-Nga fjala e z. Sabri Godo mbajtur në takimin e datës 7 korrik në aktivin e degës PR Berat Dëbimi i emigracionit tonë nga Greqia po bie, mund të themi se episodi kaloi, por do të ishim krejt naivë po të kalonim në heshtje shkakët dhe pasojat e kësaj drame. Së pari, ju ftoj të shfaqim me duartrokitje përkrahjen e kësaj mbledhjeje për Deklaratën e Qeverisë sonë të 5 korrikut 1993. Rroftë deklarata. Në të Qeveria ka thënë me urtësi dhe qartë atë që dënon të thoshte çdo shqiptar. Një qeveri qëndron në lartësinë e duhur kur di atë që dënon të thonë qytetarët dhe e thotë ajo për ta. Autoritetet greke zbatuan për të dytën herë ndaj emigracionit tonë operacionin “Fshesa”. Është një emërtim poshtërues. Dihet përse përdoret fshesa. Dhe nuk është fjala për “qarqe të caktuara”, po për vetë qeverinë greke, e përkrahur edhe nga opozita e fuqishme e PASOK-ut, me të cilën gati u shkri në një trup të vetëm partia e Nanos. Isha në Kavajë. Pamja e emigrantëve është pak a shumë ajo që jep Televizioni. Shumica e tyre nuk duan të flasin. Disa vetë kanë kalojnë 20 000 emigrantë kundrejt një prifti. Shtypi ynë e quajti operacion “gjueti e shtrigave”. Disa gazetarë marrin gjuhën hua. Nuk është rasti të thuhet “gjuetia e shtrigave”. Për nga teknika, ky operacion ndodhta nga më gjuetiet e aborgjezëve në Australi në fillim të shekullit, kur paguheshin 20 $ për kapjen e një “njeriu të egër”. Që atëherë kanë kaluar 100 vjet, po ja tek shohim të përsëritet e njëjta gjë, jo në pyjet e Australisë, po në qytetet dhe fshatrat e Greqisë, e cila ka qenë vatra e ndritur e qytetërimit botëror. Përse ndodhi kjo? Nëntë muaj më parë, ne iu drejtuam PD, Presidentit dhe Qeverisë, me gojë e me shkrim, duke argumentuar konstatimin tonë se ajo që ndodhte në jugun e Ienë në mëshirë të shovinistëve grekë ishte katastrofale. Ngritja e flamurëve grekë në disa fshatra, parullat tejmbanë mureve se jugu ynë qen[k]a tokë antike greke, broshurat dhe traktet predikimet në kisha, përdorja e ndihmave greke me kritere politike, shpërndarja e ndihmave të Komunitetit Evropian nën flamurin grek, dyqanët ku shitej vetëm me drahmi dhe në më në fund, përdorja e vizave dhe tesqereve për ndryshimin e emrit, kombësisë dhe fesë të dhjetëra mijë shqiptarëve, provonte, pa shtyer dyshimin, se ndodhesha para një agresioni politik, ekonomik e psikologjik të planifikuar më së miri. “Zbutej” e “përpunuej” terreni për aneksimin e jugut në çastin e volitshëm. Këto vlerësime tonat, të bëra 9 muaj më parë, u pranuan, ashtu si edhe propozimet e ... Debimi i emigrantëve nuk është një episod i thjeshtë më të cilin u morën disa ditë gazetat. Mijëra njerëz, mijëra familje, jetuan e jetojnë ditë ankthi e poshtërimi. Dëbëtaria mijë emigrantë të tjerë që ndodhen në Greqi janë në gjendje ndjekjeje e pasigurie e mund të bëhen pre e incidenteve politike krejt papritur. Në këto raste politika merr dimensione të tjera, del nga kabinetet e diplomacisë dhe luhet në kurmiz të popullit, me pasoja mjaft të rënda. Nga kjo ngjarje mund të arrijmë në disa përfundime: Politikës sonë të jashtme i mungon një platformë kombëtare shkencore. Këtë mungesë s’mund ta plotësojnë me punën e tyre praktike disa krerë që besojnë se i dinë të gjitha. Duhet të thirren dijetarët, historianët, politologët, psikologët, juristët, ekonomistët më të shquar, të vendit e të diasporës, për të përcaktuar të vërtetat shkencore, kërkesat dhe strategjitë tona kombëtare. Vetëm atërherë politika jonë e jashtme do të ketë një bosht të sigurt, do të shpëtojmë nga veprimet nën ndikimin e ngjarjeve dhe emocioneve politike të ditës dhe do të jetë e mbrojtur nga kurthet që mund t’i ngrejnë të tjerët. Dëbimi i emigrantëve lidhet me ndihmën ... (vijon në faqen 2) Debimi i emigrantëve ... [pjesë e prerë në skajin e sipërm] ... Greqisë. Gati po ndodhte si në Italinë e Musolinit, që i shpalli luftë Greqisë për Daut Hoxhën. t’i ngrejnë të tjerët. Debimi i emigrantëve na ndihmën ... [tekst i prerë] ... ... të gjithë emigrantët që kanë qenë ... mbi 200 000 emigrantë. Paguhen që e pësërisht trajtohen keq. Por fakti që gjenë punë, do të thotë se Greqia ka nevojë për ta dhe emigrantët tanë i pranojnë kushtet, megjithëse s’kanë rrugë tjetër. Atëherë, përse të mos engullohet e mbrohet ky emigracion me marrëveshje shtetërore? Ndonjë politikan i zanatit mund të vërë buzën në gaz me një pyetje të tillë, po ja që logjika e thjeshtë njerëzore e ka të vështirë të pranojë ndikimet e holla diplomatike. ... politkë që denoncojnë vendin jashtë, për të lërë hesape të brendta. Unë ju fova të duartroksin Deklaratën Qeverisëse sonë të 5 korrikut. U bë me mjaft vonesë, po më në fund u bë. Tani shpresojmë se do të ndërmerren hapa të tjera për të vënë në baza pariteti të plotë marrëdhëniet tona me Greqinë, të cilat i konsiderojmë të një rëndësie të dorës së parë. “Qarqet” greke duhet të mësojnë se, sido që ta kemi hallin, nuk do të pranojmë kurrë cenimin e pavarësisë dhe dinjitetit kombëtar. Ajo që ndodh sot le të gjurmohet për ardhmen e ardhshme, që gë nuk do të dëshirojnë aspak as grekët, as shqiptarët. Ne mendojmë se mbi këto baza e duke u mbështetur në dokumentet ndërkombëtare, mund të gjendet një zgjidhje e qëndrueshme edhe për problemin e mprehtë të emigracionit. Në Greqi kanë gjetur punë, sikunder thuhet, mbi 200 000 emigrantë. Paguhen keq holla diplomatike.

Debimi i emigrantëve tonë nga Greqia është pak a shumë ai Disa vetë kanë kaluar operacion “gjueti e shtrigave”. Për nga teknika, ky operacion ndoshta shekullit, kur paguheshin 20 $ ndritur e qytetërimit botëror. Përse ndodhi kjo? Debimi i emigrantëve nuk është një episod i thjeshtë me të cilin u morën disa gazetarë. poshtërimi. Djetëra mijë emigrantë të tjerë që ndodhen në Greqi janë dhe për masat e përballimit të gjendjes. U caktuan edhe afatet, po nuk u bë asgjë. U tolerua edhe me tej dënese në rivermitarisë të ashtuquajturave “qarqe shoviniste greke”, të cilët, në qoftshin qarqe të veçuara, pa dyshim e kanë një drejtim qendror. Duke e gjetur fuqinë të lirë, këto “qarqe” menduan se kanë të bëjnë me një popull të vënë në gjunjë, me zemër frikacake e shpirt prej skllavi dhe kaluan në marrëzi të mëdha, e shtynë kufirin deri në Shkumbin, kurse gjithë ortodoksët shqiptarë i deklaruan grekë. Harruan historinë e kaluar, kur shqiptarët çmoheshin si një ndër popujt më luftarakë, harruan se ortodoksët shqiptarë kanë qenë e janë patriotë më të flaktë të atdheut të tyre. Harruan edhe faktin që mund të shpallosim edhe në disa harta të bëra me dorën e shkenctarëve të njohur në botë, ku kufijtë e Shqipërisë në jug përmbledhin Janinën, Artën e Prevezën. Harruan se kanë dëbuar dhe dhunë 200 000 çamë nga trojet e tyre. Një proverb grek thotë: “Aty ku na kishim borxhin, na kërkojnë edhe kaun”. Ndërkohë, krerët e politikës sonë, me përjashtim të presidentit, vizituan Athinën duke lëshuar deklarata se çdo gjë shkon më së miri dhe se çështja e emigrantëve do të merrte zgjidhjen e duhur. Por ja tek mjaftoi dëbimi i një prifti dhe u ngrit kundër nesh gjithë Greqia. Gati po ndodhte si me Italinë e Musolinit, që shpalli luftë Greqisë për Daut Hoxhën. Dibimi cilin u morën disa gazetarë. poshtërimi. Dhjetëra borxhin, na kërkojnë edhe kaun”. luhet me karakteret e asaj kohe. Ata që e humbën pushtetin duhet të kuptojnë më në fund se në këtë humbje, por edhe pasojat e saj duhet t’i marrin parasysh. Por edhe të ardhurit rrezikojnë të pushtet, nuk duhet të mendojnë se QËLLIMET e artikullara ato ditë, U ARRITËN, vetëm e vetëm se ata u bënë në pushtet. Kjo do t’i nte gjerat mëngjes. Dhe nuk është mirë që gëra të shtrenjtë sa drejtësia dhe demokracia të merren rrugës së zhgënjimit. Rrapo Oblika

dr. Pashko sulmon Tiranën nga Spanja Bëhet e ditur se para disa ditësh, përmes BBC-së, Doktor Pashko ka sulmuar Tiranën nga Spanja. Duke marrë për bazë acarimin e marrëdhënieve shqiptaro-greke, zoti Pashko, si zakonisht, bën me faj dhe nxjerron me përgjegjësi Qeverinë dhe shtetin shqiptar. Për lexuesin shqiptar është i njohur tashmë fakti që intelektuali Pashko nuk u sulmua më parë nga brenda, por nga jashtë. Vlen të përmendet me këtë rast sulmi i organizuar para disa kohësh në Londra. Përfundimisht mund të thuhet se sulmeve greko-sllave nga jashtë, sa herë që paraqitet nevoja, u vjen në ndihmë edhe zoti Pashko.

Këto ditë, gazeta “Koha jonë”, që çmohet në Greqi 150 dhrahmi, bëri me dije gjithë shqiptarët se u krijua Lidhja e Gazetarëve Profesionistë të gjuhës shqipe. Kjo Lidhje do të ketë në gjirin e vet gjithë ata gazetarë-PROFESIONISTË që punojnë në gazetat greke që botohen në gjuhën shqipe. Profesionalizmin e tyre e ka testuar një nga figurat më të rëndësishme të përfaqësisë diplomatike greke në Shqipëri, zoti Niko Kanellos. Është e rëndësishme të theksohet se diplomati Kanellos, që vjen nga shtresat e privilegjuara greke, ka bërë një punë përgatitore mjaft të mirë. Me gjithë punët e shumta të kohëve të fundit, ai gjeti kohë që së marrë pjesë dhe hera-herës të drejtonte mbledhjet e mërgjes së disa gazetarëve. Theksojmë se diplomati simpatik, Kanellos, ka qenë shumë i interesuar edhe për tirazhin e gazetave që nuk bëjnë pjesë në Lidhjen e tij. Para krijimit të kësaj Lidhjeje, diplomati në fjalë, i shtati anëtar e kryesisi së kësaj Lidhjeje në Selanik dhe Bulllgari. Tani, në prag të transferimit, zoti Kanellos, përpos të tjerash, i fal Shqipërisë një Lidhje Gazetarësh PROFESIONISTE dhe në shenjë lamtumire ka nxjerrë në treg veturën e tij të shtrenjtë dhe tepër luksoze. Redaktori

† të gjithë ne ishim atje, ato ditë, atë dhjetor 1990, atë Fillim të Lëvizjes demokratike, atë Fillim të përmbysjes së diktaturës komuniste, atë dhjetor kur hapej udha e pluralizmit, e Lirive dhe e të Drejtave të Njeriut. Të gjithë ishim atje, atë shkurt 1991 kur Grevistët Studentë të Urise grishën mën Sheshit: Përmbysja e Hijes - përmendore të Enver Hoxhës. Pastaj, pastaj ne nuk mund të harrojmë dot, ne kemi të drejtë të harrojmë, së mirë u bë siç u bë. Më mirë që Paqja e mundi Luftën, më mirë që Jeta e mundi Vdekjen. Padyshim shumë më mirë. MEGJITHATE... M E G J I T H A T E Sepse ka akoma ish - hetues që janë akoma hetues dhe ish - gjykatës që gjykojnë dhe në emër të demokracisë. Sepse ka akoma ish - hierarkë të PPSH që dëshirojnë të - Që kjo paqe të mos sjellë zhgënjim. - Të mos harrojmë diktatorin, as shkurtin 1991 - Rrezimi i diktaturës - vetëm fillimi i drejtësisë. Po më tej? - Gjenocidi prej gjysmë shekulli mbi një popull të tërë nuk mund të kalojë si kalon një fushatë elektorale. ... të mbeten akoma tribuna të demokracisë dhe njerëz ... thjeshtë, ata që nuk kanë përse ... Politik[a] e Madhe ... pyesin: po ç’bë kështu, xhanëm, për këtë luftuam ne? Sepse ka po nga Ata, që duke u shpallur me të madha si ekstrem të demokracisë e ruajnë ... militarizmin komunist dhe mentalitetin komunist. Sepse shumë gjëra që dëshironim ato ditë janë bërë të largëta, pikërisht për shkak të kësaj Paqeje jo të vërtetë, ku në emër të pluralizmit i krijohet mundësia ish-persekutorëve të ndjehen të barabartë me viktimat e tyre. Sepse ish-kriminelët dhe ish-hajdutët mbrohen pa të drejtë nga kjo “paqe”, e cila flet e flet pa pushim për të drejtat e njeriut dhe ... Tani se fundi ka ardhur koha që partitë politike jo vetëm të pajtohen por mundësisht të shkrihen. Nderkaq u njof[t]o[i] se Akropoli i Athinës do të prishet pasi aty të ndërtohet monumenti i Sofo Lazrit. ... këto të shfrytëzohen. [Tekst pjesërisht i prerë] Të gjithë këtë, atje, atë shkurt 1991 kur Grevistët Studentë të Urës grishën m...jen, një mënjigjëshdrejt Sheshit: Përmbysja e Hixhes - përmendore të Enver Hoxhës. Pastaj, pastaj nuk mund ta harrojmë dot, kur kemi të drejtë të harrojmë, se paku nuk mund të harrojmë të gjithë, njëherësh, atë që ishte ato ditë Objektiv i të Gjithëve. Pas Enverit e kishte radhën, një tjetër simbol, Blloku. Atij që ne i themi POPULL, dhjetëra mijë vetë që morën rrugën drejt Bllokut, atë ditë nuk mund të thuheshin. Përballë tyre ishin armët, tanket, por përsëri dijej që Populli ishte i pathyeshëm. Ai mund të vritej, kjo po, mund të bëhej, por pa dyshim Blloku “do të vritej” njëherë e mirë. Përfundimisht. Pa gjë, pa leje, pa tolerancë, do ishte “vrarë” dhe kaq. Më vonë do të flliste blgjen, ashtu siç flitet, për shembull, për vrasjen e Çausheskut. Asgjë më shumë. Mbase... Mbase do të ishte më mirë të ishin zgjedhur gjërat ashtu. Mbase. Megjithatë shumica jonë sot, thotë që më shumë u bënë ... [teksti vazhdon jashtë kornizës]

Kam pasur gëzimin dhe nderin të njihëm me ju në Athinë, më rastin e përvj[e]tshëm në një Kongres Ndërkombëtar të Pediatrisë. Në atë kohë ju ishit president i Institutit të Shëndetit të Fëmijës dhe ministër i Shërbimeve Sociale i Shëndetësisë. Megjithëse kanë kaluar disa vite, unë kam vazhduar të ruaj konsideratën time për veprimtarinë tuaj shkencore dhe për mikpritjen, duke më takuar të mendoj 16 vjet më parë në takimin e zgjuar të të ministrisë. Kemi zhgjidhur në mënyrë të shkëmbimeve të materialit tona shkencore, veçanërisht për studimin e disa patologjive të trashëgueshme ... Shqipëria së izoluar e të shtypur nën diktaturën më të egër komuniste staliniane. Më ka mbetur në kujtesën vlerësimi i lartë që ju i bënit kontributit të arvanitasve, shqiptarëve, në luftërat e popullit grek për të fituar pavarësinë e për të krijuar shtetin e parë të pavarur në Ballkan. Me ka bërë përshtypje njohja juaj e historisë së dy popujve tanë ... Kam pasur gjithmonë një interes të veçantë për personalitetet e dy popujve, të cilëve për tu çliruar nga zgjedha e osmanëve me kryengritje e luftë të përbashkët. Prej jush dëgjova emrat e shumë heronjve me prejardhje shqiptare, luftëtarë për pavarësinë, që përdornin me të njëjtën lehtësi gjuhën greke dhe gjuhën shqipe si Bocari, Xhovela, Gjikaj, arvanitët e Peloponezit, Atika, Boeusia, Luvadhia, Euboea, marinarët e ishujve të Hidrës, Spetses, Porosit, Kulisë e shumë të tjerë. M’u kujtuan, gjithashtu, respekti i madh që gëzonte mes kolegëve një ndër themeluesit e pediatrisë moderne greke, Profesor Choremis, po nga prejardhja arvanite. ... Për ju shprehja e vërtetë ... Kam qenë me kolegë të mi kemi treguar gjithmonë kujdes për mirëqenien e ruajtjen e shëndetit fizikese greke, pa asnjë diferencim. Në Fakultetin tonë të Mjekësisë dhe në Fakultetet të tjera minoritare ... Në Shqipëri krijoi kushte për lirinë tonë dhe për konsolidimin e institucioneve të të drejtës ... Dua të kujtoj se mbas Luftës së Dytë Botërore populli ynë i dha çdo ndihmë e tërheqje të mundshme numrit të madh të refugjatëve grekë që qëndruan në Shqipëri për një periudhë jo të shkurtër. E them jo për mburrje se edhe unë si mjek jam përpjekur të udhëheq ... të nevojshme ... materiale që kishte në atë kohë Shqipëria. Demokracia në Shqipëri krijoi kushte për lirinë totale dhe për konsolidimin e institucioneve të të drejtave ... Këto janë ... ... populli shqiptar nuk ... diskriminim fetar, por është shumë i ndjeshëm kundrejt rasteve kur kërkohet përdorimi politik dhe dasi politike. Nuk mund t’i mohohet e drejta një shteti që të kërkojë nga kushte respektimin e ligjeve kushtetuese të vendit. I nderuar Profesor Doxindis, mendo[n]a t’ju drejtoj këtë letër të hapur për të bërë të mundur bashkëbisedimin, dialogun me ju, me gjithë kolegët e nderuar grekë, me intelektualët e me gjithë popullin demokrat grek për të sqaruar problemet e ngjarjet që mund të ndodhin në mes të fqinjëve. Shq[?]arimi e bashkëbisedimi në mes tonë, do të lejojë që tëu tensioni i krijuar, sipas mendimit tim, nga individë e qarqe të caktuara politike. Në gjendje, i rënë të tensionuar në të cilën gjendet Ballkani, mirëkuptimi e dialogu mes shqiptarëve e grekëve bëhet i domosdoshëm. Mendoj se asnjëherë më mirë se në këtë kohë ka qenë e lehtë të tërë në mbrojtje të shëndetit e jetës së njeriut nuk mund ta marrë përgjegjën një detyrë të tillë, jashtë çdo fryme politike dhe pa asnjë paragjykim. Ju përshëndes me konsideratë të lartë, Profesor Doktor Selaudin Bekteshi, Anëtar i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë Tiranë, 5. 7. 1993 [Tekst pjesërisht i prerë] ... nga Abbë ... mbretit të ...min nxjerrë ... Aegean), ... të një libër ... universitetit të ... të Kretës ... Shqiptarise ... Pra, ... grekët që ... pjesë të ... drejtori ... të bëjë ... Mesjetës ... prej ... sot, ... krahinor ... komb ... pohon ... mbajnë ... kushdo ... më të ... synuar ... mënyrë ...

“Jemi në të njëjtën rrugë, kemi të njëjtat probleme...” Intervistë me ambasadorin e Republikës të Bullgarisë në Tiranë z. STEFAN NAOUMOV ► Lexoni në faqen 2

E çmendura N. aty nga ora 13.30 e datës 9. 07. 199... në piskun e vapës u paraqit aspak gutëdishëm me një pallto të madhe dhe çizme, sepse të çmendurit bëjnë gjithnjë anormal për normale. Në qoftë se do ta pranonim këtë veshje dimërore si simbol, do të thoshim ose më saktë do të paralajmëronim një dimër me Partinë Socialiste, por zëbrthimi i simbolit u bë vetë nga e çmendura N. e cila tha. “Më vjen të qaj për birin e partisë majtë Beqiri, i cili mori rëndësi të veçantë kur goditi brinjë me brinjë të gjitha partitë politike të djathta. Ai kërkon patjetër pajtim me gjykatësit, po sa për pajtimin mbarëkombëtar qaftën theshtin të gjithë. Ndërkaq, zoterinj të nderuar që dëgoni përçartjen time, po ju pyes se cili është ai njeri që shkruan në shtypin e djathtë dhe i dërgon Ramiz Alisë letër ku i thotë “më fal që të kam sharë”? vetëm të pajtohen por mundësisht të shkrihen. Ndërkaq aty të ndërtohet monumenti i Sofo Lazrit dhe sheshi do të mbajë të njëjtin emër. Brotul, në miniaturë do të jenë profilet e bashkëpunëtorëve me të ngushtë të zotit Lazri, një Lazlar e dy copë Paskalë. Duhet shtuar prodhimi i Paskalëve, që çdo parti të ketë nga një Paskal, bile ka mundësi çdo minist[r]i? Berisha na e punoi neve grekëve, ne thamë se na e dha Jugun, kjo është pasaj! Dikush ka gënjyer. O gazetar, që i financonim ne, o zyrtarët tanë, që na kanë bërë raporte të rreme. Në sytë tanë Ali Pashë Tepelena ështëte Al[s]is i Tepelenasis Kishën e Goranzisë e dogji Abdi Baleta... E kanë parë deputetët Angeli, Bej etj. Kam një lutje. Meqë nuk do të ketë priftërinj grekë në Kishën Shqiptare, të paktën të marrin mjekrat tek ne në Athinë. Ç’është ky nacionalizëm? Do vemi apo s’do vemi në Evropë. Ne qoftë se shqiptarët duan patjetër një nacionalizëm, le të bëhen nacionalistë grekë. Refugjatët që i përzunë do të marrin pjesë në rregull? [tekst i prerë në skajin e poshtëm] ... KRONIKANI