SHUME PYETJE PER PROGRAMIN E QEVERISE SE KRYEMINISTRIT ALEKSANDER MEKSI Dje, pas disa ditë ndërprerjesh, Parlamenti ynë rihapi punimet. Kryeministri i ri Aleksandër Meksi, në emër të qeverisë, paraqiti programin e punës. Patën shumë pyetje nga deputetët, aq sa u pa e domosdoshme që seanca e dytë të mos fillonte në orën 12.00, por në orën 15.00. Pasditja kaloi me shumë diskutime. Urojmë që sa më parë të fillojmë punën konkrete për ta ribërë Shqipërinë e të lëmë mënjanë diskutimet akademike pa fund.

Zoti Eduard Selami zgjidhet kryetari i Partisë Demokratike Më 16 prill Konferenca Kombëtare e Jashtëzakonshme e Partisë Demokratike, meqë ish kryetari i P.D-së, Prof. Doktor Sali Berisha u zgjodh President i Republikës së Shqipërisë, votoi për liderin e ri të kësaj partie. Me 411 vota pro nga 455 fletë votimi, Kryetar i Kryesisë së Partisë Demokratike u zgjodh zoti Eduard Selami. Ai ka lindur në Elbasan në vi- tin 1961. Më 1985 kreu studimet e larta shkencave në fakultetin e Shkencave Politiko-Juridike dhe filloi punën si pedagog në Universitet. Eduard Selami u bashkua me lëvizjen studentore që në hapat e saj të parë. Ka qenë sekretar i Komisionit Drejtues dhe sekretar i P.D-së pas Kuvendit të shtatë të vitit 1991. Korresp. i “Republikës”

A KA TE DREJTE TA MBROJE NJERI? Ish-presidenti Ramiz Alia i zgjedhur nga komunistët mbyll kapitullin e erës komuniste me një deklaratë në prani të vetëm 4 personave: Dikush tha ushqyer që u largua, dikush tha si qelës instituti ka ndoshta mendoi të zhdukej edhe ajo fije kashtë pa së cilën ishte kapur. Sidoqoftë të gjithë e pranuan si të vërteta fjalët e tij se këtë e bëri për të kombit. Amin! Ashtu qoftë! Po për këtë duhet të dëmbsë më shumë njeri. Nuk mundet që dikush të ketë notuar në det dhe të dalë andej i palarë. Emin ish-presidenti është lakuar të paktën të dalë andej i nxirë. Mirëpo të gjithë i format, bile këtë akt ai e mbajti fjalë në fund të gjithë të kombit, bile këtë akt ai e mbajti fjalë në fund të gjithë të kombit, bile këtë akt ai e mbajti fjalë në fund të gjithë të kombit, bile këtë akt ai e mbajti fjalë në fund të gjithë të kombit [?]. Me një fjalë në tregues të demokracisë shqiptare me rritje të sipër. Me një fjalë përgjegjësi kritikave bile deri akuzave të hapta. Gjithshtu Alia në përgjigje kritikave bile deri akuzave të hapta. Gjithshtu Alia në përgjigjen që politika e llojit të tij mundik i hyn në punë njeri e njeri tani që politika e llojit të tij mundik i hyn në punë njeri e njeri tani që politika e llojit të tij mundik i hyn në punë njeri e njeri tani që politika e llojit të tij mundik i hyn në punë njeri e njeri tani që politika e llojit të tij mundik i hyn në punë njeri e njeri tani që politika e llojit të tij mundik i hyn në punë njeri e njeri tani [?]. Apo do të krijojë ndonjë parti të re? Por edhe këtu vendet ish komuniste të lëna nga një e majta deri në të djathtë. Mos ndoshta sot studimesh? Natyrisht që çdo këto firma duhet të mos ndjeken gjatë kohë dhe mundit. Kohë ndoshta mundit. Ajo që sot me konkretisht këto? Kjo do të jetë varret nga vendi ku do të ndodhet dhe konkretisht ku duhet të jetë vendi i tij? Vendi i njeriut do të ngrihet në këmbë dhe një farë përgjegjësie të komunistëve do të mbështet. Po ai që atëherë po e tregon se nuk mund të lihet pa e vërteta. Mirëpo është edhe keq të pyetet. Alia e ndan fajin me çdokënd; ai e ndan me burrat. A do të shkoi Alia e ndan fajin me çdokënd; ai e ndan me burrat. A do të shkoi Alia e ndan fajin me çdokënd; ai e ndan me burrat. A do të shkoi Alia e ndan fajin me çdokënd [?]. Ato që la pa gjykim kombëtar, por ta kanë bërë shpëtuar; të liqit në rradhë në parë. Në qoftë se diçka është se të mbajë në gjithçka e në rradhë të dytë po s’duhej asgjë, po pritet që të vijë një ditë që të dënohen të gjithë. Ata janë të gjithë të mesëm dhe atyre e thanë ashtu po s’duhej asgjë. Po pritet që të vijë një ditë që të dënohen të gjithë. Ata janë të gjithë të mesëm dhe atyre e thanë ashtu po s’duhej asgjë. Po pritet që të vijë një ditë që të dënohen të gjithë. Ata janë të gjithë të mesëm dhe atyre e thanë ashtu po s’duhej asgjë [?]. Të merren ish-komunistët vazhdojnë proceset ndaj xhonturqve të lartë të cilën kanë bërë abuzime. Tek e kjo punë ka mbetur në rrugë saj pike të ndjeshme forcat demokratike duhet t’i japë fund kësaj përshtatje më të dëmshme brarëpopullore. Nga kjo nuk duhet të përjashtohen e ta rikërkesa mbi armët e fshehura. Nuk besoj që mundet të mos mbyllet fakti që ai mundi i bëri të mundet ta bëjë më të madh krimin e të mos. Të gjithë këta duhet të gjykohen atë që kanë bërë. Ala ka nuk ka pasur frikë nga Zoti e as nga ligji, duhet të marrin dënimin e merituar. Gjithsesi duhet të dilnin në gjyq për krimet politike jo për vjedhje. Alia e demokratikëve së vet dosja e drejtësisë për atë që e pranojnë të bashkëpunojnë me drejtësinë, ndoshta duhet të lirohet i favorizoj kur kjo është në interes të popullit. FEHAT GRUJA

«Dilema e të burgosurit» QINDRA FIRMA VERSHUAN NJE VIT ME PARE DREJT SHQIPERISE SA E «INSTALUAN» KAPITALIN E HUAJ? - CFARE DUHET PER TE JOSHUR INVESTIMIN E HUAJ? - «ZONAT E LIRA» DHE E ARDHMJA E FIRMAVE SHQIPTARE - ASHTE KOMPETITIVE EKONOMIA SHQIPTARE? Tani që u shuan sadopak pasionet politike, që u dha verdikti i plotë i aventurës të këtij kombi, dukshëm vihet re se mendjet intelektuale do të «bradohen» në një lugë më pjellore se sa politika. Në rendin e ditës tash e tutje do të hyjë rogjja ekonomike që të realizuar nxjerrjen nga kllapia të ekonomisë së lodhur shqiptare e të gjendjes së përhumbur të ringjalljes së saj, do të fillojë të përplasen alternativat konkrete, zgjidhjet e duhura, reduksionet e logjikshme e në asnjë rast eksperimentime. Me këtë javë me ta një debat i mbyllur, të fundit herë Kryeministri i ri, i caktuar nga Presidenti, që në intervistën e parë, dhe në Radiotelevizionin tavë zëri) «sinoptikën» e zhvillimeve të ardhshme të vendit dhe të kuptohet se, edhe pse portofolët ministrore nuk janë firmosur ende, është përcaktuar struktura e ndyrë, shumë qeverisë së re, e po kësaj, edhe platforma e po ajo do të qeverisë e ardhme. Sakaq ekonomistët, të paktën, e kanë kuptuar se pas falimentimit të plotë ekonomik, shpëtojnë një element financiar, një kolaps në balancimin e raporteve të afërta dhurime me shpërnimet që domosdoshmërisht kërkon të mbulohet me huat e jashtme. Më së paku duhet të vlejnë të lëvizin ekonomia ekzistuese, qenë të mbulojnë kuotot, dhe për të të lehtësuar ngurtësinë, a më shumë e aq më pak, për t’u 500-700 milionë dollarë. Ky absorbim duhet siguruar e, ashtu si përbën hapin e parë duhen luftuar pasojat investimet e huaja, për ta çelur ka humbë të cilët, madje janë hedhur edhe shumë firma në marrëveshjet dypalëshe. Këto, pra janë dy shtyllat të fuqishme, si dy këmbë mbi të njëjtin taban, nga ku mund të ecet drejt realizimit të reformës së plotë. Nuk ka dyshim që e organizma të fuqishme ndërkombëtare si FN, Banka Botërore, Banka për Rindërtim dhe Zhvillim në Evropë, etj, do ta orientonë politikën e tyre drejt Shqipërisë me efektivisht së deri më sot. E rëndësishme është që shqiptarët të ulën këmbëkryq për të lehtësuar procedurën e thithjes së kredive bujareve, për të lehtësuar hyrjen e kapitalit të huaj. Vendi ynë ofron kundrejt vendeve të lira dy avantazhe supllimentare, pagën e ulët për ditë pune dhe pozicion gjeografik tejet të përshtatshëm. Me të zakonshëm shpejt vëtmë konturi i hollë ligjor për t’i ndier menjëherë këto avantazhe. Dhe gjithë duhet ta bëjë sa më shpejt qeveria e re dhe parlamenti i saj zgjedhur. Vetëm kjo do t’ia bëjë të plotë ata që quhen «klimë investimesh». Dhe roli i PR në këtë është i rëndësishëm. Në pëllë me vit 18 prill ndërto i përballim me dilema e qindra firmat, shtetërore dhe private, rrimë në tavë vend që me intervistat e shkurtëra për televizion, me një «show» rrufë e porri në ekonomi e veprave të tyre, aty edhe mund të them se një program me emri, as ne as një e ta kishim më. Në largim firmat e huaja në gjuhë tona ende tërhiqen me mundim e falsitetdom në balancimin e stabilitetit. Ah po, i që po ndodh rreth e pranë gjykimit. Bota ndonjëherë gëshi me ne, kur luan dilemën e të burgosurit, kur kërkonim investime dhe s’u hapnim rrugën atyre, kur, edhe kur u ndizmë në një jeshile, iu vëmë shkopinj nën rrotë, a me ditur që më përpara se investimet i kontrollon gjuhë e rrëptë e biznesit që ka në themel interesin e mbështetet në konkurrencën e lirë. Duke kërkuar paratë me naivitetin me si huajt, harruam rregullin e të na duhet të provohemi. Po dhë? q, ne duhet të lejojmë? jo? duhet të «afrojmë» avantazhet, nga njëra anë, dhe me një stimul, nga ana tjetër. Do të humbasim, nga sa do të fitonim të tjerët për ne? Logjika është e thjeshtë: përpos atij konturi të përmendur fitimprurës, i cili i ashpërsi i ligjor, respektin teknik atë organizim etj. Për të joshur investitorin e huaj qoftë e gjithë uljen e duhen, emrime të qarta, kapital privat i zhvilluar, treg i kapitaleve, kurse këmbimi të lira, sistem bankar me dy nivele etj i kursit duhen aprovuar shpejt edhe në ligje e që «prehën» në tavolinat e ish kryesisë së Kuvendit Popullor në pranë 22 marsit të këtij viti. Ti bëjmë këto shpejt e të mos qahemi pse nuk bëhen investime në Shqipëri. Kundër dilemës së të burgosurit sot po shtrohet edhe çështja e krijimit të zonave të lira ekonomike dhe tregëtare, madje e të ashtu qënjtur 18 lërë ekonomike. Më një zonë të lirë ekonomike fjalë për fjalë është kuadri ulëtim nëndjeshëm. QE 18 përfshi? zonë? ploton, kjo s’ka asgjë me qarkon qeverisë së re, që duhe te e parë ngushtësisht të lidhet me të plotë ekonomin kombëtare, ia dhënë asaj horizont për krijimin e zonave të lira, në hartë e privatizimit. Dystopikë e? dhe në të? e rëndësishmja tashi. BARDHI SEJDARASI (Vijon në faqen e 3-19)

Urtim për Pashkët SOT JANE PASHKET I RINGJALLJES, PRANDAJ ME KETE RAST U UROJME TE GJITHE BESIMTAREVE KATOLIKE VETEN E SEMUNDE TE RINGJALLJES SE JEZUIT. REDAKSIA

DY BANKA PERBALLE NJERA - TJETRES Ka kohë që lulishtja e bukur përpara Bankës së Shtetit e ka mbuluar qetësinë prehëse të saj. Ajo lulishte dikur e qetë, tashmë është bërë vendi më i populluari i Tiranës, pas Pazarit të Ri. Refugjatëve. Aty gelojnë gjithfarë njerëzish; afaristë seriozë, konsumatorë, trafikantë parash e vizash, falsifikatorë gjithfarësh e deri te hajdutët e xhepave. Aty gjen tregtarë ambulantë, popullin në miniaturë. Të ndershëm e të pandershëm, takohen në një pikë: te valuta e huaj. Ndoshta është vendi më peshë në të madhe specifikë monetare me Tiranë e ndoshta në krejt vendin. Të nesërmen, portofolët apo çantat e 20, 30 apo 50 vetave me siguri ka më shumë para jo në xhepa e në librëza e gjithë banorëve të tjerë të kryeqytetit tonë. Është një bankë fushore apo portative, si mund ta quajmë, pa regjistra pa kompjutera, pa çeqe e mandate arkëtimi, por që llogaritë bëhen në mënyrë të përpiktë. Dy banka përballë njëra-tjetrës: njëra hijerëndë, monumentale, madhështore; tjetra e lëvizshme, gjalleruese deri në ethe. Konfliktet e njëra-tjetrës. E para e mbyllur, e dyta e hapur. E para e pa lëvizshme, e dyta e gjallë. Të parat se, manovrueset deri në sekondë, deri në të dhjetën e qindarkës. Banka e refugjatëve e Greqi solli një zallti dhrrahmish. Dhe jo të vogël. Miliona e dhjetra miliona. Ishte si një tufë gjigante peshku, që noton e shushatur, s’e di për ku. Për peshkatarin mjafton vetëm të kapte rrjetën. Po KUSH ta kapte?! -Ra është kursi i dollarit këto ditë, dhrrahmise? - pyesin njerëzit. 2,05 dhrrahmi për një dollar USA,- përgjigjet sportelistja thatë dhe indiferente si të mos i interesonte fare kjo gjë. Njerëzit vështrohen sy më sy të zhgënjyer. Pastaj e hedhin një vështrim «fatës» ku lexohej kursi në vetvete e valutave: 1 dollar USA 185 dhrrahmi greke. Rrinë një çast në dilemën: S’qënke gjë. Dhe, pikërisht në këtë çast dilen njëri nga «Banka» tjetër, ajo e nëpishave, ajo që s’ka kompjutera, por që di të gërojë a mirë hesapet e veta. Në hollin e Bankës janë një burrë i shkurë me gjyslykë të bardhë, me një kapelë të vogël republikë, vështrimin e ka të mprehtë; tjetri quhet këmishë i biznesmenit. Që kanë etë me? Është një marrëveshje më rrëfenin të kambizmit. Pse po? S’qesim vlerat e dhramisë? Po e rrëfenin me anë të sugestioneve. -Kush ka për të konvertuar dhrrahmi, le të vijë. Ne dollarin 204,5 dhrrahmi. Që e vogël në jetë para. Po njerëzit dinë kaq aritmetikë. Ajo 0,5, ajo gjysëm dhrrahmi për çdo dollar, shndërrohet në dhjetra dollarë fitim në vartësi të shumës. Zoti Milto, ecën përpara pa kthyer kokën, i sigurt se pas tij kapitet turma e tërëqyr prej atij karrneti të vokël 0,5 dhrrahmi, por që është aq joshës.-Ai hap derën e veturës së tij të bardhë dhe nxjerr nga valixhja një tufë blloqesh dollaresh të rinj. Që të gjithë të serisë. Aq shumë sa që edhe Banka e Shtetit aty dhrrahmi me tej do ta kishte me vështirë. Fillon konvertimi. Donslet shndërrohen në dhrrahmi. Në përfundim zoti Milto shpresën tin telit. Dukët i kënaqur. Në një çast shëndrrohet, i thotë miku të tij: -Në sfidat Bankën. Vënie. Përfytyroni sa mund të ketë fituar ky njeri përderisa thotë me plot gojë se është në gjendje të sfidojë bankën e një shteti! Por, s’ka vlerë përfytyrimi, se sa diçka tjetër: kjo para, në mënyrë, këto shuma astronomike janë krijuar këtu: nën hundën syshte të Bankës së Shtetit Shqiptar. Dhe të mendosh që është vetëm një Milto në këtë shesh. Dhe të mendosh se është veç Tirana ku ndodh kjo gjë! Përpara sportelit të bankës mbetet këmbë njeriu. Sportistja, mësuesit e pensionistët e Bankës, s’janë pa kuptuar se zyrat, s’janë po s’berë syri i sajlen e boshatisur, s’vështirë i ngurtë i syve të këtyre anë? shuma? me nën absurdi. “Ne s’lajmë nga 6 milion lekë vetëm sa të ndryshojmë drahmin.” Nuk t’ban ura pashore, që ta ka të vështirë për ta luftuar nga “parimet”, sheh punën: vii miliona e miliona dhrrahmi në një çitallë, me një veturë të shpejtë të nesërmen (apo që prej dy ditë), udhëtojnë për në Greqi ku konvertohen me kursin që atje shënoi 1 dollar USA=185 dhrrahmi dhe kthehen përsëri të ky shesh në trajtë dollarësh për t’e vjelë milionat të tjera dhrrahmish. E gjithë kjo gjendet përpara hundës së Bankës së Shtetit Shqiptar që mban me heroizëm të PA[RIMEVE] e saj. Dje, kur kjo punë bëri një opozitë më në fund, me shumë siklet, bën një lëshim mjaft sakrifikues, hua sa u zhvillua: e uli kursin me 204 e hiç njeriu se tani po e konkurron, madje po e zhduk, bankën e gjallë aty në pishë. Kjo e fundit i nxjerr gjuhën, i tund grushtat para hundës dhe anash veshe. E tall, e përqesh dhe në rast pa asnjë shpresë e u në çast kursin përsëri gjysëm dhrrahmi: 203,5. Dhe përsëri i rrëmben klientët (shqip milionat) Bankës tuhet të Shtetit Shqiptar. Do të duhen shumë kohë, shumë diskutime, shumë shkresa e miratime derisa zona Banka e Shtetit Shqiptar të pranojë zhvillimin - e dyta, të tretë, të katërt. Gjithnjë në rolin e së vonuarit, gjithnjë në rolin e lënëses. Dhe, sa herë që arrin të bëjë diçka që të vështirë: fik?- ajo kosha aty te pishat, ka ngrënë një kosh. NE MBYLLJE Kujtoni për një çast hemorragjinë e floririt shqiptar të dalë me gjithfarë mënyrash të fshehta e të paligjshme jashtë shtetit përderisa për vite e vite Banka jonë e ndërruante e blinte me 3-8 mijë lekë të vjetër monedhën. Kështu ka për të ndodhur përsëri edhe me floririn, edhe me dhrrahmin apo valutat e tjera - sa kohë që kjo Bankë do të jetë statike. THANOS JORGJI

NJOFTIM Të gjitha agjencitë private të shpërndarjes dhe shitjes së shtypit në rrethe, si dhe degët e partisë republikane (atje ku shitja e gazetës është e organizuar nga vet partia), duke filluar nga muaji prill 1992, aredhurat nga shitja e gazetës sonë, t’ia derdhin çdo muaj “Redaksisë së gazetës “Republika” në llogarinë 986/10 të dega degës së Bankës së Shtetit Tiranë. Redaksia e gazetës “REPUBLIKA”

Nëpër botë Forcat turke të sigurimit vranë 11 militantë majtistë në Stamboll dhe 35 rebelë kurdë në juglindje gjatë ditëve të fundit, vuri në dukje zyrtari. Këta ushtarë u vranë në përleshjet me guerilat kurdë dhe një oficer i rëmbëyer u gjet i vrarë, theksuan ata. * * * Një zyrtar ukrainas njoftoi se Kievi ka rifilluar traksfemin e armëve bërthamore taktike për t’u shkaktërruar në Rusi, duke i dhënë fund një lufte e cila ka shkaktuar një shqetësim të thellë në Perëndim, thekson Rojteri. Debora dhe era përfshinë malin Etna të mbuluar nga mjegulla për të dytën ditë duke vonuar planet për një operacion ushtarak spektakolar amerikan për të ndërprerë vërshimin e llavës që rrjedh nga vullkani, po zyrtarët theksuan se situata ishte e qendrueshme nëse gjithçka po shpalteu fshatin Zafarana jashtë rrezikut të drejtpërdrejtë. * * * Në një operacion të ushtrisë lokale në Bosnjë, Sarajevë, janë ndaluar vetëm disa orë pas hyrjes, boshnjakët e OKB-së Sairus Vens, i takua me udhëheqësit lokalë në një përpjekje për t’i dhënë fund luftimeve. Zyrtari i ministrave dhe (Vijon në faqen e 4-9)