EKONOMI: Në shërbim qeverisë së re EMERGJENCE NË INDUSTRINË USHQIMORE Viti i dytë që kambanat e alarmit “SOS”, “NDIHMË”, nuk pushonë së trësvelljeri nga të katër cepat e vendit. Po mbytet anija e ekonomisë shqiptare që për gjysmë shekulli nënstote me flamurin e kuq komunist e që së fundi e ktheu në flamur të zi. Të tilla ishin timonierët, të drejtim i dhanë anijes. Në këto kushte rrjedh humori i botës ka hedhur dorën e ndihmës, të përkrahjes së nuk mund të lërë një popull të vdesë urie në këto kohë moderne që jetojmë. Për ndihma është ndihmë, ajo ballancoa të kundërpesha që s’e lëgjonë qe anija të zhytet me keq, që populli të jetojë disi, sa ta marrë veten. Zotosia jonë këtu qëndron… mos presim gjithçka të na bjerë nga qielli, nga jashtë, se edhe popujt e tjerë me mund e djersë e kanë vënë pasurinë e tyre. Sot kërkohen koncepte të drejta e shkencore për ekonominë. Të them të drejtën gjithmonë më jaftë dukur absurde predikimet e disa politikanëve kaq me keq e ekonomistëve, për të ecur drejt ekonomisë së tregut nëpërmjet kuota “ZERO”. Kjo do të thotë ta lëmë anijen të mbytet, ekonominë të shkatërrohet dhe mandej të ngremë një ekonomi të re. Jo zotërinj, kjo nuk mund të jetë kuptim. Çdo shoqëri që ecën përpara, para se të modernizohet, ka elemente që po ruan të pakta nga niveli e baza materiale-teknike dhe potencialet prodhuese që trashëgon. Është tjetër punë se mandej detyra e saj është t’i transformojë rrënjësisht ato. Kjo do të thotë jo thjeshtë të përçlienlet prodhuese, por edhe përfshinët e marrëdhënieve të prodhimit. Vitet që e çorënte e e rënëi, ka më i vërtetë e bën fakti që kemi ndërmarrë hapa në fazën e parë të sendërtimit të demokracisë, nuk kanë të bëjnë me pronën shtetërore në përgjithësi, por me varg çelësash. E ngre këtë problem sepse një ndër gabimet e Qeverisë së Stabilitetit dhe njerëzve nëpërkëqyrësit kryesore të saj është se krijoi dualancë serioze. Ndërsa bëri mjaft për të mbrojtur popullin me bukë e mallra të tjera të dorës së parë, duke u treguar një “vjeçëse” virtuozë, nuk bëri asgjë për aktivizimin e qelizave të shëndosha të ekonomisë. Koha për analiza do të vijë. Më duket se urgjente është të kuptojmë që edhe përpara ndihmave dhe të gjithë të zgjidhet venia në punë të ekonomisë. Në programin e Qeverisë Demokratike ky problem u zgjidhur drejt, mbetet vetëm zbatimi urgent. Them urgent sepse ka degë të ekonomisë ku puna nuk pret, vonesa qoftë edhe me një javë apo me ditë shtyn zgjidhjet në më tej. Kështu shtrohet problemi në industrinë ushqimore që lidhte ngushtë me bujqësinë. Nga batica e zbaticat e mëdha të forcave konservatore që përmbysi, industria ushqimore mund të shpejtonin potenciale jo të vogla prodhuese. Nuk e vëmë fjalën këtu nga ana çlisore, për nga niveli teknologjik (ky është një problem tashmë i njohur), socialin ishte ndër më primitivet e konservatorët. Fjalën e kemi për anën sasiorë-kemi mjaft fabrika e linja që, po të aktivizoheshin, jepnin gjendje që të kemi tani, me këto kërkesa që kemi, të plotësojmë në një shkallë relativisht të kënaqshme nevojat e popullit me produkte ushqimore të përpunuara. Dhe, do thënë, se shumë herë zgjidhjet kërkohen jo nëpërmjet importit por nëpërmjet formulimit të politikave të drejta ekonomike, përgjegjësisë së organizimit, rritjes së shkallës së përgjegjësisë dhe disiplinës, Dr. TEODOR KARÇO (Vijon në faqen e 3-te)

PR dhe ngarkesa e saj... Zgjedhjet e reja, duke mbyllur kapitullin e historisë komuniste, nxorën në krye, në mënyrë të pakundërshtueshme Partinë Demokratike, duke i dhënë kështu të drejtën e plotë për të formuar qeverinë e përbërë me elemente nga ana e saj. Megjithatë mbas krijimit të qeverisë demokratike doli që në njërën nga ministritë ishte vendosur një republikan. Mua do të më pëlqente të mendoja që kjo erdhi për herë të atij koalicioni të pazbatuar praktikisht, por të publikuar teorikisht gjatë fushatës së zgjedhjeve, të cilin populli e deshironte në të vërtetë. Gjithashtu në qeveri janë edhe dy zëvendësministra nga PR. Që të tre personalitetet e vendosura në këto poste të larta shtetërore janë të provuar paraprakisht në detyra administrative. Dy prej tyre, zoti Karamuço dhe zoti Bllinçka kanë qenë ministra në qeverinë e stabilitetit, kurse zoti Ypi ka qenë kryetar komiteti i Rrapit nr. 3. Vetë vendosja e zotit Bllinçka si ministër dhe zotit Karamuço si zëvendësministër, tregon një farë seriozitetin dhe drejtësinë e veprimtarisë së tyre në qeverinë e stabilitetit si dhe në momentin e shpalljes së Memorandumit kundër ministrave republikanë, gjë e cila jo konkretisht solli prishjen e kësaj qeverie. Është për t’u çuditur që akoma ndonjë nga ish-zëhësit të asaj qeverie që vazhdon të ngulë këmbë se ajo ka qënë e mirë dhe se duhej të jetonte deri në qershorin e këtij viti, deri sa ishte lënë në beleshim zgjedhjet e reja. Imagjinoni të kishim akoma mbi krye Ramiz Alinë dhe nëpër këmbë të gjithë të këqijat e sekujtuajtërisë qeveri stabiliteti aq të dashur për komunistët e rinj. Sadoqë këto janë gjëra të kalkuluara që kanë filluar t’i përkasin historisë, por desha të lidh pjesëmarrjen e përfaqësuesve të PR me të dyja qeveritë, të cilat në asnjë mënyrë nuk kanë gjë të përbashkët midis tyre. Çështja shtrohet se ndersa në qeverinë e stabilitetit dhanë të vende për PR, në qeverinë demokratike dora u shtrëngua dhe teproi vetëm i vend. Tani unë personalisht nuk kuptoj në se kjo qeveri është e pavarur, megjithatë ka dhe të pavarur si dhe nga PSD, apo është qeveri e PD, megjithë mbajtjur qeveri demokratike. Gjithashtu nuk kuptoj, meqë shfaqur të ketë ndonjë marrëveshje midis PD dhe PR, nëse PR mund të quhet parti qeveritare. Kjo për arsye të thjeshtë nëse ne republikanët e si parti na takon apo jo të mbajmë përgjegjësi për mbarëvajtjen e qeverisë. Këtu natyrisht nuk mund të përjashtojmë përgjegjësinë personale të të ngarkuarve me detyrë, pavarësisht se bëjnë pjesë në ndonjë parti. Dihen aktualisht përgjegjësitë e larta shtetërore që qeveria e sotme vetëtrije në të cilën ndodhet ajo, por i kërkohet të bëjë edhe të pamundurën. Baza e saj natyrisht është PD dhe programi i saj. Ne të gjithë duhet ose të gjithë duhet do të bëhen mbi të. Por PR nuk është as një pijen, as për tjetër gjendje, të cilat do të ishin njollë të rrezikshme për të ardhmen e vendit. Ajo kërkon të mbajë mbi vete atë pjesë të rrezikut që vjen nga druri i kundërt në një kohë të tillë. Duke qenë krah për krah, por njëkohësisht duke i vënë në dukje të metat njerërit-tjetrin me vërtetësi dhe pa të keq, rruga duhet përmbyllet zgjerot me sinime njëkohësisht i mbyll shtigjet qëllimit të atyre që duan të bëjnë e ta hanë keq me do kështu që vazhdoi të bëjë PS. Dhe bashkëpunimi më i mirë është ai praktik e jo me deklarata. Që në kri- FERHAT GRUAJA (Vijon në faqen e 3-te)

PSE LARGO[H]ET NGA DETYRA E SEKRETARIT TË KOMITETIT EKZEKUTIV PLURALIST TË RRETHIT ZOTI ESHREF RAMA? Në takimin mbarë popullor të rrethit të Lezhës me zotin Alfred Serreqi, u datën 29. 4. 1992 për reformimin e pushtetit lokal, të mbështetur në elektoratin e zgjedhjeve të 22 marsit, sipas një shkeme të gatshme të miratuan nga qeveria, degës së Partisë Republikane i ishte rezervuar vetëm një vend në Komitetin Ekzekutiv Pluralist. Në si republikane, duke qenë mbështetja kryesore e PD-së në përmbysjen e komunizmit, së duke u mbështetur në elektoratin prej e fituar nd shkallë rrethi prej 7.2 për qind, këmbëngulëm para do të pranonin koalicion me PD-në në qeverisjen e rretheve vetëm po të pranoheshin këto kushte: 1. Në qoftë se do të na jepen një vend, anëtari në Komitetin Ekzekutiv të ishte patjetër kryesi. 2. Në qoftë se do të na jepnin 2 anëtarë komiteti. Po qe se do na ofrohej vetëm një anëtar, duke mos qenë në kryesi nuk do të merrnim pjesë në pushtetin lokal. Tani që komiteti ekzekutiv i gatshëm sipas skemave të PD-së është shpallur, kemi të drejtën të bëj protestojmë. Sekretari republikan largoqet nga detyra pa asnjë motivim dhe vendin e tij e zë ish-kryetari i SPSD-së që fitoi 2.3 përqind të elektoratit. Kemi të drejtë të pyesim; me ç’logjikë u veprua? Me diktatin e PD-së që të qeverisë së saj apo me logjikën e fakteve? Faktet janë në favor të republikanëve e jo të socialdemokratëve. Së duket, pa asnjë motivim të argumentuar, e njëjta praktikë po me mund të ndiqet edhe për 2 republikanët e tjerë që janë aktivë, ashtu përndjekjen seksionesh me komitetin ekzekutiv pluralist të rrethit, nga partia që tha nuk i sherbente koalicionit dhe mendon se nuk i bëhet mirë a veç PR-së. PAL PALI Kryetar i degës së P. R. Lezhë

8 - QERSHOR KONGRESI i 1-rë i PR - PR NGUL KEMBË SE QETËSIA NË JETËN E PËRDITSHME, DUKE QENË KUSHTI I PARË I NDËRTIMIT TË JETËS DEMOKRATIKE, ËSHTË E VETMJA RRUGË PËR TË DALË NGA GJENDJA NË TË CILËN E SOLLI VENDIN KOMUNIZMI ENVERIAN, PËR ZBATIMIN E REFORMËS EKONOMIKE DHE PËR TË MARRË PJESË NË MËNYRË TË PLOTË DHE TË GJITHANSHME NË PROCESET E INTEGRIMIT EVROPIAN E BOTËROR -

Deklaratë e Komisionit të kulturës, arsimit, shkencës, sporteve dhe të gruas, mbajtur më dt. 6 maj nga nënkryetari i këtij komisioni, deputeti i PR, zoti Mehmet Çeliku Në emër të komisionit të kulturës, arsimit, shkencës, sporteve dhe të gruas deklaroj: Duke marrë shkas nga promovimi i Sindikatës së Pavarur të Arsimit të Shqipërisë, drejtuar Kuvendit Popullor më 27.4.1992, parashtruar para këtij Kuvendi shqetësimin e madh për gjendjen alarmante të arsimit dhe të mësuesit në Shqipëri. Duke i parë të drejta kërkesat e Sindikatës së Pavarur të Arsimit për diskriminimin e tyre si mësues në Shqipëri deri më tani dhe duke pasur parasysh rolin e madh që kanë luajtur dhe luajnë mësuesit e të gjitha niveleve të arsimit për kombin shqiptar dhe për lindjen e demokracisë në Shqipëri, duke pasur parasysh qëndrimin tolerant të mësuesit ndaj privacioneve të një pune të sotme deri në vetëdijën për sakrificën e bërë më ndërgjegje së Kuvendit Popullor e vlerësojnë mësuesit si shtresë e inteligjencies prioritare për t’u ndihmuar, fillimisht ekonomikisht. Në qoftë se nuk do të realizohet kjo ndihmë, ekziston rreziku që kaosi ekonomik i vendit t’i shkaktojë edhe kaosi arsimor: aktualisht po prezikohet viti shkollor në vijim, dhe për më tepër, viti i ardhshëm shkollor. Mendojmë se arsimi si dikaster me financim buxhetor nuk mund të përballojë i vetëm peshën e hall-eve ekonomike të Qeverisë, saqë të ulta t’i mbajë pagat e arsimtarëve. Arsimi është jo vetëm ardhmja e kombit, por aktualisht edhe e tashmja e kombit. Komisioni i kulturës, arsimit, shkencës etj. i kërkon Ministrisë së Arsimit të formulojë urgjentisht pikat e përkrahjes ekonomike dhe të kushteve minimale të punës në arsimtarëve dhe të shkollave në tërputhje me kërkesat e Sindikatës së Pavarur të Arsimit. Kjo duhet realizuar brenda javës së dytë të shkurtër kohe, duke u përcaktuar nga data e saktë.

NGA VIZITAT E PRESIDENTIT TË REPUBLIKËS ZOTIT SALI BERISHA JASHTË VENDIT Këto 4 ditë me 8 maj, kryetari i shtetit shqiptar, zoti Sali Berisha, siguroi disa kontakte të rëndësishme jashtë vendit në kuadrin e një vargu vizitash. Në Bruksel, ai pati një takim me Presidentin e Komisionit të Komunitetit Evropian zoti Zhak Delor si dhe me Presidentin e Parlamentit Evropian Egon Klepsh. Në këto takime ndodhen edhe krerët e komiteteve parlamentare Evropian për Shqipërinë, Rusmanidis dhe Bullgarinë, zoti Aleksandër Lalumi. Në këto takime zoti Berisha bëri një paraqitje të zhvillimeve në Shqipëri dhe të masave përshpejtuese me karakter politik e ekonomik. Nga ana tjetër zotërinjtë Delor dhe Klepsh premtuan përkrahje dhe fluksin financiare, ekonomike e ndihmave të Komunitetit Evropian ndaj Shqipërisë. Në Strasburg, më 8/5, Presidenti Berisha u paraqit para Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës me politikë në këshillin këshillimor, në seancën e posaçme. Në fjalimin para kësaj Asambleje Presidenti i Republikës i bëri thirrje komunitetit ndërkombëtar për të ndihmuar në konsolidimin e demokracisë dhe për të stabilizuar gjendjen ekonomike e sociale në Shqipëri. Në Romë, më 7 maj, Presidenti i Republikës bëri një vizitë zyrtare në Selinë e Shenjtë, ku u prit nga Shenjtëria e Tij, Papa Gjon Pali II. Pas përshëndetjes së ngrohtë zoti Berisha dhe Shenjtëria e Tij zhvilluan një bisedë vetëm për vetëm. Presidenti i Republikës e ftoi Atin e Shenjtë për një vizitë në Shqipëri. Në Itali zoti Berisha u takua edhe me Kryetarin e Senatit të Italisë, zoti Spadolini, si dhe me kryeministrin Andrioti. Në Francë, ai u prit nga presidenti i Republikës Franceze, Fransua Miteran. Në këto takime diskutua për problemet ekonomike që vendi ynë dhe gjithë Evropa. Në një prej takimeve, Presidenti Miteran qe faktikisht ekonomia krijojë vështirësi për forcëat demokratike në pushtet dhe për përshëndetjen e republikës. Zoti Miteran u angazhua të mbështesë Shqipërinë politikisht dhe financiarisht si dhe për një bashkëpunim më të gjerë kulturor. Korresp. i “REPUBLIKËS”

KRONIKE Në kuadrin i riorganizimit të degës së PRSH dhe detyrat konkrete që dalin asaj për të shkurtër në kongresin e parë të 8 qershorit dhe e organizuar, kohët e fundit janë zhvilluar disa takime e mbledhje pune të komitetit dhe drejtuese të degëve të PR në Patos, Fikr, Librazhd etj. LEZHË Në 29 prill, në kuadrin e përgatitjeve të konferencës së degës së kongresit të parë të PRSH, dega e rrethit të Lezhës organizoi një aktiv. Merrnin pjesë antarë të komitetit drejtues të degës, kryetarët e nëndegëve dhe drejtuesit e seksioneve të PR në rreth. Në fund u zgjodhën 29 delegatë për në konferencën që do të zhvillohet në Lezhë. Aktivi e hapi sekretari i degës Nikollë Nikolla, i cili theksoi nevojën e domosdoshme të riorganizimit dhe të zgjidhjes së njerëzve të rinj në drejtim të seksioneve e nëndegëve, për të shkuar në konferencën e rrethit me frymë të re. Raportin e përgatitur nga komiteti drejtues e mbajti z. Pal Pali, kryetar i kësaj dege. Sipas raportit disa nga shkaqet që janë rezultatin e arritur ishin: Mos-funksionimi e efektivit të plotë të i gjithë komitetit drejtues të degës, mospërputhja dot nga një mbështetje dhe pritmëria, mospleqja e dobët financiare, sigurisht pa mundësitë që kishte PR, një funksionim i çalë i propagandës dhe organizimit. Ndër shkaqet e jashtme u pranua polarizimi i elektoratit, i cili pa vetëm partinë dhe aspak kandidatin. Në fjalën e tyre zotërinjtë Gac Jak[u?], kryetar i nëndegës së Zadrimës dhe Gjon Voka, kryetar sektori në Mamurrë u përqendruan në punën dhe propagandën e dobët që zhvilloi PR. Z. Qazim Dushku, kandidati për deputet, ndër të tjera tha se ne nuk kishim blerjen e besimin e plotë për fitoren. Gjithashtu ai u ndal në punën që ka gazeta “Republika”, e cila jo plotësisht dhe në nivelin e përgjigjës fushatës. Në diskutimet e tyre zotërinjtë Preng Krapi, Paulin Gjoni. (Vijon në faqen 4)

Ndihma nga Gjermania Në kuadrin e ndihmave humanitare qeveria në këtë ditë të Shqipëri në rrugë tokësore 150 ton klor nga Republika Federale e Gjermanisë. Qeveria Federale ka dërguar tashmë në shkurt të këtij viti dhe 100 ton klor. Të dyja shumë bashku mund të plotësojnë nevojat mjaft vjetore të Republikës së Shqipërisë me klor e sabun, e cila do të nevojitet më shumë në të ardhmen të vetëzimit në ujit të pijshëm, dhe për eliminimin e minjve e sëmundjeve dhe të epidemi[e?]. Gjermani ka lëshuar ndihmë e në shkallë fillestare e furnizimit komunal. (Drejtoria e Përgjithshme Komunale, Drejtoria e Ujësjellësit), e cila do të shpërndahet ashtu si në shkurt të këtij viti në të gjitha qytetet e Shqipërisë. 20 deri 30 ton klor nga alumina dyti (50 ton) do t’i marrë Ministria e Shëndetësisë dhe do ta shpërndajë në të gjitha spitalet e Shqipërisë.