Sot në Kosovë Pas një lufte titanike sot shqiptarët e Kosovës, për herë të parë në historinë e tyre, votojnë kah vullnetit të tyre për parlamentin dhe kryetarin e Republikës. Kjo është një e drejtë e tyre e pamohueshme për të institucionalizuar pushtetin e tyre demokratik të ligjshëm, përpos asaj dhunë të pushtuesit serb. Edhe në këtë ditë të madhe për shqiptarët kërcënimi serb si kërcënimi i një bishe të tërbuar është i pranishëm kudo. Kosova po kalon një gjendje të rëndë. Prej ditësh ajo është në gjendje shtetrrethimi. Askush nuk lejohet të hyjë e të dalë. Kosova është tej e militarizuar nga serbi. Kontingjente ushtarësh të tërhequr nga Bosnja janë vendosur këtu. Pushtuesi serb pas gjithë paralajmërimeve, duke i cilësuar zgjedhjet si të paligjshme dhe jo kushtetuese, po bën çmos që t’i ndalojë ato. Pra a do të munden përballë vullnetit të shqiptarëve aq liridashës? Sot në 29 njësi zgjedhore (secila komunë) dhe apo s’do pushtuesi serb të votojnë mbi 900 mijë qytetarë me të drejtë vote. Ata do të votojnë për 100 deputetë e parlamentit të parë shumëpartiak në Kosovë. Në këto zgjedhje, Lidhja Demokratike e Kosovës ke 2, (përveç këtyre ndër 100 kandidatët për deputetë të Lidhjes Demokratike të Kosovës 2 janë me kombe të ndryshme), Partia Popullore Shqiptare 2, Partia Shqiptare për Bashkim Demokratik 1, Shoqata për Kthimin e Shqiptarëve të Shpërngulur 13, Lëvizja e Gjelbërve të Kosovës 1, Partia e të Gjelbërve të Kosovës 2, Shoqata e Zejtarëve 5, Balli Kombëtar 3, Lëvizja Popullore Shqiptare 1, Lëvizja e Rinisë Demokratike të Kosovës 1 si dhe 15 kandidatë të pavarur. Ndërsa kandidati i vetëm për president i paraqitur nga Lidhja Demokratike e Kosovës dhe me konsensus me partitë e tjera është Dr. Ibrahim Rugova. Për presidentin e Republikës sot do të votojnë edhe qytetarët kosovarë me punë dhe qëndrim të përkohshëm në botë. Me qëllim që të respektohen dhe popujt e tjerë që banojnë në Kosovë zgjedhjet do të jenë të kombinuara, proporcionale dhe për kryetar. Për këto zgjedhje shqiptarët si kurdoherë të tolerueshëm u bënë thirrje të gjitha partive të Kosovës të marrin pjesë sepse ato zgjedhje nuk drejtohen kundër askujt, por kanë si qëllim krijimin e institucioneve demokratike në Kosovë. publike. Ato do t’i vëzhgojnë përfaqësues të parlamentarëve të ndryshëm të shteteve evropiane, të KSBE dhe të agjencive të ndryshme të shtypit. (Vijon në faqen e 4-t) aq liridashës? Sot në 29 njësi zgjedhore (se-cila komunë) do apo s’do pushtuesi serb do ri parës shumёpartiak në Kosovë. Në këto zgjedhje, Lidhja Demokratike e Kosovës ka paraqitur 100 kandidatë, Partia Demokratike Shqiptare 60, Partia Fshatare e Kosovës 69, Partia e Aksionit Demokratik të Kosovës 6, Partia Parlamentare e Kosovës 35, Partia Shqiptare Republikane e Kosovës 6, Partia Liberale 31, Partia NacionalDemokratike Shqiptare 23, Partia Socialdemokrate e Kosovës 33, Partia Popullore Tur-

- Grupit të vëzhguesve parlamentarë dhe gazetarëve shqiptarë nuk i jepet viza e hyrjes për në Kosovë. - 24 maj 1992 - ditë e veçantë për Kosovën dhe kronikën shqiptare në përgjithësi: zgjedhjet e para shumëpartiake në Republikën e vullnetit vetëvendosës kosovar të 2 korrikut 1991. Gjithkund shqiptar, të cilit kjo ditë do t’i komunikohej njoftimi për të shkuar atje, në Kosovë, do ta kaplonin gushle të nxehta emocionesh. Për gjithkënd ndjenja krenaria do të ishin të veçanta: përkundër vëllëzërve në këtë ditë të tensionuara stoicizmi shqiptar dhe genocidi serb! E pra, edhe parlamenti ynë i ri kaçtoj një grup vëzhgues’sh të vet që do të asistonin ditën e zgjedhjeve në Kosovë.. Por prej kohësh, bashkë me gjethet e pemëve nga toka amë në Kosovë, nuk lejohet të hyjnë as gazetat. Po tash gazetarët dhe parlamentarët ç’kathars do të mund t’i kalonte matanë, teksa kufirit në mes shqiptarëve i bëjnë gardh hermetik jo serbe specesh të zgjedhura biologjike antishqiptare?! Dhë gardh hermetik specesh biologjike vegjeton akoma si atavi-zmë e një kufome qysh këtu në Tiranë, as mish e as peshk, as RAKIP SULÇE (Vijon në faqen e 4-të)

Pikërisht kur thirrjet kanë bërë fjalën Evropë, pjesëmarrja në jetën aktive ndërkombëtare bëhet e vështirë. Vështirësia qëndron në faktin e bujshëm se nuk është vetëm burokracia dhe prapaskenat shqiptare që pengojnë pjesëmarrjen e forumeve dhe shoqatave në aktivitetet ndërkombëtare, por në prapaskena ndërhyjnë dhe autoritetet e huaja. Fillimi i këtij shkrimi nuk kërkon bujë, por vlerëson absurditetin e veprimeve. Shkurtimisht. Në muajin janar të këtij viti Forumit Rinor Republikani Shqiptar i vjen një ftesë nga Komiteti Drejtues i njërës prej aktiviteteve që do të zhvillohen në Francë gjatë një periudhe relativisht të gjatë, me qëllim përfundimtar, lojrat mesdhetare. Aktiviteti kërkonte pjesëmarrjen e 25 të rinjve nga mosha 16-18 vjeç, si edhe një grupi përgjegjësash. Të gjitha listat u hartuan. Ftesa u ishte dërguar edhe Forumit Rinor të Partisë Demokratike, Federatës së Rinisë, dhe Shoqatës së Studentëve. Pikërisht këtu zë fill qëndrimi i parë përsekutues ndaj rinisë shqiptare. Nga punonjësit e ambasadës franceze, pjesëmarrja e 100 të rinjve shqiptarë (në një aktivitet ku marrin pjesë mijëra të rinj evropianë) kthehet në një eksod i ri. Ndaj me urdhër të Ministrisë së Punëve të Jashtme Franceze reduktohet numri i shqiptarëve («të rrezikshëm») në 25 vetë. Qëndrimi i dytë persekutues ishte thyerja e vendimit të Komitetit Drejtues të aktivitetit nga Ministria e Jashtme Franceze. Komiteti drejtues vendos që për kushtet aktuale (pjesëmarrja e Shoqatës së Studentëve; studentët ja- në mbi 18 vjeç) mosha e aktivistëve shqiptarë të jetë deri në 20 vjeç. Ministria e Jashtme Franceze vendos të mos lejohet një tolerancë e tillë moshe. Pra nëse Ministria e Jashtme Franceze dhe ambasada e saj kompetencë dhe shkeljen e vizave, kësaj radhe marrin edhe kompetencat e organizatorëve, duke përcaktuar numrin dhe moshën e pjesëmarrësve. Për të qenë gjithnjë korrektë me autoritetet e huaja, FRPD, FRSH dhe Shoqata e Studentëve (Federata e Rinisë, megjithëse e paligjshme si vazhdim i BRPSH, duke zgjedhur jo legjrisht grupe prore që e shkuara të saj nuk pranon të bashkëpunojë me 3 organizatat e tjera rinore) bëjnë një listë të përbashkët të 30 pjesëmarrësve dhe ELVIS HOXHA (Vijon në faqen e 2-të) Ministria e Jashtme Franceze. Komiteti drejtues vendos në qendër kushtet aktuale (pjesëmarrja e Shoqatës Studentëve; studentët ja-

Fakulteti i Ekonomisë është një «çerdhe e madhe» komunistësh që «të regjur» dhe simpatizantësh që kanë patur privilegje të gjithanshme, sidomos për specializimet jashtë shtetit (edhe dy e tre herë). Dhe po qe se kjo çerdhe nuk do të digjet, ajo do të «digjet» të gjitha punët e mira, që mund të nisen aty nga pedagogët e punonjësit e tjerë demokratë të fakultetit. «Çerdhe e vogla të kësaj «çerdheje të madhe» janë sidomos departamenti i «Administrim-Biznesit» (këtu janë përfshirë dy katedrat e Ekonomisë së Industrisë dhe Organizimit që nuk kanë të bëjnë fare me biznesin e cili më shumë i takon katedrës së Tregtisë). Kuptohet që manipulimet për mbledhje, kërkuan këtë ndryshim «radikal» për çhërontje komuniste, që po e ndjenjë që toka po u digjet nën këmbë. Ata edhe sot e kësaj dite bëjnë «aligjinë» në këtë fakultet dhe bashkë me ta e gjithë «çerdhja» për «Administratë» e tyre (të syer e të rinj) mbledh kokë. Dhe shoqërohet kjo lloj gjëje në radhë të parë e bërë Dekatuari që është anëtar i Komitetit Drejtues të PPSH, ishin diktatorë ne që i kep udhëheqësit i tij (?), Nano. Për mbledhje sindikate, e për Fakultetin e Ekonomisë, diskutuam tha: «ne apo prë e ndarëm demokracinë e vërtetë». Kjo për fakti i regjimi diktatorial komunisto-punisht Diktaturën e tij e ushtron nëpërmjet disa diktatorëve më të vegjël. Këta lloj diktatorësh «i-rupet» përfaqësoheshin nga disa drejtues të dekanateve, të byrove organizatave të partisë (kryesisht të sekretarëve të partisë së degëve dhe të fakulteteve), të Komitetit të Partisë të UT (sekretarë dhe anëtarë) dhe drejtuesve të rektoratit. Pra, këta ishin njerëzit që bënin ligjin, që të bënin gjëmën. Fatkeqësisht edhe sot e kësaj dite këta njerëz vazhdojnë të bëjnë ligjin. Ata rekomandojnë dhe vendosin se cilin do të pranojnë si pedagog (kryesisht punë-komunistë, ose dhe fëmijët e ish kuadrove dhe të vetë pedagogëve, të fakultetit dhe tash së fundi ish anëtarë të qeverisë moniste, pedagogë të ish shkollës së Partisë, kuadro të institucioneve të ndryshme, simpatizantë dhe anëtarë të PPSH); ata rekomandojnë e vendosin se kush do të specializohet jashtë shtetit (ish sekretarë të organizatave të partisë, anëtarë e simpatizantë të PPSH «gabimish» edhe ndonjë pa parti), cilët anëtarët e PPSH kohët e fundit u dërguan për specializim edhe në SHBA (paradoks i madh është mund të penetrojnë në SHBA ata që kanë vjellë kaq vrer ndaj atij vendi). Bile njëra nga këto ndërpreu specializimin në Greqi që të shkonte t’i jepte leksione imperializmit amerikan në zemër të tij në, nëpërmjet specializimit që bëri në SHBA). Jo më kot thonë se komunistët do ta luftojnë komuniz-

Mendimtari i madh shqiptar i Rilindjes Kombëtare Faik Konica, nuk është vetëm levrues i shkencës arkeologjike e i letërsisë shqipe apo njohës i hollë i historisë së Shqipërisë. Ai me kulturën dhe erudicionin aspak të zakonshëm është përpjekur tu japë mendime të çmuara burrave të shtetit shqiptar për periudha të vështira të veprimtarisë së tyre, gjithmone me burrëri e çiltërsi. Ai ishte për një rilindje të vërtetë kombëtare materiale e morale të popullit të tij historikisht të shtërmunduar. Për Faik Konicën një popull nuk bëhet i fortë vetëm për ekzistencë sot për nesër, por për zhvillim e përparim të gjithanshëm. Shpirti i progresit është vendimtar për të ardhmen e një populli. Në revistën «Albania» ai pati shpallur me zë të lartë: «Që, kur hyri turku në Shqipëri, karakteret shumë më na janë dobëtuar». Në të vërtetë ky fakt ishte ndier që më parë, që në kohën e pushtimeve të tjera. Sot çdo qytetar shqiptar që çili i dhimbet vendi i vet, e drejtë të jetë pjesëku kujt?… Mendja bën për gjuhë e të gjitha kërkesat e një populli. Në dhe me dënie të një populli. Në revistën «Albania» ai pati shpallur më të tjera. Sot çdo qytetar shqiptar që i cili i dhimbet vendi i vet, të drejtë të jep pjesëku kujt?… Kujto këto artikuj në rubrikën ndër karakteret sot, pas një sundimi monist gjatë gjysëm shekullor» dhe mund të përgjigjet pa mëdyshje. Ata janë sakatuar keq. Është e vërtetë se nuk ka komb pa tradita të lashta kombëtare, por a ka mundësi të ketë komb pa karaktere të fuqishme? Si mund të jetojë ali pa vullnet për punë, guxim, dashuri të ndersjellë shoqërore, pa çiltërsi e ndershmëri? Djali më i rëndë që pësoi ky komb dhe ky popull gjatë periudhës pas çlirimit është pikërisht lëngata e karakterit. Cili ka qenë rol i aparatit shtetëror të diktaturës në këtë shkundje të paparit? Menjëherë pas ardhjes në qeverisje së Fan Nolit në pushtet dhe shpalljes së programit të saj, Faik Konica shkroi artikullin «Shtëpi e re me qereste të vjetër». Me gëzime kishte parë në Vjenë, shkruan rilindasi ynë, u lisa për ato duke u menduar për vendin ku do të ndërtohej përkohësisht. Me qereste nuk kisha para për hotel, vendosa të zë një shtëpi me qera për disa ditë. Rashë e fjeta por që natën e parë nuk më zuri gjumi dhe u përplasa nëpër shtrat. Në mëngjes, me dhimbje koke dhe si i çakërd’isur, pyeta pronaren e shtëpisë. S’është e mundur zonjë, që në një shtëpi të re të ketë çimka. Dëgjoni, zotëri, u përgjigj ajo, këtu në Vjenë ne në kur ndërtojmë shtëpi të re qerestën e vjetër nuk e lëmë të na shkojë kot, nëpërmjet saj hyjnë çimkat dhe depërtojnë në trupin tonë e na pijnë gjakun. (Vijon në faqen e 2-t) të një kuptimi. Raşhë e fjeta për i çakërd’isur, pyeta pronaren e shtëpisë. S’është dhe depërtojnë në trupin tonë e na pijnë gjakun. Pasi bën analizën e programit të qeverisë së Nol(it) dhe e miraton atë, Konica bën thirrje që aparati i vjetër të zëvendësohet me një të ri, i zhveshur nga çdo frymë orientale, me njerëz të vendosur ta çojnë vendin e tyre drejt brigjeve të reja. Duhet patur parasysh, se pohimi sipas të cilit Rilindja Kombëtare e përfundoi misionin e vet me shpalljen e pavarësisë, është thellësisht i gabuar. Pjesëmarrësit më aktivë të Rilindjes mendonin se populli shqiptar me armig të rrezikshëm nuk ka nevojë vetëm për një zhvillim ekonomik apo kulturor të vendit por dhe sidomos për një edukatë të shëndoshë që do ta çojë në unitet të paparë për të. Dhe në këtë gjykim ata kishin mbritur nëpërmjet një kulture të gjerë të fituar me këmbëngulje të veçantë. Duhet të shënojmë se historiani romak Taciti i shekullit të parë të erës sonë shkroi librin “Mbi zanatllin dhe vendbanimin e Germanisë”, në të cilin u vinte në dukje pandërprerë romakë të shturhur që me veprimtarinë e tyre po shthurmin të tjerët, se gjermanët megjithëse nga pikëpamja ekonomike mjaftë të prapambetur në krahasim me romakët, në organizmin e tyre të brendshëm janë shumë më të qëndrueshëm sepse janë shpirtërisht të pastër, të sinqertë, zemërgjerë e trimra, të padjallëzuar e të ndershëm. Dhe në fund të fundit, shënonte historiani romak, janë virtytet morale që vendosin për

- Qyteti «Studenti» në kërkim të një statusi - Kush kërkon të spekulojë me varfërinë? - Në qytetin tetë mijë banorësh mungon pushteti - Po të thyhet një pjatë, fajin e ka... presidenti Berisha(?!!!) Tranzicioni tejet i vështirë që po kalon vendi nuk ka sesi të mos ndihet edhe në një qytet me shtatë-tetë mijë banorë, që është qyteti «Studenti». Pavarësisht nga emërtimi i kahershëm «qytet», gjithkush e di se 25-30 godina fjetjeje, dhe mjedise të tjera, pallat kulture, mensa (vetëm katër për më shumë se shtatë mijë njerëz) e tjera, të gjitha këto të shtrira në dhjetë hektarë, nuk mund të japin statusin e një qyteti të zakonshëm e aq më pak të një qyteti universitar. Kush do të jetë statusi i qytetit «Studenti»? Çfarë duhet të investohet për këtë status? Se pari në këtë qytet mungon pushteti. Përfytyroni një qytet të zakonshëm me shtatë-tetë mijë banorë pa praninë e pushtetit. Për të shkuar deri te një status i një qyteti universitar duhet menduar më parë për të «instaluar» pushtetin. Dhe duhet instaluar, pikërisht në kohën më të vështirë, mes varfërisë së madhe. Pikërisht me këtë varfëri kërkojnë të spekulojnë sot. Edhe pas 22 Marsit në po ato godina, po ato mensa të vjetëruara e jashtë kohe (mesatarisht në njërën prej tyre duhet të ushqehen 1500-2000 njerëz). Politizimet e kolapset politike nuk mungojnë edhe këtu. Përse nuk rregullojnë demokracia mjediset e qytetit-«Studenti»? Përse nuk ngre mensa të reja, godina komode, mjedise të tjera? Dhe këto rregullime «të vogla» demokracia duhet t’i bëjë si me llampën e Aladinit. Spektaklet politike që nga vizitat e deputetëve të studentët «që na sollën demokracinë», llafazanëzë e një farë pretendimi, ndër studentëve e deri stujt sensacionalë të opozitës «konstruktive» shkojnë deri te krijimi i një fryme destabilizuese. Shkakoni deri … (Sipas altoparlanteve llafazane «ZP» e «24 orë») - Civile të 326-ës në unikendë të «veçantë» pranë universitarëve. - Në krye të forcave të rendit (gjithsesi pjesë-gjashtë policë), një polic(!) Asgjen dot Ministria e Rendit një oficer? … Atje sa edhe (sipas altoparlanteve llafazane ZP e «24 orë»). Megjithë vështirësitë e mëdha, për studentët është ruajtur po ajo kuotë ushqimore e viteve të fundit madje edhe është rritur, dhe të mos harrojmë se pothuajse në asnjë ndërmarrje nuk punohet e nuk prodhohet. Mensat kanë nevojë për rikonstruksion të thellë dhe shteti s’ka mundësi për investime. Por mund të bëhen «investime» të tjera. Së pari vetë studentët duhet të bien në një mendje, midis të tjerash dhe (për fat të keq) kulturë(?) Pjatat nuk thyhen më, pasi tani janë plastike. Edhe nuk i thyejnë më universitarët, edhe nuk i vjedhin më! Është turp ta thuash, po në mjediset e godinave s’mungojnë vjedhjet, batantje, sende personale. Dhe vjedhhin njeri-tjetrin. (Është e turpshme ta pohosh vërtet). Së dyti, duhet të investojmë ndërmarrjet (tregetare, shërbime komunale, mjediset e vetë qytetit). Pushtete ekzistuese në këtë qytet. Megjithë këmbënguljen e drejtorit të Ndërmarrjes Tregtare të trajnimit të Studentëve, Pandi Kasapi, ai s’ka mundur të sigurojë pjata të tjera, vetëm ato plastike, sepse pjata të tjera s’ka shteti. Megjithë këmbënguljen ky drejtor (i ri në këmbë ndërmarrje) nuk ka siguruar mensa të reja, aq domosdoshme për studentët mundësisht me një shtretë. Krejt draftert shubab të lehtë mund t’i thuash «ashtu s’ka edhe i thuhet se ju demokratë s’na bëni që nga atë që prem-tuat». … për publikisht, por ajo që duhet të bë-

PRSH ASPI RON BASHKIMIN E KOMBIT NË RRUGË PAQËSORE DHE BRENDA STRUKTURAVE EVROPIANE NJEË REPUBLIKËN E KOSOVËS SI SHTET TË PAVARUR DHE SOVRAN DHE NJEKOMËSISHT KËRKON NJOHJEN E SË DREJTËS SË VETËVENDOSJES PËR SHQIPTARËT QË BAN OJNË NË MAL TË ZI, MAQEDONI DHE SERBINË JUGLINDORE