Kryetari i PR Italiane La Malfa brenda këtij viti do të vizitojë Shqipërinë Para disa ditësh ju morët pjesë në Kongresin e radhës të Partisë Republikane Italiane. Italiane gre rrethi i gjerë i partive republikane të vendeve të tjera, ju i kishit ftuar delegacionin e Italisë: ç’ishin në këtë rast mbresat dhe përjetimet tuaja? — Ishte e para herë që merrja pjesë në Kongresin e një partie të huaj. Mund të them se ishte një përvojë e mirë. Organizimi i përsosur i shërbimeve, informacione, letërshia, për të gjitha që kërkojë, këto i kisha parë e dëgjuar në ndonjë konferencë tjetër ndërkombëtare. E re për mua ishte ajo që zhvillohej në sallën e madhe. Mbaje regull, por s’kishte aspak solemnitet, ndjehej fryma e demokracisë mund, të thoshe se bëjë pjesë në një kuvend të lirë ku do të zhvillohej një luftë e ashpër që do të linte prapa edhe e «viktima». Dhe e gjithë kjo bënte pjesë në lojën e përgjithshme të asaj që quhej «Kongresi 38», ku çdo njeri duhej t’i drejtohej tjetrit duke e quajtur «zotni republikan». Pozita jonë ishte e veçantë, duke qenë i vetmi delegacion i huaj. Prandaj edhe shiheshim me kureshtje, por në çdo rast me dashamirësi. Gjithë ata që takonim ndiheshin pysnon veten përse ishim thirrur, po asnjëri, nuk e bërri pyetjen haptas. Ne ishim thirrur për shkak të lidhjeve të vjetra të republikanëve italianë me Shqiptarët dhe për miqësinë e ngushtë që lidh sot dy partitë tona. — Cili ishte, në vija të përgjithshme, objektivi i këtij kongresi dhe si u realizua ai? Kongresi u zhvillua në triherin për të ecur drejt së rees, që supozon një grupim të partive politike në dy kampe, ose më mirë, në krijimin e dy partive, diçka e ngjashme me jetën politike të Anglisë dhe SHBA. La Malfa kërkonte nga kongresi aprovimin e një vije të tillë. Temë tjetër me rëndësi ishte ligji elektoral. Rezultatet treguan se mbi 90 për qind të delegatëve përkrahen vijën e La Malfës, që u rizgjodh me aklamacion, kurse u veçan nga udhëheqja e Partisë grupi i «rënës» që kundërshtonte hapjen e re, ashtu si kishte kundërshtuar tërë (Vijon në faqen 2)

Gjyqi i Shkodrës do të rinisë këtë ditë. Pas përfundimit të hetimeve, dosja penale u dorëzua në gjykatë për shqyrtim e gjykim. A do të dalë e vërteta për mekanizmin e përdorur në këtë ngjarje? Materialet janë kthyer mbrapsht tri herë nga gjykata dhe vetëm tani është futur akuza për vrasje. Është folur për zvarritje të gjyqit, ndërkohë që brenda harkut të 18 muajve janë ndërruar tre kryetarë të përg... [?] hetuesie, tre prokurorë të përgjithshëm dhe kompleti grup hetimor. Ka pasur forca dhe individë të interesuar që ky gjyq të mbarojë sa më shpejt. Më 4 dhjetor ’91, në mbledhjen e përgjithshme u dha që «ka gjyqtarë frikacakë që nuk e gjykojnë çështjen», ndërkohë që hetimi nuk është bërë i plotë. Akuza ishte për shpërdorim detyre dhe që nga gjyqi i parë kishin mbetur paqartësi. Ngulmohë që gjyqi të lokalizohej në rrethin e personave të arrestuar dhe të mos dilte më tej, gjë që të kujton kërkimin e çelësave në një vend tjetër dhe jo aty ku kanë rënë, vetëm e vetëm që ata kap kthe përsëri dritare. Gjyqi i Shkodrës është para së gjithash politik. Krimit i paraprinë motive politike. Që më prill 1991, ora 9,15, dëgjeve të Rendit Publik në të gjithë rrethin u mbërrin një telegram ku njoftohej: «Fitoi dy të tretat e vendeve të Kuvendit Popullor Partia e Ramiz Alisë. Kjo ka rëndësi të madhe për të ardhmen. Gjithë të tjerët, kushtetuta dhe presidenti, caktohen nga Partia e Punës... Ajo që kërkohet nga ne është shtypërgjimi i radhëve, — për të treguar vendin armicve dhe k... [e paqartë]rës. Telegrami është firmosur nga inzh. z. ministri i punëve... (Vijon në faqen 2)

Pardje u kthye në Atdhe delegacioni i Partisë Republikane Shqiptare, i kryesuar nga z. Sabri Godo, që mori pjesë në Kongresin e 38 të Partisë Republikane Italiane. Në këtë Kongres e u mbajt në situatën kur Italia është përfshirë në një debat të ashpër politik, Z. La Malfa parashtroi ide në ngritjen e një të re partie politike dhe ndryshimin themelor të ligjit elektoral. Partia Republikane Shqiptare është e vetmja parti e huaj e ftuar në Kongres dhe njëkohësisht z. Godo ishte i vetmi i ftuar që i drejtoi Kongresit një fjalim për-shëndetje. (Vijon në faqen 2)

Fatkeqësia e rëndë natyrore që preku shumë rrethe të vendit to-rën e pati pasojë të mëdha. Lezha, Kruja, Tropoja, Shkodra janë prekur më së tepërmi nga reshjet, furtuna dhe përmbytjet. Janë dëmtuar objekte social-ekonomike si dhe shumë shtëpi banimi. Vetëm në Laç janë evokuar 1500 vetë, ndërsa në Lezhë 1500. Si rezultat i kësaj fatkeqësie humbën jetën në krye të detyrës elektricistët Kristo Martinoviç dhe Lufi Shtalbi. Presidenti i Republikës zoti Berisha ka vizituar bashkë me një grup qeveritar zonat e dëmtuara. Duke e cilësuar gjendjen si tepër serioze në një krijuar shtabet e punës në rrethe dhe në zona të cilat në bashkëpunim me forcat e mbrojtjes civile dhe ushtrinë, kanë treguar gatishmëri dhe po japin ndihmesë emergjence me shumë efikasitet. Si njoftojnë specialistët niveli i ujrave deri tani ka rënë poshtë atij të rrezikshmit, por se po punohet edhe më tutje për stabilizimin e të pastrehëve dhe rregullimet e nevojshme që kërkojnë urgjencë. Për të 1800 familjet e përmbytura në Lezhë janë marrë masa për furnizimin me bukë, ujë dhe energji elektrike. Korrespondenti i «Republikës»

Më 21 nëntor 1992, për afro dy orë radhazi, presidenti Berisha ishte para gazetarëve. I pyetur për gjendjen në zonat e prekura nga përmbytjet, z. Berisha tha se situata ishte katastrofike. Qindra ha tokë janë përmbytur, mijëra njerëz janë evakuar, por në sajë të vullnetit, kurajos së popullit, ndihmës së lahdëru- [?]shme që po japin qeveria, organet ushtarake, e të rendit, situata do të tejkalohet. Këtë situatë duhet ta ndiejë e ta lehtësojnë të gjithë. (Vijon në faqen 2)

«ZP» përpiqet të sensibilizojë shovinistët serbë Shprehja e popullit tonë «për tat si të shime vjerrë, shkoj e fil më mullishinë», po zë vend tepër komod në praktikën që fara të aktuarra politike, të vërbunga nga zorizmi foshnjor dhe meskinista i partiak po ndjekin kohët e fundit. Krijt banalish, vetëm për më mirë në rreshtat e drejta të zgjedhjes së problemeve tona ndërkombëtare, është krijuar një imion i rrezikshëm anti-shqiptar. S’duam ta besojmë se ZP-e darkë 20 nëntor, për të rihuar kredo të dënim tona (s’ka lo të kesh diversitet mendimi, vë kombëtar është i përbashkët) është e interesuar të shpë-ndorojë deri edhe deklaratat zyrtare të presidentit Berisha në Gjermani. Duke rishutuar intervista të z. Luigi Lippolito, ajo shkron deri ate se me titull bombastik, të provokojë ndjenjën tonë kombëtare, që s’është vetëm produkt i shtetit të sotëm demokratik, por eksperiencë, bindje e praktikë që i ka rrënjët në shpirtin e mendjen shqiptare qysh në Rilindjen tonë Kombëtare e më tu- Ju kolegë të nderuar, ju komentatorë sofistë, mos kujtoni se me shkrime të tilla spektakolare fitoni kredon që ju keni kërkuar me detyrim, tashmë krejt i pabazë. Ahthër kini mirësi, ju lundroni me mend, dhe kundërshtoni me argumente dhejetërez rezoluta të OKB-së apo KSBE kundrejt Serbisë gjakatare. Nëse obcioni juaj tepër «abstrakt» absorb on ringjalljen e mijëra shqiptarëve, viktima të terrorit serbo-sllav, nëse forca tuaj mban lot e nënave kosovare, nëse definicionet tuaj gjeniale mund të përqëdhelin dhimbjet e vdekjes në Kroaci e Bosnjë atëherë ç’prisni? Jipni vizionin tuaj kundërshtues me atë të botës demokratike. Evropa Perëndimore dhe më gjerë s’mund ta quajë Berishën avokat të Be-së, që nga ai që servir «ZP»-të flasë kisosi, kjo s’është me vend të gjeneralizohet kaq banalish. Luigi Lipolito është Luigi XIV, dhe i tillë të ishte dëmte kjo ishte legitimitt të servirt përcaktime të tilla, që asnjë lloj deklarate e autoriteteve tona demokratike s’ua ka bërë vendin. GUXIM ALIMANI

Jemi të tërë dëshmitarë të gjendjes së rëndë ekonomike që po kalon vendi në këtë periudhë. Ajo është e pranishme në çdo moment, në radhët e gjata të bukës dhe çdo shtëpi. E për këtë të gjithë duhet të jemi koshientë, pasi në fazën tranzitive të kalimit të ekonomisë nga një ekonomi e centralizuar dhe e ngurtë në një ekonomi të tregut të lirë të tipit evropian - perëndimor numri të jetë ndryshes. S’duam ta harroj «shëllën» e një qytetari që që në pasi vizitoi Shqipërinë tha: «Në kohën e rretërmes kemi ngrënë dy muaj bukë vetëm me çaj». Plaga ekonomike, në fund të fundit është e pranishme dhe e ndjeshme në fokus e çdo njeriu. Dhe si parapashte e pashmangshme vjen ajo që nuk shi-kohët, plaga sociale. Është pikërisht kjo që fushë në të cilën ekonomi reflekton pozitivitetin apo negativitetin e saj. A mund të justifikohen me varfërinë ekonomike dukuri nga më ekstremistet që po vërehen sot në vendin tonë? Prostitucion, ose më mirë tregtia e seksit, është bërë një mjet i mirë fitimi për tregtarët e sipërmarrësit e femrave. Eksodi i paligjshëm në kufirin shqiptar o grek po përfshin gjithnjë e më shumë mes mijëra refugjatëve edhe shumë femra. E të mos mendojë kush se këto femra shkojnë për t’u punësuar. Një pjesë e mirë e tyre përfundojnë duke viktimë e një marrëveshjeje të ndyrë midis «palës» shqiptare dhe «palës» greke. Dhe një «mall» i tillë kushton jo më shumë se dyqind-trinqind mijë dhrahmi. Kësisoj «malli» i importit përfundon nëpër shitëpube publike të Greqisë, kundrejt një fitimi më të madh në «pala»-s greke. Sipas një ankete të bërë nëpër shtëpitë publike të Athinës, femra me aktivitete të më të lartë del një 15-vjeçare nga Shqipëria. Në tërhequr public e Greqisë janë femra shqiptare, frut i kësaj tregtie të ndyrë. E së njëjta kategori është edhe tregtia që luhet me të bashkë edhe vajzë në Shqipëri. Dhe kur mendon se gjithë kjo kryhet në formën më legale. Një tjetër fakt: Shtija e femrave, një dukuri që po thektohet gjithnjë e më tepër në një mjet mbijetese. Për arsye financiare, ndara detyrohet të moshohet do ndonjë të njëjrore dhe të shesë fëmijën e saj. Një dukuri e tillë është përhapur në tërë Evropën Lindore, të paktën nga mu-traja komunitese. Eshte tepër tronditëse fakti që, në raport me vendet e ish-BS, numri i fëmijëve të shitur në Shqipëri është dhjetë herë më i madh, duke mos marrë parasysh këtu as raportin dhe drejtërit për nga numri i popullsisë. Çdo të ndodhë në të ardhmen, kur treguesit ekonomikë paralajmërojnë rënie të reja, kur tranzicioni po merr karakterin e një letargjizimi?! MENTOR KIKIA

Aeroplani është një mjet mizor, pa ndërmjetës, Pak kohë sa për të ngrënë dreken dhe kalohët menjëherë nga një shpejtësi i gurëve vëllues të rrugës Condotti, në dyqan ku edhe shpirti është më shpejt, ngasur masiv në të pasueshmërinë, e megjithatë pa më koncerte e më bote që besoni se nuk ekzistonte, ku e thjeshta bëhet e komplikuar dhe ku çdo fjalë merr një kuptim të pazakontë. Shqipëria po kalon në një fazë nga më madhështoret dhe më dramatiket e historisë së saj. Rrilltë të këshillë entuziaste, por edhe i vështirë, lidmi të luftë. Shqipëria funduar nga kohë dhe nga një lloj e vjetër të lidhje nga çështjet e vështira. Shqipëria, e bërë në vështirë dhe e ndryshimtë, ngjalljen, lindjen e së re. Ajo që të bën përsh... [e paqartë] një ndër shtatë e të re dhe shuaj shpresën për të shkëputur realitetin nga të mira. Nuk është të fundit është tragjizmi më e përmbytur që ja bëhet. Rilindja e një tjetër, dhe një nderprerje, ndërsa ofendit nga përvoja e saj e drejta pronësie. Por jeta do të ishte teper e mërzitshme pa këto këqijatime të vogla dhe pengesa për të kaluar. Postkomunizmi është i komplikuar, i përbërë, akoma pa një formë, por nuk do të jetë kurrë i mërzitshëm. I trishtuar dhe perspektivë. Më në fund demokracia në Shqipëri nuk kthehet për… Demokracia dhe liria të fituara nuk kthehen në punë bukë dhe tuar në favor të gjithëve, shndërronhe në kuti boshe, në të bukura dhe të shkëlyeshme nga jashtë, aq iluzore brenda. Por ato janë kushte themelore për të bërë të mundur hedhjen e hapave të mëtejshëm. Dhe unë personalisht për asnjë moment nuk mund të dyshoj në rezultatin e këtij procesi. Kam ndjerë që jam njohur me shqiptarët që në Itali; punojnë ditën dhe studiojnë natën, duke siguruar edhe ndonjë të ardhur për prindërit e tyre të mbetur në këtë anë të Adriatikut. Vafëria i ka bërë të pjekur shpejt me hapat në mundësi e reja që u janë paraqitur. I kanë bërë më të vendosur për t’i shfrytëzuar ato. Çfarë kontrasti me shumë të rinj italianë, të pasur dhe të dënuar pas automobilave, të fugëshem dhe në kërkim të argëtimeve më të fundit.

mund it ndërthotë çdo ditë. Sot mund të provohet, anë të Adriatikut. Varfëria i ka bërë të pjekur shpejt në kohë të rinj, të varfërit, të ndodhur, mbas edhe të lutem, pra të jetojë. Kështë e komplikuar dhe e përfshirë, por pikërisht autentikisht e thjeshtë. Përfortë e këtij realiteti është përkrahja gjëzimi i r-një, i fillimit dhe jo i ngushtuar ndaj së kaluarës. Unë jam vetëm një vëzhgues i huaj. Nuk kam as autoritetin dhe as titujt për të dhënë këshilla, ku-it që të jetë. Por mund të urdhë me gjithë zemrën e Shqipëria të ndërtojë, sa më shpejt, një strukturë juridike të mëpatuësme, të qartë dhe solide, në mënyrë që të tërheqë investime produktive, të infrastrukturës dhe të modernizimit të plotë. Pa kushtet e një qartësie të madhe ligjore, është tepër e vështirë tërheqja e Kapitalit. Qartësit nuk do të thotë heqje dore, (largim) nga ana e shtetit e funksioni të kontrollit dhe të drejtimit, por përkundrazi, saktësim i këtyre funksioneve. Një ligj i mirë është shumë më i pasur se një shtresë mineral ar. Zvicra e famshme, gëzon shtresa mineral me ar pa miliona dhe pa minatorë, por ndjehet ekskluzivitet i ligjeve të saj, si dhe stabiliteti dhe siguria e këtyre. Ligjeve. Zvicra arrin të bashkojë një ndërhyrje të huaj të madhe me indiferencën e madhe kombëtare. Nuk është pak. Dhe pastaj sot është «regu» ky fatisti i quditshëm oksidental. Shtet-i, për shembull, edhe vetëm me një ofertë infrastrukturore të rëndësishme do të hape dritën jeshile drejtë kaq shumë shumërnë në këtë gjë, bile do të thoshnin se iniciativa private do të vërehohen në formën e një katarakti. Motor do të ndjejnë vetvetiu dhe Shqipe-ra mund të niset. Përsëri! GIANСARLO DELLA GIOVANNA gazetar në «AVVENIRE»