dhe kjo ka peshë dhe çmim të rëndë, ligji nuk u respektua ndonjëherë, madje kohët e fundit ai i lëshoi vendin kaosit, krimit të organizuar dhe anarkisë. Zonja dhe zotërinj, Gjatë gjysmëshekulli në Shqipëri për mungesë të lirisë së ndërgjegjes dhe në bazë të parimit amoral të luftës së klasave, qindra dhe mijëra shqiptarë bënë jetën dhe ëndrrën e tyre për fjalën e lirë dhe mendimin e lirë, për si dhe optimizëm detyrën e Presidentit, sepse unë, sikurse të gjithë ju, jam krenar se jam shqiptar. Nënat tona së bashku me qumështin, na mëkuan krenarinë dhe dashurinë për kombin, kulturën, flamurin dhe historinë e tij të dhimbshme. Plagët e rënda, që unë përmenda më sipër dhe që janë një trashëgim tepër i hidhur, Shqipërisë nuk ia shkaktoi Zoti, por komunizmi, të cilin ne me një ceremoni festive, madhështore dhe demokratike e varrosëm njëherë e përgjithmonë ditën e parë të kësaj pranvere të madhe. Zonja dhe zotërinj, Qytetarë të Shqipërisë, Bashkëkombas të dashur, Postin e Presidentit unë e pranoj sot sepse kam besim të madh tek ju, kam besim të pakufishëm tek njeriu, gjenia e tij krijuese, aftësitë dhe mundësitë, talentin, bliksës së Shqipërisë e pranoj sepse kam besim të madh tek Zoti. Ai na ka ndihmuar dhe do të na ndihmojë në rrugën tonë të gjatë dhe të vështirë drejt demokracisë. Shqipëria sot ka tri fe. Ato do të ndrohen e vlerësohen gjithnjë si tri gurra të fuqishme hyjnore, që do të pasurojnë shpirtin tonë shqiptarë. Zotërinj ambasadorë dhe diplomatë të akredituar në Shqipëri. Duke marrë detyrën e Presidentit dua edhe njëherë të konfirmoj besimin tim të palëkundur se vendet fqinjë demokratike dhe demokracinë e Evropës, Shtetet të Bashkuara të Amerikës do të na ndihmojnë në rrugën e demokracisë dhe të progresit. Dua me këtë rast t’ju siguroj se ëndrrat më e madhe e çdo shqiptari është integrimi i Shqipërisë me Evropën. Për këtë ne do të ndërtojmë shtetin e drejtë, do të realizojmë lëvizje tuaja njerëzore dhe kombëtare. Unë kam besim të palëkundur se çështja shqiptare është e drejtë, që mund të zgjidhet plotësisht në kuadrin e aktit final të Helsinkit dhe në mës së Komunitetit Evropian. Shpreh bindjen se nuk është larg dita që shqiptarëve do t’u njihet e drejta për vetvendosje dhe të drejta të tjera që u takojnë. Nga ana tjetër dëshiroj të siguroj minoritetet në Shqipëri se do të gëzojnë të gjitha të drejtat dhe liritë individuale dhe kombëtare që u garanton Kushtetuta jonë dhe Aktet Ndërkombëtare. Do të përpiqemi dhe shpresojmë që edhe vende të tjera të mbajnë të njëjtin qëndrim ndaj pakicave tona. Zonja dhe zotërinj, Detyrën e Presidentit të Republikës e pranoj i ndërlidhur të realizoj së bashku me ju aktin e tugalia. Kombet me kulturë dhe shpirt të madh dinë të falin dhe të shprehin pendesën për hir të kulturës, shpirtit dhe fëmijëve dhe të ardhmes së tyre. Zonja dhe zotërinj, Në detyrën e vështirë të Presidentit do të mbaj fort parasysh interesat e gjithë qytetarëve të Shqipërisë, duke filluar nga vogëlushët që me gjithërrit në ngritur më përçëllim çdo ditë në punë, tek të rejat e të rinjtë që sollën këto ditë, burrat dhe gratë, pleqtë dhe të moshuarit që nuk kursyen fëmijët, as jetën e tyre për liri dhe dinjitet njerëzor. Një kujdes të veçantë do të tregoj për të gjithë të vuajturit tanë, sakrificat dhe mundimi i tyre janë çmimi njerëzor i lirisë që gëzojmë ne sot. Në funksion e Komandantit të Përgjithshëm unë do të punoj për transformimin e Ushtrisë, forcave të ruajtjes së rendit dhe SHIK-ut në institucione që garantojnë ruajtjen dhe zhvillimin e demokracisë, do të përpiqem që Shqipëria të anëtarësohet në NATO. Së fundi, dua t’ju njoftoj se Presidenti i parë i zgjedhur nga ky Parlament demokratik do të ruajë përmasat qytetare. Shqipëria ka vërtet një pallat presidencial, por si njëri prej vendeve më të varfëra në botë, ai nuk mund të ketë President për pallat. Do të rri midis jush, sepse ndjehem si i fortë dhe se vetëm ashtu do të mund të ruaj dimensionin njerëzor si dimension themelor të politikës së re shqiptare. Rroftë Shqipëria! dinjitoze. Ajo është nder mua sot, rrëkërmjet parë të Shtetit Demokratik Shqiptar. Për detyra e Presidentit, me zgjedhje e demokraci shqiptare, padyshim është tejet e vështirë. Kjo sepse unë zgjidhem sot President i një prej vendeve më të varfëra të globit, ku në të kaluarën jo të largët qindra pleq e fëmijë vdiqën nga uria apo sëmundjet e lidhura me të, dhe sot akoma nuk janë të pakët ata që vuajnë nga kjo plagë, ku janë të panumërt fëmijët që të zveshur dhe të zbathur dhe të uritur nisen për në shkollë, qindra e mijëra të sëmurë nuk kanë ilaçe për të mjekuar sëmundjet e tyre, papunësia është në nivelet ndër më të larta që mund të jetë, qindra e mijëra familje në fshat nuk kanë një pëllëmbë tokë as edhe mjete të tjera jetese, industria e një teknologjie jahtë- mil shqiptarë dhanë jetën dhe rinia ndërsa të tjerëve që nuk u burgosën apo internuan komunizmi iu ndaloi liritë themelore të individit, mendimin, pronën dhe Zotin, e zhytur vendin në një izolim dhe ngujim që aq shumë rëndoi mbi shpirtin, kulturën, ekonominë, psikologjinë tonë. Zonja dhe zotërinj, Ua bëra këtë përshkrim, jo vetëm për të dënu diktaturën që ne përjetuam, por edhe për të rikujtuar këtu se në këto rrethana askush nga ata që kanë luftuar për liri dhe demokraci nuk besoj se do ta lakmonte qoftë edhe një miligram pushtet. Por megjithëkëtë zonja e zotërinj, bashkëthirrëtare të mi, miq të nderuar, unë pranoj me kënaqë- e tij krijuese aftësitë dhe mundësitë, talentin dhe energjitë, idealet e aspiratat e tij. Unë besoj dhe shpresoj se ata që mundën diktaturën e egër, do të dinë të ndërtojnë demokracinë, të ndërtojnë një Shqipëri demokratike me ekonomi tregu të zhvilluar, një vend të lirë të qytetarëve të lirë, ku mendimi i lirë, puna dhe iniciativa e lirë do të punojnë për ne siç kanë punuar edhe për vende të tjera. Në këtë rast dua t’ju garantoj se do të angazhohem me të gjitha forcat për ristabilizimin e rendit e të qetësisë, funksionimin e shtetit juridik, rifillimin e prodhimit në ndërmarrjet tona dhe rimëkëmbjen e ekonomisë. Klerikë të nderuar, Detyrën e Presidentit të Repu- i vendosur të realizoj së bashku me ju akte madh të pajtimit kombëtar. Komunizmi ishte përçarës i madh i kombit tonë. Pak ditë më parë ne varrosëm pushtetin e tij, por jo doket dhe zakonet e tij. Ato do t’i varrosim vetëm pasi t’i zëvendësojmë me virtytet e larta që ne trashëgojmë. Duke dënuar krimin e shëmtuar dhe diktaturën, ne duhet të ndërtojmë dhe çmojmë njëri-tjetrin. Të gjithë ne kemi qenë bashkëpërgjegjës në shkallë të ndryshme, së paku për votën 99 për qind që i dhamë atij. Për të gjitha kemi qenë bashkëaktivët e tij. Prandaj, le të na bashkojë vuajtja dhe dhimbja e njëri-tjetrit, përgjegjësia e përbashkët për të ndërtuar një shoqëri të civilizuar si Spanja, Por- qa e Evropës, Shteteve siguroj se ëndrrat më e mëdha realizojmë lëvizjen e lirë të njerëzve, mallrave dhe ideve. Me politikën e saj Shqipëria do të përpiqet që interesat e ndryshme të mos sjellin konflikte, por të zgjidhen me mirëkuptim dhe marrëveshje në bazë të normave dhe të traditave demokratike. Në të ardhmen do të bëj përpjekje që sa më shumë qytetarë të huaj, biznesmenë dhe burra shteti të vizitojnë Shqipërinë. Ndërmarrjet e përbashkëta ekonomike dhe investimet e huaja do të garantojnë me një legjislacion liberal dhe demokratik. Bashkëkombësve tanë në trojet e veta në Jugosllavi dhe kudo që jeni, Dua t’ju garantoj se Shteti Shqiptar do të punojë me këmbëngulje për realizimin e të drejta-

Të enjten pasdite në Parlamentin tonë të parë Demokratik, në orën 16.30, pikërisht kur nxirrte po ndiqnin me ankth rezultatet e votimit ‘pro’ ose ‘kundër’ për kandidatin për president të Partisë Demokratike zotin Sali Berisha, shpërthyen duartrokitje. U arrit numri 96 — ‘Pro’. Ngjitje duarsh, shpërthim gëzimi aq sa zoti Pjetër Arbnori, me gëzimin e tij olimpik, e detyrua të thoshte: Të presim komunikimin zyrtar të komisionit të votimit. Por, po të ishte një njoftim formal, sepse deputetët, edhe të ftuarit, llogaritë i kishin bërë shumë mirë. Sali Berisha, që zgjedhur president i Republikës së Shqipërisë, i pari president antikomunist, i trullati tërë në këto 50 vjet, në këtë gjysmëshekulli të pushtimit të vatrave e zemrave tona nga dogma e kuqe. Dhe jo vetëm i pari president antikomunist, por kryesorja është se ishte ndër të parët intelektualë që u ngrit kundër dhunës dhe bashkëthemelues i Partisë Demokratike, e para parti që doli kundër komunizmit, e para që doli në Shqipëri e pluralizmit në Shqipëri. Nuk mund të harrosh ndërhyrje të popullit mbledhjen që bëri ish-lideri i Partisë së Punës, shokun Ramiz Alia me intelektualët, ku, midis të tjerash, ironizoi Kadarenë e madh si dhe doktorin e njohur të sëmundjeve të zemrës, Sali Berishën. Prej asaj dite, ky demokrat i shquar doli në arenën e demokracisë shqiptare, si një vigan liberator, si një zgalem që kërkonte të binte ajrin e lirë të bjeshkëve të Gjakovës dhe në Tiranën, kryeqendrën e Shqipërisë që rënkonte nga vargojtë e komunizmit. ‘S’ishte aspak lehtë në ato çaste të ngriheshe në mitingjet e të flisje si kundër komunizmit…’ Por artikulli vazhdon në tekst të dendur për zgjedhjen e Sali Berishës, për Ramiz Alinë dhe zhvillimet politike. Në fund: ‘(Vijon në faqen e 2-të)’

PRESIDENTIT TE REPUBLIKES SE SHQIPERISE TIRANE Dr. Prof. Zoti Sali Berisha I nderuari zoti President, Partia Republikane Shqiptare ju dërgon përgëzimet dhe urimet e saj më të sinqerta për emërimin tuaj në detyrën më të lartë dhe fisnike të Presidentit të parë të shtetit demokratik shqiptar. Ne republikanët shqiptarë ju përshëndesim vëllazërisht për detyrën e lartë, të cilën shpeshim qenë këshill fr ymëzuesi i një luftë të politikës të ashpër për fitoren e demokracisë kundër atyre që donin të përjetësonin komunizmin në Shqipëri. Është detyra juaj, zoti President, që përgjegjësinë drejt një shteti republikan me një demokraci të vërtetë dhe të qëndrueshme ta ndërtoni me gjithë vështirësitë që po e shoqërojnë këtë proces tranzicioni. Ne republikanët ju urojmë, i nderuar zoti President, veprimtari të mbarë për të dhënë kontributin tuaj në formulimin dhe përcaktimin e një politike të brendshme e të jashtme serioze, për t’iu përgjigjur interesave të popullit e kombit. PARTIA REPUBLIKANE SHQIPTARE I dashur zoti President, Ju lutem pranoni përshëndetjet e mia më të ngrohta për zgjedhjen tuaj historike President i Shqipërisë. Ju moret përsipër udhëheqjen e vendit tuaj në një kohë shumë oportune. Zgjedhja juaj është një dëshmi e rëndësishme për reformën shqiptare dhe simbolizon progresin vendimtar që ka bërë populli shqiptar për pluralizmin politik, respektimin e të drejtave të njeriut dhe për një ekonomi tregu të lirë, me anën e të cilave ai mund të sigurojë prosperitetin dhe mirëqenien e tij. Ju udhëhoqët Partinë dhe popullin tuaj, duke e çuar në arritjen e një fitoreje për të gjithë shtetasin shqiptar, drejt një qeverie të parë shqiptare plotësisht jo komuniste pas pothuajse pesëdhjetë vjetëve. E di që ju do të përdorni sukseset tuaja drejt një influencë konstruktive në këtë periudhë të vështirë në historinë e Ballkanit. Populli amerikan ju uron përparime të mëdha që këto arritje të bëhen më të mira. Mezi pres që të punoj me ju për të mbështetur programet e reformave në Shqipëri për të zhvilluar institucionet demokratike tona dhe për të kontribuar në ndërtimin e një bote të re të mbështetur mbi vlerat themelore të përbashkëta. Sinqerisht, XHORXH BUSH Me rastin e zgjedhjes suaj si president i Shqipërisë kam kënaqësinë t’ju shpreh përgëzimet e mia më të ngrohta. Zgjedhja juaj shënon fillimin e një epoke të re. Franca do të përpiqet të jetë gjithmonë përkrah jush. Ju uroj gjithë të mirat për popullin Shqiptar. PRESIDENTI I FRANCËS FRANSUA MITERAN