SHUME PYETJE PER PROGRAMIN E QEVERISE SE KRYEMINISTRIT ALEKSANDER MEKSI
Dje, pas disa ditë ndërprerjesh, Parlamenti ynë rihapi punimet.
Kryeministri i ri Aleksandër Meksi, në emër të qeverisë, paraqiti programin e punës. Pati shumë pyetje nga deputetët, aq sa u pa e domosdoshme që seanca e dytë të mos fillonte në orën 12.00, por në orën 15.00
Pasditja kaloi me shumë diskutime.
Urojmë që sa më parë të fillojnë punën konkrete për ta ribërë Shqipërinë e të lemë mënjanë diskutimet akademike pa fund.
Zoti Eduard Selami zgjidhet kryetari i Partisë Demokratike
Më 16 prill Konferenca Kombëtare e Jashtëzakonshme e Partisë Demokratike, me që ish kryetari i PD-së, Prof. Doktor Sali Berisha u zgjodh President i Republikës së Shqipërisë, votoi për liderin e ri të kësaj partie.
Me 411 vota pro nga 485 fle të votimi, Kryetar i Kryesisë së Partisë Demokratike u zgjodh zoti Eduard Selami.
Ai ka lindur në Elbasan në vitin 1961. Më 1985 kreu studimet e larta shkëlqyeshëm në fakultetin e Shkencave Politiko-Juridike dhe filloi punën si pedagog në Universitet.
Eduard Selami u bashkua me lëvizjen studentore që në hapat e saj të parë. Ka qenë sekretar i Komisionit Drejtues dhe sekretar i PD-së pas Kuvendit të shtatorit të vitit 1991.
Korresp. i «Republikës»
DY BANKA PERBALLE NJERA - TJETRES
Ka kohë që lulëstja e bukur përpara Bankës së Shtetit e ka humbur qetësinë prehëse të saj.
Ajo lulishte dikur e qetë, tashmë është bërë vendi më i populluar i Tiranës, pas Pazarit të Refugjatëve. Aty gëlojnë gjithfarë njerëzish; afaristë seriozë, konvertues valutash, trafikantë pasaportash e vizash, falsifikatorë gjithfarësh e deri te hajdutët e xhepave. Aty gjen të koncentruar gjithë shtresat, popullin në miniaturë. Të ndershëm e të pandershëm, takohen në një pikë: të valuta e huaj. Ndoshta është vendi më i peshën më të madhe specifike monetare në Tiranë e ndoshta në krejt vendin. Të xhepat, portofolët apo çantat e 20, 30 apo 50 vetave, me siguri ka më shumë para se në xhepat e librezat e gjithë banorëve të tjerë të kryeqytetit tonë. Është një bankë fushore apo portative, si mund ta quajmë, pa regjistra pa kompjutera, pa çeqe e mandate arkëtimi, por që llogaritë bëhen në mënyrë të përpiktë. Dy banka përballë njëra-tjetrës: njëra hierarkike, monumentale, madhështore; tjetra e lëvizshme, gjallëruese deri në ethe. Konkurrencë të njëra-tjetrës. E para e ngurtë, si vetë pamja e saj: me rregulla fikse të palëvizshme. E dyta e shkathët, nuhatëse, manovruese deri në sekondë, deri sa të zbulojë e sinqeritet e vendi për ku. Për peshkatarin mjafton vetëm të kapte rrjetën. Po KUSH ta kapte?! - Sa është kursi i dollarit kundrejt dhrahmisë? - pyesnin njerëzit. - 205 dhrahmi për një dollar USA,-përgjigjet sportelistja thatë dhe indiferente si të mos i interesonte fare kjo gjë. Njerëzit vështronin së me sy të zhgënjyer. Pastaj i hedhin një vështrim «Flatres» ku lexohej kursin e vërtetë të valutave: 1 dollar USA=185 dhrahmi greke. Rrinin një çast në dilemë. S'dinë ç'të bëjnë. Dhe, pikërisht në këtë çast dileme ndërlin «Banka»-tjetër, ajo e nëpërnishave, ajo që s'ka kompjutera, por që di t'i qërojë aq mirë hesapet e veta. Në hollin e Bankës hyn një burrë i shkurtër, me gjyslykë të bardhë, me një kapele të vogël republikë. Vështrimin e ka të mprehtë, të guximshëm. Mishërim i bizneseve. Quhet Milto, aq i mirënjohur në rrethët e kambizmit. Hyn për një çast turmën së ai peshkatari i regjur që vëren ku ta hedhë rrjetën dhe thotë me zë të sigurt, gati sugjestionues: - Kush ka për të konvertuar dhrahmi, le të vijë. Një dollar=204,5 dhrahmi. Gjē e vogël në të parë. Po njerëzit dinë kaq aritmetikë: Ajo 0,5, ajo gjysëm dhrahmie për çdo dollar, shndërrohet në dhjetëra dollarë fitim në vartësi të shumave. Vjelë miliona të tjera drahmisht. E gjithë kjo ngjet përpara hundës së Bankës së Shtetit Shqiptar që mbahet me heroizëm të PARIMET e saj. Dhe, kur kjo punë bën mu! ajo më në fund, me shumë siklet, bën një lëshim mjaft sakrifikues, thua se u zhvirgjërua: e ul kursin në 204 e bl- ndur se tani po e konkurron, madje po e zhdhuki, bankën e gjallë aty nën pisha. Kjo e fundit i nxjerr gjuhën, i tund gishtat para hundës dhe amash veshëve. E tall, e përqesh dhe në çast, pa asnjë shkrese e ul në çast kursin përsëri gjysmë dhrahmie: 203,5. Dhe përsëri i rrëmben klientët (shqip: milionat) Bankës tunafe të Shtetit Shqiptar. Do të duhen shumë kohë, shumë diskutime, shumë shkresa e miratime derisa zonja Bankë e Shtetit Shqiptar të pranojë «zhvirgjërimin» e dytë, të tretë, të katërt. Gjithnjë në rolin e së vonuarës, gjithnjë në rolin e leneshës. Dhe, sa herë që arrin të belbëzojë me vështirësi: «Afik», ajo trajta aty te pishat, ka ngrënë një kosh. NE MBYLLJE Kujtoni për një çast hemorragjinë e floririt shqiptar të dalë me gjithfarë mënyrash të fshehta e të paligjshme jashtë shtetit për vite e vite. Banka jonë «e nderuar» e blinte me 3-8 mijë lekë të vjetër monedhën. Kështu ka për të ndodhur përsëri edhe me floririn, edhe me dhrahminë apo valutat e tjera sa kohë që kjo Bankë do të jetë statike. THANAS JORGJI
dhështore; tjetra e lëvizëshme, gjallëruese deri në ethe. Konkurrentë saj: me rregulla fikse të paleviz-shme. në të dhjetën e qindarkës. Batica e refugjatëve në Greqi solli një zbatice dhrahmish. Dhe jo të vogël. Miliona e dhjetra milio-na. Ishte si një tufë gjigante pe-shku, që noton e shushatur, s’e
Dy banka përballë njëra-tjetrës: njëra hierëndë, monumentale, madhrahi, le të vijë. Një dollar = 204,5 dhrahmi.
Gjê dhjetëra dollarë fitim në vartësi të shumallare.
Zoti Milto, qëndron përpara pa kthyer kokën, i sigurt se pas tij çapitet turma e tërhequr prej atij karremit të vokël 0,5 dhrahmi, por që është aq joshës.- Ai hap
ze të sigurt, gati sugjestjon...
- Kush ka për të konvertuar
asgjë. Kështu për të kaluar:
parimet tona sikur ta dimë...
Ndërkohë banka fushore, që s’e ka të vështirë për të luajtur nga «parimet», sheh punën: vjet miliona e miliona dhrahmi të cilat, me një veturë të shpejtë të nesërmen (apo që atë ditë), udhëtojnë për në Greqi ku konvertohen me kursin e atjeshëm: 1 dollar USA=185 dhrah-mi dhe kthehen përsëri te ky shesh në trajtë dollarësh për të
A KA TË DREJTË TA MBROJE NJERI?
Ish-presidenti Ramiz Alia i zgjedhur nga komunistët mbylli kapitullin e erës komuniste me një deklaratë në prani të vetëm 4 personave: Dikush tha shqyqyr që e largua, dikujt i erdhi keq, dikush ndoshta mendoi se u zhdul edhe ajo fije kashtë pas së cilës ishte kapur. Sidoqoftë të gjithë i pranuan si të vërteta fjalët e tij se këtë e bënte për hir të kombit. Amin! Ashtu qoftë! Por për këtë duhet të na mbushë mendjen. Nuk mundet që dikush të ketë notuar në det dhe të dalë andej i palagur.
Emri i ish-presidentit është lakuriq: të pakten këtë vitin e fundit në të gjitha format, bile këtë fakt ai e mbante si një tregues të demokracisë shqiptare në rritje e sipër. Me një fajë tregues drejtim ai ka dhënë një kontribut interesant duke mos u përpjekur kritikave bile deri akuzave të hapta. Gjithashtu Alia në të gjithë kohën na lajmëroi se ai nuk do të hiqte dorë nga politika. Shumë njerëz mund ta vrasin mendjen se me «politikë» do të merret tani që politika e lëviz të tij nuk i hyn në punë njeriut. Apo do të krijojë ndonjë parti të re? Por edhe këtu vendet janë krejt të zëna nga e majta deri në të djathtë. Mos ndoshta do t’u japë mend politikanëve të rinj ose të hapë ndonjë institut studimesh? Natyrisht që të bëjë çfarëdo gjëje të tillë duhet të ketë kohë dhe mundësi. Kohë ndoshta mund të ketë. Po mundësi a do të ketë? Kjo do të varet nga vendi ku do të ndodhet dhe konkretisht ku duhet të jetë vendi i tij? Vend i një njeriu në shoqëri është pranë bashkëpunëtorëve të tij. Dhe bashkëpunëtorët e Alisë janë në burg. A do të shkojë Alia të ndajë fajin me ta, apo secili përpiqet të fajin e tij? Sot flitet gjerësisht për tolerancë dhe për pajtim kombëtar, por ato janë shërbëtorë të ligjit në radhë të parë. Në qoftë se dikush dënohet për një faj nuk ka pse një tjetër të mos dënohet për të njëjtin faj. Sa qartë del nga vrasjet e bllokmenëve është fakt shumë i qëllimshëm, apo pritet që pas një zgjatje bile dhe vjedhja e tyre milionëshe të duket një gjë të cilën jë ditë e vjedha e tyre milionëshe të kalojnë në histori, pasi të gjithë do të jenë mësuar me fjalët e tyre. Gorbaciovi u lic, tij. Në vendet tona në ish-komuniste vazhdojnë proceset ndaj zyrtarëve të lartë. Të tjerët kanë bërë abuzime. Tek ne kjo punë ka mbetur në rrugë. Të cilët janë Marrja e pushtetit nga forcat demokratike duhet t’i japë fund kësaj pikë të përshkruar të kërkesës mbrojtjepopullore. Nga kjo nuk duhet të ketë asnjë «nuk» as «nuk» që mund të këtë një njeri në këtë moment të marrë çfarëdo gjëje për mbrojtje padrejtësish të bëra gjatë fjalën e tij. Kurdo që do të mundësohen faqe që të bëhen gabime më të madh. Të gjithë duhet të gjykohen për atë që kanë bërë, duhet të mbajë fajin e tij.
Ata që nuk kanë pasur frikë as nga Zoti e as nga ligji, duhet të marrin dënimin e merituar, megjithëse duhet të dinin që për krimet politike e jo për vjedhje. Alfa e demokracisë është vendosja e drejtë për krimet politike e jo për atë që e pranojnë ish bashkëpunëtorët e Alisë. Dosta e drejtësisë për ata që e panë në favorizojë kur kjo është në interes të popullit.
«Dilema e të burgosurit»
- QINDRA FIRMA VERSHUAN NJË VIT MË PARË DREJT SHQIPËRISË SA E «INSTALUAN» KAPITALIN NË RSIPE? - ÇFARË DUHET PËR TË JOSHUR INVESTITORIN E HUAJ? - «ZONAT E LIRA» DHE E ARDHМJA E FIRMAVE SHQIPTARE. - A ËSHTË KOMPETITIVE EKONOMIA SHQIPTARE?
Tanimë që u shuan sadopak pasionet politike, që u dha verdikti i plotë i avenirit të këtij kombi, dukshëm vihet re se mendjet intelektuale do të «brazdohen» në një ugar më pjellor se sa politika. Në rendin e ditës tash e tutje do thir-rur logjika ekonomike për të realizuar nxjerrjen nga kllapia të ekonomisë së lodhur shqipëtare e, në emëruesin e përbashkët të ringjalljes së saj, do të fillojnë të përplasen alternativat konkrete, zgjidhjet e duhura, deduksionet e logjikshme e në asnjë rast eksperi-mentimet. Me këto të fundit hapen sapet janë mbyllur.
Tanimë që u shuan sadopak pasionet politike, që u dha verdikti i plotë i avenirit të këtij kombi, dukshëm vihet re se mendjet intelektuale do të «brazdohen» në një ugar më pjellor se sa politika. Në rendin e ditës tash e tutje do thirr-rur logjika ekonomike për të realizuar nxjerrjen nga kllapia të ekonomisë së lodhur shqipëtare e, në emëruesin e përbashkët të ringjalljes së saj, do të fillojnë të përplasen alternativat konkrete, zgjidhjet e duhura, deduksionet e logjikshme e në asnjë rast eksperi-mentimet. Me këto të fundit hapen sapet janë mbyllur.
Kryeministri i ri, i caktuar nga Presidenti, që në intervistën e parë, dhënë Radiotelevizionit ravijë-zoi «shopnikët» e zhvillimeve të ardhshme të vendit dhe la të kuptohet se, edhe pse portofolin ministror nuk janë firmosur ende, është përcaktuar struktura e ndry-shme e qeverisë së re, e pos kësaj edhe platforma e re që ajo do të verë në zbatim.
Sakaq ekonomistët, të paktën, e kanë kuptuar se pas kalimentimit të plotë ekonomik, shfaqet një «lëmeta» financiare, një kolaps në balancimin e raportit të ardhurave me shpenzimet, që domos-doshmërisht kërkon e mbulohet me burime të jashtme. Në atë që kërkohet të vihet në lëvizje ekonomia ekzistuese, çka lidhet me privatizimet, edhe pse për këtë janë hapur këshilla, e më shumë e as shumë pak, por rreth 850-700 milionë dollarë. Ky absorbim duhet siguru-ar, që nëpër atë përgjigjen e parë duken bllokirat e padeklaruara për rreth 6 milionë dollarë. Këtë është bërë e kuptohet se... [teksti vazhdon i prerë]
Nëse për një vit të tërë pritem në përballim me dhjetra e qindra firma shtetërore dhe private në Rimas, u janë vendosur ndërhyrjet e ekskluzivuara në televizion e m... [pjesa e poshtme e tekstit e dëmtuar/prerë]
... me mundësitë dhe perspektivat e ekonomisë shqiptare.
[Kolona vijon] Një vit më parë, shumë firma në marrëveshjet dy-palëshe.
Këto, pra janë dy shtylla të fuqishme, si dy këmbë mbi të njëjtin taban, nga ku mund të ecët drejt realizimit të reformës së plotë.
Nuk ka dyshim që organizma të fuqishme ndërkombëtare si FIN, Banka Botërore, Banka për rindërtim dhe zhvillim në Evropë, etj, do ta orientojnë politikën e tyre drejt Shqipërisë më efektivisht se deri më sot. E rëndësishme është me është që shqiptarët të ulen këmbëkryq për të lehtësuar procedurën e thithjes së këture burimeve, për të lehtësuar hyrjen e kapitalit të huaj. Vendi ynë ofron kundrejt vendeve të tjera dy avantazhe suplementare, pagën e ulët për ditë pune dhe pozicionin gjeo-grafik të përshtatshëm. Mbetet të përcaktohet shpejt vetëm kontrolli i plotë ligjor për t’i ndier menjëherë këto avantazhe. Dhe këtë duhet ta bëjë sa më shpejt qeveria e re dhe parlamenti i sapo zgjedhur. Vetëm kjo do të bëjë të plotë atë që quhet «klima e investimeve». Dhe kohë nuk ka për të pritur!
Duke kërkuar paritet në marrëdhëniet me të huajt, harruam riskun që do të na duhet të provojmë. Po dihet, që në këtë «lojë» duhet të afrojnë avantazhe, madje tua «dhurojmë» ato të huajve, pa u trembur nga çmimi që do të na ofrojnë. Do të humbasim, aq sa do të fitojmë të tjerët prej nesh. Logjika është e thjeshtë; përpos atij konturi të përbashkët fitimprurës, i cili na shfaqtin ligjor, aspektin teknik-atë organizativ etj.
Për të joshur investitorin e huaj, sot e gjithë ditën duhen, çmime të lira, sektor privat i zhvilluar, treg i kapitalëve, kurse kombëtar unik, sistem bankar me dy nivele, legjislacioni duhen aprovuar shpejt edhe ato ligje që «prehën» në tryezat e ish kryesisë së Kuvendit Popullor të para 22 marsit të këtij viti.
T’i bëjmë këto shpejt e të mos qahemi pse nuk bëhen investime në Shqipëri.
Kunder «dilemës së të burgosurit» sot po shtrohet edhe çështja e çkrillimit të zonave të lira ekonomike e tregtare, madje edhe çështja e ekspozimit të ekonomisë në një zonë të lirë ekonomike. Edhe pse këto çështje diskutohen mendimesh qe të përplasen plotësohet, kjo s’ka asnjë të keqe! Takon qeverisë së re, që duhet të parë ngushtësisht të lidhur me një politikën ekonomike të vendit, të krijojë edhe përparimin e zonave të lira, të hapë investimet shqiptarë, si dhe të japë të vërtetën... [vazhdon]
Nëpër botë
Forcat turke të sigurimit vranë 11 militantë marksistë në Stamboll dhe 35 rebelë kurdë në juglindje gjatë dy ditëve të fundit, vunë në dukje zyrtarët. Katër ushtarë u vranë në përleshjet me guerrilasit kurdë dhe një oficer i rrëmbyer u gjet i vrarë, theksuan ata.
♦ ♦ ♦
Një zyrtar ukrainas njoftoi se Kievi ka rifilluar transferimin e armëve bërthamore taktike për të shkatërruar në Rusi, duke i dhënë fund një bujë, e cila ka shkaktuar një shqetësim të thellë në Perëndim, thekson Rojteri.
♦ ♦ ♦
Dëbora dhe era përfshinë malin Etna të mbuluar nga mjegulla për të dytën ditë duke vonuar planet për një operacion ushtarak spektakular amerikan për të ndërprerë vëshimin e lavës që rrjedh nga vullkani, zy zyrtarët theksuan se situata është e qëndrueshme si-dhe pasi ata shpallën tashmë Zan-tana jashtë rrezikut tani për tani.
♦ ♦ ♦
Betejat përfshinë kryeqytetin e Bosnjës, Sarajevë, gjatë natës, vetëm disa orë pasi i dërguari rus posaçëm i OKB-së Safruka Vëns, ta takua me udhëheqësit lokalë dhe një përpjekje për të dhënë fund luftimeve. Zyrtarët ushtarakë dhe
AVA TE DREJTE TA MBROJE
Urim për Pashkët
GËZUAR PASHKËT E RINGJALLJES, PRANDAJ ME KËTË RAST U UROJMË TË GJITHË BESIMTARËVE KATOLIKË FESTËN E SHENJTË TË RINGJALLJES SË JEZUIT.
REDAKSIA
NJOFTIM
Të gjitha agjencitë private të shpërndarjes dhe shitjes së shtypit në rreth, si dhe degët e partisë republikane (në qytet e ga-zetës është e organizuar nga vetë dega), duke filluar nga muaji prill 1992, të ardhurat nga shitja e ga-zetës sonë, të t’ia derdhin çdo muaj «Redaksisë së gazetës «Republikë» në llogarinë 986/110 që ka pranë degës së Bankës së Shtetit Tiranë.
Redaksia e gazetës «REPUBLIKA»