Reportazh MERO BAZE Guri i rëndë prej disa tonësh, për dy vjet nuk është zhvendosur më shumë se 50 m. Dy vjet më parë të rinjtë e Shkodrës e vendosën në mes të rrugës përballë Komitetit të PSH për të penguar tanket që ishin nisur drejt tyre. Vetëm tanket. Policët nuk mund t’i ndanin. As plumbat e tyre. As urdhërat që shkonin për ta. Guri i rëndë i dëshmonte, tashmë ka mbetur një gjë e rëndë, e palëvizshme që i vë në siklet çdo qeveri. Ato që janë të vjetër e të besës, ai mban në shpinë, ndërsa më datë dhe katër lule. E kanë kur as nuk i ndaloi dot tanket. Është ndoshta i vetmi memorial në botë që u ka kujtuar më pak punë protestave. Vetëm një fotografi, sa për të fiksuar, dhe, dhe lulet, sikur të jenë futur te do të rritë gjak prej tij. Murana e Arbenit, komiteti i PSH, ende i djegur e i përvëluar, një pllakë e vjetër me krimit dhe mijërat e qytetarëve janë përsëri aty. Në orën 8.00, në orën 9.00, në orën 10.00, në të gjitha orët e 2 prillit. Fare thjesht mund ti vendosësh edhe një herë nëpër vendet që ishin të gjithë protagonistët e 2 prillit. Fare mirë mund të ringresh skenën e dy vjetëve më parë. Municionet vetëm ravasiste dhe udhërrëfyesit. Rolin e tyre tani nuk e merr përsipër askush. As aktorët realë, as figurantët e as suflorët. Ata janë në të gjitha fjalët e pahëna të njerëzve të thjeshtë që nguten të vënë kurorat, të politikanëve që nguten të qetësojnë ata dhe, mbi të gjitha, në heshtjen e nënës së Arbenit, të Bujarit, Nazmiut e Besnikut. Mungojnë vrasësit,... në të gjitha listat e kriminelëve, në të gjitha pretencat e gjyqeve, në të gjitha shiritat e magnetofonëve, në të gjitha tribunat. Asnjë skenë sado e organizuar nuk mund t’i risjellë ata këtu. Të pakten me emrin e tyre real, në duart e përgjegjësve. Kryetari i shoqatës “Dy prilli” dhe të tjerët që kanë marrë përsipër protokollin e kësaj ceremonie do të plotësojnë idealin e tyre në atë ceremoni, në atë 2 prill, ku përveç njerëzve të thjeshtë, ku përveç atyre që ishin në rrugë kundër komunizmit, ku përveç muranës dhe komitetit të djegur, të jenë në vendet e tyre edhe ATA, aty dikush mbas dritareve, mbas hekurave, mbas telefonave. Në sheshin ku mbanë fajlmet, njerëzit e ndjejnë realisht se “çdo fjalë për ta nuk është asgjë para asaj që ata bëjnë...” Kjo ndjenjë në fjalët e kryetarit të bashkisë, që përpiqet të përcjellë dhimbjen e Shkodrës për dëmtë e saj, me krenarinë se “atë ditë Shkodra dënoi me vdekje komunizmin”. Ndjehet në fjalët e presidentit Berisha që shfaq hapësirat e veprës së tyre duke u cilësuar atë “jashtë fuqive tona të përkushtuese”, ndjehet në fjalët e Arben Likës që i ndjehet i vrarë dyfish nga dhimbja, deri sa “kriminelët e vërtetë ende nuk janë gjetur”. Duke ecur drejt varrezave një dëshmitarë përpiqet të na tregojë vendin ku rinë njerëzit duke përcjellë arkivolët, heshtjen solemne dhe gjëndjen dhimbjen. Aty një fotografe fotografon pak tokë të përmbysur dhe një pus të mbuluar. Sheshi ku mori jetë liria në Shkodër. Kjo është fotografia “Rinia”; krijuar prej fotografit Kastriot Kërcova, e shumë vjetër. “Kjo është një foto e shkëputur nga Kisha në lokalin “Rinia”, ku grek e shqiptarë kërcyen e festuan kërkesën e bashkuar vallëve e vjetër të gjithë, tek qëndronin protestat e kujtuan të partive politike. Në bashkëpunim me një grup të mësuar për herë të parë më shumë pas 16 muajsh së bashku në një tavolinë, kohën e Qeverisë së Stabilitetit? Kë tijet, nëse kjo këto? Ka me dhënë është nostalgjia për Qeverinë e Stabilitetit? 3. Zotërinjtë e shquar... Zotërinj, kujdestarë të gazetarëve! Vërtetë beson se duhet ndërryja e një greku që politikanë shqiptarë të vlerësojnë së bashku (kur shkruani: “Me sa duket ishte e nevojshme ndërhyrja e grekut që politikanët shqiptarë të vallëzonin së bashku”?) Cilin vallo duhet të vallëzojnë politikanët shqiptarë së bashku, zotërinjtë e “Aleancës”, vallen greke apo vallen shqiptare? SH. DELVINOJTI Tek varri i Bujar Bishanakut, 24 vjeç. FOTO: A. BABANI

Një gjyqtar i ri në Gjykatën e rrethit të Tiranës, i cili nuk pranoi të identifikohej, na konfirmoi se këto muajt e fundit janë shtuar në mënyrë të dukshme divorcet për zgjidhje martese. Shumë prej tyre, shtoi ai, bëjnë kërkesa të tilla në gjykatë për t’u ndarë nga gratë për qëllime përfitimi. Ata janë kryesisht ish-pushtetarë komunistë të cilët kanë përfituar në mënyrë të padrejtë sipërfaqe të tepërta banese, duke abuzuar me rrugë dhe mjete nga më të paskrupulltat me postet e dhëna nga qeveria komuniste. Pra, ish-pushtetarët komunistë po ndahen nga gratë. Përse vallë, për biografi, për tradhti bashkëshortore apo për...? Të mësuar një jetë të tërë me privilegje të pamperituara, ata tani nuk ndjehen mirë. E për të përfituar sadopak nga këto privilegje, po vënë në përdorim tërë arsenalin e tyre: djallëzor: zvarritën, jargosen, shpifin, aqënë e përgjigjërorën, madje ndajnë edhe gratë. Dhe sikur (mos o Zot) gratë të mos duan të rimartohen me ta. Atëherë mund të ndodhë që ato t’u fërmohëjnë ish-burrave gjithë hapësirën për të lidhur martesa të reja ndersa ata mund të mbeten edhe pa shtëpi. Kleo Polena

Edhe arumunët GREKE?!! Mirë thonë që oreksi vjen duke ngrënë. Pasi I quan kufijtë e Epirit të Veriut deri në Shkumbin, madje, edhe deri në Lezhë, pasi numëruam me kuç e me maç minoritarët grekë në Shqipëri e regjistruam fshatrat e banuara prej tyre, shovinistët grekë e lart o tyre në këtë anë të kufirit u kujtuan të bëjnë grekë edhe arumunët e gabënojë në vendin tonë. Një pangopësi e tillë është e çmendur, edhe pse nuk kuptohet se përse bëhet. Sidomos deklaratat nuk mungojnë. Flet se konsulli grek në Përmet, që është arumun, ka thënë se “ju nukmëni grej grekë, nuk janë arumunët dhe ju s’bëni dot të jenë zotër.”(?) Këto të konsullit e çon më tej zotëria Niko Bezani, kryetar i “Omomia-s” në Përmet, që nuk harron të përpiqet edhe listat për viza greke, në çdo fshat që banohet nga vllehët (çobenjtë)! Ku ju çon mushkha, zotërinj të “Omomia-s”? Vërtet ju mund t’u shërbeni dorëdhënësve tuaj, por jo deri në këtë shkallë! Dashakeqësia juaj duhet të jetë kaq. Hallë e shumta të njerëzve sot, nevoja e tyre për emigrim, për një jetë më të mirë, nuk duhet t’ju bëjnë ju të humbisni logjikën e historisë. Arumunët janë arumunë dhe s’ka si të jenë grekë. Të paktën këtë gjë duhet ta kuptoni. NIKO RUMUNI

Zotërinjtë të bordit të “Aleancës” (gazetë shqiptare), zoti kryeredaktor, zotërinjtë redaktorë, zotërinjtë Pashko, Ismail, zoti disident i njohur i hershëm Spartak Kico Nagleja, lexuam në gazetën tuaj “Aleanca” në numrin e 30 marsit një shkrim të titulluar “Një vogëlush dhe emigrim i paqes afër rrugës së rritur”. Diplomati grek, ish-ministër i Tiranës, Kanellos, pagëzon vajzën e vet në një kishë shqiptare në gjuhën shqipe grek. Një peshkop i ambasadës në Tiranë e bën një ftesë private dhe, si kontribues, përmbledhët të gjithë familjen së tij në një zëvendës kryeministër shqiptar, ministrat shqiptarë, politikanë shqiptarë e të tjerë. Kjo ka vlerën e vet edhe pse, të paktën deri tani, nuk kemi lexuar në një gazetë greke që në festën e dhënies, 16 thernë, të ambasadorit tonë në Greqi të kenë marrë pjesë, për dhuratat, shpjegimet e tjera. Greqia ka bërë më shumë për emigracionin shqiptar, dhe është bërë një vend ku njerëzit e shumtë kanë marrë pjesë. Diplomati grek Kanellos bën punën për të cilën ka ardhur dhe konsullata e jonë më të larta. Kemi disa pyetje për bordin e kujdestarët e gazetës “Aleanca”: 1. Për ç’fondament të përbashkët kulturor e keni fjalën, kur shkruani: “Kjo festë miqësie u spostua pastaj nga Kisha në lokalin “Rinia”, ku grekë e shqiptarë kërcyen e festuan së bashku vallet e vjetra të popullit shqiptar e popullit grek një janë, të themi, si dy popuj sllavë? Unë kujtoj Konicën dhe librin e tij “Kopështu shkëmbor i Evropës Juglindore” dhe një konkluzion kulturor të tij në këtë libër: “Është shkruar: ‘Përfaqësuesit e kryesorë të partive politike u ulën për herë të parë së bashku në 16 muajsh së bashku në një tavolinë’...” “Një vogëlush dhe emri 1 pages afrojë të rriturit” Është e natyrshme që jetë e sotme shqiptare të regjistrojë ngjarje që nuk mund të imagjinoheshin 2-3 vjet më parë. Të shtunën e kaluar në kishën ortodokse të qytetit u bë pagëzimi i një vajze greke që mbante emrin e perëndeshës antike të paqes, Irini. Kjo është vajza e një Kanellos (Niko dhe Maria) që punojnë prej shumë vitesh në ambasadën greke në Tiranë. Njëlloj si diplomati grek u ngritën krye grekët këtu, të cilët janë të pranishëm politikanë e gazetarë shqiptarë, diplomatë vendës, krijuesa gjëra. Njëlloj, një ftesë e Greqisë, që të gjithë nga e dashamirës të diplomatit të familjes. Për këta miqësie u spostua pastaj nga Kisha në lokalin “Rinia” ku grekë e shqiptarë kërcyen së bashku vallet e vjetra të Ballkanit, që flasin për një fondament të përbashkët kulturor? Siç e thoshte ai, që do të jetë në një kujtim të paparë? Kjo festë, u bë emri i asaj që bashkon njerëz e duhet të afrojë edhe vende. Për festën e mikut grek pat ndërhyra të tjerë për herë të parë 16 muaj në tavolinë...

Djesteroj TCG YUCETEPE i Forcave Detare Turke, nën komandën e nënkolonel Necat Kurt, më 2 prill 1993, ora 15.00 mbërriti në portin e Durrësit dhe deri më 8 prill do të jetë mysafir i Forcave Detare Shqiptare. Ky destrojer kryen detyra në Forcat e Përbashkëta të NATO-s në Mesdhe. Destrojeri që do të vizitojë portin e Durrësit ka një gjatësi 118,72 m., gjerësi 12,45 m., pjesa nën ujë është 6,85 m. Ai është i pajisur me sisteme amësh moderne.

E çmendura “N” dutëdhjen bëri një kërcime të lëvizjeve të veta politike. Ajo iu drejtua politikanëve me një ton jo patetik, por pak tristues duke thënë: “Konkursi i shpallur prej meje për ‘Mis KG’ është i pamundur të realizohet për arsye se numri i konkurrentëve burra për ‘Mis KG’ kërkon aktivizimin edhe të atyre komunistëve të përgërdar për Shqipërinë si Miladin Popoviç dhe Dushan Mugosha. Këshillohu që me mirē po shkojnë përpara publikut, kush e gjen emrin e doktorit që viziton olierin britanik Tom dhe përmendën të bashkuar në faqen 166 të librit ‘Historia e lidhur’ botuar së fundi nga të majtët shqiptarë me shpresën se i ndërron aktiviteti i tihi. Doktor përgjigjet nga autori anglez për një ves të tragjiko-komik kushtu që në vend të spektaklit ‘Mis KG’, ku Nimet Cami ishte pretendenti i vetëm të dyte, do të shtjellojmë aktivitet te tjera. Këto aktivitete shoqata e të çmendurve do t’i financojë jo materialisht, sepse asnjeri s’e çmendur në botë nuk ka para, por ka ide të cilat janë tërënditëse për njerëzit e ashtuquajtur normalë, ku normaliteti është mungesë sinqeriteti. Prandaj të çmendurit, me shoqatën e tyre dhe me ndihmën e mjeteve të shpikatar, do të organizojnë spektaklin me titull: “Të vërteta – çmenduri, gënjeshtra – normalitet”. Në këtë spektakël nga pala e të çmendurve, përveç meje, do të marrin pjesë edhe të çmendur e emëruar me ligj nga shet komunist vetëm e vetëm për t’i hequr të pabesueshme thëniet e tyre. Të gjitha figurave politike komuniste të Shqipërisë. Nga pala e gënjeshtarëve, domethënë e njerëzve normalë, do të marrin pjesë: Pali Miska, Leka Tallanxhi, Gjela Biba, Raqi Masha, Jorgi Sota, Sokrat Plaka. Natyrisht dokumentacioni i këtij spektakli do të synojë të ashtuquajtur ve vërtetën se cilët janë të çmendurit dhe cilët janë normalët. Dhe me shumë akoma për të ngacuar se cilët janë bukën këti populli, normalët e mësipërm apo të çmendurit si unë. Ja ku po e shpall me modestì që të çmendurit janë heronj e vërtetë të shoqërisë. Nuk besoj për barnarë ligjore morale ndaj, mbi të gjitha, nuk kanë frikën dhe korrupsionin, cilës që në shtyrë të punosh kundër vendit tonë. Kjo është një temë që kërkon disertacion e ti nuk shkojmë, si në atë që gëzojnë ato me lutën që i bënë kapitalit botëror dhe ekonomikë se i, por bëj realë si të skenës tonë të dashur Europë e Jugut. Ja ç’do të ndodhë në kesh kulture. Hapini muzg njerëzve në kulturë dhe mos i quan të çmendur.” KRONIKANI

Nuk do të quhej realist nëse do të fotografonte fytyrën e atyre djemve që rikthyen kufomat tek sheshi për t’u treguar njerëzve përmasat e masakrës. Asnjë shenjë nuk ka lëvizur nga vendi. Njerëzit ngurojnë t’i lëvizin ato nga vendi... Jo për t’u kujtuar hakmarrjen, por të paktën pendimin, jo për t’u kujtuar vdekjen, por pavdekësinë. Dora e një vjeçari Çirlim Bajri është gati duke u tharë nga plumbi i 2 prillit të vitit 1991. Nga prilli kur të gjithë presim blerimin. Lotët e nënës lësh diejt e nënave të tjera nuk e njohin dot më dorën e djaloshit, që tashmë fare mirë mund të ndodhte, të lehtëtonte, të shëndoshë... Rrugës për në varreza e kthim njeriu duke menduar vetëm për vdekjen e tyre e ka të natyrshëm rikthimin në jetën e tyre. Në shtëpinë e Arbenit, vëllai i përgjegjësve takimin e studentëve me Ramiz Alinë. Arbeni fliste si për të na çoruar për gjithçka. Për gurin që e zhvendosëm vetëm 50 m. nga mesi i rrugës kryesore, për muranën e tij në mes të qytetit, për të gjitha apelet e pretendat tona. Vjetëm 50 m. është zhvendosur guri që është kthyer në memorial. Nga mesi i rrugës në anë të saj. Dhe sipër tij është shënuar vetëm data e krimit. Sot rruga është e hapur dhe kalimtarët nuk do të shmangen më tek guri, siç u shmangën tanket dy vjet më parë. Dhe sikur kryetari i shoqatës “Dy prilli” t’i vendosë edhe njëherë të gjitha nëpër vende, siç ishin atë ditë. Se dihet që sot nuk mund të ketë “kukulla” tanke, nuk do të ketë figurantë për policë, nuk do të ketë manekinë për shefa policie, nuk do të ketë suflerë për të dhënë urdhëra. Është vështirë të rivendosësh edhe një herë po ata ministra të brendshëm, po ata oficeratë të Këshillit Presidencial, po atë oficere heterski. Është tepër e vështirë. Ata tani “e duan të gjithë reformën dhe demokracinë”, por janë kundër dorëzimit të karrigeve; i kuptojnë vështirësitë, por nuk mund t’i arrijnë pa teflonat; i kuptojnë proceset demokratike, por nuk pranojnë që shoku Ramiz dhe shoqja Nexhmije të jenë të arrestuar; i kuptojnë të drejtat e njeriut, por kanë harruar se të përmbushen ato vetëm pak kohë më parë... Tani në sheshin kryesor ku ndodhi krimi, rruga është e hapur, megjithëse guri disatonësh është zhvendosur vetëm 50 m.

. Lajmërohen të gjithë shitësit privatë të gazetave në rreth dhe në Tiranë që të dorëzojnë menjëherë në numrin e llogarisë 986 / 110 të gazetës “REPUBLIKA” të gjithë të ardhurat nga shitja e gazetës për tremujorin e parë të këtij viti dhe ato të prapambetura nga vit i kaluar. Redaksia ka marrë masa që në rast të kundërt të veprojë sipas ligjit. REDAKSIA.