ARBEN POPOCI Me shkatërrimin e komunizmit dhe me mbajtjen e zgjedhjeve të lira në të gjitha shtetet e Lindjes, pushtetin kryesisht e morën partitë e djathta. Edhe aty ku pushtetin e morën partitë e qendrës apo ndonjë me orientim të majtë, partitë kryesore opozitare janë parti të djathta dhe ultra të djathta. Shembull mund të marrim prej Rusisë në Lindje e deri në Kroacia e Sllovenia në Perëndim. Në Shqipëri fitorja e një partie që mund të quhet e qendrës, e cila në fushatë elektorale u paraqit edhe me disa parrulla të majta për t’iu përshtatur elektoratit, i cili ishte mjaft majtist. Fakti se partia më e fortë opozitare është parti e majtë në fakt nuk do të thotë se Shqipëria është në pajtim nga shembulli i shteteve tjera postkomuniste? Arsyet janë se në të gjitha këto shtete komunizmi shihej dobësuar, ndërsa në Shqipëri ata politikanë qëndronin shumë të fortë. Të gjitha shtetet në fjalë kishin bërë me kohë njëfarë liberalizimi, që në Shqipëri nuk ishte bërë. Ndikimi nga jashtë nuk mund të bëhej, talë shteteve fqinje ‘qëllimera’ që nuk vrisnin kufitarët tanë, as nuk kërkonin të drejta për minoritetet, sepse e donin Shqipërinë ashtu si ishte. Që politika e djathtë është politika më e mirë për periudhën e tranzicionit, e vërteton historia dhe shembulli i shteteve që aktualisht po kalojnë këtë periudhë si dhe përvoja e vetë vendit tonë gjatë kësaj kohe të shkurtër. Djathtizmi tek ne keqkuptohet shumë dhe shpesh ndërlidhet me fashizmin etj. Djathtizmi është konservatorizëm, ndërsa fashizmi ka qenë lëvizje revolucionare dhe me premisa sociale, dallimi i vetëm prej komunizmit ka qenë që ai ka afirmuar e jo mohuar nacionalen (sa për krime kanë bërë njëlloj). Së pari, të gjitha ato shtete që kanë pasur parti të djathta, shikohen me simpati nga shtetet demokratike. Jo se ata kanë diçka kundër partive me orientim të majtë, por se ata çdo majtizëm në shtetet postkomuniste e shikojnë me dyshim, si recidiv të komunizmit. Shembull më i mirë është Kroacia, ku në pushtet është një parti ultra e djathtë dhe falë përkrahjes së Perëndimit po lufton me Serbinë, e cila objektivisht është më fortë se ajo. Për të ndërtuar shtet të qëndrueshëm, duhet një politikë e djathtë që do ta forcojë aparatin shtetëror i cili është bashkëpunuar gjatë komunizmit, kur ishte së pari se faqe se punët e tij kryente partia. Në shtetet e varfra, si Shqipëria, zakonisht kalojnë mirë ato parti që kanë pasur pakë më të theksuar sociale. Por zakonisht ato parti nuk bëjnë jetë veçse e varfërinë popullin edhe më shumë (për shembull komunistët). Shteti i varfër nuk mund t’i ndihmojë askujt e as të varfërit. Ato parti që thonë se do të ndërtojmë socializmin e tipit suedez, le të shkojnë në Suedi e të pyesin sa shkoj e sa punë e është dashur të ndërtojnë atë ‘socializëm’. Shtetin e pasurimi i pasur dhe shteti duhet të kthehet aty, se prej tij ai forcohet dhe vetëm pasurin e shkatërron prej problemeve sociale (papunësia etj.), duke i punësuar ata dhe duke paguar tatime. Garantimi i pronës dhe i kapitalit është bazë sa shpenzime e sa punë u është dashur të ndërtojnë atë “socializëm”. Shtetin e pasur e pasur e pasur e shetit duke thënë se prej tij ai forcohet dhe vetëm pasurinë e shfrytëzon prej problemeve sociale (papunësia etj.), duke i punësuar edhe të duka e këtij procesi. Ligjet e majta që kemi sot këtu flasin kaq bllokuar iniciativën e mijëra njerëzve të cilët shteti, përkundër vullnetit të mirë, nuk po mundet t’i ndihmojë. Disa e tërësë sipas tipave të vjetra, e bëre me iniciativa, dhe te tjera tregone se një ligj i dytë, sado i vjetër, është me efikas se një ligj social mbi pronën e tokës. Dikush thotë se të dytët nuk mendojnë për varfërinë. Të majtët ndoshta mendojnë, por nuk i ndihmojnë dot, jo, me këtë varfëri. Politika e djathtë konsiston në favorizimin e të pasurve e ata pas vetes tërheqin edhe të varfër. Në situatën që kalon aktualisht Shqipëria, fryma majtiste e dëmton shumë atë. Njerëzit nxjerrin kohë në rrugë të kërkojnë bukë dhe këto partitë opozitare nuk përtojnë ta bëjnë, por asnjë partie opozitare nuk i shkon në mend të bëjë ndonjë protestë për të rinjtë që po na i vret Serbia në kufi e, sa për ata jashtë kufirit, është e tepërt të flitet. Pas 50 vjetëve unitarizmi, na duhet pak djathtizëm që lirisht mund të quhet “TRANZICION”.

Shqipëria zbaton sanksionet dhe humbet 400 milionë dollarë “Shqipëria është një nga vendet e vijës së parë, pavarësisht nga OKB-ja për të rigorizuar zbatimin të sanksioneve dhe besohej se Qeveria shqiptare do vazhdojë kështu edhe më tutje”. Këto ishin fjalët e koordinatorit të përgjithshëm të KE dhe KSBE-së, ambasadorit Antonio Napolitano, në Mbledhjen e kryetarëve të misioneve të ndihmës për zbatimin e sanksioneve të OKB-së ndaj Serbisë dhe Malit të Zi, që u mbajt ditët e fundit në Tiranë. Humbjet ekonomike të Shqipërisë nga zbatimi i embargos arrijnë në 400 milionë dollarë. I pyetur lidhur me kompensimin e dëmit material të vendeve që zbatojnë embargon, zoti Napolitano sqaroi se artikulli 50 i Kartës së Kombeve të Bashkuara, i cili i parashikon këto kompensime, mund të zbatohet për një varg vendesh që kanë qenë rigorozë në zbatimin e embargos kundër Serbisë e Malit të Zi.

Kastriot Islami, deputet në dy legjislaturat e fundit (në të parën me President Ramiz Alinë dhe kryetar i deputetëve), u akuzua nga disa gazeta si dhe disa miq të tjerë se ka bërë thirrje qytetarëve për miting të paligjshëm në Sheshin “Skënderbej”. Islami, në mënyrë nervuoze i hodhi poshtë këto akuza në shtyp për dy ditë rresht, ndërsa në mbrëmje Televizioni transmetoi thirrjet historike të tij të regjistruara: “Popull antifashist i Tiranës, ju bëj thirrje të dini te sheshi”. Pas kësaj, Islami Doktor në shërbim e deputet në politikë, nuk u ndje më. Nuk ka asnjë konfirmim nëse Islami do të ndiqet penalisht sipas ligjeve.

Sipas dy personave që shërbejnë valutë në sheshin para Bakës Kombëtare, që prej 3 ditësh aty kanë munguar 7 persona që ishin të zakonshëm që prej dy vjetësh. Njëri nga burimet që nuk pranuan të identifikoheshin, për shkak se nuk kanë ende licencë për shërbimin valutë, e lidh këtë fakt me arrestimin e Fatos Nanos. “Nuk e di, ishin me licencë apo jo, komentoi ai, por jam i sigurt se ata luanin me para të dikujt tjetër…”

U dënuan nga Gjykata e Tiranës, me tre dhe katërvjet heqje lirie G. O. dhe I. K. për rrëmbimin e 758 pasaportave ndërkombëtare nga Dega e pasaportave Tiranë. Rrëmbimi i pasaportave ishte kryer në muajin mars. Ndërkohë në shënjestër të Policisë janë edhe falsifikatorët e vizave. Policia e Tiranës prej ditësh po zhvillon një operacion në shkallë të gjerë kundër këtij fenomeni, faza e parë e të cilit është kurorëzuar me shoqërimin për në rajonin e Policisë të 22 personave. Kjo tregi është mjaft fitimprurëse për ushtruesit dhe njëfarë lehtësie për ata që kërkojnë të la(t)ohen për t’u punësuar në vende të tjera.

Vizatim: pasaportë me figura dhe peizazh; mbi pasaportë shkruhet “PASAPORTE”. Like Rehova

-rrëfim i një socialisti- Sapo mora vesh për arrestimin e kryetarit të Partisë Socialiste thashë me vete: lum si ky! Hyri që hyri në histori! Po pse të mos hyj edhe unë në histori? Se, duke më arrestuar edhe mua mund të më futnin në të njëjtin qeli me Fatosin dhe atje të bënim një dyshe të fortë që të mos kishte zot të na ndante. Duke lexuar “Zërin e Popullit” si dhe duke marrë pjesë në disa mitingje e mbledhje, mësova se mjeti më i mirë për t’u futur në burg për “politike” është të shash Presidentin e Republikës. Prandaj shkova me biçikletë përpara Presidencës dhe fillova ta shaj me lloj-lloj fjalësh të ulëta më sy të rojëve dhe të disa njerëzve që mendova se do të dëshmonin kundër meje. Mirëpo dhe rojet, edhe dëshmitarët, edhe “deshmitarët”, sikur të ishin shurdhuar atë ditë, jo vetëm që s’ma vranë, por një nga hallexhinjtë që priste aty, më zgati një dhjetë lekësh dhe më tha të shkoja të pija ndonjë gjë të ftohtë. Pas kësaj u ula në lulishten e po mendoja se përse nuk më arrestuan menjëherë, mos ndoshta ngaqë isha një njeri i parëndësishëm dhe jo kryetar i një partie politike. Më në fund vendosa të mendoj se kisha shumë të drejtë që mendoja ashtu sepse edhe Fatosin nuk e kishin arrestuar kot por sepse ishte kryetar i një partie politike. U ktheva me ca maqin dhe ata më thanë se nuk ishte shumë e vështirë të krijoje një parti. Mirëpo, ngaqë çashtë, nuk qe edhe fort e lehtë për të mbledhur treqind firma në mes të vapës. Shumica e atyre që u thashë thanë se ishin lidhur së vëni firma, nga ky gigant e pësova dhe zmendur N. e Tiranës u shfaq papritur në rrugët e kryeqytetit me një bust të Enver Hoxhës në duar. nga ... Bëra një llogari të thjeshtë dhe me ra se më mirë më dilte të bija një parti të gatshme se sa të krijoja vetë një të re. Prandaj, me të pytur, gjeta kryetarin e parë që e kishte pirë të gjitha fondet e partisë së vet, i cili tha se do të më qeraste po qe se ia bija këtë parti që kishte krijuar një vit më parë, vetëm se duhej të merrja përsipër të paguaja të gjithë borxhet e partisë. (vijon në faqen 3)

Në fshatin Qeparo të Vlorës, ka ekzistuar një këmbanë antike, e cila mendohet të jetë pasur përbërje floriri. Këmbana u mor për “riparim” në Greqi dhe në vend të saj u kthye një këmbanë tjetër. Në Greqi u dërgua nga Maqedonisë, në prani të kryepeshkopit Janullatos. Këmbana vazhdon të jetë, por me një tingull tjetër.

Pashko, ekonomist dhe politikan, u provokua të shtunën nga gazeta e pretenduar e pavarur “Koha jonë”. Në numrin e kësaj dite gazeta botoi të plotë diskutimin e Pashkos politikan, pikërisht kur Pashko, të paktën sipas analistëve të ndryshëm, tash paraqet pozicionin komod të ekonomistit. Nga burime shumë të sigurta, Dr. Pashko ka replikuar për botim pa leje të diskutimit të tij të mbajtur një vit më parë. Redaktori

Aty nga mesi i viteve 70-80, Alberto Moravia, tashmë i plakur, merr rrugën për në Kilimançaro, për të bërë një cikël emisionesh për RAI UNO. Një nga parqet më të mëdha të kafshëve gjahëtare aty i kishte bërë përshtypje dhe e paraqiti për disa momente në televizion me mikrofonin. “Kafshët të lira, njerëzit në kafaz”, ishte në paradhomë një që ai i përshkruante njerëzit të rrethuar nga kafshët dhe panterat dhe të rresuara diku nga automobilat, gjë të cilën e kishte shkrimtari i madh e provokoi veten. Udhëtimi nga kjo sepse në shoqërinë e qytetuar zakonisht njerëzit janë të lirë dhe kafshët mbahen në kafaz. Mirëpo, me atë që ky paradoks mbishkrimi paralajmërohen që nuk janë më emergjenca e qytetëruar, jemi në qytetin e vjetër, prandaj ndoshta e kuptojnë. Këto që më mënyra logjike mund të them se kanë një raportim midis të burgosurve dhe të përsekutuarve. Në shoqërinë socialiste, tamam si në Bashkimin Sovjetik, përsekutori ishte në liri, ndërsa të burgosurit e pafajshëm ishin në burg. Në burgun e tyre të vetëm shqiptarëve… shqyet ikoni, të shpërthehen kafazet, që është esenca e një shoqërie demokratike. Nuk mund të jetë shoqëri demokratike, shoqëri njerëzore, ku njerëzit të jenë të mbyllur në kafaze dhe kafshët të shtetësin të lira. Fali fitores së 22 marsit, që realisht që një fitore e demokracisë, faza e parë e kësaj lufte u realizua. Të persekutuarit dolën nga burgjet e lartësrshme ku i kishin mbyllur, njerëzit rinë të lirë. Po pikërisht këtu kemi paradoksin e paradoksit të demokracisë së sotme. Ku janë persekutuarët? Ata, jo vetëm që janë të lirë por edhe “më të lumtur” dhe të begatë se sa koha kur ishin të persekutuar. Ata shkonin në Zvicër, Amerikë, kanë dyqane dhe makina, pushtet, që pak si i veçanërisht sigurojnë kurrë. Disa nga ata të zuri revolucion demokratik me kostum duke qenë në “normë” qeveria e MPRB. Në mënyrë paradoksale të njëjtin e Safarit Partia mund ta shpëtonin kështu: “Kafshët të lira dhe njerëzit në liri”. Fjala mund të shpërthehen kafazet, të jenë të lira dhe njerëzit në liri. Në të njëjtën kohë, ajo që është kafshë agrabatore në shoqërinë e vendit tonë, shoqëri nuk mund të gëzojë lirinë vetëm se është se shoqëria jonë vetëm në një fazë tranzicioni nga më të vështirat. Liria dhe demokracia e vërtetë konsistojnë në hapësirën që kanë individët midis njëri-tjetrit, në hapësirën që ekziston midis shtetit dhe individit, në atë që të gjitha shoqëritë e vërteta demokratike, pavarësisht se këta hapësira nga ana sasiore nuk janë të barabarta, ajo që dhunon lirinë e tij, do ti kufizon tjetrin këtë hapësirë, dënohet. Ky është terroristi, krimineli ordiner, hajduti, falsifikatori etj. Në shoqërinë tonë ku terrorizmi i hynë në sistem, madje ishte dhe shtetëror, i ligjshëm, numri i këture njerëzve që do të denoheshin për gjenocid e krime të tjera jetëmarrëse do të ishte shumë i madh. Nuk mund të mburremi kushedi për një lider i PD-së së Çarshovë të Përmetit se, tek ne ka persekutorë që bredhin nëpër të frugëve të Tiranës (madje unë do të thoja shtoja dhe 16 Amerikës). Sigurisht kjo shpreh një realitet, por nuk mund të jetë mburrje. Kjo tregon se ne akoma nuk e kemi institucionalizuar demokracinë, akoma nuk kemi arritur atë shkallë të drejtësisë njerëzore sa që kriminelët të futen në kafaz. Kjo nuk është thirrje për “radikalizëm” e as revanshizëm, por kërkesë për hakmarrje. Është alla e një shoqërie demokratike që të dënojë fajtorët. Ku janë ata, që në emër të komunizmit, varfëri, prenë, burgosën dhe që bënë Shqipërinë sa një vend të mbetur e të bukur? Ku janë ata që shëtisin Shqipërinë sa një vend të bukur e të lirisë dhe bukurinë? Duke ndjekur gjithmonë përkthimin e një shoqërie të qytetëruar që kafshët grabitatare i mbyllin nëpër kafaze që njerëzit të jenë të lirë dhe të një natyre të qetë ku njerëzit detyrohen të mbyllen për të mos rënë pre e kafshëve grabitare, mendojmë se kjo gjendje është e përkohshme. Detyrimisht vetë logjika e ngjarjeve dhe jo dëshira subjektive, e jona, do të çojë në një nga dy përfundimet. Ose kriminelët do të vazhdojnë të jenë të lirë dhe të vijë përsëri dita kur njerëzit do të mbyllen në kafaze, ose burgjet do të mbushen me njerëzit të shëtisin të lirë. Ngjarjet e fundit të “mitingjeve të ligjshme” të nostalgjikëve enveristë si dhe manifestimet popullore kundër thirrjeve për rrozimin e qeverisë demokratike dhe presidentit Berisha tregojnë qartë këtë psikologji tranzitive. Nuk janë më tepër meritat e PD-së dhe të vetë qeverisë demokratike, se sa urrejtja e popullit kundër komunizmit e kundër kësaj garde kriminale që frymëzoi manifestimet popullore kundër gardës enveriste. Kjo provon lehtë se në qoftë se PD-ja do të mundohë të organizojë manifestime kaq spontane, nuk do ta bënte dot. Njerëzit janë lodhur nga politika. Ca nga gabimet e qeverisë dhe të PD-së dhe ca nga ndikimi e propagandës së majtë e “shajne qeverinë”, por dhe u gënjen që ta mbrojtur atë. Është e qartë që në Shqipëri kemi të bëjmë jo thjesht me qeverinë dhe me parti, por me forca që kërkojnë rikthimin në kaluaren dhe me forca që kërkojnë progres. Problemet që e karakterizojnë këtë fazë tranzicioni janë të shumta dhe nuk mund të zgjidhen menjëherë. Por disa gjëra janë të vogla subjektive, duke u nisur dhe nga eksperienca e vendeve të tjera të Lindjes mund të ndërmarrim me qëllim që t’i shmanget përplasja e këtyre dy forcave. Kjo fazë e tranzicionit kërkon ligjshmëri dhe dispozita kushtetuese… Në vijim: nga mesi i fundit të javës, e çmendura me një bust të Enver Hoxhës në duar. Kureshtarët që u mblodhën, sapo konstatuan Enverin e vogël në duart e të çmendurës, këmbëngulën se busti ishte një variant i ri i gjithi i bustëve të mëparshëm, por me një teknikë krejt e re që e afronte origjinalit. Teksa shtetise me këtë bust, ajo bërtiste: “Arrestimi i Hidajet Beqirit, gjyqi i Idajet Beqirit është fakt arresteimi dhe që zhvillon i unitetit kombëtar dhe i bashkimit kombëtar. Ju nuk e besoni. Keni të drejtë. Këtë nuk e kam thënë unë për herë të parë. Këtë e ka thënë Bardhyl Fasko, por edhe ai e ka të dëgjuar. Doktori ka të thënë më parë, po e ka thënë dhe Zeneli, edhe Musa’Uqini… tani dua t’ju pyes ju kush është çmendur: unë apo këta zotërinj si Bardhyl Fasko deri te Doktori? Çfarë! Ju kujton se një budalla nuk mund të jetë i çmendur? Nëse do të flini të shkruaj kujtimet. E pse të mos i…? A i imam ka filluar. E patë librin ‘Indi Ale anca’ Brenda kishte dhe një fashikull për realitetet dhe rëndësinë e homoseksualitetit.” Është zbuluar një gjigand! Është zbuluar një gjigand! Kujdes nga se ai nga ky gjigand e pësoi dhe z- Gensher. Është fjala për Shaban Sinanin. Në Shkrapar vijojnë të grumbullohen çetat territoriale. Përgatitet një sulm rrufe kundër imperializmit amerikan, vijon shpërndarja e traktëve në qytet. Katër anëtarë të njësiteve guerile do t’i bëjnë atentat ambasadorit Rajerson. Dua të anëtarësohem në shoqatën OMONIA, por nuk më lënë, kam ndërruar edhe emrin, por nuk e paskan ndërruar mirë. Unë kam bërë thirrje shqiptarëve të Korçës të Ekskebës të mos i marrin ndihmat e ardhura nga Evropa, pa i luajtur Fatos Nano. Pa u luajtur Fatosi edhe shume gra militante nuk do të flenë natën. Zi e madhe na pllakosi. Ka pushtuar mejhhan edhe Shushica. Kush do ta zgjidhë këtë gjë? Doktoret Alfredo Paloka, Maqo Lakron kanë shpyr dhii, thera, balena, apo ndonjë handikap. Enigmen nuk e zgjidhi as gazeta “Zëri i Popullit”. Për pretendimin para Parlamentit do të bëhet kthimi i mobiljeve kombësore/borgjezëve të tërhequr. Borgjezët e falur do ti marrin mobiljet nga doktorët e palet të pakta.” KRONIKANI

Dy ditët e fundit të javës, e çmendura i gjithë se ai nga ky gjigand e pësoi dhe z-Gensher. nga doktorët e palet të pakta.” KRONIKANI

“Përse duhet të negociohet me serbët apo të pranohet tërheqja e pjesëshe, kur ata deri tani e kanë arritur gjithçka me forcë” Ejup Ganić Zëvendëspresident i Bosnje Hercegovinës “Ballkani është i vogël dhe nuk ka vend për shtete të mëdha” Zhelju Zhelev President i Bullgarisë