Ose: a ka njerëz kundër demokracisë ?! Ramiz Alia përshkoi udhëheqës midis rreshtave të sallës së gjyqit me duar në xhepa. Por padyshim kjo nuk ishte shenjë e qetësisë së tij. Përkundrazi. Duart në xhepa ishin shenjë e pasigurisë së tij. Ngatërresë njerëzish autor nuk di ku t’i vërë duart e tij. Edhe kur ato nuk i kanë më shenjat e gjakut (Hekuran Isai do të depononte më vonë dhe do të përmendte urdhërin për dhënie të komandës „zjarr“ prej ish-shefit të shtetit). Ramiz Alia kujtoi disa herë se në këtë gjyq nuk ishte i akuzuar por dëshmitar. Në një gjyq tjetër mund të ndërrojë rolet: Ai, Ramiz Alia të jetë i akuzuar dhe Ajo, Nexhmija të jetë dëshmitare! Puna SHOKËSH: se dhe që komunistët i ndanin gjërat bashkë barabar! Pikërisht për këtë Ramiz Alia dhe kompania nuk janë të qetë. S’janë të qetë pra po i kundërvihen demokracisë. Po a mund të ketë njeri që të mos e dojë demokracinë? Kur demokracia i respekton të gjithë, u krijon të gjithëve kushte për iniciativën dhe lirinë e vet. Për lirinë por edhe për robërinë e vet...! Them: «robërinë e vet» se jo dokush pranon të respektojë tjetrin e tjetrin; me të shkuarën dhe të sotmen e tyre padyshim e dhe me të ardhmen e tyre. Demokracia u lind si premtim për të gjithë, si mundësi që të gjithë të bëheshin fitues dhe askush i humbur. Por kjo nuk do të thotë që projektuesit e diktaturës dhe të genocidit, fizik dhe shpirtëror, të ndjehen njëlloj bashkëfajtorë për të dëshmen shqiptare; kjo nuk do të thotë që Demokracia s’do të ketë kundërshtarë e saj të rastit. Madje kjo do të ishte iluzive, iluministe. Ata që kanë humbur, ata që janë përgjegjës, instrumentalët e ndërgjegjshëm të dhunës dhe të krimit, të komprometuar e dëshmitë dhe të sotëm, shkelësit e ligjit, padyshim nuk do të pranojnë lehtë demokracinë. Madje ata do ta kundërshtojnë atë deri edhe dhunshëm. Se pari, ata flasin e shprehen për intolerancën demokratike, për shkeljen e të drejtave të njeriut, të individit, kur pikërisht ata kanë marrë nëpër këmbë interesat dhe të drejtat e një populli të tërë. Megjithëse nuk mund të vazhdojë edhe më tej, pikërisht për këtë, ata janë kundër demokracisë. Për këtë arsye Ramiz Alia erdhi duarxhepash në sallën e gjyqit. Për të stimuluar rezistencën ndaj demokracisë. Ka mund të bëjë ai, më tepër se t’i kushte. Dhe ka qenë e vërtetë? Përse e? Ç’dhe të bëjë demokracia? Pakogjë: Se pari e urdhëroi të nxirrte duart nga xhepat! Më vonë e ka radhën gjyqi. Gjyqi demokratik. Ai sistem gjyqësor që të përballet, provat, jo opinionet. Ne asnjë hetuesi tashmë nuk hyn ndeshkuesi. Askush nuk ka të drejtë të shkojë për tek i izoluar pa pasur me vete avokatin e të pandehurit. Ja, edhe sikur vetëm kaq të bëjë demokracia, nuk është pak. Megjithatë ka ende njerëz që janë kundër saj. Dhe të cudit fakti që janë pikërisht ata që dje duartrokitën gjyqet dhe hetuesitë me dër të mbyllura, pushtakimet dhe mbrapashpinat pa gjyq, pa varr, pa... Ata të shkojnë si të qenë «pronë». Më e keqja! RRAPO OPLIKA

BISEDE ME DEPUTETIN E PD, DR. MEHMET ÇELIKU Tashmë njihet qëndrimi i Partisë Republikane «Prona - pronari të ligjshëm». Ky qëndrim bazohet, ndaj të tjerave, edhe në një konceptim natyror dhe historik mbi pronësinë. A mendoni edhe ju kështu? - Është e vërtetë se pronën shqiptari e ka konsideruar të shenjtë. Pronësia është respektuar gjithmonë duke u mbështetur në dy parime: 1) kufijtë e pronës janë të paprekshëm; 2) prona i përgjigjet nuk ndryshon, sado që të kalojë trashëgimtar i të drejtës së pronës. - A mund të na jepni për leximin e gazetarëve sonë disa konsiderata për privatizimin e një ligji për tokën, vendësinë e tij si dhe për perspektivën e zhvillimit? - Partia Republikane mendon se ndarja e tokës duhet elementë të 1 rëndësishëm për të sotmen dhe të ardhmen. Ligji mbi tokën ka mbi një mijë përgjegjësi në mjaft prej vendeve. Për shembull, në demokracitë perëndimore, gjimnazi, nuk mund të kuptohet pa një ligj të drejtë mbi tokën. Ligji mbi tokën, si ligj tepër i rëndësishëm, ka një histori të veten paralelisht: ekziston një ligj për tokën i rikthyer nga parlamenti për mangësitë e tij. Duhet kërkuar si projektligj për tokën, që të mund të bëhet ligj i realizuar mirë, nuk ka nevojë për ankim, por për një bazë të shëndoshë pariml «Prona - pronari të ligjshëm e të origjinës». Mendoj se ligji mund të mbështetet në dy nocione bazë: të ketë për përdorim dhe toka në pronë të të jetojë toka në përdorim dhe të jetë toka në pronësi e të mos jetë pronë nëse ky element siguron endën një zbutje sociale të konfliktit jetik që mund të lindë midis shtresave dhe pronarit. Zbatimi i privatizimit shpasa parimit «Prona - pronarit të ligjshëm e të origjinës», do të sjellë këto rezultate: 1. Nxit prodhimin (përdorimi i tokës, - punon më shumë që të fitojë më shumë), për të bërë të pasur më shumë. 2. Shteti nuk është boshllëk pa arsye ndaj pronarit dhe nuk ka asgjë tjetër bëjë (duke krijuar kompensim, ose të jepë tokën dhe të përdoret). 3. Mbështet raporti i njëjtë ndaj (Vijon në faqen 2)

Polemika kundër Mesjetës, e filluar nga humanistët dhe reformatorët në shekujt e mëparshëm, për arsye të ndryshme, filloi në 700-ën nga iluministët që, në Mesjetë, në emër të Arsye­s e të idealeve të reja të jetës, dënuan epokën e «barbarizmave» dhe të bestytnive, epokën ku obskurantizmi dhe ashpërsia e zakoneve do të rrënonin e idealeve evangjelike dhe të pastërtisë së kohërave apostolike, për shkak të lakmisë për pasuri të përkohshme të papatit dhe Kishës së Romës. Por me gjithë gjykimin e dënimit të qytetërimit mesjetar, historiografia e asaj kohe, me qëllim që t’i jepte një kuptim fakteve humane, «njerëzore» që është qëllimi kryesor i historianit, nuk mund të mos i konsideronte dhe vlerësonte si një epokë me vete unitaritetin e vet të brendshëm me karakteristikat e saj të veçanta; kështu është (që) edhe për historianët gjermanë Gatterer Spittler e Schmit, Holanzdi, Hizinga, me veprën e tij «Perëndimi i Mesjetës» hyri në historiografinë e botës së qytetëruar. Veprat e Marron e Bloxh, SOCIETE FEODALE, u bënë vepra klasike për kulturën dhe filozofinë mesjetare, ato kontribuan në gjetjen e rrugëve të reja të historiografisë. Paraqitja e Mesjetës, si epokë e obskurantizmit dhe e barbarizmave, e la në hije arritjet historike të saj. Mesjeta përcaktuar si një epokë që gjen­dron në themel të qytetërimit evropian, si një qytetërim ku EVROPA e sotme thellon këtë dhe rrënjët. Nëpërmjet një njohjeje të re e më të thellë historike, ideja e Mesjetës me kohërencën dhe luptimin e saj, është një nga fitimet më të sakta e e pjellore të historiografisë së shekullit XIX, duke forcuar shkë­tyron të reflektojnë e e analizojnë problemin e kësaj rrënjele; kështu, kjo mund të bëhet një rrugë pjellore që lind dëshirën për një veprim më të mirë e më të lartë. Në fakt, në periudhat e prosperitetit e të suksesit të lëvizjes njerëzit nuk kanë asnjë motiv për të pyetur veten mbi strukturat dhe funksionin e një qytetërimi të caktuar. Kjo ndodhi në Itali midis fundit të vitit 1400 dhe vitit 1500 kur barbarët zbritën në Itali dhe asgjësuan Mbiçinit. Vetëm atëherë njerëzit pyetën veten për mangësitë.

Të dominonin pa u kundërshtuar. Në një koncesion të tillë të HISTORISË, shqyrtimi i epokës mesjetare nuk mund të ishte veç negativ. Volteri, korifeu i Iluminizmit, të veprave ESSAI SUR LES MOEURS (Shënime mbi veset) përcaktoi termat e polemikës iluministe kundër Mesjetës të cilat tani arrin në ndërgjegjësimin moderne, deri në ditët tona, dhe është të ngulitura. U arrit në dënimin e Mesjetës e shpallur nga shkrimtarët e reformuar, që, në atë kohë, shihnin e kryesor e historianit, nuk mund të mos i konsideronte dhe vlerësonte si një epokë me vete unitaritetin e vet të brendshëm me karakteristikat e saj të veçanta; kështu është (që) edhe për historianët gjermanë Gatterer Spittler e Schmit. Hollandezji Hizinga, me veprën e tij «Perëndimi i Mesjetës» hyri në historiografinë e botës së qytetëruar. Veprat e Marron e Bloxh, SOCIETE FEODALE, u bënë vepra klasike për kulturën dhe filozofinë mesjetare, ato kontribuan në gjetjen e rrugëve të reja të historiografisë. Paraqitja e Mesjetës si epokë e obskurantizmit dhe e barbarizmave; e la në hije arritjet historike të saj, duke përcaktuar si një epokë tranzicion, që ndoshta midis përgjegjësisë gjithnjë e më të pjellur të rënies së saj dhe kërkimit, plot ankth, për ende të pacaktuar të një rrugë pjellor, moral dhe intelektual. Të njohte thotë se, shpesh rënia e një qytetërimi BREKDAUNI, vepron si stimul të njerëzit, i de­putjen e dy qytetërimeve: Mesjetën dhe Rilindjen, ashtu si veprat e Burchardt-it, e lënë e hapur midis qytetërimit antik dhe atij modern. Fundi i Mesjetës, në vëzhje të reja, eczalton paqartësinë shpirtërore të një epoke tranzicioni, që ndjehet midis përgjegjësisë gjithnjë e më të pjekur të rënies së saj dhe kërkimit, plot ankth, por ende të pacaktuar të një rrugë pjellor, moral dhe intelektual. Toynhee thotë se, shpesh rënia e një qytetërimi BREKDAUNI, vepron si stimul të njerëzit, i de­putjen e dy qytetërimeve: Mesje­ta dhe Rilindjen, ashtu si veprat e Burchardt-it, e lënë e hapur midis qytetërimit antik dhe atij modern. Fundi i Mesjetës, në vëzhjen le­trare, eczalton paqartësinë shpirtërore të një epoke tranzicioni, që ndjehet midis përgjegjësisë gjithnjë e më të pjekur të rënies së saj dhe kërkimit, plot ankth, për ende të pacaktuar të një rrugë pjellor, moral dhe intelektual. Toynhee thotë se, shpesh rënia e një qytetërimi BREKDAUNI, vepron si stimul të njerëzit, i de­putjen e dy qytetërimeve: Mesje­ta dhe Rilindjen, ashtu si veprat e Burchardt-it, e lënë e hapur midis qytetërimit antik dhe atij modern. Fundi i Mesjetës, në vëzhjen le­trare, eczalton paqartësinë shpirtërore të një epoke tranzicioni, që ndjehet midis përgjegjësisë gjithnjë e më të pjekur të rënies së saj dhe kërkimit, plot ankth, për ende të pacaktuar të një rrugë pjellor, moral dhe intelektual. Idéja e një shoqërie të re për­plasej kundër korruptimit dhe abuzimeve të përhapura në strukturën e KISHËS në fund të Mesjetës që përbënin me të vërtetë një skandal për kristianizmin e kohës, por ishte gjithashtu e vër­(Vijon në faqen 3)

Nga 30 kandidatë fitues, 90 për qind janë komunistë të kulluar. I denjuari me vdekje nga patriarkana greke, doktori ateist Hushi Hasiko fiton konkursin nga Greqia tashmë si besimtar i she­njtë ortodoks. Ndihmësi i sh. Nexhmije, anë­tar i këshillit Drejtues të PP (S), Vasillaqi Kureta shkon në Greqi bashkë me të shoqen. Më në fund ambasada greke publikoi në TV listën e 30 bursatistëve që do të studiojnë në Athinë për filozofi dhe kulturën greke. Perfidha përgatitore ish një betejë e vërtetë për shqiptarët e në këtë duel triumfuan së­rish komunistët. Të ish kjo një veprimtari e komunitete greke në minorancë, atëherë gjithcka do ish më e natyrshme: mi­tantët e të gjithë niveleve e të gjithë shtetit koordinojnë e komu­nikojnë lirshëm me njëri-tjetrin. Por kur misioni se të drejtat e studimit janë akorduar nga qeveria demokratike greke në kë­kë rast, kemi të bëjmë me një veprim klandestin të mafiozëve komunistë me ndonjë punonjës ambasade. Për të mos u zgjatur më tepër (Vijon në faqen 3)

E çmendura N., në ditët e zhvillimit të Gjyqit të vejushës së Enver Hoxhës, ka përshitur dendur, në fjalimet e saj programatike, fjalët BURRA dhe GRA SHTETI. Disa interpretuese të ligjëratës së saj shqipe guan se fjala ishte tek faktet që nxirrte prej atij burri, treh përdorimit të prezervativëve dhe eksitantëve të tjerë nga blkomët e djegshëm. Më e akuzonti shokun Enver për këtë gjëra, ishte nenteks i saj, Shoku Enver, ka ditur që bëte, Një Shtet e mbajmë në këmbë vetëm BURRAT e TIJ. Dhe si mund të merret me mend një BURRE pa qenë BURRAT e TIJ të turqve? A të cilitur nga hallet e popullit, borolstët dhe familjarët e tyre, as do të kishin mundësinë për tu shfaqur BURRA, po të mos përdornin mademe të tilla mashkullore! Pastaj, në kuadrin e mbetjes paster të Shqiptarnve nga Bota e mbytur në vë. Familja Hoxha nuk dënu të merret përpiqësit e përbërëse së bijve së shumë qëndre, vjen e po prunë të gjërat e tjera: siç u dëni që para dhe përgjithësi për imagjinatë të shohut. Enveri, në familjen e Tij, shkonin për vjallë dhe jeta e ... ne për një iluzion e shoqërojnë e fatarë. Po sikur me ndonjë konstat apo ndonjë tjetër, se mundet në kalonin në radhët e shokëve të Byro­së në atë? A e mendoni se ç’do të ndodhte? Shoku Enver kishte unikall një kujdesin ndaj jetës dhe shëndetit të SHOKËVE dhe SHQOQET e Partisë! Po të tjerat nëm këto? Epo, moshe se burgu al shqiptarit d e suhet? Përshembull, BURRE, shihni kujdesur për atë që ndohqet në jetë prronë? Epa, po dëgjoni..., Nexhmijës, do ketë përdorur ndonjë nga ato ilaqet? Unë për veten time nuk e besoj. DY KRONIKANË INTERPRETORES

Universiteti Bujqësor i Kamzës ka qenë një ndër qendrat studentore që përkrahen lëvizjen demokratike. Sot këta studentë që janë përkrahas të demokracisë gjenden në një mjerim të vërtetë. Duke filluar që nga konvik­tet, munca auditorët; të gjitha këto janë pa drita, telefon, ujë të pijshëm e ngrohje. Nga jashtë të ngjan me një kamp internimi. Përgjegjësi e tyre studentët janë ngritur disa herë me kërkesa, por ato mbeten në vesh të shurdhër. Sot ata me shumë të drejtë kërkojnë të drejtat legjitime. Për këtë i kanë dërguar një peticion Kry­eministrit Meski me një afat 5-ditor dhe nëse ky afat nuk respektohet ata do të ngrinin në grevë. Ne menduam të shkoi­më atë për ta parë nga afër gjendjen e tyre. Pas njohjes me peticionin dhe kontaktet me studentët arritëm në mendimin se kërkesat e tyre janë krejtësisht minimale dhe të realizueshme. Me konkretisht çfa­të kërkojnë ata: 1. Trajtimin me bursë të të gjithë studentëve që plotësojnë kriteret. 2. Dhënia e kompensimit krye­kamiljeve. 3. Falja e detyrimeve të vitit të kaluar. 4. Vendosja e rendit dhe e qetë­sisë. 5. Të rregullohet me kompen­sim udhëtimi i studentëve në mëte shtetërore dhe private. 6. Të funksionojnë rrjeti ujore dhe elektrik, telefoni si dhe të për­mirësohen kushtet e ushqimit etj. Në qoftë se brenda 5 ditësh këto kërkesa nuk merren parasysh nga Qeveria, studentët e UB do të fillonin me mjete demokratike do të qëndrojnë në grevë. Në numrin e ardhshëm do t’i njohim më gjerë me problemet e studentëve atje dhe me çfarë arritën studentët. Peticion paraqit­je del tani hëhë firmosur «shumë studentë» e ngjashme. ENKEL DEMI

N j o f t i m