Më 20 dhe 21 shtator 1993 në Tiranë, u zhvilluan punimet e mbledhjes së zgjeruar të Këshillit Kombëtar të PRSH mbi problemet e organizimit të mëtejshëm të Partisë në stadin aktual, si dhe u analizua gjendja politike në vend dhe detyrat që i dalin Partisë Republikane. Në mbledhje morën pjesë edhe shumë të ftuar, intelektualë pa parti si dhe organizata shoqërore të vendit. Këshilli Kombëtar i PR shqyrtoi me përgjegjësi rreth këtyre çështjeve shumë të rëndësishme dhe arriti në këto përfundime: 1 - Situata e vendit është shumë e rënduar. Tensionet e krijuara kanë karakter të theksuar politik dhe ekonomik. Ata krijojnë një terren të domosdoshëm të ardhmërisë dhe të ardhmen. 2 - Partia opozitare antidemokratike, sidomos PS, si vazhduese e së shkuarës së PPSH, e udhëhequr nga një staf enverist ka në vetvete e në organizim e saj deri në atë ditë, që u vlerësua si shenjë e humbjes së forcës dhe ndikimit të saj politik në popull dhe si një përpjekje e dëshpëruar, por tepër e rrezikshme, për të rrënuar pavarësinë e saj në rrezik. Edhe partia e keqtrajtuar e tradhtuar hapësirë në radhët e saj, përpiqen për restaurimin e regjimit komunist të monuar nga populli. 3 - Zgjedhjet e fundit në rrethin e Peshkopisë e Bashkisë dhe fitorja e thellë e forcave demokratike, vërtetuan njëherë edhe domosdoshmërinë e bashkëpunimit të këtyre partive dhe vlerën konkrete të këtij bashkëpunimi. PR gjithashtu se bashkëpunimi i saj me partitë e djathta dhe demokratike, përbën një nevojë aktuale për të bërë ballë me sukses përpjekjeve të ethshme të komunistëve për të rimarrë pushtetin e humbur politik. 4 - Ngjarjet e fundit në disa ish-vende Unidore dhe në kolonitë mund të ndihmojnë në një politikë bashkëpunimi e të ngushtë të vendit tonë, në favor të demokrateve të këtij vendi për vendosjen e plotë të një të kotë monarkisë së regjimeve të para-komuniste në këtë kuptim. 5 - Është detyrë imediate e PR, si parti e djathtë dhe nacionaliste të vazhdojë pa reshtur e në rrugë demokratike përpjekjet e saj për realizimin e shtetit ligjor, për privatizimin e shpejtë, për decentralizimin e pushtetit edhe për garantimin e plotë të pronësisë së të pronësisë së ligjshme, mbrojtjen e saj e perparimin për zhvillimin e saj, mbrojtjen e interesave të kapitalizmit shqiptarë, anullimin tërësor të ligjeve komuniste që shkatërruan për 50 vjet vendin. PR është për zbatimin e një politike atdhetare, të qartë dhe konsekuente në përputhje me aspiratat nacionaliste demokratike për ardhmërinë e kombit shqiptar. 6 - Këshilli Kombëtar i PRSH konkludoi se vënia në eficiencë të plotë e pushtetit lokal është njëkohësisht shprehje e demokracisë dhe e shtetit ligjor si dhe një hap serioz për ecurinë e Qeverisë, për ndjenjën e përgjegjësisë, për një frymëmarrje të zgjeruar të komunave si dhe për një aktivizim të shoqërisë së shtetit të strukturave e të nevojshme ekonomike. 7 - PRSH ndan në detyrë përparësore dhe fond dhe parti të tjera demokratike të shtojnë përpjekjet për ngritjen e ndjenjës kombëtare të popullit, për bashkëpunimin me të gjitha forcat politike të shoqërisë e të vendit dhe të qeverisë për të ndërtuar një shtet demokratik e kësaj detyre. PRSH u bën thirrje të gjithë intelektualëve të shprehin të kombinuar për një bashkëpunim shkenkor dhe të vazhdueshëm. PRSH i drejtohet Parlamentit, Presidentit dhe Qeverisë, të angazhojë për realizimin e kësaj detyre ekipe kompetente në këtë fushë. 8. Këshilli Kombëtar i PRSH mbështet me forcë qëndrimin e Qeverisë së vendit në lidhje me pretendimet absurde sovrane të vendeve fqinje dhe kërkon prej Qeverisë që të mos cedojë për asnjë shkak apo motiv, për mbrojtjen pa kompromis të interesave të larta kombëtare. Interesat e kombit dhe të Shqipërisë janë mbi çdo gjë. 9 - PRSH e konsideron domosdoshmëri bashkëpunimin me shoqatat e përpjekjeve të vendit e veçanërisht me sindikatat e pavarura, me shoqatat Kombëtare të të Përndjekurve Politikë, me atë të Përndjekurve Politikë dhe Ekonomikë, të shoqatës kombëtare Pronësisë me Drejtësi etj. Atdhetaria e demokratike në Shqipëri varët në një masë të konsiderueshme nga nga nje qeverisje e mirë e vendit dhe nga realizimi i kërkesave të këtyre shoqatave që janë dhe mbeten mbështetës kryesorë dhe të vetëtari të shtetit demokratik. 10 - Këshilli Kombëtar i PRSH mendon se zhvillimi i marrëdhënieve të tija me partitë e tjera politike të krahut demokratik përbën, në situatat aktuale ekonomike dhe politike që po kalojmë, një domosdoshmëri. Për realizimin e kësaj detyre efektive i kërkon marrëdhënieve të ngushta me të gjitha partitë e krahut demokratik dhe për zbatimin e detyrimeve përkatëse. 11 - PR mbështet nevojën e rikonstruktimit të Qeverisë mbi një bazë më cilësore dhe të gjerë politike, mbështet nevojën e ngjitjes të luftës kundër korrupsionit nga çdo krah që të shfaqet, duke e konsideruar këtë luftë një nevojë të lartë për të mos lejuar degenerimin tersor të shtetit demokratik shqiptar. Këshilli Kombëtar i PRSH vlerëson kushtet themelore për demokratizimin, qeverisjen e mirë, e cila është rruga më e e efekshme për zhvillimin e mëtejshëm dhe (vijon në faqen 2)

“Me erdhën në shtëpi për vete, tha Selman Ibro, Lagja 8. Duam 200 lekë ndihmë për shokun Fatos dhe për familjen e tij. Njëri prej anëtarëve të delegacionit ishte grua. Pedagoge. Tani merr edhe gradën Doktore e shkencave. U tregova deren”, përfundon S. Ibro. Në gjithë Shqipërinë ka filluar pothuajse paralelisht me mbledhjen e firmave për peticionin, edhe mbledhja e një ndihme të vogël prej 200 lekësh. Të pakët 700 mijë njerëz kanë firmosur peticionin, ndërsa pritet që në fundi i dhuruesve të ndihmës prej 200 lekësh që kalon shifrën e peticionit. Pas kësaj Nano mund të jetë afër masës i Shahipurisë.

Nënkryetari i Omonias Sharra, (Jo Kristo Sharra i Zerit të Popullit dhe udhëheqës së lartë të PS) kërkoi në një deklaratë më të fundit-ndryshimin e statusit të minoritetit të ‘Omonias’. “Ne, tha Sharra, do të kërkojmë një formë të veçantë autonomie” Deklaratat e Sharrës vijnë menjëherë pas deklaratës së zëvendësit e të Ministrisë së Punëve të Jashtme të Greqisë e të Qeverisë Greke për gjëra shkelje të të drejtave të minoritetit grek në fushën e arsimit dhe menaxhimit pas deklaratës provokative të deputetit Makariadhi për pretendimin e ‘trojeve etnike greke’. Tri javë më parë shteti shqiptar hap një universitetin e Gjirokastrës degën e Gjuhës Leterisë Greke në nivelin më të lartë.

Familja Zeqja, pronar i ligjshëm i shtëpisë ku padrejtësisht banon Fatos Nano dhe familja e tij u rrah, pardje pasdite nga njerëz të panjohur. Pronarë real i shtëpisë i kësaj familjeje është i njohur Nanos njëlloj kompromisi e dialogu. “Duhet të merremi vesh”: kështu thënë pronari. “Unë të lëroi shtëpinë time në apartament dhe ti, shok Fatos Nano, me lëro shtëpinë time që ma ka grabitur babaj yt me parë”. Sipas familjes Zeqja, familja Nano kishte rëndë dakord për këtë lloj kompromisi dhe pas disa ditësh bilehande për shtëpi negociuesit të panjohur kanë masakruar pesëtarë të familjes Zeqja duke i kërcënuar: “Nuk ua jap shtëpinë. Ne do të kthehemi përsëri në pushtet”.

FATOS ARAPI “Sa për mua, mësime marr me gaz nga më bujarët” Në intervistën e 12 shtatorit 1993 në gazetën RD, pyetjes së gazetarit se çfarë do t'i sugjeronte Presidentit Berisha, po të ishte këshilltar i tij, shkrimtari Zija Çela i përgjigjet: “Si ju ka shkuar ndër mend një pyetje e tillë? Për një president nuk ka këshilltarë. Për një president ka këshilltarë të tjerë me të keq se sa një artist, sepse në politikë dominon truri. Ashtu si për kryeministrinë e një shkrimtari është më e pashoja një super politikam, sepse në të duhet të dominojnë zemra”. Si shiheni në këtë mendim tërësor të krijuar pas një thirrjeje habie, nëse shprehen raportet e ndërsjella pushtet-art, marrëdhëniet ndërmjet figurës së veshur me pushtet e figurës krijuese, dhe unë do të përgjigjem se them diçka në këtë këndvështrim. Në veprën time, të botuar dhe Zija Çelën si shkrimtar, artist apo gazetar, duke shprehur qartë të kuptoj se kjo është. Ka një pjesë të madhe të kësaj politike, cilido qoftë, e përjetoj në mënyrë jo të pakët, shkrimtari është më i lirë dhe sigurisht më i lirë të ketë lirinë e vet krijuese. Në këtë pyetje, që shkrimtarët janë këshilltarë të këqij, është vetëm një shaka, kurse në të vërtetë të jenduar para imperativit se çfarë këshille mund t'i japë shkrimtari ve të sotëm shtetare. Po tu, more Zija, e kësaj fare të lehtë, mjaftonte të hapje faqet e para të “Lirikës antike greke” dhe atë, psh, do të gjegje pikërisht “Një këshillë athinase” nga Soloni: “Sundimi i keq si sjell jetën aqjetë vetë, të zeza, t’zezë pa mbarim ndërsajë sundimi i mirë sjell vetëm rregull”. E humun i përgjithshëm dhe këshillë: I hedh në pranga, zbut dhe egërson! Frenon mendjen e madhe, shuan çdo dhunë. Po të flasim për raportet artistikë me pushtetin, atëherë shkrimtari nuk është i marrë e i vështirë të tilla. Kështu, pra, Zija, sundimi i mirë sjell vetëm rregull, harmoni e përgjithshme, e zbut egërsinë e kohëve, varfërinë, mjerimin ia than rrënjët e lulëzimin dhe, shiko, çmendim traditës dhe madhështore njëherësh: drejtësinë e çalë e bën të drejtë. Është njerëzorimi i kaluar, kërpudha dhe dëshiroja e historisë që i jep këtë këshillë dhe cili sundimtar? Urtë e drejtë nuk do t'i pranonte ato? Pra, në qoftë se nuk do t'i pranonte mos do të thoshte kjo se shkrimtari na këshillën një këshilltar i keq, kur për këshillat të tilla kanë nxjerrë e nxjerrin mësim aq breza burrash të vërtetë shtetesh? Sepse “Nuk në gjumë të thellë veç syri i zemrës hapur rri, prej tij në mendimin bashkë pikën përmes pagës, ah, mësimi Nuk dua, o Zija, të të shpejtoj pa vënë re këtë ‘syrin e zemrës’. I cili sipas Eskilit punon edhe në gjumë të thellë të trurit, pra nuk është fare e vërtetë që politikani psh. punon pa zemër. Asnjëherë jo, sepse atëherë shumë kohë u është dhënë këshilla ‘thjesht’. Kush e ëmbëlsu ndonjë ditë, ndoshta, do të ndryshon fatin e sklavi? A ka këshillë më të thellë që mund t'i jepet të pushtetshme. Ata që marrin në dorë pushtetin dhe përforcohen me fuqira të tjera nuk duhet të harrojnë kurse se askush nuk dëshiron të jetojë skllav, prandaj duhet të qeverisin emblemsisht. O Zija, a i lëmë mënjanë këto? Sepse me peizazet që përshkojmë dinjitet e raporte artist-pushtet është mbushur një jetë literaturë e popujve dhe duhë e dëshiruar nuk dëshiroj tani të të çoj ty as te Samiu ynë, apo Konica, apo Noli etj., por ama, s'kam se si të të mos kujtoj, dhe besoj se ti e dëshiron një nga laget më të ndritura të letërsisë (vijon në faqen 3)

Ca kohë më parë nga Amerika dërgohen shpifje “Demokracia” për gazetat shqiptare “RD”, “Republika”, “Alternativa”, “Sindikalisti”, “Drita”, “Bashkimi”, “Zëri i rinisë”. Vetë akti i dhurimit presupozon që këto 7 gazeta bëhen pronare të shtypshkronjës. U caktua një administrator teknik. Petro ishtë ky administrator. Pas ceremonisë ku mori pjesë edhe ambasadori Rajerson, gazetat e tjera shqiptare (aq sa mund të jenë shqiptare, “Koha Jonë”, “Zëri Popullit”) sulmuan imperializmin amerikan. Administratori Petro, me ndihmën e një lobit të caktuar kundër atyre që u dhuruan shtypshkronjën, filluan të kryejnë një biznes dhe “haruan” që shtypshkronja i kishin dhuruar. Sot pronarët janë hedhur në grevë, pas grevës së pronarëve të vërtetë që janë, si thamë, 7 gazeta. Administratori Petro është në gjendje arresti. Pas arresti të Petros ndihmën e duart e pista të gazetës Koha Jonë (dhe jo vetëm të saj), dhe thonë që Petro është pronar. Me këtë lojë u ndanë pushtet drejtësie të Koha Jonë. Është fare e thjeshtë. Shtypshkronja “Demokracia” ka një pronar dhe ky nuk është Petro: por 7 gazetat. Durrës e pista prej juristësh të Koha Jonë bëjnë sikur nuk e kuptojnë këtë marrëdhënie me ligjore, krejt të rëndomtë të kapitalizmit. Çdo pronë ka një pronar. Pronanë punëtor, punëtorët, klientë. Por Koha Jonë s'mishtohet me kaq, - duart e pista prej politikanësh të saj kërkojnë të amplifikojnë duke akuzuar se shteti shqiptar vendas le të mbyllë gazetat shqiptare (e kam fjalën për gazetat e tyre Koha Jonë dhe “Aleanca” Tani duart e pista të Koha Jonë ose të rezidentëve të tyre kanë bërë hero (vijon në faqen 4) (Mbret në faqen 4)

Decentralizim i korrupsionit ? Kur u vendos t'u kalojë rrethive privatizimi i ndërmarrjeve, ndonjëri foli me rrezikun e decentralizimit, të korrupsionit, por nuk besoj se kjo mund të shkohet aq larg sa bie fjala, në Përmet. Deri tani aty janë privatizuar 25 objekte, pa dalë fare në ankand dhe pa marrë parasyshe në asnjë rast me çfarë u jep përparesi inspektorëve ose ish-kolektivave. Mbidhjet bord dhe vendos këtë tani, afër fisetuke, dhe asnjëri të mos harrojë gjë. Në këtë fitet se janë 4 vetë të lidhur bashkë, që shkruajnë e vulosin nëpër privatizimin në Përmet. Është e rrezikshme të përmendësh emrat e funksionet, se të bëjnë gjëmën. Thuhët edhe se këta katër kalorës të apokalipsit që po i nxjerrin rrënjët pasurisë së përbashkët në Përmet, kanë edhe punuar shumë aty më parë me një urdher të latë shtetëtor, por janë aq të fortë sa e prapsen urdhrën në të mirë e sipër dhe mbetën zotër më të fortë se më parë. Le t'i lemë theshtemët dhe t'u drejtohemi fakteve: 1. Ndërmarrja e Ndërtimit, sipas një ‘studimi’, u shuye në dy pjesë: 9 objekte me çelë të plotë teknologjik u dhanë një personi, pa ankand, me fletën fileistare të caktuar nga një komision që u kryesh nga vetë personi blerës; 5 objekte të tjera u copëzuan për t'u privatizuar sipas rasti, megjithëse nuk i akom. 2. Dega e Furnizimit të Bujqësisë, e përbërë nga magazinat pa lidhje territoriale dhe funksionalë, nuk u copëzuan si Ndërmarrja e Ndërtimit, megjithëse për këtë pati edhe propozime, por u shit lotin një personi të vetë, prap pa ankand dhe me vlerën fillestare. 3. Ndërmarrja Tregtare gjashastëu si një push personal, duke veçuar një depo të caktuar për një kandidat. Edhe familje që vërin aty bukën e gojës. 5 bar-bufeja tek agjencia e vjetër është kërkuar nga pronari i trealli, ish-prindjeker politik, ky u flaj jahtëshe se është kërkura përgatit dokumentacionin. Bar-bufeja u vu në njët këre rilave. Fitua ai që premtonte ‘sponsorizim’. Pak njerëz mund ta kuptojnë këte falë te Nën Përmet, por e dine ata që duan sponsorizim. Pra edhe ky objekt me gjallë tavet leridil i shit përankan ‘sponsorizues’. Është e kotë ta zgjatësh më shumë. Bord i Përmet mendoj se punon shkoj tepër thellë dhe nuk do të ishte keq të zbatonte ligjin për disa objekte që nuk pagarsin ndonjë interes, duke i vënë këto në ankand, por do të hapesin talashe për ato që janë bërë, prandaj bordi vendosi që të bëjë vetëm me parë, të caktoje blerësit dhe çmimet dhe të likuidojë sipas dëshirës pasurinë e përbashkët në Përmet dhe ligi të jetë ligj, jove prëshë bashkë. Nga kjo që ndodh në Përmet, na duket se kemi të drejtë në nxjerrim disa përfundime: - Kritër i përbërjes së bordeve me shfat e administratës, u jep këtyre mundësisë të bëjnë arbitrataje kështu të vrojtim të opinionit publik, që duhet të përfaqësohej në bord nga partitë politike dhe shoqatat qytetare (vijon në faqen 4)

E çmendura N. e Tiranës, dy ditët e fundit para vendit, u duk vendosur flamuj të kuq me drapër e çekan në gjitha rrugët e Tiranës. Piktorja është afër, bërtiste e çmendura. Pothuajse kemi fituar. Nuk mund të vdesë Bashkimi i kuq Sovjetik, bërtiste ajo duke vrapuar me një bust të vogël të Stalinit. Ky është fundi juaj! “Prift, i thashë një burrë i imët, priti edhe pak. Unë jam Apostol Musi, kam shkruar në Zëri rreth fitores në BS këto ditë, por prapa s’jemi të sigurtë”. “Ik tutje, tha e çmendura. Lajmëro mbledhjen urgjente të Partisë. 700 mijë pjesëmarrës kërkojnë një lirim e shokut Fatos Nano.” Këtu nuk futet asnjë anëtar partie socialiste, pasi Partia Socialiste nuk vepron me mjetet e rrugës, për kërkohen zbatimin e ligjeve. Në këta 700 mijë nuk futen edhe të çmendurit e Tiranës, të Elbasanit, të Vlorës, të cilët nuk kanë pranuar të firmosin peticionin. Të çmendurit e Vlorës, të Elbasanit dhe të Tiranës kërkojnë që Partia Socialiste të nënshkruajë e të votojë ligjin për të drejtat e njeriut. Të çmendurit dhe të vërtetët kërkojnë që Namik Dokle të kërkojë nga Këshilli i Evropës që Shqipëria të futet në Këshillin e Evropës. Ndryshe, kanë kërcënuar të çmendurit, ne do të marshojmë në Tiranë. Shpallë ankandi për një politikani shqiptar. Çmimi i tij i artë në arrit dërrmali. Në ankand edhe Gazeta Shqiptare. Çmime gashtare. Konkurse për gazetat e pavarura Honorare shpjeguar e sharlatanësh. Veten “Koha Jonë” nuk hyn në ankand. Kjo gazete i duhet Shqipërisë. Ustahët e saj u duhen fqinjëve. Rroftë “Koha Jonë” - koha e topave! KRONIKANI

Gazeta “REPUBLIKA” shpall konkurs për tre gazetarë të rinj. Kandidatët që do të paraqiten duhet të jenë të moshos në rrjedhët vjeç. Të kenë mbaruar arsimin e lartë. Preferohen kandidatët me njohuri të gjuhëve të huaja. Për hollësi të mëtejshme drejtohuni pranë redaksisë së gazetës “REPUBLIKA”. Konkursi do të zhvillohet më datën 7 tetor, në ora 10 pranë redaksisë së gazetës. REDAKSIA