Shqipëria interesohet për shtëpinë e përbashkët evropiane më shumë se çdo vend tjetër, për arsyen e thjeshtë se ajo ka qenë për 50 vjet vendi më i shtypur dhe vijon të jetë vendi më i varfër i kontinentit. S’ka të dhëna të sakta mbi të ardhurat e sotme për frymë, por disa ekonomistë mendojnë se të ardhurat janë në nivelin e vendeve më të varfra afrikane. Si ndodh që një shtet evropian të jetojë një gjendje të tillë, do kohë të shpjegohet. Në zgjedhjet e 22 marsit të kaluar në Shqipëri u mohuat komunizmi dhe fitoi demokracia. Të paktën prej 500 vjetësh e këtij Shqipëria ka jetuar nën okupacionet e huaja dhe për një periudhë 15 vjeçare nën një monarki të errët. Sot për të parën herë, populli ynë provon të jetojë nën demokracinë. Por kuptohet demokracia s’ka kuptim pa strukturat juridike që ta mbështesin dhe për zhvillimin ekonomik. Strukturat juridike e shtetërore po ndërtohen me vështirësi, kurse ekonomia gjendet në krizë të rëndë. Mendohen se kjo krizë mund të kalohet vetëm në rrugën e një privatizimi të shpejtë e duke i lënë iniciativës individuale fusha të tjera në çdo anë. Elementi i domosdoshëm është edhe tregtia e kapitalit të huaj. Burimet natyrore të Shqipërisë llogariten në 70 miliardë dollarë. Pra, janë kushtet që ky vend me 3 milion banorë, të krijojë një jetë të denjë. Gjithë çështja është të gjejmë mënyrat më pak të dhimbshme për të dalë nga kurthi i fortë ku kemi rënë. Përmendim privatizimin dhe iniciativën e lirë individuale si levat e shpëtimit. Por përdorimi i tyre nuk është edhe aq i lehtë, se vendet e tjera kanë ndërhyrje dhe faktorë psikologjikë. Në Shqipëri sundimi komunist zgjati më tepër se në çdo vend tjetër të Lindjes, duke përjashtuar Rusinë. Në vitet e fundit populli ushqehej idenë se porta e së fitores demokratike, bota e qytetëruar do të na priste menjëherë të mirat, si fëmijën e humbur që, më në fund u kthye në shtëpi. Tani, ky popull që u mbajt fort pas kësaj ideje nisi naive, treguan padurim e çjankthësi, kërkon nga qeveria e re mrekullira. Pra, ka një çoroditje, mungesë të bindjes e besimit se mund të dalim në këmbë, por nga ana tjetër janë të shumtë që e presin të ofron Perëndimi, për ndryshën dhe karakterin e shqiptarit kjo gjendje psikologjike mund të ndryshojë vetëm pasi të shohin hapat e parë konkretë drejt të mirës dhe me kusht që qeveria të provojë me transparencë të plotë. Kurse qeveria duke dashur të menaxhojë acarimet, shpesh përpiqet të mbajë mbi vete vështirësitë e përgjithshme, pa i bërë këto tërësisht publike. Atëherë, në bashkëpunimin, në marrëdhëniet popullit dhe qeverisë zhvillohet një fazë loje e përgjegjimit me hapje ndaj peticionove të çdo dite dhe kërkesave grevash. Zbatimi i reformave ekonomike të domosdoshme nga të cilat ndodhër është krejt e panjohur në praktikën botërore, do të sjellë tensione të reja sociale. Kjo gjendje mund të përballohet me një bashkëpunim të të gjitha forcave politike të krahut demokratik. Por kjo bashkëpunim nuk është e plotë, sepse partia që erdhi në fuqi është shumicë dominuese votash, parapëlqeu të merret mbi vete tërë përgjegjësinë e drejtimit. Sundimi shtetëror i një partie të vetme është e pakëndshme edhe në një anë tjetër, shkon në sens të kundërt me pluralizmin, nuk favorizon zhvillimin e demokracisë së vërtetë. Në një gjendjen tonë të brendshme vjen e ndërlikohet edhe një faktor i jashtëm, problemi i 3 milion shqiptarëve të tjerë që jetojnë në Jugosllavi. Konfliktet në ish Jugosllavinë filluan me Kosovën e me Kosovën do të mbyllen. Nëse strukturat evropiane dhe ato të vendeve të Bashkuara nuk ndërhyjnë shpejt e me energji për një zgjidhje të arsyeshme, serbët dhe malazezët do të sulmojnë përsëri popullsinë e pambrojtur shqiptare, duke krijuar për ne një kërcënim të ri.

Ndër të tjera... ● PS, SI FORCË E MAJTË, FITOI GARANCITË ME E SIGURTË PËR TË NA ÇUAR NË EVROPEN E DAshTUR. ● PARASHIKIMI I PS (GJATË FUSHATËS ELEKTORALE), SE FORCAT E MAJTA DO TË VIJEN NE PUSHTET NE SHUMICEN E VENDNVE TE EVROPES PERENDIMORE, U VERTETUA PLOTËSISHT NE TË KUNDER TEN E VET. POTHUAJ KUDO MERDHËN FORCAT E DJATHTA, MADJE EDHE NE SUEDI. ● PS, ENDE NUK ESHTE PRANUAR NE INTERNACIONALE. LEN E MAJTE SOCIALISTE. KY FAKT JEP TE GJITHA GARANCITE SE ME TA NE KRYE SHQIPERIA DO TE PRANOHE T ME SIGURI NE EVROPEN E DJA-THET KAPITALISTE. ● PER TU REGJISTRUAR NE MINISTRINE E DREJTESISE SE SHQIPERISE, PS I DUHESHIN 300 FIRMA, DHE I MORI PER-TU REGJISTRUAR NE INTERN-ACIONALE SOCIALISTE. U DASHKAN 100 MIJE FIRMA. ● PP KISHTE 100 MIJE ANETARE, NDERSA PS KA 100 MI-JE ANETARE. DELEGATI

Doktor Gramoz Pashko, pasi shokoi ekonominë ka filluar të mendojë shokimin e Parlamentit. Gjithnjë sinqerisht, pa paragjykime, pa paragjykime. Si gjithë doktorët: vetëm për të shëruar! Rezultatet do të vijnë së shpejti dhe do të pasqyrohen në faqet e gazetave, sidomos dhe atëtarë të “Zërit të popullit”, të shokuar prej... Qeverisë së Stabilitetit. Parlamenti u gjend i befasuar nga tonet e trishtuara të Pashkos që njoftoi IKJEN e A. Hajdarit. Dicka është vështirë të merret me mend: Si do të vepronte zoti Hajdari po të ishte edhe ai vetë në Parlament dhe të dëgjonte Pashkon e prekur? Dhe, së dyti, si do ndjehej vetë Pashko po të dëgjonte ai fjalimin e lamtumirës në mungesë? E vërteta është vetëm një, figurat e krahasuara janë dy: A. Hajdari dhe Ismail Kadareja. Pashko i ka patur të dy miq. Kadareja iku, Pashko atëherë e mbrojti të “Zëri i... Amerikës”, jo tek ndonjë “Zë tjetër”. Me në fund Kadareja u kthye, deklaroi se mbështet pa asnjë rezervë Berishën dhe se kjo mbështetje është detyre e gjithë intelektualëve. Por doktor Pashko, çenka e tjetër të humbasi IKJ e? Ai iku për një kohë të pacaktuar, deklaroi Pashkoja. Ikja e tij do të ndjehet, ashtu si ikja e Kadarese. Mëqenëse doktorët rrallë bëjnë humor, kjo deklaratë duhet marrë seriozisht. Por Parlamenti nuk u tregua i gatshëm të vajtonte disident e dëshiruara, Mbase edhe vetëm për faktin se «Nje dosje për Homerin»- është pikërisht krijesë e Kadaresë. Dhe a do ta pranonte vallë vetë Azem Hajdari të luhej me emrin e tij? Kur ai në të gjitha intervistat dhe mitingjet që ka bërë ka theksuar se ai që shkon pas doktorëve. Berishës kurrë nuk ka rënë të shihte? A do të ndjehej i lirshëm Hajdari në krahasimin (e qellitme) me Kadarenë? Azem Hajdarin kurrë nuk e mohon për vlerat që ka pasur, as edhe për meriten që prej tij paska mesuar demokracinë edhe vetë doktor Pashkoja. Kontributi i çdo demokratik fisnikët nga demokracia dhe pikërisht nga ajo verifikohet apo jo mungesa dhe nevoja e tij. Por pse nuk u përpoq doktori t’ia kthente mendjen zotit Hajdari, kur ende ai u nisur avionin e ndjeu boshllëkun e ikjes? Kur ai nisi të ndjese dhe mbjell demokracie për këtë? Pastaj nuk duhet të di o shprehej Pashkoja, sikur, mos o zot, apo ishalla o zot, Azem Hajdari të kthehej pa ekzistë? Dhe në një miting të thoshte të vërtetën dhe vetëm të vërtetën, si dinte Ai ta thoshte?! E Azem Hajdari kohët e fundit dihet që ka pasur dhimbje koke. Ka pasur edhe të interesuar për shqetësimin e tij, njerëz që e kanë mikluar për ardhshme që ai vetë nuk i ka pretenduar dhe që as i duhesin. Duartrokitjet e Pashkos për shembull! RAPO OBLIKA

Korrupsion - Spekullim - Korrupsion NJËRA DIBER VAJ NUK KA, DIBRA E MADHE NGA NE HA Mungesa e artikujve ushqimorë të importuar në qytetet Peshkopi e Bulqizë, po ndjehet prej muajsh në të gjitha tregjet. As racionimet ushqimore nuk po jepen rregullisht, në një kohë, kur në televizion flitet se ato janë të garantuara. Prej muajsh mungojnë në treg sapuni pluhuri larës, vaj, sheqer, mielli orizi e gjalpë, edhe qumështi pluhur është në përmirësim e sipër. Banorët e qytetit të Peshkopisë, janë në dilemë, për të shpëtuar ndonjë metodë të re gatimi që përjashton yndyrën. Nga kjo mungesë përfitojnë vetëm magazinë, pastaj vëllim edhe mbase pazatë, që vajin e ndihmave po e shesin me 50 lekë litrin, kurse vajin e ullirit me 100 lekë litrin. Po kështu, përfitim kanë edhe ata që privatë të fshatit që shesin gjalpë, me një çmim deri në 150 lekë. Me një çmim të tillë jo kushdo mund të blejë me të ardhurat e pakta nga asistenca sociale. Ndër artikujt e sportelit që sot kërkohet më shumë është vaji, për të cilin nuk mund të bësh asnjë. Ndërkohë, duket se mbase edhe sasitë e konsiderueshme të ardhurat, në këtë lloj, nuk dihet se ku përfunduan, po një gjë është e saktë dhe e faktuar: se me të, si me mishin dhe gjalpin, janë bërë spekullime. Ndërsa në rrethin e Dibrës ato gjenden me shumicë ushqimet me çmime të larta, qëtëritsisht në Dibër të Madhe gjenden më shumicë dhe është pikërisht vaji i ndihmave tona që kapërcen kufirin drejt Dibrës, në Republikën e Maqedonisë. Isha këto ditë si vizitor në Dibër të Madhe dhe pashe me sytë e mi, se si matrapazët tanë e çonin vajin shtjel më shpejt, për disa dollarë. Pashë edhe një grua që ua mbylli derën para syve duke u thënë: «Nuk e dua kurrë vajin që ua keni hequr nga gjoksi, vëllezërit e mi!» Ne biseda u traja dhe ky problem. Me dhlumbi qëtëkonin se si mish i bagëtive tona shitet në Dibër të Madhe me dollarë, po kështu edhe gjalpi i ndihmave, ndërsa në qytetin e Peshkopisë... Pra, siç shihet, artikujt e shportës janë glabëruar nga matrapazët që përfitojnë nga «zemërgjerësia e magazinierëve», ndërsa televizion jepen tablo nga aksionet e suksesshme të policisë financiare. Po a janë vërtet të tilla?... Fakti tregon që jo. Derisa tregu i zu vjedhën të gjallëroje dhe magazinierët të luajnë me ushqimet e shportës, si mund të jenë ata të garantuara? Popullit vetë nuk i hyn në «qepse» se çfarë bëjnë organet shtetërore. Ai i do racionimet ushqimore në treg, të mos i dhëmbë koka për to, se fëmijët nuk duan të hanë, ata kërkojnë ushqim që të rriten po edhe të rriturit, të ruajnë të vetët. Bota po e ndihmon Shqipërinë për të dalë nga batahku i madh ku ka rënë. Spekullimi me ndihmat dhe shitja e tyre nga hajdutë të të gjitha ngjyrave është një nga krimet më të mëdha që po i bëhet këtij populli. Ky krim duhet të sensibilizojë të madh e të vogël. Shitësit e ndihmave duhet të dalin në gjyq. EDUARD BAHOLLI

Vora, toka dhe bregdeti i saj, më e mrekulli që josh e joshet... Na vjen malli asaj gjëthja, gjithçka e saj është i gjendur që një tërheq e lodh. Po të shikosh me kujdes si ai asaj i mirë detalin, do kuptosh një harmonizim të përkryer të raporteve natyrore, të bëjnë të begatë këtë vend, temperatura mesatare 18° C, 200 milimetra reshje, kushte pra favorizojnë një bimësi të shkurreve me brazë pyjore, ku bota shtrihet në të cila gjallon një shpezëra me krahë të bukur, dhe shtruar, lepuri, kunadhë, kaprolli, ujqër, etj.; e për të ndur merine e pandërprerë të shpezëve. Por ndaj tyre është shpej- e armëgjeli e pamëshirë. Nuk lanë tel telefoni, fije kavo nga ato të teliferikull të fabrikës së çimentos, litarë të çelikta të puseve të naftës pa ujedhur për lexë gjahu Mjeshtrat e këtij lloji e kanë pështuar si të rën e tërë zonën e pyjeve të Llogarasë, Karaburun, Gumenishtë, Fterrës. Nuk lanë derë të egër në këmbë. Se mos vetëm derët. Drejt zhdukes po shkoi dhe kunadhe, dhia (për gëzofin e shtrenjtë), ketri, kaprolli. Drejtoria e Përgjithshme e Pyjeve me sa duket nuk ka zgjetur aq kohë sa të nda-len këto veprime... Këto kafshë të rralla, elegantë, i bota pasataj duhej të përdorin për qëllime didaktike, dekorative, por i gënjka e mundur. Zakonet e t’u rushtembjshësve u kaq ato nuk janë harruar. Përveç armëve të destinutura për këtë qëllim s’mungojnë të përdoren dhe ato me plumb (pushkët). Vetë gjithnji kur gjumon pylli, sikur është poligon ushtarak... Djemtë e konservatorëve që lanë punishtëan politik, ndërmjet bushë mele panjohura në vend, apo nga jashtë janë pajisur me armë të tilla. Të duket se do të shpalle një luftë natyrës shqiptare për të zhyer atë në tokë të djegur. Ata që deri dje na mbajtën të izoluar, bashkë me disa pseudodemokratë me blu-roze, ndihen lehtë në me të huajt... Italinë të hulumt u paraqitën tek shoqata e gjahut por ajo si «paaurtorizuar» nuk dha licencë, por as zërin nuk e ngriti për të protestuar ndaj dyndjes së të huajve. Ata okupuan zona të tëra si Malin e Bardhë, Shashicën, Llogaranë, Lumin e Vlorës; për të rrëmbyer prenë falas të gjyetsisë së lepurit. Me makinë moderne, me kopa zagërash si perandorët e Romës së Lashtë, ata gjuajnë dhe e tërë Diten armit karikatorë bëjnë të tyrën kasaphane, por nata është më kobëzë. Nën fshat e prozhorektore të shikojë çfarë bëhet. Shtohen filmimet për të fryrë yehpin. Konservatorët liberalë italianë ndonji vjeç pa rënë dori (kështu thonë në Vlorë) në kurbizin tonë. «Miqtë» edhe për të fjetur edhe për të parkuar makina, si bazë kanë shtëpitë e refugjatëve... O Zoti, GANI LEKA! BESNIK VELAJ (Vijon: faqen e 2-të)

1. Letër - ankesë e familjes Roxha drejtuar organizmave ndërkombëtarë 2. F. Nano: Rruga për në Evropë kalon nëpër Greqi

BANDA E XHEVDET MUSTAFES

1992 ...