Shqipëria e ka një president shteti, i cili është përfaqësuesi i të gjithëve, i interesave dhe synimeve të të gjithëve. Për të votuam të gjithë, duke zgjedhur parlamentarët dhe këta, nga ana e tyre, për të zgjedhur presidentin, Sali Berishën. Por dita pas dite po ndeshim në trullin ekonomik edhe dhjetëra presidentë të tjerë: presidentët e firmave! Prioritetet e presidentit të shtetit dihen, ai është figurë gjithësishi politike, atë e sjellin situatat politike dhe mbetet në krye të vendit për 5 apo 10 vjet jo më shumë. Presidentët e tjerë, ata të firmave, janë më afatgjatë. Vetëm e vetëm se ata mbështeten tek prona private. Vetëm e vetëm se prona private pronësia mbi të, shënjtëron me atributet e saj. Atëherë le të nxitojmë të gjithë të bëhemi presidentë firmash! Por sa më parë. Më parë prona, pikërisht prona duhet shenjtëruar — me ligj! Nëse nuk bëhet kjo, atëherë presidentët e pronës (pronave) private do të mbeten si një synim i dëshiruar që nuk do të arrihet kurrë. Dhe kjo pamundësi duhet varrosur një herë e mirë. Në të kundërt, komunizmi, ky armik i natyrshëm i pronës private, do të jetë përherë kërcënues. Nuk po flasim për mënyra të veçanta. Teorikët le të merren me teoritë e tyre, lirikat le të shuhen; politika — politikantët — me politikën, se nuk mund të merren politikët me aforizëm del. Edhe pronor ‘e imja’, ‘i imi’ është zëvendësuar për një kohë të gjatë nga mbiemrin kolektiv ‘e jona’, që realist nuk premëson askënd. Forcat e ndryshme politike sot luajnë kukamçefti me pronësinë. Jemi dakord me pronësinë, por kush do të quhet pronar?!, ose të neglizhojmë pronarët e vjetër dhe le ta fillojmë nga pronarët e rinj (!). Hallë të tilla t’i marrë përsipër Parlamenti, në të ‘zgjedhim’ mentalitetin tonë. Të dy, edhe pronarët e vjetër edhe pronarët e rinj janë pronarë. Kthimi apo garantimi i pronave të tyre është një shenjë pjekurie e shtetit demokratik. Nuk është fjala këtu për ‘pronarët e rinj’ të jashtëligjshëm, të quajtur ‘mafia e kuqe ekonomike’. Përkundrazi, bosët e kuq i kanë fyerja e pronës, antishqiptarë i saj. Nuk mund të respektohet prona dhe pronarët e vjetër pa ndëshkuar dhe verifikuar pasurinë e jashtëligjshme të komunistëve të ‘shkathët’ të ekonomisë së tregut. Pasi të shpejtojmë prej komprometimeve të tilla të pronës, atëherë do të mos druhemi më prej pronarëve. Kur na ka një gjë prej kryetarëve të kooperativave dhe drejtorëve të NB dhe N Shterore, të jemi të qetë përballë privatëve të kapitalizmit. Ata vetëm sa do rrinë mirëqenien tonë (duke na vënë në punë, merret vesh!), ata vetëm do të përkujdesen që të mos vjedhësin kot-fizikisht dhe të jetojnë varfërisht, por të paguhemi shumë më mirë se sot... kaq (natyrisht duke ndjerë se pa punë asnjë e mirë materiale nuk sigurohet). Nga pronarët e vjetër asi e keq nuk na vjen. Vetëm se do të kthehet ajo kohë kur të gjithë ishin pronarë, kur të gjithë kishim diçka tonën, tokën tonë, njerëzit e gjallë tonën, secili diçka të tijën. Dhe atëherë do të kuptojmë se më në fund kemi arritur tek ajo gjë e shenjtë që ne zakonisht e thërrasim me emrin LIRI. Gjerat e shenjta gjithmonë kërkojnë dhe rrine bashkë me njëra-tjetrën. Kështu edhe Liria me Pronën private varrosur një herë e mirë. Në të kundërt, konumikimi, përherë kërcënues. Nuk po flasim për natyrën te veganta. të shkruhen nga politikanët me politikë, se nuk mund të merremi të gjithë me aforizëm e! Edhe ata që dinë të bëjnë dashuri le të bëjnë vetëm dashuri, paska se mund të mbeten të varfër pronësisht! Fjalën e kemi për ata që drithërojnë kur ndodhen përpara mundësisë për t’u bërë pronarë senozë. Por duke mos qenë dot të gjithë si këta, le të mos i pengojmë të bëhen si të tille. Mos kemi frikë të bëhemi pronarë? Ose, mos kemi frikë nga pronarët? Sado absurde të jetë, kjo është një gjendje reale, sapo zemë në gojë fjalën PRONAR, ne të gjithë sikur ngracmohemi, shqetësohemi. Përse? Qartësia e parë: Socializmi komunist ka punuar që mbiermi

E premjtja është njëra prej tyre. Thonë që është dhe e marta. Telat e shkatërruar të kufirit shqiptaro-grek, kanë ditë që nuk kapërcehen më nga turma njerëzish. Në pikën kufitare të Kakavijës dhe Kapshicës autobusat e policisë greke vazhdojnë kthimin e emigrantëve shqiptarë nga Greqia. Në gë 5 metra brenda tokës sonë nuk dimë përse t’i pysim. Ndërkohë edhe ata nuk kanë përse të përgjigjen. Robat e çjerra, fytyrat e nxira, flokët e palarë dhe tek-tuk thesat mbi supet e lodhura janë dëshmitarë të ditëve të vështira që ata kanë kaluar ynsh kur janë kapur prej policisë. Ata ende druhen të flasin para meje, dhe pse unë u them se jam gazetar shqiptar. Ata ende nuk guxojnë të prishin rreshtin, megjithëse kanë kaluar disa metra në tokën e tyre, në tokën që vërtet nuk i mban më në rresht, por ende nuk i mban dot me bukë. Ata po kthehen. Me vete, përveç plagëve në trup, përveç tmerrit që u rri i ngrirë në fytyrë nga ato çka u kanë bërë ushtarët kur i kanë kapur, sjellin edhe disa trakte të shpërndara me urgjencë nga punonjësi i doganës kur pa që disa gazetare shqiptare po filmonin. Dhe trakti thotë se Greqia është mike e Shqipërisë, se ajo do t’i ndihmojë ata (të rrënuarit, të përbuzurit, të dhunuarit, të ...) dhe se ç’gra’ dhe çka ka, shkoi menjëherë e u la paraqit ushtari grek tek gardhi i doganës. U paraqit e gati nuk i ra në gjunjë për të mohuar e dy gazetareve. Ushtari grek më manj ak në postërrim se kolegët e tij që keqtrajtojnë refugjatët, vazhdonte të protestonte ende më fort përpara komandantit tonë të kufirit, e më fort. Dhe krahu të refugjatët e kthyer respektonin rreshtin, doganës i bie telefonit të postës sonë kufitare. Proteston. Në emër të ligjit ... në emër të konventave ndërkombëtare ... në emër të ... nuk di se në emër të kujt më ... veç di që protestoi për një shkelje të rëndë të marrëdhënieve kufitare midis dy vendeve. Dy gazetare shqiptare kanë fotografuar në tokën greke. Shkelje e rëndë për të, shumë e rëndë. Më e rëndë se fytyra e mavijosur e djaloshit 24-vjeçar nga Skrapari që ishte rrahur dy ditë rresht në një postë policie në Trikalla e ishte detyruar të kryente marrëdhënie seksuale me dhunë me shokun e tij, më e rëndë se rasti i një gruaje 35-vjeçare nga Ksamilit, që e ngashëryer prej turpit të tmerrit, nuk di si të shpjegojë atë që i ka ndodhur me ushtarët grekë, veç thotë nëpër lote e ngashërime se ... Këmben ushtari grek që t’ia falte shkeljen e rëndë që kishin bërë dy gazetaret. Fotoreporteri iu desh të ndërhynte për të shpëtuar se ai nuk kishte fotografuar tokën greke, por refugjatët shqiptarë, por komandanti i ishte kthyer tashmë trimëria. Fotoreporteri ishte shqiptar dhe me këtë komandanti e kishte kollaj për t’u treguar i rreptë dhe ushtarak. Keni kaluar përmes kanalit të Konuzit me një varkë ilegale në një qytetari nga Ksamili dhe dy vajzat e vogla. Nëna që arrin të shpëtojë, sapo del në breg pëson depresion nervor dhe thërret me zë të lartë se i ka vjedhur paratë dikush... dikush... ndoshta ai që i rrëmben jetën e dy vajzave, jetën e burrit. Thërret ... Zoto Petri OMERI shpendara mike e Shqipërisë, se ajo do të ndihmojë ata (të rrënuarit, të përbuzurit, të dhunuarit, të plaçkiturit) atje në Shqipëri. Pas kësaj një ushtar i hollë grek që ruan portën e shqiptarëve u falin edhe libra. Ushtrari grek vazhdonte të binte, të binte fort. Ta dëgjonin mirë këta të postës sonë që dy gazetare shqiptare kishin shkuar regullat, kishin rrezikuar mirësinë midis dy popujve. Dhe komandanti ynë, komandant Tomorri, që unë nuk guxova ta pyes se ishte vetëm dy muaj në Shqipëri. Komandanti grek me manjak në tokën greke, por fotografuar shqiptarë, por komandanti ishte kthyer tashmë tmerria. për t’u treguar i rreptë dhe ushtarak. Keni thyer rregullat, na tha. Duhet të më pyesnit patjetër. Një çift nga Shkodra tenton të (vijon në faqen 2)

Zoto Petri OMERI

Po, thotë drejtori i drejtorisë së kulturës në Ministrinë e Kulturës, zoti D. Kokonozi, por, me sa duket, edhe ai vetë ka parasysh një përgjigje variabël sepse: Sipas statistikave, del se fondi i librave të huaj në Bibliotekën Kombëtare këto vitet e fundit ka ardhur gjithmonë duke u ulur, 9300 libra këtë vit, më pak se 8000 më 1990! Ndërsa shifrat do të ulen edhe më tepër në të ardhmen, sepse, sipas burimeve zyrtare, edhe një fond i veçantë i caktuar për blerjen në valutë të librit të huaj pak vite më parë, tani nuk ekziston më! Siç duket, në kushtet e sotme tepër të vështira, qeveria nuk garanton dot fond special për blerjen e literaturës së huaj. Gjithsesi (ngjan si paradoks) literatura e huaj nuk hyn. Ashtu siç na falin ndihma ushqimore, (vaj, sheqer dhe rroba) disa shoqata bamirëse, shqiptarëve u falin edhe libra. “SOROS”, “Zoti e do Shqipërinë”, “Ushqeni fëmijët” (e kushësai sa shoqata të tjera me emra të habitshëm) i kanë dhënë herë pas here kontingjente librash Bibliotekës Kombëtare. Diku u është falur edhe biblioteka e katedrave të Universitetit Shtetëror. Gjithsesi kjo nuk e rilevon gjithë problemin e librit të huaj që hyn në Shqipëri. Shqiptari është njeri për librin e huaj. Ai nuk di se cili është romancieri më në zë sot në botë, dramaturgu, poeti, publicisti. Ai nuk njihet me kulturën evropiane sepse... Edhe libri në gjuhën e huaj nuk është në mënyrë sporadike nga ndihmat që mund të falin kur e kur bamirësit. Qeveria ka çelur fondet e emergjencës në shumë fusha në ndihmë të ekonomisë së tregut. Sipas drejtorit Kokonozi, për kulturën mund të aprovohet edhe një fond tjetër, ai i literaturës së huaj (sidogjë fondi i përgjithshëm për kulturën do të jetë më pak se një për qind). Por libri është gjithsesi një emergjencë, sepse shqiptarët sot janë të uritur jo vetëm për tregun ushqimor të Evropës, por edhe për tregun “shpirtëror”

Një lajm sensacional u përhap këto ditë në Tiranë: artisti që luajti rolin e diktatorit Hoxha në filmin satirik kundër diktatorit, “Gjuetia e fundit”, u gjet një natë i rrahur për vdekje nga katër persona. U besua se autorët e krimit kishin komunistë. Por, nga përgjigje e bërë më pas, doli se kjo nuk ishte e vërtetë. Dy nga aktorët e filmit na pohuan se nuk ka ndodhur diçka e tillë dhe se artistët, në përgjithësi, vazhdojnë punën normalisht. Por në kryeqytetin shqiptar lajme të tilla përhapen me shpejtësi. Kush i përhap këto sensacione dhe a ka pasur me të vërtetë kërcënime? Kërcënime të artistëve ka pasur, të atyre që sapo kanë marrë guximin të luajnë në skenë tragjeditë politike shqiptare të pesëdhjetë vjetëve. Sipas pohimeve të bëra, del se institucioni i artistëve që luajtën filmin satirë ruhet me kujdes nga policia dhe rendi. Ata kanë pasur shpesh kërcënime telefonike, ndërsa regjisorin e filmit, nëpërmjet një letre të ardhur nga Gjirokastra, (vendlinje e ish-diktatorit) e kanë kërcënuar me vdekje. Është kërcënuar edhe regjisori i guximshëm i TVSH, z. Leka Bungo, por edhe artistë të tjerë. Presioni i komunistëve është bërë sidomos dhe real. Provoni të vërtetoni diçka me të vërtetë skandaloze në shtypin shqiptar kundër ish-diktatorit Hoxha dhe komunistëve dhe do të ndjeni se... Atëherë kuptohet pse qëndron aq e qetë e veja e ish-diktatorit Hoxha në sallën e gjyqit, kur drejtësia shqiptare shpalli dënimin...

- Pritet pas kësaj që kryeministri shqiptar të japë dorëheqjen - “Njatjeta Kapidani! Njatjeta edhe... ju të tjerët...! “Faleminderit, zoti Arjan (Tepelena) faleminderit dhe... ju, zoti Meksi... Fjalinë e parë e kemi shkëputur nga një emisioni i një filmi shqiptar, ndërsa të dytën nga revista televizive e paradësatirave. Të dashur lexues, lexuat të dyja? O.K. Flitet se pas z. Meksi e dëgjon të falenderojnë kështu në revistën televizive, ka përgatitur një “mocion dorëheqjeje”, ndërsa “Kapidani” Arjan Tepelena ka përgatitur një “mocion ngritjeje”.

Qysh prej 5 ditësh e munduara N e kryeqytetit nuk është parë të shfaqet rrugëve të Tiranës. Thashethemet e përhapura se e munduara N. ka zhvilluar një seri takimesh të nivelit të lartë me përfaqësuesit e partive politike, duhet të qenë qenë krejt të vërteta, pasi të mërkurën pasdite e mundura N. u pa sa hap e mbyll sytë, përpara selisë së Partisë së Unitetit Kombëtar, madje duke dalë prej dyerve të saj duke bërtitur: “Vetëm ndajet Beqiri është për bashkimin e pajtimin kombëtar! Sami Frashëri nuk është për pajtimin e bashkimin kombëtar” Pas këtyre dy deklaratave, e mundura N. nuk u pa më deri vonë pasdite, kur, në hollin e Hotel “Dajti” gjoja mbajti një konferencë të gjatë duke vajtuar se tëpërmi kontigjentin e të huajve, të cilët me vrap u ngjitën në katin e dytë të këtij holli duke soditur e dëgjuar të mundurën që bërtiste: “Përse më sfëtoni mua për kafe?! Ti, Fatos Nemo që më vështron shtrembër? Përse i përgatit këtë fjalimel e partisë? Restorant “Dajti” është i depolitizuar! Ti, shoku Gramoz Ruci, ku e ke zyrën këtu në “Dajti”? Pse të kanë vënë në Taverne? Në Taverne lëhkan edhe doktor Kastrojt Islamin. Edhe Taverna është e depolitizuar. Po Bashkim Zeneli a është i depolitizuar? Nëse është, le të hajë darka e dreke në “Dajti”. Kush e ngre dollin për Sali Gërdecin në “Dajti”? Përse grindeni ju në kafe? Përse e ngreni zërin? Ki jeni këtu? Këtu nuk është fajtor! Pse bërtet me të rrahet ti, Fatos? Pse e përjashton Kraksin nga Partia Socialiste e Shqipërisë? Kujt do t’ia japësh kësërmen me nr. 3? Aranit Çela, edhe ti i’a japësh, nuk ka merr. Ç’do broja politike e Partisë Socialiste në “Dajti”? Pse nuk shkon të ngrejë kooperativat në fshatra? Fshatarët duan kooperativat. Kush janë këta që dalin të duhur nga “Dajti”? Gramoz Pashko, ç’vure preferon? Ti i depolitizuar je mund të pish edhe të kuqe. Edhe Arben Imami e verën e kuqe. Po kafe’s e dëghet në “Dajti”. A lejohen të kthehen veshja në “Dajti”? Mekoni Zenon pse “krenen”? Kush është ky që ka lënë mijëra, ka vënë dhe sytë. Ngjan si Sami Frashëri, po nuk është syvat. Dini jashtë nga “Dajti” gjithë, politikanët, ministra? Të gjithë kuvat këtu? Dini jashtë nga “Dajti” të depolitizuar.