- Vajza e Viktor Barmanit, dorë e djathtë e Hitlerit, deklaroi «se i vinte turp për krimet e babait të vet». - Mbesa e Herman Hasses, funksionar i lartë nazist: «Kur të tjerët e marrin vesh se jam e mbesa e një krimineli më shikojnë me urrejtje. - Vajza e njëiku kriminal nazist që shpiku krematorumet e eksperimenti mbi mijëra viktima: «Nuk do të doja të isha vajza e tij». Diktatura e kriminelët komunistë në Shqipëri, në mjaft raste ia kaluan fantazisë së krimit nazist. - Disa bij etërish kriminelë e persekutorë shqiptarë kanë rrëmbyer flamuj të rinj politikë e janë ngjitur për në parlament. - A keni dëgjuar ndonjë prej këtyre politikanëve – bij etërish persekutorësh, të flasin e të dënojnë etërit e krimit e kriminë?! - Demokracia dyshohet e nuk mund të ndërtohet mbi krimin, fshëhjen, spekulimin e abuzimin me të – Ish-i burgosuri politik X. rreth të saj çetës së vogël «me pesë vetë», shtatdhjetëvjeçar, (njëzet e katër çeta e Veles (në çastin e fundit në vitet i ka numëruar në qelitë e vend të tij), për të shkruar në Mir- burgjeve), ish-partizan, anëtar i a- ditë, u zëvendësua nga njëri prej heronjve të Vigut), pikërisht ky ishte i burgosur politik, të cilit i është dhënë për herë të parë urdhër për vrasjen e Bardhok Biebës (urdhër të cilin nuk e ka zbatuar) heziton të rrëfehet, heziton të tregojë persekutorët e atij dhe të tjerëve. «Unë jam shtatëdhjetë e vjeç, - thotë ai, - pa përkrahje (Ende nuk i është dhënë pensioni, ende punon për të plotësuar moshën e pensionit, sikur të mos i shin të mjafta 24 vitet e burgjeve të torturave pra ende punon, pasi është zhdukur dokumentacioni që ia bën të vlershme vitet e gjata të burgjeve). «Jam në mes të katër rrugëve,» shton ai, - dhe nuk kam se si të rrefëj historinë kriminalet e mi dhe të të tjerëve, pasi ata janë ende të fortë...» «Dhe mbi të gjitha, rrëfimi për gjithë ish-persekutorët cka do të sillte demokraci... veçse, nuk e kup- to, - shton ky ish i burgosuri, - si se kanë kurajon të merren me politikë djeme e kriminelëve e persekutorëve. «Unë nuk do të kërkoja që shteti t'i rë të përditshme ish-persekutorin tim, sado që ai kanë tepër kriminel, aq sa edhe fantazia më e fuqishme nuk do ta përfytyronte, por nuk mund ta kuptojë se si i bij i një ish-krimineli të vërtetë të merret sot me politikë». «Kam qenë në burg 24 vjet, tërësisht kanë qenë më shumë. Të gjithë kemi pasur persekutorë, nuk flas për hafijet e vogla. Ish-persektorë të shëmtuar të nivelit e nderit e njeri të gjërë në shkodrës. Janë të njohura torturat e tij më të burgosurit politikë» (Vijon në faqen 2) YLLI RAKIPI

Në numrat e kaluar redaksia e gazetës «Republika» ka informuar opinionin publik për naftën shqiptare që ka marrë udhën e Serbisë. Para pak ditësh një gazetar ynë u ndodh përballë një fakti të tillë: Pesë cisterna jugosllave me targa krejt të dyshimta (përpara me targat boshnjake, nga pas me targa të Kosovës), udhëtonin nga Ballshi në drejtim të kufirit. Targat e tyre ishin: PE 2367, PE 3217, PE 3188, GZ 32359, GZ 32353. Pas këtij konstatimi vetvetiu lindin pyetjet: - Si e kalojnë doganën këto cisterna? Kush e shet këtë naftë? Kush firmos? Kush vulos? Ku është policia Financare dhe organet e tjera që duhet të merren me këtë punë? Këto pyetje presin përgjigje Korresp. i «Republikës»

- Zoti vdiq, Marksi vdiq dhe unë jam i kënaqur - VINÇENZO SCASCIA Për sa i përket krishtërimit, duke parë me kujdes antikrishtin, mund të hidhet më shumë dritë dhe të na jepet një shpjegim më i thellë e më i vërtetë sesa versioni që na jep ALFABETI PIRANDELIAN i krishtërimit, si produkt surrogato i matrializmit dhe të qeverisë së Babilonisë të Faguet. Para disa vitesh, ishte Bashkimi Sovjetik ai që konsiderohej si pala kundërshtare e mirfilltë e Evropës. Sot, Perëndimi rreket t'i ndajë kufijtë e vendeve të ish-Bashkimit Sovjetik, duke përvijuar periudhën e veta gjeografike përkatëse. Jemi në kohë paqeje, por ekziston frika, siç thotë Nicja, tek «Aristokracia», që paqja arrihet vetëm kur një palë ose tjetrën njihet si PADRONE. Leonardo Sciascia ka thënë: «Zoti vdiq, Marksi vdiq dhe unë jam i kënaqur», ashtu siç nënshkruhej i priftit rebel ndaj zotit, i cili thotë: «Perëndimi nuk fitoi, kemi humbur të gjithë». Por është sistematik i kardinalëve, tërësisht apo pjesërisht, frymëzues i një kundërreforme imagjinare, që na vlerë e vjetër pragmatike: unë nuk e politikë. Ka një vlerë të re neotemporale, e dyand nga teologjia katolike e Hans Kungut. Nana tjetër, ka një propozim të ri antikrishtërimit apo, më mirë, të antikrishtërimit si «Mposhtja e Zotit», e Serxhio Kuincios: «në jemi të detyruar të mendojmë për krishtërimin, që ka përbërë referimin më të lartë e më të rëndësishëm të Perëndimit: katolicizmin... Mund të tregohët mosbështja e zotit, veç jo nga sot, por ngaherë. «Papa pllënon idenë e SOLLECITUDO REI SOCIALIS» me enciklikën e tij CENTESIMUS ANNUS dhe dënjërën e drejtë ekonomike. Është nxjerrja e produktit utopik, të asaj «utopie» të ENCIO-NITUM STULTITIAE të Erazmit të Roterdamit që e asgjëson kontradiktat duke i kapërcyer ato. Është shpresa e popujve të Mijëvjeçarit të Tretë: fundi i «pizmit» dhe pikënisja e asaj që, në paralajmëruese (Vijon në faqen 3)

Është e tepërt të theksojmë se monedha më e përhapur sot në botë është dollari amerikan. Është e pamundur që të kryhen operacione të ndryshme në tregti, bursë etj. pa praninë e tij. Por çfarë dimë ne për «biografinë» e dollarit? Dollari shtypet në një shtypshkronjë speciale që gjendet në DALLËN (shteti Masacusets) nga një letër speciale që në përbërje ka 75 përqind pambuk dhe 25 përqind material që nëpërket nga dusku. Në SHBA nuk ka asgjë tjetër që të ruhet më me rreptësi, si ruhët kjo letër. Katërmbëdhjetë presa speciale që punojnë vazhdimisht prodhojnë në 24 orë... 22.5 milionë banknota. Deri në fund të muajit janar 1992 në të gjithë botën kishte 4385753541 banknota 1 dollarëshe dhe 2139495921740 banknota të ma-

Duke protestuar për marrëdhëniet e mira midis Shqipërisë e Greqisë, deputeti Miço që kritikoi deri atë moment politikën e jashtme shqiptare për marrëdhënie aktive ndaj minoritaritet në sallë. Koleg u tij Maj- karidhis për të qetësuar sallën, pa njohjen nga llosha e ambasadorit dhe pastaj filloi t'u shpjegonte atyre që ishin përreth se ai ishte një gabim në përkthim nga greqishtja në shqip.

Në gazetari i huaj, po bëhej kurioz për fjalimin e zoti Miço, dhe ju lut njëri gazetari shqiptar ta takonte me të. Po të takoj i tha por paraprakisht duhet lajmëruar zoti Miço i shpegoi gazetari shqiptar - se ai nuk mund të flasë me askënd pa u konsultuar me ambasadorin e Greqisë. Si mund ta besoj këtë pyeti i huaji? Kjo është fare e thjeshtë: ti tha gazetari shqiptar. Njëri i diskutimit që ishte i shkruar në letër dhe niveli i replikës që pati me zotin Balla dhe që u detyrua ta bëj pa letër, tregon se zoti Miço i do gjërat e shkruara para se t'i lexojë.

Ana, kjo grua mbi të dyzetat, ka dy vjet që kërkon djalin e saj që ka humbur, Olsi Jorian 18 vjeçar. Në demonstratën antikomuniste të 13 dhjetorit 1990 ai ishte ndër 13 dëshmorët i hordhi iarin në qarkulluar në qytet në Enverit, duke e rrethuar me një masë njerëzish që u bashkuan në sheshin e Shkodrës, për të javë agjenti të sigurimit të shtetit, që shërbenin që ta arrestonin. Aherë, vetë Ana i tha të largohej e mos të ndeshej i gjallë për një javë dy vjet. Kështu, Olsi mu zhduk i në 18 vjeçarin, teksa më shumë «Ç'dodhi» aty? Ana e ka kufiri. Po pasaporta e një akoma e së, po e tek parë nëje kusur e të bllë, që i ka kërkën rinj të ku të laguar zonë Kosovë, ka pasi në legjenden e Ko-sovës, shpreson që djali asht i pandehurit, shpreson Kjo shpre-shi e atëherë të kërkojë kuad, «më atdhe kufirit të Shqipërisë». Shumë nëna shqiptare përpiqet në kërkim të kufirin cilësimes me jetës së familjeve të tyre. Ra në Shkodër, Mehmeti, në degën e renda Shkodër, në degën e 13 dëshmorët i hordhi iarin në qarkulluar, në një listë të plotë të të vjetër dhe të kufi dhe pohon se në Shkodër «është bërë nami me vrasjet pa guj». Dokumentacioni i 1 DPR e gjyqëshehtë, është depozituar në Ti-ranë. Një kolonel i përbërëshet, dhe nga e rendit e pohon «është të burgosur politikë që të rrëdit, burgosur e policia ne të evidencë i në shtërhoj. C'do të arrestohet në qytet e nga sa të gjithë dokumentacioni që ata disponojnë, por akoma është mbase ndoshta e sa të komisionit që kalë...». Një nga përgjigje, ndërkohë, Shkodra është, e ka «burgosurve politikë», të gjithë dhe Maliësë së Madhe të kërkojnë, nga nënër dhe vid vjetër në vend-vrasjeve në kufi dhe të vrapimeve 14 vjet. Lista bëhet e gjatë. Por saj mund të kuptojmë. (Vijon në faqen 2)

«Arben Imami president! Rroftë presidenti ri!» Mëngjesin e ditës së djeshme, përballë shkallëve të hotel «Arbëria» ishin grumbulluar shumë njerëz. Atë, S.K, një djalë i gjallë tumultonte. «E dija unë do të bëhej demonstrata. Ma ndejën zemra, pranandë erdhi (S.K është nga Burreli). Një muaj më parë e këthha takuar në shëtitoren qendrore. «Kam ardhur se do të bëhet demonstratë. Vdes për demonstratë.» Turma të shkallët e «Arbërisë» rritej e rritej. Dhe çfarë këtu të bëhet? Përballë turmës që gajaset bëtriste ajo gruaja e emundur që besoj e keni parë. «Rroftë presidenti Arben Imami! Rroftë presidenti ri!» Çfarë ëndërre të kishte parë, e mjera! Një dite më parë bertiste «Duam Xheili Gjonnin! Pohti Ramiz Alla-lia» Krejt papritur ajo po mbante një fjalim të ri: «Arben Imami, Arben Imam! Ai është president! Zgjidhjet mbaruan...» Njerëzit gajasëshin, ndërsa ajo e vetënr si zëna ndihë me të zëna vijonte të bertiste. Ptu - shante SK pandava se ishte demonstratë. Humor socialist Anekdota me ...

Mbas shpalljes së pluralizmit shoqëria shqiptarë po ballafaqohet me vjedhje të një natyre të pa njohur më parë. U vodh deri edhe në tavolinën Kryesisë së parlamentit të parë pluralist listat e deputetëve. Kjo mbetet si vjedhja më e precedent. Ditet e fundit u vodh në menjërën barbare që mund të bëhet zoti Sejdi Kondi. Sipas dëshmisë së këtij të fundit, në kohën që ai ndodhej në Itali, një grup personash të lidhur nga socialiteti i vëdhen... partinë, ish kryetari tashmë ndodhet pa parti. Po e lë për burimit të cituar shoqët e një kubë ballë kallëmin në gjykatë. Ditet e fundit Kuvendi Popullor diskutoi për situatën në Ballkan. Në hollat e të fuqarve ndodhi një hidhje shumë ambasadorat. Ata (duke e ditur një pulitjën) denjonin me vëmendje diskutimet e deputetëve. Sapo filloi të diskutojë shoku Fatos Nano të hedhurar ambasadorët thirrën në ndihmë për-

- VILSON LARKO DHE PANDELI CHALA NGA RRETHI I FIERIT QYSH PREJ NJË VITI NDODHEN TE BURGOSUR NE IRAK - Eksodi i shqiptarëve i këtyre dy vjetëve të fundit ia kaloi çdo lloj fantazie. Qytetarët Vilson Lako dhe Pandeli Chala duke mos «preferuar» shansin e fqinjëve (Itali, Greqi) provojnë një tjetër shans. Pasi hynë në Turqi, kërkojnë të punësohen në Irak. Ta pasur me pasaportë e vizën e hyrjes në Turqi, dogana turke i lejon të kalojnë në Irak ku, pas një endje disa ditësh në disa qytete, në njerin prej tyre në Basra, arrestohen nga policia. Pas dy muajsh izolimi autoritetet irakiane, sajojnë një gjyq dhe i dënojnë dy shqiptarët me pesë vjet burg më 27 nëntor 1991. Dy qytetarët tanë sqarojnë se gjyqi është zhvilluar pa asnjë përkthyes, pa avokat dhe trupi gjykues nuk ka marrë në konsideratë as edhe 1 kg dëguar shpjegimet e dy shqiptarëve. Dy qytetarët tanë vijojnë të jenë në burg edhe sot, ndonëse disa herë kanë shkruar letra e kanë kërkuar ndihmë nga organizma të ndryshme si U-N (International) e të tjera. A mund të ndihmohen dhe si mund të ndihmohen dy shtetas shqiptarë të burgosur me fajin e vetë—lem so kanë kaluar në Irak përmes Turqisë qysh në nëntor të vitit të kaluar?