FATOS ARAPI Në jetën time 40 e ca vjeçare krijuese kam njohur këta intelektualë: Skënder Luarasi, Petro Marko, Nonda Bulka, Sterjo Spasse, Ali Asllani, Lasgush Poradeci, Mitrush Kuteli, pastaj Jakov Xoxe, Kasem Trebeshina, Sabri Godo; pastaj Ismail Kadare, Dhritëro Agolli, Bilal Xhaferri; pastaj Ali Aliu, Rexhep Qosja, Ali Podrimja, Ramiz Kelmendi, Rexhep Ismaili, Sabri Hamiti, Din Mehmeti Azem Shkreli etj. etj. Natyrisht që në fushat e tjera të shkencës e të kulturës janë intelektualët e tjerë të mëdhenj, luftëtarë për mendimin e lirë dhe demokracinë shqiptare. Për këta intelektualë zhurmojnë sot gazetat shqiptare? Këta paskan qenë shërbëtorët e t...snike të partisë, imoralët, vrasësit, falsifikatorët etj. etj.? Këta janë demokratët e vonuar? (pa thonjëza, eh!); këtyre sot dikush u hapi gojën dhe u futi përdhunshëm në gryke fjalën e lirë shqipe? Jeta dhe vepra e këtyre burrave (edhe me dëshmitë e veta), është pjesë e ndërgjegjes më të lartë 40 e ca vjeçare të kombit shqiptar. Janë këta që kanë mbajtur, në fushën e artit e të kulturës, peshën më të rëndë dhe kanë përballuar me nder egërsinë e diktaturës së Enver Hoxhës; që me guxim e mençuri e kanë tërhequr popullin pas vetes, përgatitën rininë për përleshjet që do të vinin, kultuuan njeriun shqiptar dhe e afruan atë me botën e qytetëruar. Për të udhëhequr popullin tënd nuk është përherë e domosdoshme të kesh në duart e tua hekurin e ftohtë të timonit të shtetit. Enver Hoxha dhe Mehmet Shehu mendonin “pushteti mbi të gjitha!”. Intelektualët shqiptarë jo. Intelektualët shqiptarë kanë menduar përherë se duhen kapur mirë e Drejta dhe e Vërteta. Ato janë të pamposhtura. Është i pamposhtur shpirti i së Bukurës. As De Rada, as Naimi, as Konica e Fishta, nuk kanë qenë në timonin e shtetit ndonjëherë. Por kombi e sotëm shqiptar e përgatitën ata. Janë të tjera misionet dhe detyrat historike të intelektualëve, është tjetër styr i mendimit të tyre krijues, janë të tjera synorët e hapësirave të lirisë dhe demokracisë që ata kapin. Natyrisht që një popull i pjekur, një komb me të vërtetë i lirë, i ndihmon intelektualët e vet, ndjen nevojën e tyre dhe shpejton kështu progresin e vetvetes. Në të kundërt, intelektualët kërkojnë udhëheqës edhe të tjera për të kryer misionin e shenjtë të tyre, pa çarë fort kryet për shkrime shpëton kështu progresin e vetvetes. Në të kundërt, intelektualët kërkojnë udhë pa çarë kokën për shkrime denigruese të gazetave e firmave të ndryshme. Këto shkrime, veçse, tregojnë shkallën e kulturës, përbërjen dhe përmbajtjen politike e morale të shoqërisë së sotme shqiptare, të grupeve dhe forcave politike, pronë e të cilave janë këto gazeta.
Xhimi Karter në Shqipëri
“Shqipëria është një shembull i shkëlqyer i kurajos njerëzore për të lënë pas të kaluarën e hidhur dhe për të ecur drejt lirisë e demokracisë.”
I ftuar nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë, të martën në mbrëmje, mbërriti në Shqipëri për një vizitë treditore ish-Presidenti i SHBA, Xhimi Karter. Në aeroportin e Rinasit ai u prit nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë, zoti Sali Berisha.
Duhet theksuar që në fillim se Shqipëria e konsideron vizitën e Karterit.jo si një vizitë të ish-Presidentit të SHBA-së, por si vizitën e njërit prej presidentëve të Amerikës. Dhe kjo ka arsyet e veta. Është fakt që Xhimi Karter vazhdon të jetë sot një personalitet i madh i jetës politike amerikane. Ai ka luajtur me sukses rol e ndërmjetësit në zgjidhjen e disa konflikteve kombëtare e ndërkombëtare. Xhimi Karter, Kryetar i Këshillit të Rrjetit Ndërkombëtar të Negociatave, i ka kushtuar vëmendje të madhe gjatë karrierës së tij çështjeve më të rëndësishme të jetës politike dhe shoqërore. Krahas mandatit të tij presidencial, ai realizoi me sukses marrëveshjet e Kemp-Dejvidit, Traktatin SALT - 2.
Gjatë karrierës së tij politike, zoti Karter është përpjekur për një mbrojtje më të madhe të të drejtave të njeriut, për reformën demokratike, për arritjen e marrëveshjeve së paqes në rajone të ndryshme të botës. Ish-Presidenti amerikan vjen në Shqipëri pas vizitave që ka bërë në Togo, Sudan dhe Jemen. Në këto vende ai zhvilloi bisedime për zgjidhjen e konflikteve ...
Jimmy Carter u zgjodh më 1976 president i 39-të i SHBA si kandidat i Partisë Demokratike, nga zgjedhës të cilët pak e njihnin atë. A nuk pati vënë asnjëherë në kandidaturë të tillë dhe nuk kishte ndonjë përvojë, të veçantë në çështjen ndërkombëtare apo ndonjë lidhje të ngushtë me Washingtonin. Enigmatik për popullin amerikan ai mbeti edhe gjatë synimit të tij për ta përsëritur mandatin 4-vjeçar më 1980.
Lindi në Plains, Ga., më 1 tetor 1924. Më i madhi i katër fëmijëve, ai u rrit në vendlindje ku i jati merrej me bujqësi. U arsimua po në vendlindje dhe me 1935 filloi të edukohej më fenë baptiste, e cila ndikoi fuqishëm në jetën e tij. Megjithëkëtë ai nuk përqafoi filozofinë politike konservatore të kishës së tij, atë jugor tradicional, nuk mund të pranonte ezakët në shtëpinë e tij, ndërsa e ëma e Carterit, shumë liberale në problemet sociale dhe raciale, ndikoi mjaft në ndërgjegjen sociale të tij.
Më 1946 u diplomua në Akademinë e Flotës Detare të SHBA, duke u klasifikuar i 59-i ndër 820 studentë. Në korrik të atij viti martohet me Rosalynn Smith. Karriera detare e Carterit fillon me shërbime në luftanijet, por me vonë ai kalon tek nëndetëset Selekshonevët si një nga oficerët më të mirë të Flotës. Pasi studion fizikë bërthamore, shërben në ekuipazhin e nëndetëses bërthamore “Ujku i Detit”. Më 1953 i jati vdes dhe Carter kthehet në vendlindje për t’u marrë me punët e fermës së tij.
Fillon një biznes me plehra e tokës, zgjeron pronat e tij, blen një makinë për pastrimin e pambukut dhe një pjispat për gërmimin e kërkimeve. Si rezultat i këtyre, Jimmy Carter arrin, që në kohën kur vuri kandidaturën për president, të kishte në pronësi 1.250 hektarë tokë me një përfitim prej 600 mijë dollarë, me një kapital total prej 1 milion dollarë.
për reformën demokratike, për arritjen e marrëveshjes zgjidhjen e konflikteve dhe stabilizimin në to. Duke marrë shkas nga ky fakt, duhet theksuar se optika e bisedimeve të Karterit me personalitetet më të larta shqiptare nuk mud të përfshijë vetëm marrëdhëniet Shqipëri-Amerikë, por edhe probleme tepër serioze e të rrezikshme që kanë përfshirë rajonin tonë. Në takimet e ditës së djeshme mes dy presidentëve, takim që zgjati rreth dy orë, Presidenti Berisha i bëri këtij të madh amerikan një ekspoze të gjerë për të kaluarën dhe të sotmen e Shqipërisë. Në veçanti, biseda u përqendrua rreth të ardhmes së Shqipërisë.
Pasi i shprehu mirëseardhjen për mireardhjen, Presidenti Berisha tha: “Keni qenë personaliteti i parë botëror që më në mesazh të ngrohtë i shtritë dorën e miqësisë dhe inkurajoi forcat opozitare shqiptare të sapokrijuara për përpjekjet e tyre të vështira për shakërrimin e diktaturës komuniste dhe ndërtimin e një shoqërie demokratike. Më pas zoti Berisha bëri zotit Karter një ekspoze për gjendjen e reformës, marrëveshjet me FMN-në, liberalizimin e çmimeve, privatizimin e ndërmarrjeve dhe vështirësitë e ndeshura gjatë zbatimit të kësaj politike. Por një gjë është e qartë, tha zoti Berisha, shqiptarët e kuptuan shpejt mesazhin e lirisë dhe të punës së pavarur. Përmirësimet që konstatohen pas një viti, janë fryt i kësaj pune. Gjatë bisedës, Presidenti Berisha u ndal gjatë mbi zhvillimet në rajon dhe kryesisht për rrezikun e krijimit të Serbisë së Madhe, që tani po kroihet me forcën e armëve në qendër të Jugosllavisë. Presidenti duhet të merret sa më shpejt me Kosovën, duke e vënë atë në kontrolin ndërkombëtar, pasi vetëm kështu do të zbutet gjendja eksplozive e krijuar nga shtypja serbe dhe do të mund të arrihej marrëveshja për çështjen e Kosovës dhe qendra në Atlanta do të vazhdohet në ndaj këketë problem.
Sipas burimeve zyrtare, pas bisedimeve me Presidentin Berisha, zoti Karter do të ketë takime me personalitetet të tjera të jetës politike shtetërore të Shqipërisë, me grupe fetare, me funksionarë të lartë të organeve shoqërore. Për aktivitete të mëtejshme gazeta do t'ju njohë në numrin e ardhshëm.
Korresp. i ”Republikës”
Jimmy Carter u zgjodh më 1976 president i 39-të i SHBA si kandidat i Partisë Demokratike.
Lajme
Kërkohen juristë të implikuar në birësime të paligjshme
Kërkohen juristë të implikuar në birësime të paligjshme
Lajme
Kërkohen juristë të implikuar në birësime të paligjshme
Shtatë prej ish juristëve shqiptarë të cilët janë marrë me “biznesin” e arte të birësimit të fëmijëve, kërkohen nga gjykatat shqiptare të akuzuar për përfitime e abuzime të jashtëligjshme. Përveç ish - zëvendëspërkurores Plaku, që tani ndodhet në burg, organet e drejtësisë kërkojnë edhe këta juristë, shumica e të cilëve, pas përfitimit të paligjshëm e tregtisë që kanë kryer, kanë preferuar largimin kryesisht në Itali. Ka qenë një periudhë e artë, thuajse parajsë, tre vitet e fundit kur juristët biznesmenë duke sfrtytëzuar varfërinë ekstreme të prindërve kanë realizuar tregtinë e fëmijëve të tyre. Të miturit janë dërguar kryesisht në Itali, po edhe në Greqi. Janë mbi 300 fëmijë të birësuar, deklaroi për gazetën tonë një zëdhënës i prokurorisë, por janë të shumta rastet e paligjshme e të korruptuara. Në do të kërkojmë sjelljen e juristëve nga Italia, konkludoi zëdhënësi i prokurorisë.
Ramiz Alia sulmon kapitalistët
Në një intervistë që ish- presidenti Ramiz Alia dha për “Associated Press” sulmoi egërsisht kapitalistët dhe akuzoi pushtetin e sotëm se po ua shet vendin kapitalistëve të huaj. Alia, 68 vjeç, i mbyllur në burgun e Tiranës pas një viti në arrest shtëpie, solli argumentin një projekt prej dy miliardë dollarësh të propozuar nga një biznesmen maltez. Alia e konsideroi veten viktimë e “qetësisë së shtrigave”, sipas “Associated Press”, ndërsa nuk dha sqarime lidhur me implikimin e tij në çështjen e ndihmave humanitare nga Italia për Shqipërinë, po të konsiderojë të saj deklaratën e Alisë sipas së cilës “Beni (është fjala për djalin e Ramiz Alisë) është lidhur me Levante Co sepse dinte italisht”.
Redaktori
LEKA ZOGU duhet të heqë dorë nga një fron që nuk i takon
1 Shtator 1928. Me një vendim, Asambleja Kushtetuese, e mbledhur pikërisht për këtë qëllim, pas propozimit të një grupi delegatësh të Skraparit, ndryshon emrin e regjimit në Shqipëri: Republika Shqiptare me president Ahmet Zogun shndërrohet në mbretëri duke u proklamuar Zogu i 1-rë, Mbret i shqiptarëve.
Ky ndryshim ngjalli shumë diskutime jashtë, por më shumë brenda vendit. Cilët janë ata që ndezën shkëndijën dhe vendosën se demokracia në Shqipëri nuk do të skenën politike shqiptare të mbetej e mbërthyer edhe grimcat politike të tjera, të cilat, pas vendosjes së diktaturës komuniste, arritën të ekzistonin vetëm jashtë vendit, në mërgim.
Asokohe, per kundërshtarët e Zogut shpallja e tij mbret nuk ishte një rast i rast për ata që ta sumuar si diktator, se ai burgoste legjitimisht për diktator, se ai mbretës nuk kishte pronë dhe nuk shkurtonte dhe nuk mbyllte, dikush e konsideronte si një ngjarje historike, dikush tjetër një version monarkist. Po në një munguar dhe të forca që e mbështetën. Perëndim vendosën të tjerët, pjesa më e madhe, përsa prej tyre, ishin në mërgim.
Qëllimi i kësaj radhe është, nga njëra anë, të bëjmë një vlerësim mbi legjitimitetin e këtij manovrimi të Zogut dhe, nga ana tjetër, të vëmë në balancë nëse shpallja e Zogut si Mbret i solli dëme apo dobi vendit, i cili atëherë kishte nisur një rrugë të mbarë zhvillimi dhe padyshim përgjegjësinë dhe meriten kryesore e kishte vetë Zogu.
Një nga se nismat nga kushtet e brendshme, Shqipëria, duke qenë një vend i varfër dhe i pa konsoliduar, ku shteti pas trazirave të njohura që kishte përjetuar, me pozicion të tij ndërkombëtar diskutueshëm, që pari, si pasojë e luftërave të fqinjëve, karshi territoreve të saj, kishte nevojë për një dorë të fortë që të bënte, pavarësisht ashtu si kishte treguar periudha e parë e viteve njëzet, ishte Ahmet Zogu. Lështë kjo arsyeja kryesore që u shpall Republika Shqiptare e vitit 1925 dhe Ahmet Zogu president i saj, me një mandat pesëvjeçar. Statuti i kuq në kohë gjatë periudhës 1925-1928 dhe Pakti italo-shqiptar, i nënshkruar në nëntor të 1926-ës, në aspektin e politikës së jashtme, provuan drejtësinë e kësaj zgjedhjeje. Po atëherë çfarë e shtyu Zogun të shpallej Mbret, duke ditur që kjo do të shkaktonte reaksion brenda dhe jashtë? A ishte nevojë domosdoshmëri shpallja e Shqipërisë Mbretëri, pas tre vjetësh jetës së ekzistencë republikane?
Këtu në radhë të parë mund të kenë ndikuar vendimet e Konferencës së Londrës të 29 korrikut 1913, ku u përcaktua Statusi i Shqipërisë si Principatë me një princ të huaj, i cili u caktua nga fuqitë e mëdha dhe ishte gjermani Wihelm Widi. Megjithëse mbretërimi i Widit zgjati vetëm gjashtë muaj, për shkak të trazirave të stërzgjatura, statusi i Shqipërisë nuk ndryshoi. Ajo në mungesë të mbretit, vazhdoi të kishte në krye një Këshill Regjence të caktuar Këshilli i Lartë. Pas, në vitin 1925, kur u shpall Republika Shqiptare.
Pas çlirimit nga Turqia, me përjashtim të Serbisë dhe Malit të Zi, në 1924, në fillim të këtij shekulli, ai u rrëzua me vendlindje ku i jati merrje me një kapital total prej 1 milion dollarë.
Duke shpallur Republikën Shqiptare, Shqipëria bëhej e vetmi vend në Ballkan, që përbëte statusin e caktuar nga Fuqitë e Mëdha. Prandaj, por edhe për shkak të afrimit të madh me Italinë, përveç Jugosllavisë, që shprehu hapur kundërshtimin e saj për shpalljen e Republikës Shqiptare, edhe donin fuqitë e mëdha, aleate e Jugosllavisë, mund ta shihte me sy jo të mirë dhe ka të dyshuar kërkën e vendimeve të Konferencës së Londrës 1913, ndoshta mund të ketë qenë edhe një motiv më shumë, që e ka detyruar Zogun të shpallte Shqipërinë mbretëri. Por proklamimi i tij si Mbret i shqiptarëve, përbënte megjithatë një shkelje të vendimeve të Londrës dhe përpiqeshin kushtin që në fronin shqiptar dohej të ishte një mbret i princ i huaj.
Këtë “defekt” të mbretërisë me dinastinë zogiste, e bënte më të dukshëm edhe fakti, që Princ Widi nuk kishte abdikuar, por ishte larguar (vijon në faqen 3)
Deklarata
Karter: Ishte një bisedë interesante, ku u përfshinë shumë probleme, gjatë së cilës mësuam për të kaluarën e Shqipërisë dhe për zhvillimin aktual të saj. Biseduam në veçanti për të ardhmen e Shqipërisë. Unë mendoj se Shqipëria është një shembull i shkëlqyer i kurajos njerëzore për të lënë pas të kaluarën e hidhur dhe për të ecur drejt lirisë, demokracisë dhe respektimit të drejtave të njeriut. Gjithashtu, unë shoh se Shqipëria punon dhe është në mbështetje për sigurimin e paqes në Ballkan.
Berisha: Mendoj se këto bisedime ishin jashtëzakonisht të rëndësishme për marrëdhëniet mes Shqipërisë e SHBA. Ato do t’i japin një impuls të ri të fuqishëm zhvillimit miqësor të këtyre marrëdhënieve. Edhe njëherë unë falënderoj mikun e shquar për kontributin që ai ka dhënë zhvillimit demokratik në Shqipëri. Mesazhi i tij inkurajues për forcat demokratike ka qenë mesazhi i parë dhe jashtëzakonisht i rëndësishëm për Shqipërinë dhe shqiptarët, të cilët kanë qenë gjithmonë në vëmendjen e Presidentit Karter.
Njoftime
Më, datë 20 - 21 shtator në sallën e Muzeumit Historik Kombëtar, në Tiranë, ora 10.00 zhvillohet mbledhja e Këshillit Kombëtar të PRSH, ku përveç anëtarëve të këtij këshilli do të marrin pjesë të gjithë sekretarët dhe kryetarët e këshillave drejtues të degëve.
Në mbledhje do të diskutoni për problemet e organizimit sipas materialit që u kemi dërguar.
Më datën 5 shtator, ora 18.00, në sheshin Skënderbej Tiranë, organizohet një miting paqësor mbarëkombëtar i ish-të dënuarve dhe të përndjekurve politikë.
Ftojmë të marrin pjesë të gjithë ish-të dënuarit dhe të përndjekurit e regjimit të diktaturës dhe gjitha forcat demokratike Shqiptare.
Kryesia e Shoqatës Kombëtare e ish-të Përndjekurve Politikë të Shqipërisë
Kryetari
KURT KOLA
Nga kronikat
E çmendura N. e Tiranës u pa të martën pasdite duke ngjitur afishe në rrugën e Parlamentit. E çmendura bërtiste: “Taktikë e re! PS nuk do të kthehet në Parlament. Është bërë një mbledhje e fshehtë e më të rinjëve dhe është vendosur që të pengohet hyrja në Parlament e socialistëve. Do të vendosen barrikada. Ministria e Lidhjeve me Jashtë do të krijojë një drejtor të posaçëm për mbylljen e jashtë. Mbyllen të gjitha fabrikat e birrës. Birra do të vijë nga Maqedonia. Birra e ardhur nga Maqedonia do të zhvillojë kapitalizmin. Pronarët e ‘Cooperit’ e dinë një koncert që do ta ndjekë Ministria e Rendit pas shfaqjes së pjesës së njëjëndë të ‘Lumi i Lësit’. Studium rreth korrupsionit dhe taksave. Vijon djegia e pyjeve në Evropë. Pyjet digjen me urdhëra të fshehtë të presidentëve. Presidenti Skallaro ka djegur më shumë pyje edhe se Karamani, por analistët vënë në dukje se vendin e parë e mban presidenti i Shqipërisë.
Lufta kundër SHBA hyn në një fazë të re. Vijon përgatitja e forcave të ndryshme speciale në Shtëpinë e Bardhë. Koktej i të burgosurve politikë, posaçërisht për ish-ministrat dhe drejtorët e burgjeve. Çfarë cigareji të zoti Buli? Abdi Xhaja, ministri, nuk do të japë dorëheqjen. Së shpejti një Zog, një këndon e drejton nëpër dy gazetat do të deklarohet se ka qenë spiuni i Sigurimit të shtetit, por ka qenë në moshe të re. Televizioni do të shfaqë Wikend të ri të ministrave në Velipojë. Në Tiranë do të ngrihen dy pallate për të marrë eksperiencë pularie e Maqedonisë. Sa ka qenë honorari i një deputeti pas një shkrimi të botuar para disa muajsh në të gazetën “Zëri i Omonias”? Në fund të janarit i Shqipërisë.
Kërkohet një ish-kryetar gjykate për të themeluar Komitetin e mbrojtjes së të drejtave të njeriut.
Kronikani