24/10/1993
Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Republika

24 tetor 1993

Serbia është tallur me ju

Zotërinj Ceka, Imami, Ngjela ARben POPOCI Ose zotërinj në fjalë tallen me ne. Si ta kuptojmë ndryshe se ata me thirrje të Serbisë, mysafirë të Serbisë, në harnxime të Serbisë, bashk shkuar në Beograd dhe i paskan bërë një “fotografim rentgen” gjendjes politike atje, marrëdhënieve të forcave, dhe paskan kënaqur shumë gjëra që nuk qenkan të gjitha për t'u thënë. Ato më të vlefshmet do ta çojnë Presidentit për t'i shtjelluar në politikën e tij të jashtme ndaj Serbisë. Serbia i paska zgjedhur ata në mesin e njëmijë partie dhe shoqatave që të shkojnë atje dhe në harxhime të Serbisë, t'i bëjnë shërbime shtetit shqiptar. Një deputet radikal në parlamentin serb që kish refuzuar të flasë me ta, Ngjela e quajti gomar. Mirëpo del se ai paska qenë më i mençuri, ai e paska kuptuar se sa të rrezikshëm qenkan këta shqiptarë që gomarët tjerë në pushtet i paskan thirrë në bisedime e ata në të vërtetë bëjnë sondazhin e Serbisë, informatat e të cilëve nesër Berisha do t'i shfrytëzojë për ta gjunjëzuar Serbinë. Gjëja më rëndësishme që kishin zbuluar ata ishte se të gjitha forcat politike në Serbi kishin një politikë unike nacionale. “Kjo më befason”, tha Ngjela. E kishte befasuar fakti se serbët kishin një politikë nacionale që të gjithë i përmbaheshin dhe, pa marrë parasysh dallimet, lëviznin aty dikush Përgjatë të forta kishin bërë para se të shkonin në Beograd të forta sa ishin befasuar se atje askush nuk shkelte interesat nacionale për shkak të interesave partiake. Këtu duhet ta dinin edhe para se të shkonin në Beograd. Sepse ashtu është gjithkund në botë, edhe në Kinë, edhe në Japoni. Nuk është ashtu vetëm në “Bashkësia Republika”. Keshtu do të ishte edhe në Shqipëri, po të mos ekzistonin partitë si partia e tyre. Nuk ishin takuar me persona të rangut të lartë (ministri Jashtem nuk bëka pjesë këtu) se ata nuk kishin dashur të bëjnë politikë shtetërore. Fakti që ata i kishte thirrur një institut shtetëror që financohet nga buxheti i shtetit nuk do të thotë që përkundrazi thotë shumë. Tregon se vajtja e tyre në Beograd ka qenë në funksion të shtetit serb dhe partisë në pushtet. Lekioni i parë që është dashur ta mësojnë që në Tiranë është Serbia nuk hedh hapa kot, që të tua tregojë shqiptarëve botën. Ndërsa ata paskan shkuar atje, në një thirrje miqësore e pa të keq. Sipas tyre, e paskan shfrytëzuar që të bëjnë vëzhgime politike shumë të vlefshme për Shqipërinë në të ardhmen. Ishin takuar me Drashkoviqin dhe e kishin parë atë e paska një opozicion ndaj Kosovës Drashkoviq e kishte parë se ata nuk ishin aq opozitivë, e kishin “magjepsur” me aftësinë realizimin e tyre për Kosovën. Ne anën tjetër, atyre nuk u munguan fjalë për të shprehur admirimin për “profesionalizmin e Jovanoviqit” e të tjerëve. Pse, thua, i kishte ftuar Serbia këta për vizitë? Afer mendesh se, së pari, ka provuar t'i blejë. Nëse nuk ka mundur t'i blejë, fitimet që ka pasur Serbia, tashmë pas vizitës shihen edhe më mirë. Ekspozimi i “treshit” famoz në televizionin serb e qe e përcollën stacionet tjera botërore nuk do të koment Serbia e izoluar hermetikisht nga “oksidenti”, vizitohet nga një parti oksidentale dhe shqiptarët! Kush thotë se Serbia nuk është e prirur për dialog, ajo vazhdimisht e ka kërkuar dialog por të tjerët nuk duan, mjafton që gjendjet partnerin me vullnet të mirë dhe, ja Mbi të gjitha edhe mesazhi për opinionin e brendshëm është me se i qartë: kot brogosen nga shqiptarët, ne ata i vrasim në territorin e tyre etnik, edhe ne territorin shtetëror, ndërsa dialogun e kemi kur të dëshirojmë, mjafton vetëm nje telefonatë. Çka fitoi PAD-i? Çka fitoi Shqipëria? Për sa pështën e beri Serbia, nuk qe ideja shqiptare të shkohët atje. Ketu është dallimi kryesor në mes shkuarjes së tyre në Beograd dhe ftesës së Bullgarovit në Tiranë Ftesa e Berishës ka pasur një qëllim, dhe a është arritur qëllimi mund të diskutohet, mirëpo në rastin e dytë iniciativa ishte serbe dhe ata kishin një qëllim për të realizuar dhe si duket e realizuan. PAD si parti fitoi pikë negative

Kënga

ISMAIL KADARE Përtej e më shpesh a endërrojnë vetëm një gjë: ti ngrinin një këngë. Një këngë që të mund ta degjontë kur të binte mbrëmja në mal dhe në qiell të kishte re. Por kishin kaluar kaq vjet dhe ati askush nuk po i ngrinte këngë. Valle ishte edhe kënga për të gjallët. Valle asnjëri nuk do të ngrinte një këngë për mua, mendonte ai dhe ngrysi çdo ditë e më tepër. Një ditë, në pazarin e një qyteti të largët, vrau një njeri mu në mes të kafenesë. Ky njeri qe nga një familje e pasur dhe ai vetë ishte një njeri ishte këngë më tepër. Ndoshta kur të vijë pranvera, mendonte dhe në sy kishte një pikëllim të thellë. Ne pranverë është më lehtë për të ngritur këngë. Por pranvera erdhi dhe shkoi dhe në asnjë anë nuk u ndie ndonjë këngë

Masakër pranë kufirit grek

Pesë shqiptarë të vdekur janë gjetur në kufirin grek Trupat ndodheshin në rajonin e fshatit kufitar grek të Kalovrisit, afër qytetit të Konices, njofton ANA Ky veprim pason keqtrajtimet e dëbimet masive që u janë bërë refugjatëve shqiptarë në Greqi

Rugova: AD shkatërroi vetveten

Përkitazi me vizitën e grupit të partisë margjinale Aleanca Demokratike të Shqiptarëve në Beograd, kryetari Rugova tha se kjo vizitë ishte dështim i plotë i kësaj partie. Kjo parti nuk ka të drejtë të flasë në emër të Kosovës, kudo qoftë, për qëllime dhe motive të ulëta politike. Për Kosovën vendosin përfaqësuesit e saj legjitimë e populli i Kosovës dhe askush në emër të këtij qëllimi politik me motive të ulëta nuk ka të drejtë t'u mveshë partive politike shqiptare në ish-Jugosllavi se janë kundër politikës paqësore dhe dialogut. Në vazhdim kemi bërë përpjekje që të fillojë dialogu me palën serbe, tha presidenti Rugova, gjithashtu edhe me opozitën serbe, por pa sukses. Këtë provuam përmes ndërmjetësve ndërkombëtarë, në kuadër të Konferencës së Gjenevës dhe grupit special për Kosovën për çështje të caktuara dhe këtë e di fort mirë opinioni ynë dhe ai ndërkombëtar, po pa sukses, ndërsa Dr Rugova Pra AD-ja me shumë shkatërroi vetveten se sa çështjen e Kosovës

Athina lutet për të rënë shi

Athina ka ujë të mjaftueshëm vetëm për një muaj pas një vjeshte të gjatë e cila e ka detyruar qeverinë të shqyrtojë masat emergjente dhe Kishën Ortodokse t’u bëjë thirrje besimtarëve që të luten për shi. “Kjo është thatësira më e keqe gjatë një shekulli. Në qoftë se nuk bie shi, Athina mund të mos ketë ujë brenda një muaji”, tha Rojteri Jani Pedis, shefi i marrëdhënieve publike te shoqëria e ujit EYDAP.

Nënshkruhet një marrëveshje me Ministrinë Britanike të Mbrojtjes

Në Ministrinë e Mbrojtjes Ditën e premte, në zyrën e ministrit Zhulali, u nënshkrua Memorandumi i Mirëkuptimit dhe Bashkëpunimit ndërmjet Ministrisë së Mbrojtjes të Republikës së Shqipërisë dhe Ministrisë së Mbrojtjes të Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut. Për palën angleze nënshkroi Lord Robert Cranborne, Ministër i Shtetit në Ministrinë britanike të Mbrojtjes. “Është një marrëveshje tepër e rëndësishme për situatën në Ballkan”, komentoi pas nënshkrimit, ministri Zhulali. Ndër të tjera Lord Cranborne tha se, “jam i kënaqur që shoh që ka një dëshirë të përbashkët për bashkëpunimin. Ne do të procedojmë dhe do të vazhdojmë edhe me tej në marrëdhënien të tilla konstruktive” Të pranishëm ishin dhe Shefi i Shtabit të Përgjithshëm, Ilia Vasho, konsulli anglez në Tiranë, Stephen Nash, si dhe zyrtare ushtarake nga të dy palët. Marrëveshja e nënshkruar parashikon një plan bashkëpunimi me NATO-n, mundësi vizitash, shkëmbim pikëpamjesh dhe përvojë, si dhe vizita studentesh ushtarake

ISMAIL KADARE

Përterë e më shpesh e ëndërronte vetëm një gjë: t’i ngrinin një këngë. Përterë e më shpesh e ëndërronte të mund ta dëgjonte kur të binte mbrëmja në mal dhe që deri të kishte të kishte rë. Por kishin kaluar kaq vjet dhe atij askush nuk po i ngrinte këngë. Valle asnjëherë, asnjëri nuk do të ngrejë një këngë për mua? mendonte, megjithëse ishte ende i ri dhe një pjesë të jetës e kishte përpara. Endra për një këngë i kishte lindur disa vjet më parë, ndërsa udhëtonte në një vjeshtë vetëm, midis maleve, për në barakun e tij. Në të katër horizontet na shtonte lartësinë e frikshme të maleve dhe, tek ecë ashtu i vetëm, me pushkën në krah, aty nisi të i dukej vetja i vogël nën peshën e errët të maleve të mëdha. Pikërisht atëherë, te ndiente shpirtin të dërrmuar nga vegisja e tij, degjoi një këngë diku larg. Në zë i zvarrgur, i thëkshëm, këngë tonë këngë trimërie, diku në një kasolle që e kishte mbuluar errësira. Era ndryshonte drejtimin e zërit dhe ai e kuptonte dot se ça këndonte kjo këngë, gjersa ajo u shua dalëngadalë dhe mbeti diu, prapa maleve, me e pakapshme dhe më e përtejshme se malet vetë. Dhe përsëri ai lindi ëndrrat e tij të madhe të këndonte emrin e një këngë, në një këngë të lavdëruar, tronditëse, në dritë e zi të natës. Atoherë kishin kaluar vjetet dhe ai e tij kishte mbetur pa këngë. Eshte e vërtetë se këngët e reja në fshat ishin shumë të rralla, por njëherë kishin shek të lilla, ashtu siq kishte edhe këngë për të gjallët. Valle asnjë nuk do të ngrejë një këngë për mua, mendonte ai dhe ngrysëj të kafenesë. Ky njeri që nga një familje me të cilën fisi i tij ishte në gjak prej vjetësh. Atij s’i binte të merrej gjakun, sepse s’ka i kishte i madh dhe ai ishte më i largëti i njeriut që qe vrarë, i fundit midis dy familjeve. Megjithatë rrezikoi kokën dhe vrau gjakësin mu në mes të kafenesë së një qyteti të largët. Por edhe pas kësaj asnjëri nuk i ngriti këngë. Mbrëmjeve të errëta ai priste me kot të dëgjonte këngën e tij. Mbrëmjet vinin e shkonin, të ftohta, të errëtshme dhe memecë. Asnjëherë, asnjëri? mendonte i zbehët, duke vështruar bashkëfshatarët e lodhur që ktheheshin mbrëmjeve me nga një thes misër në kurriz nga vende të largëta. Domethënë asnjëherë, asnjë. - Kënga kushton shtrenjtë - i kishte thënë një ditë një plak i barakut të tij. - Mos lakmo për këngë, djalë, kënga uyp kokë. S’më besohet, kishte thënë me vete, kaq shtrenjtë të paguhej një këngë? Por edhe sikur të jetë ashtu. Një natë rrëmbreu një vajzë nga një bajrak tjetër dhe u martua me të. Nuk e donte atë vajzë, por e rrembeu që emri i tij të dëgjohej kudo. Por kaluan javët e muajt e dimrit, me dëborë dhe erë, dhe ai s’këndonte ditën me gruan e tij të re, që e kishte kuptuar se ai nuk e donte, dhe prapë këngë për të nuk kishte. Në gjitha gazetat që botoheshin në Shqipëri para vitit 1990, pavarësisht nga gjoja persekutimi nga organizata masash etj., ishte në fakt gazeta të pasura në pushtet. Kjo kishte e pasur me shumë. Mjafton të shfletohesh gazetat e tyre, të gjë që revistat “Përparimi” e më shumë deri në fundin e 1990. “Zëri Popullit” e më fundi PP-ja për të treguar masat organizative aktuale, hapa dhe fakte të tjera gazetat e saj të botuara rregullisht ishin qajë të humbë mjaftueshme. Këto historike e shtypi lafëqë [??] shqiptarë nuk munguan “Përparimi” e revistat e tjera, u vazhduan gjatë me një gazetë të HYP [??]. Në të përditshmen popullore të tyre, gazeta e botuar nëpër [??], të cilat në këtë kohë u shndërruan në masë me [??] të shtypit të [??]

A ekzistojnë gazetat e pavarura në Shqipëri

Shtypi është një lojë e vështirë në të cilën hyhet për të fituar dinjitet dhe jo lekë. - Shtypi është një lojë e vështirë në të cilën hyhet për të fituar dinjitet dhe jo lekë - Marash Mirashi Gazetat e sotit. Por pavarësisht prej kësaj, me vonë në Shqipëri filluan të botoheshin gazeta të shumta. Gazeta sot ka numër i gazetave që botohen sot, kap një shifër kështu një gazete për 4000 banorë. Ndërkohë pritet të hapen gazeta të reja. Kjo pra dyshimi që është një forcë dhe më tepër një gazetë që tregon se sistemi demokratik i ka hapur rrugën shtypit. Pas gjithë këtyre një pyetja: Sa prej gazetave që botohen sot janë të pavarura ose thënë ndryshe, ekzistojnë shtypi i pavarur në Shqipëri? Për opinionin nuk po përmendim të gjitha gazetat, pasi kuptojmë një mijë ato, por dua të theksoj se pavarësia e gjitha gazetave që botohen sot në vend janë ose do të jetë duke u bërë, pavarësisht se janë të pavarura, duke qenë të pavarura, gazeta që botojnë kanë gazeta të cilat gjithmonë dhe kanë të gjitha ato gazeta? [??]. Kundërshtojë për këtë, por o vërteta është që kjo gazetë nuk u bën të pavarur sigla “e pavarur” e cila praktikohen endom, por përmbajtja e saj. E gazeta të tilla ka shumë. Si në rrethë ashtu dhe në kryeqytet. Komercializmi është alfa e tyre. Kështu në rast se gazeta komercializme “ZP” do të gjykohen nga emri, ajo do të ishte një rekurll por në të vërtetë përmbajtja e saj vërteton përçudnimin. Kjo është një farëqehtë! Por ka të keqen edhe gazetaret e trehsit i problemi ta zëmë se x gazela është e pavarur. E ekzomë atë që nga ngjan si dy pika ujë me një me gazele politike. Me konkludojmë gazetë ZP ka disa të sakta që i sjellë netë perudhisht. Pavarësisht nga kjo gazeta e quajtur sot e pavarur. Thuhet, dhe kjo komformon nga titulli gazeta e shtypit, ma të pavarur? Po qe gazetë janë mafta e drejtë pavarësisht ...

Inflacioni 2.000 për qind

Përqindja mujore e inflacionit për terorin në Jugosllavinë e copëtuar do të kalojë shifrën prej 2 000 për qind, vuri në dukje një ekspert i qeverisë jugosllave. Dragutin Grupkovic, shef i Byrosë Federative të Statistikave, tha se kjo përqindje do të jetë më e lartë se sa përqindja e mëparshme mujore prej 1 880 6 për qind gjatë muajit gusht, njoftoi agjencia jugosllave e lajmeve Tanjug. Një përqindje e tillë e inflacionit do të vendosë një rekord mujor botëror nga Lufta e Dytë Botërore, tha ai. Qeveria Federative vuri në dukje se “Jugosllavia nuk ka asnjë shans për ndaljen e inflacionit ndërsa vendi po vuan nën sanksionet ekonomike”.

A ekzistojnë gazetat e pavarura në Shqipëri

Madhë shuma e gazetave në Shqipëri kanë opozitare ekstreme. Mjafton të lexojmë nëse kemi durim, shkrimet e tyre. Shënohet pyetja a është ky pikërisht fenomeni që siguron pavarësinë e gazetave? Një gazetë e pavarur nuk është satelit. Ajo nuk parapëlqen, por bazoret vetëm mbi faktin. Por, bja fala, fakti që Shqipëria është zhvilluar e hapur këto dy vite e juridit përse nuk gjen hapësirë tek të pavarurat tona? Jo vetëm njohin punë të amën e pavarësisë se tyre të vërtetë, por e siguroj figurën e kuptohet. Kjo është një tjetër nostalgiçkë e gazetës. Asnjëri nuk do të thoshte ndonjë fjalë të keqe nëse disa gazeta do të shkruanin në vend të siglës “e pavarur” sloganin “organ apo satelit i ZP” ose thjesht gazetë opozitare. Nuk dua të bëj askënd, pasi jam vetë gazetar, por do të ishte mirë që individët që nuk kanë asnjë lidhje me gazetarinë të hiqnin dorë nga shtypi e të merreshin si gazetarë me gjëra të tjera me ndonjë punë të dobishme që e mbanë profesionet e tyre me ndonjë punë të dobishme. Duke përfunduar këto radhë shpresoj se edhe në Shqipëri një ditë do të ketë shtyp të pavarur nga partitë. Ora ka ardhur.

LAJME

Në faqen 2:

Projektligji ”Për njohjen dhe kthimin e pronës mbi tokën dhe për rastë të veçanta kompensimi në natyrë të saj” i paraqitur nga Kryesia e Shoqatës kombëtare e të shpronësuarve ”Pronësi me Drejtësi”

Përshëndetje

Me rastin e daljes së numrit të parë të gazetës “REPORTER”, pronë e studentëve të gazetarisë të Universitetit të Tiranës redaksia e “REPUBLIKËS” përshëndet nismën e studentëve të gazetarisë për të dhënë shembullin e gazetarisë informative dhe të pavarur

Nga kronikat

E çmendura N e lodhur nga paraqitja e detyruar në publik, jo vetëm si nevojë patologjike por thashemi edhe si shërbim social ndaj gjithë atyre që e kanë frikë të vërtetën shroi këto probleme. “Një një gazetë që respekton popullin që në titull, një ish-gazetar pak më i huqet e mia, ia ka kërcitur me artikull një kolegu si dikur me letra dhe karakteristikat që firmoste me draper dhe çekan. Ajo që më pëlqen më shumë është se autor i shkrimit, sot e përfaqson viktimën me të njëjtën dashuri sikur ta kishte lavdëruar. Kjo tregon se jeta zhvillohet normalisht, ndërsa Zyliatar Ramizi u nis për pushime dimërore në një qelë ku ka reguar dikur zotesi profesionale përmes grushtave dhe logjikës së hekurit si dhe kulturës së shekullit, kulture e huazuar nga literatura bashkëkohore e torturave që i përket viteve të dyta dhe të resë sonë. Arapi Mimo do la martë një këngë trimërie “Lela o lele, na çau lëpuri”. Ndërkohë dihet qartë se s’farë bulmet ka stari që ndërroi vend sipas kulturës. Qytetarë që më dëgjoni me kaq durim e respekt, ju bëj thirrje të vazhdoni të më besoni dhe të rrini ndjenjën e vigjilencës si në kohë të “Dull tullës”, sepse po përpiqen të angazhohen në jetën politike disa që u duket se, meqë janë të paster e të zot u dashkan marrë në konsideratë, pale po u dashkan dhe ndihmuar. Ç’janë këto, more! Po a e dini ju ç’është me i paster të jesh me shumë punë prish. Të shkosh një jetë të tërë me dos spiunosh një herë Juzek të qoftë! Pastaj e “Dull tullës” ua dha rastin, pse ia drodhët dhe mbetët ndershëm mirë u bëhet tani! Nuk mesohet zanati i spiun i moshen e pjekurise, pale që tani s’ka as kurse. Sa për problemin e atyre që kanë shkuar në Beograd, historia do të betasoje kuriozët e vet me variantin real të vajtjes atje. Në mirëbesim po u them se “Ata” nuk kanë vajtur në Beograd po kanë qene sozitë e tyre. Kështu ia hedhin serbëve dhe partive politike të këtu. Për sidogjithë variantin me besueshëm është se ata janë “Kali i Trojës” dhe si natën kur ke një shesh, do ngrihen dhe do bëjnë ç’bëhet natën se s’fatë ata. Ja që hyjnë në punë edhe ata lidhet me Akacasin se u mesua puna e këtij Troja është manovër. Të hapen shkolla në Trojë në gjuhën amatore ose endërshyshë do t’u trëmbëme gëvëve Lumtur Roheln që nuk hyn në bilok. KRONIKANI