23/04/1992
Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Republika

23 prill 1992

ZOTI GENSHER ZGJAT DOREN MBESHTETETESE TE GJERMANISE

Dita e djeshme mund të konsiderohet si një ngjarje tjetër historike për Shqipërinë, sepse thuajse në tre-katër vjet, zoti Gensher, zvendëskancelar dhe Ministër i Jashtëm i Gjermanisë erdhi në Shqipëri për të tetën herë. Dy herët e para ai u takua me liderët komunistë. Dihen rezultatet. Nga ato veçojmë, sidomos ardhjen urgjente të tij për t’u pranuar Shqipëria në KSBE. Dhe kjo ishte një ndihmë e madhe, sepse asnjë përkrahje nuk do të kishim patur, po të mos qe qeveria e stabilitetit. Ndërsa dje ai erdhi për të mbështetur Presidentin Sali Berisha dhe qeverinë e parë demokratike pas 50 vjetësh, të kryesuar nga Aleksandër Meksi. Dhe këtë qëllim e bëri të qartë në konferencën e shtypit para gazetarëve vendas dhe të huaj. Para se të hynte në Pallatin e Kongreseve turma e të rinjve që po priste këtë përfaqësues të shquar të popullit gjerman; brohoriti për zotin Gensher. Ai u ndal, i takoi. Në ato çaste pamë edhe një flamur të vogël gjerman, që të rinjtë mbanin në duar. Kjo ishte një shprehje spontane dhe e vogël e asaj dashurie të madhe që ruan populli shqiptar për Gjermaninë, sidomos rinia. Nënat tona kurrë s’mund të harrojnë ditët e eksodit në ambasada, ku rreth 3000 djem shqiptarë u mblodhën me brohoritje nga shteti gjerman. Ata shpëtuan nga ferri komunist dhe tani gëzojnë, punojnë si qytetarë të denjë e të barabartë në Gjermani bashkë me vëllezërit gjermanë. Kjo i shtohet tërë atyre qëndrimeve të shkëlqyera të Gjermanisë dhe presidentin, Prof. Doktor Sali Berishën. Kështu që Gjermania do të bëjë të gjitha përpjekjet; brenda fuqisë së saj, që Shqipëria të zërë vendin e vet në bashkësinë evropiane. Gjermania mbështet dëshirën tonë për asociim në bashkësinë evropiane. Kjo do të thotë që Shqipëria për një periudhë të përgatitet përpara se të futet në Tregun e Përbashkët. Zoti Gensher dha fjalën e gjermanit që vendi i tij do të mbështesë Shqipërinë për t’u pranuar në të gjitha institucionet botërore financiare dhe të ketë ndihmën e 24-shes për t’u bërë edhe anëtare e Këshillit Evropian. Vuri theksin te fondet përkatëse të këtij organizmi, sepse Gjermania ka kontribuar e saj jo të vogël në atë fond. Ajo do të na përkrahë që dhe Shqipëria të përfitojë nga ky kontribut i 24 shteteve më të zhvilluara. Shprehje konkrete e kësaj dashamirësie është edhe anoncimi zyrtar për një delegacion të madh specialistësh gjermanë, të cilët do të punojnë për të hartuar planin e kërkesave e të bashkëpunimit konkret midis dy vendeve, në mbështetje të reformës dhe të zhvillimit të Shqipërisë. Vetë ardhja ime për të tretën herë në Shqipëri, tha midis të tjerash zoti Gensher, dëshmon se Shqipëria për Gjermaninë nuk konsiderohet si një vend i Evropës Lindore, sepse ne ju konsderohet si një vend i Evropës Juglindore. Më në fund, pas gjysmë shekulli, edhe me definicion nga një personalitet si zoti Gensher shkëputemi nga ajo “Lindje” ku u grupuam kundër dëshirës së popullit dhe gjithmonë ka vështruar nga perëndimi. Zotit Gensher iu bënë pyetje të shumta nga ga- ...dasurie Nënat tona kur s’mund të dërgojnë djem shqiptarë u morën në mbrojtje Gjermani bashkë me vëllezërit gjermanë. Kjo i bëhet tërë atyre qëndrimeve të shkëlqyera të Gjermanisë gjatë historisë në mbrojtje të çështjes shqiptare. Konkretisht kjo dashamirësi midis dy popujve u vërtet edhe në ekspozenë që bëri presidenti Sali Berisha si dhe zoti Gensher për bisedimet që patën së bashku. Po ç’i kërkojmë ne Gjermanisë përmes miqësisë tonë të shtrenjtë Gensher? Ndihmë për të vendosur shtetin juridik, për rendin dhe qetësinë, për të vendosur hapat e para të kthesës së bujqësisë, për të vënë në punë minierat si dhe kredi për të filluar veprimtarinë ndërmarrjet, që të heqin 80 përqindshin rrënues. Këto nuk janë pak dhe këto nuk i kërkojmë një të huaji por një miku dhe një vendi që e quajmë shok e mik. Si u prononcua zoti Gensher për këto kërkesa? Që në fillim të bisedës ai tha se erdhi këtu për të mbështetur qeverinë e re të formuar pas zgjedhjeve të lira e të ndershme. Nën të tona kërkesat s’mund të konsiderohen si një vend i Europës Lindore, sepse ne konsiderohemi pjesë e definicion nga një pjesë personaliteti si zoti Gensher shkëputemi nga ajo “Lindje” — ku u grupuam kundër dëshirës së popullit që gjithmonë ka vështruar nga perëndimi. Zoti Gensher iu bënë pyetje të shumta nga gazetarët shqiptarë dhe të huaj. Ai u përgjigj me dashamirësi madje duke u lënë pyetjeve një kohë të gjatë në dispozicion. Midis tyre vend të veçantë zinte edhe qëndrimi i Gjermanisë për të drejtën e popullit kosovar për vetëvendosje. Përgjigja ishte e qartë e prerë se Gjermania, ashtu si tërë komuniteti Evropian, përmes dokumentave përkatëse të Helsinkit dhe të KSBE-së është për të drejtën e çdo populli për vetëvendosje, por kjo nuk do të thotë aspak ndryshim kufijsh. Ai deklaroi se në Evropë koha e realizimit të ...

RRËKULLISJE NË GREMINE E NJË EKONOMIE...

(GJYKIME NGA VJETARI STATISTIKOR I SHQIPERISE, 1991) Të mirat e demokracisë dhe të lirisë po ndihen çdo ditë e më shumë në përmasat e një reaksioni zinxhir të pandërprerë në të gjitha veprimtaritë e sferave të tilla madhore si në politikë, ideologji, art, kulturë, sociologji, ekonomi. Një ndër skuq-tat, ku ato hyjnë më me rrëm-bim e me forcën e uraganit është edhe ajo e informacionit dhe e statistikës. Është e kuptueshme që regjimi totalitar e diktatorial nuk mund të lejonte, ashtu sikunder nuk lejoj, që të ketë transparencë, liri informacioni. Veprimi i kundërt do të bënte që të qelbej erë ekonomia në dekadencë, në rrënie të vazhdueshme drejt greminës, do të bënte të ndihej ai pishtar që do të tregonte zbatën e përjetshme të ekonomisë socialiste, do të prishte pra, atë fasadë të ngjyrosur me lulka artificialë, por që brënda nuk përmbante veç kalbësirë, llum e plehra. Në këto rrethana nuk mund të mos hapeshin fër këdo e në liri të plotë portat e arta të informacionit e të statistikës. Një boshllëk të kësaj natyre Për, ka lëkundje, por në spirale garantohet gjithmonë rritja e prodhimit dhe e të ardhurave kombëtare për frymë të popullsisë. Vetëm kështu mund të konceptohet ruajtja e nivelit material dhe ngritja e mëtejshme e tij, pasurimi i pareshtur i njerëzve. Si në çdo fushë tjetër edhe në ekonomi në vendin tonë ndodhi e kundërta: zgjidhjet e mbrapshta ekonomike, eksperimente pas eksperimenteve çuan me forcën e ortekut jovetëm në ngadalësimin e ritmeve, por në uljen e dukshme të tyre, sa arrijti një moment që në të prodhojmë e të konsumojmë për frymë, në vitin 1990 më pak se në vitin 1980. Kështu produkti i brendshëm bruto nga 5816 lekë që ishte për frymë të popullsisë në fillim të dhjetëvjeçarit, në fund arriti një nivel prej 5163 lekë, apo 12 për qind më të ulët. Të njëjtën rrjedhë ndoqi edhe treguesi i rëndësishëm i të ardhurave kombëtare për frymë - ai u zvogëlua respektivisht nga 4568 në 4030 lekë. Këto janë nga treguesit kulmorë që dëshmojnë se ne nuk shkonim drejt greminës, siç je- Në këto rrethana nuk mund të mos hapeshin për këdo e në lidhje Një boshllëk të kësaj natyre e mbush puna plot pasion dhe shpejtësi e bërë për botimin «Vjetari Statistik-or i Shqipërisë, 1991» nga Drejtoria e Statistikës. Për hir të së vërtetës do të thënë se vjetari për përdorim të brendshëm apo dhe publik janë botuar edhe në monizëm. Por, karakteristikë e tyre ishte jo dhënia e informacionit, por mbulimi, manipulimi me përqindje, fshehja e treguesve që pasqyrojnë rënien e ekonomisë, fshehja sidomos e treguesve makroekonomikë dhe të nivelit të jetesës, dështimet në degët kryesore të ekonomisë etj. Vjetari e ri mund të konsiderohet si një hap, një shkëndijë që do të mbushë hapësirën jetike, si oksigjen për frymëmarrjen e njeriut, pa të cilën nuk mund të pohosh se ke liri e demokraci të plotë e të kulluar. Kështu plotësohet edhe një ndër ëndrrat e autorit të këtij shkrimi, që për vite me radhë është përpjekur të gëlltjojë poshtë e lart të dhëna, shifra, por që asnjëherë nuk i mblodhi të plota dhe as të sakta, për shkak të «sekretit» e «drynave», megjithëse merrej me studime makroekonomike. Në këtë kuptim burgosja e informacionit i ka një borxh të madh jo vetëm nivelit të përgatitjes së ekonomistëve e të logjikës së tyre. Por ashtu siç kundër ia ka borxh e kaluar, tani po ja hap me bujari derën që çdo ekonomist ta thotë me dije shkencore, me besim e pa ngurrim fjalë e vet për kalimin drejt ekonomisë së tregut, duke pasur herë në Shqipëri, nga unë ... [?] ... [?] shoqëruan me tullac ar-fasade të ngjyrosur me lulka artificiale, por që brenda nuk përmbushnin atë një kishte gjithë bota me të cilën ne bënim tregti. Paradokse të kësaj natyre janë të papajtueshme me lirinë dhe demokracinë. Meqë m’u dha rasti të kem në dorë një material kaq të pasur, nuk mund të rri pa dhënë disa konsiderata të përgjithshme për ekonominë në kalbëzim të Shqipërisë «socialiste». Mohimi i ligjeve historike që përcaktonin rrjedhjen njerëzore drejt përparimit e lulëzimit që u vërtetua në Evropë, Amerikë e gjetkë, ishte kataklizmë e parë që na dëshën dështimin e marksizëm-leninizmit e të çdo lloj diktature. U deshën 47 vjet që kjo kataklizmë në formën e eksperimentit hitlerian të kthehej në kundërtën e vetën e mohimin tashmë të asaj që barbare e antinjerëzore të quajtur socializëm. Dhe do të revanshin dhe kalbëzimit të kalasë me themele argjili të quajtur socializëm ajo e mori veçanërisht në dhjetë vitet e fundit, themelet filluan jo vetëm të çahen, por edhe të thërrmohen. Kështu që ... [?] rralla përkohësisht qëndrojnë në vend.

Zoti President, mos vononi për kthimin e pronave që na rrëmbeu komunizmi

I nderuari dhe i respektuari President i Republikës së Shqipërisë, Prof. Doktor Sali Berisha! Sipas dekretit famëkeq komunist me numër 201, datë 22.3.1950, mbi shpronësimin e disa ndërtesave private, 900 qytetare kudo në Shqipëri u shpronësuan padrejtësisht për një vendim, regjimi komunist nuk priu as të mbildhej forumi Kuvendi Popullor, por me firmën e kryetarit të atëhershëm të Presidiumit të Kuvendit Popullor dhe sekretarit përkatës, vendimi u mor me një urdhër në fuqi menjëherë. Ka më shumë se një vit që filloi të flitet për kthimin e këtyre pronave, por kuptohet, monizmi dhe pinjollët e sistemit komunist e shfrytëzuan stabilitetin si dhe në Parlamentin përkatës, kurrë nuk e pranuan të merrnin vendimin për kthimin e tyre. Si ... [?] Ma duket vendimi se drejtësia që do të ndërmarrë ... [?] u dënuan ... [?] Tani ... [?] kërkojmë që të na kthehen pronat e tyre ose njerëzve të tëra ... [?] ... ndërsa një grup të tjerë ... [?] është problemi në një rrugë me të gjithë burokratikë, kur ashtu siç i për ... [?] për ... [?] ... Në një ... [?] ... kërkohet edhe disa ankesa ... [?] që ... [?] dhe pronat që janë prishur ... [?] ... demokratike dhe ... [?] ... demokracinë në Shqipëri ... [?] Me respekt dhe konsideratë të thellë për grup qytetarësh ... [?] Të nënshkruar nga ... [?] ...

ÇEKULIBRIMI NË PËRDORIMIN E TË ARDHURAVE KOM-BËTARE

Paradokset në ekonominë socialiste janë të njohura, janë në natyrën e saj. Por, tek «Vjetari statistikor i Shqipërisë» më duket se janë koncentruar e grumbulluar shumefishi i paradokseve të njohura. Këtë e sheh në çdo fletë e pasqyrë që shfleton. Paradoksi i paradokseve është dukuria që, në vitin 1990 pjesa që ka shkuar për konsum është më e madhe se gjithë të ardhurat kombëtare të prodhuara dhe të përdorura. Më qartë: nga 12.23 miliardë lekë që ka qenë volumi i të ardhurave kombëtare të përdorura në vitin 1990, për konsum shkuan 12.3 miliardë lekë, apo 70 milion lekë më shumë. Jo çdo ekonomist, por çdo njeri i thjeshtë e intelektual mund të bëjë pyetjen: Si mund të ndodhë një gjë e tillë? Për shkencën ekonomike kjo është e pa pranueshme dhe matematikisht e pamundur. Në gjithë botën është i mirënjohur fakti që në përputhje me faktorët që veprojnë, treguesit makroekonomikë herë janë në ngritje të shpejtë, herë më të ngadalta dhe në raste të rralla përkohësisht qëndrojnë në vend. CILAT JANË DISA NGA VEÇORITË E KËTIJ DËSHTJEVETJERË? TREGUESIT MAKROEKONOMIKE PËR FRYMË NË NIVELIN E VITIT 1980. rralla përkohësisht qëndrojnë në vend. ... [?]

Ç’do të bëhet me Mbrojtjen Civile

Sa nuk është vonë Më 18 prill 1992 kryeministri Aleksandër Meksi paraqiti në parlament programin e qeverisë së kryesuar prej tij. Nuk marr përsipër të bëj opone[n]cën e programit të qeverisë së re, por dëshiroj të vë në dukje programin për Mbrojtjen Civile nuk bëri fjalë. Pra, në këtë mënyrë qeveria e re i mohon mbarrë popullit të drejtën më elementare e më legjitime, të atij ... [?] Kjo do ta ... [?]Me sa duket as kryeministri, as qeveria e rinj nuk e njohin Mbrojtjen Civile. Sa për kujtesë, zotit kryeministër do t’ju citoj disa nga neni kod ligjor i Mbrojtjes Civile të lëna të hapur «Mbrojtja Civile është detyrë parësore e shtetit (14 mars 1991, aktet e qeverisë, regjistri nr. 32, faqe 7). Ndërsa në zotër Kryeministër Mbrojtja Civile që mbetet si Mbrojtja Civile në varësi të Ministrisë së Mbrojtjes, pra, për vitin ... [?] ... ... detyrat e vendet të lindura, dmth. Mbrojtja Civile të merret vetëm me probleme o eliminimin e pasojave të luftës, tërmetit që godasin ushtarak. Do t’ju kujtim pasojat katastrofike të tërmetit të vitit 1987 në Armeni, ku humbën jetën 20 mijë persona dhe u plagosën 100 mijë të tjerë dhe shkatërruan e forcave të Mbrojtjes Civile të Bashkimit Sovjetik dhe të ish republikave të Evropianë-përmirësive të BRMA, janë i vetmi vend në Evropë pa ... [?] Sot në botën e qytetëruar ekzistojnë organizma të fuqishme në kujdesin e Kombeve të Bashkuara e UNDRo (Zyra e Koordinatorit të Kombeve të Bashkuara për Ndihmën në raste katastrofash), IDNDR (Dhjetëvjeçari ndërkombëtar për lehtësimin e fatkeqësive të natyrës) që ofrojnë një interes për gjithë botën asistencës teknike të gjith...

Njoftim

Z. Petro Dhimitri, anëtar i Komitetit Drejtues të PR dhe kryeredaktor i gazetës «Republika» deklaroi se tërhiqet nga Partia Republikane për shkak të mosmarrëveshjeve me Komitetin Drejtues. Komiteti Drejtues i ka tërhequr vëmendjen vazhdimisht z. Dhimitri duke i bërë edhe vërejtje për monopolizim të punës në gazetë dhe për diktat personal. Shqetësuese kanë qenë edhe rastet e shkrimeve të pabua­ra që nuk përputhen me politikën e Partisë. Por zoti Dhimitri asnjëherë nuk i mori parasysh vërejtjet e Komitetit Drejtues. Duke u ndodhur edhe para faktit se z. Dhimitri largohet me dëshirën e tij nga Partia, Komiteti Drejtues vendosi shkarkimin e tij nga detyra e kryeredaktorit të gazetës «Republika».