07/11/1993
Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Republika

7 nëntor 1993

GRUAJA DHE POLITIKA

Në prag të Kongresit të Parë të Gruas Republikane Shqiptare TAMARA LUARASI anëtare e Komitetit Drejtues të PRSH TAMARA LUARASI anëtare e Komitetit Drejtues të PRSH Jetojmë në një periudhë të veçantë e të rëndësishme, jemi në fillimet e shtetit demokratik, pas një diktature 50-vjeçare. Është një kohë e mbushur me ndryshime të përditshme që bëjnë kontrast të fortë me të kaluarën, në të cilën ora kishte mbetur në vend. Këto kontraste mund t’i shohësh edhe në një dyqan të bukur, që dje nuk ekzistonte; në rrugët e mbushura me makina, në një emision televiziv të muzikës rok. Por çdo ndryshim krijon dhe probleme politike, ekonomike e sociale. Në ngutjen e përgjithshme për të ndryshuar, secili ndalet nga pak për t’i bërë vetes pyetje, për të kuptuar natyrën e ndryshimit, atë që është mirë dhe atë që është keq. Jo të gjithë kanë të njëjtën mendime e të njëjtat ide; jo të gjithë e përcaktojnë njëlloj të ardhmen; jo të gjithë kanë të njëjtat interesa. Nga kjo lind nevoja e natyrshme e grupimeve, për të arritur në një mjedis e mbrojtje të përbashkët. Kjo është shtytja që krijon partitë politike, shoqatat, organizatat. Askush nuk mund të jetojë si individ tërësisht i pavarur derisa bën pjesë në shoqërinë njerëzore. Si gjysma e shoqërisë, gratë kanë paguar, kanë e të këto probleme e tyre. Megjithatë, ne Unë jam republikane, bëj pjesë që nga fillimi në këtë parti dhe prej kohë në Komitetin Drejtues të saj. Edhe gra të tjera si unë kanë zgjedhur Partinë Republikane. Duket se për ne kjo është partia që bën më mirë. Me këtë nuk u mohojmë aspak grave të tjera të drejtën të mbrojnë me të njëjtën bindje partitë që bëjnë për to. Tani ne jemi shtuar. Por rreth nesh ndjejmë nderimin e mijëra grave të tjera, të cilat nuk hyjnë drejt e në parti, janë gra që pëlqejnë programin republikan, por nuk duan aty për aty një angazhim të drejtpërdrejtë. Ç’të keqe ka? Unë mendoj se u duhet kërkuar një gjë e tillë. Larg nga ai vend ku tërë njerëzit do të ishin inkudruar në parti politike. Prej kohë ne mendojmë se në Forumin e Gruas Republikane do të ishte i dobishëm e i mirë. U dojmë me tepër se një vit se mos persëritet në variante të tjera ish-Bashkimi i Gruas Shqiptare, neve e partis, dika që asgjëson dinjitetin e gruas dhe të ndjenjën. Por një vit më parë, disa gra energjike në Durrës i dhanë fund hezitimit tonë, krijuan atë vetë Forumim e Gruas Republikane. Atëherë u shtrua seriozisht pyetja se si do të organizohej dhe çfarë do të bënte ky Forum. Komiteti Drejtues i Partisë u përgjigj pyetjes në këtë mënyrë: Gratë Republikane le të jenë një shoqatë e lirë, le të hartojnë një statut dhe të zhvillojë veprimtari që përkojnë me nevojat dhe prirjet e tyre; njihen që jo shoqatë të pranojë programin tonë ne vetem do t’i ndihmojmë materialisht brenda mundësive, do t’i përkrahim dhe do të gëzohemi për zhvillimin e tyre, asnje vartësi të drejtpërdrejtë a të tërthortë me partinë. Ndokush e quajti këtë një qëndrim disi të ftohtë. Ndërsa guvernatori i Banca d’Italia, Azeglio Ciampi, mori në dorë muaj më parë drejtimin e qeverisë italiane si kryeministër, guvernatori i Bankës së Shqipërisë, Ilir Hoti, tani është i arrestuar - 2 javë më parë dha dorëheqjen, - i akuzuar për shpërdorim të detyrës në shumë të mëdha. Një rast ky që përbën kulmin e korrupsionit shtetëror edhe pse shumë gjëra ç’ka mu nuk janë sqaruar. Por kur shpërDoron Arkëtar nr.1 i shtetit shqiptar, kur në doganat shqiptare arkëtimet në xhepat e doganierëve konkurojnë me paratë që arkëtohen në arkët e shtetit, atëherë vihet në dyshim e tërë ndërtësia sociale në Shqipëri. Në këtë histori skandali, pyetjet mund të jenë të shumta. Kush e vunë Ilir Hotin guvernator të Bankës së Shqipërisë, Ardian Xhyherin drejtor të Bankës Tregtare, Thoma Bicollin, drejtor të përgjithshëm të Doganave dhe shumë drejtues të tjerë që kanë “marrë”, sipas mundësive, nga paratë e popullit? Përgjigjja me komode do të ishte: i vuri koha, tranzicioni. Ndërsa dikush, më praktik, do të përgjigjej: dikush do të vihej. Dhe ajo që është e vërtetë gjithmonë në këto raste është se prapa skandaleve qëndrojnë gjithmonë njerëzit. Dhe vërtet, dikush vihet që të luajë midis ndërgjegjes së tij dhe para ve të popullit, midis interesave të vogla, të çastit dhe atyre që e bëjnë njeriun të mos vdesë kurrë. Janë pikërisht sot këta “dikushe” që kanë në dorë shumë gjëra, mjete financiare, por aq që mund të ndikojë më shumë për nesër është se ata mund të prishin gjithçka që është arritur këta dy-tri vjet. Është dhimbshme të mjaftohesh vetëm me mendimin se drejtësia do të bëjë punën e saj. Por përveç këtij diskutimi që zgjidhet, është diskutim tjetër që zgjedh. A do të vazhdojë të zgjedhë përsëri ky dikush në bazë të gjistave të ngjitura lart, nga ngjyra e teserës apo nepotizmi do të ekzistojë përsëri? Shpresë herë ndodhin dhe gjëra të çuditshme. Zëvendësimi i Hotit u bë brenda ditës, ndërsa drejtori i përgjithshëm i Doganave ka tre muaj (vijon në faqen 4) armatur në një medie e mbrojtje të përbashkët. Kjo është shtylla shoqërinë njerëzore. Si gjyqësma e shoqërisë, gratë kanë paqur, kanë e do të kenë problemet e tyre. Megjithatë, kur puqen interesat e tërë shoqërisë, grua vepron brenda saj. Në fillim e demokracisë gratë ishin pjesë e pandarë, ndoshta pjesa më e vendosur dhe më e dëshiruar për të marrë lirinë, sepse kanë qenë edhe më të privuara. Ajo që dua të theksoj është vemendja e fortë e grave, dhe që shpesh kalon e pavrojtur. Me rëndësi dhe nevojat e tyre të mprehta, gratë dinë të dallojnë denjë nuanca të vërtetën e qëndrueshme nga ajo që është e lehtë e kalimtare. Nga Durrësi, lëvizja e grave për Forum Republikan kaloi në Korçë, Shkodër, Dibër, Vlorë, Lezhë dhe tash së fundi, në Tiranë, ku aderuan mejeherë në grup të fortë mjeke, (vijon në faqen 2)

Lajme

Arrestohen Ilir Hoti e Thoma Bicolli Para disa ditësh, i akuzuar për falsifikime dokumentesh në Dogana dhe për shpërdorim detyre, u arrestua ish-drejtori i Doganave, Thoma Bicolli. Fill pas tij u arrestohet edhe guvernatori i Bankës Shqiptare, Ilir Hoti, akuzë e të cilit është lidhur me skandalin Arsidi. Mundet që ky skandal të arrijë deri në nivele ministrore, sepse firmën e Hotit e pason ajo e ministrit aktual të Financave. Ngjarjet e lartpërmendura tregojnë se në Shqipëri lufta kundër korrupsionit do të vijë duke u ashpërsuar, pa njohur ngjyra partiake, ashtu siç ka premtuar opozita.

Tirana sfidon kryeqytetet evropianolindore

Tirana bëhet kryeqyteti i parë evropian me të cilin Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim investon për ndërtimin e dy hoteleve moderne turistik. Është fjala për rikonstruksionin e Hotel Frances, Zhiskar D’Esten, mbeti tepër i çuditur për këtë gjë dhe njoftoi menjëherë mbretëreshën e Anglisë, Elisabet, që kjo gjë të mos ndodhte gjatë vizitës që çifti Causheku do të bënte më pas në Angli. Pana e parë për të cilin janë akorduar 12 milionë dollarë, dhe një hotel tjetër në zonën Pallatit të Kongreseve, që do të ndërtohet nga firma austriake Rogner, për të cilën janë akorduar nga BERZH, 20.5 milionë dollarë. Gjatë raportimit u përmend se çifti Causheku i janë gjetur 40 palto gëzofi dhe 2.000 tuta mode. REDAKTORI

Çifti Caushesku vodhi dhomën e gjumit

Sipas një reportazhi të transmetuar nga seksioni shqip i BBC-së, presidenti rumun, Nikola Caushesku së bashku me të shoqen, gjatë një vizite që kanë bërë në Francë, në kohën e sundimit të tyre diktatorial, kanë vjedhur të gjitha sendet me vlerë të dhomës së fjetjes. Presidenti i atëhershëm i Francës, mos ndodhte gjatë vizitës që çifti Caushesku do të bënte më pas në Angli. Gjatë reportazhit u përmend se çifti Caushesku REDAKTORI

Prapa skandaleve qëndrojnë njerëzit

Ndërsa guvernatori i Banca d’Italia, Azeglio Ciampi, mori në dorë muaj më parë drejtimin e qeverisë italiane si kryeministër, guvernatori i Bankës së Shqipërisë, Ilir Hoti, tani është i arrestuar - 2 javë më parë dha dorëheqjen, - i akuzuar për shpërdorim të detyrës në shumë të mëdha. - 2 javë më parë dha dorëheqjen, - popullit? Përgjigjja më që të luajë midis ndërgjegjes së tij dhe parave në faqen 4)

Ç’është në të vërtetë “misteri” i Triestes?

Lexoni në faqen 3: Intervistë me Dr. MENTOR ÇOKUN Lexoni në faqen 3: Ç’është në të vërtetë “misteri” i Triestes? Intervistë me Dr. MENTOR ÇOKUN - Së pari them se ajo darkë nuk kishte qëllim të tillë. Unë, si “zot shtëpie”, përpiqesha të hanim një darkë të mirë, si vëllezër që takohemi në dhe të huaj, duke lënë mënjanë meritë. Vëreja se midis Berishës e Nanos këmbëheja ndonjë shpoti, gjë që nuk më argëtonte. Por ndiqja me shumë vëmendje bisedën, duke qenë i etur të njihja sa më mirë gjendjen në Shqipëri, hapat e saj të parë drejt lirisë, që do të vinte me siguri dhe shumë shpejt. Në bisedë merrja pjesë gjallërisht edhe vetë. Në një pikë të bisedës, z. Nano tha se nuk kishte ndonjë kundërshtim që demokratët të merrnin presidencën në Shqipëri, pas heqjes së Ramiz Alisë. Z. Berisha u përgjigj se “ndodhemi për darkë tek një mik, së gjëra të tilla mund të bisedoheshin në Shqipëri dhe gjithsesi pas zgjedhjeve”. ...Siç do njeri, dëshiroj të mos më trazojë kush në gjëra të pagena, ose të bëjë nga agjencisë aludime, duke i veshur këto me fraza të bujshme të një respekti në thelb fiktiv. Me thashë nuk doqa qëllimin të shpjegoj veten, por të ndihmojë në sqarimin e një që në gazeta mori përpjesëtime të paqena.

Takime në selinë e PRSH

Ditën e enjte, kryetari i PRSH, Sabri Godo, nënkryetari i kësaj partie, Fatmir Mediu dhe sekretari i përgjithshëm i saj, Çerçiz Mingomataj, pritën në selinë qendrore zëvendës-ambasadorin e SHBA në Shqipëri, Douglas Smith, si dhe punonjësin politik të kësaj ambasade, David Kostelansky. Fillimisht z. Smith bëri një përshkrim është dakord që shumë pika të zhvillimit ekonomik e në mënyrën e zbatimit të reformës ekonomike. Ligji mbi ndarjen e tokës e kemi deklaruar ligjërisht komuniste. Ky ligj pengon zhvillimin e bujqësisë si një degë e rëndësishme e ekonomisë sonë në tërësi, vendosjen e rendit dhe futjen e investitorëve të huaj. Në Shqipëri, ndryshe nga realiteti evropian, 65 % e popullit jeton në fshat. dhe për zgjidhjen e këtij problemi besoj se ky vend nuk do të dalë ndonjëherë nga kriza, theksoi ai. Përveç kësaj, PRSH ka vërejtjet e saj edhe për mënyrën se si po bëhet privatizimi në Shqipëri. Shumë objekte shiten me çmime minimale, në disa raste blihen me anë të kredive që jap banka. Pra shteti blen vetveten e kjo ka sjellë përfitimin e shumve njerëzve të paaftë e të korruptuar. Të gjitha këto shkaqe kanë penguar zhvillimin e prodhimit e të industrisë si bazë e ecurisë ekonomike e me disa përshtatime të rralla askund nuk prodhohet e vendi duhet të mbahet në sajë të të ardhurave që vijnë nga emigracioni e ndihmat e huaja. Z. Smith falenderoi nga ana e tij zotin Godo për bisedën e hapur dhe shprehu konsideratat e tij në lidhje me zgjerimin e konsultimeve politike e bashkëpunimin për zgjidhjen e problemeve politike, ekonomike dhe shoqërore. & 's AV Me 3 te PRS Godo, ne sekretari i Mingomataj, parlamentar përfaqësues levën, deputet i PSD Meske dhe Makjell te Partisë Demokratike Mbasi falenderoi mi së vëmendjen që ku Shqipërisë, z. Godo bëri se situatë politike dhe Shqipëri, PR-ja thek i përgjithshëm i saj, Çerçiz Mingomataji, pritën në selinë qendrore zvendës-ambasadorin e SHBA në Shqipëri, Dagllas Smith, si dhe punonjësin politik të kësaj ambasade, Devid Kostelanki. Fillimisht z. Smith bëri një përshkrim të situatës së sotme për Shqipërinë ku ai ka marrë pjesë si përfaqësues politik i SHBA-së. Më pas shprehu inte-resimin e tij mbi aktivitetin dhe pozicionin politik dhe ekonomik të PRSH-së. Z. Godo u theksoi të pranishmëve se tashmë PRSH përfaqëson një parti me një organizim kompleks, të shtrirë në të gjithë vendin dhe që vjen gjithnjë drejt konsolidimit, me një shtyp të kualifikuar në gender e në disa degë. Me alternativat që ka shtruar për zgjidhje si dhe me ecurinë e saj praktike drejt ekonomisë së tregut, kjo prona dhe preonjës janë bazë të iniciativës së lirë, PRSH e ka afirmuar veten si një parti me të vërtetë të djathtë shqiptare. Si pjesëtare e koalicionit ajo ka bërë dhe vazhdon të bëjë të gjitha përpjekjet e mundshme për forcimin e krahut të djathtë demokratik kundrejt rrezikut social-komunist. Por duke u ballafaquar me realitetin konkret në Shqipëri, PRSH nuk

Njerëzit e shtetit dhe shteti i njerëzve

VISAR ZHITI ...page më të keq se lufta. I gjithë ky arsenal mizor, përveç të tjerash, fsheh një kompleks dobësie të paskajshme. Dhe pikërisht frika që të kall ky shtet e rrëzon atë (natyrisht, së pari shprehim ekonomik). Dhe njerëzit e atij shteti e kanë lehtësi ... Ne në shtetin e korruptuar, për paradoks, njerëzit e tij janë më pak të korruptuar, sepse ata, të zotëruar nga psikozat e urdhrat, kanë mendësinë e përjetësisë që shteti i tyre e brenda kësaj përjetësie shtyp, ashtu tyro, do të realizojë mrekullinë e të gjithëve (kupto: qenrin e mirë që lejohet) e devotshmërinë për të vegjlit si burokraci. Në përmbysjen e diktaturave dalin probleme aq të mëdha e paparashikuara, sa eksperienca duket se të pengon, për duhet intuita, vizioni ... ... për të ardhmen dhe veprimi i guximshëm - i ndjekur nga përgjegjia nëse ka apo jo të drejtë. Njerëzit presin sërish nga shteti, i cili preferon të dobësohet me qëllim që të forcohet individi. Në demokraci shteti çmistifikohet. Detyra e tij s’është më dhuna, por të qenit rregullator e organizues e hapës perspektivash. Shumë të tjerë shtetin e trajtojnë si thyerje dhe copëzim të diktaturës, ku çdo copëz e saj është e aftë të dënojë sa e tërë diktatura dikur. Po shteti godet vetveten. Kjo krijon keqkuptimin e kontradiktën se njerëzit e pazënë akoma me pronën e tyre, punën e tyre, me fatin e tyre, presin e vazhdimisht, hedhin çengalat për t’u kapur tek shteti. Kjo siguri është e pasigurtë. Sa më vonë të shkëputesh nga shteti, aq më i varfër do të jesh. Ndërkohë shteti i ndjenjët rëndë, i palëvizshëm, pandryshueshëm. Përcundrazi. Dhe kjo u jep njerëzve të saj të rinj, burokracisë së saj, një zell ndonjëherë të tmerrshëm. ... për t’u pasuruar sa më shpejt, qoftë dhe në mënyrë të padrejtë. Duke përdorur shtetin, autoritetin e tij, ligjet, ata duan të shkëputen ekonomikisht prej tij sa më parë sepse, gjithsesi, s’besojnë në përjetësinë e tij, por në një segment kohe, nga e cila duhet marrë maksimumi. Gjë që jep mundësirat e një korrupsioni më të madh (edhe vjedhje) sa ç’e lejon mazhi i shtetit antediktatorial. saj, një zell ndonjëherë të tmerrshëm. ... për të mbrojtur ... Prandaj njeriu duhet të shtojë besimin në vete, nëse e pako... përreth. Kjo s’do të thotë të armiqësohet me botën, por të ... ura që duhet ta lidhin me të. Të jetë e jota dhe e ngritur nga ... Ndërsa opozita, e cila ndonjëherë ka fatin e keq të jetë avatazëm e ... (partisë-shtet) diktaturës, e humb kuptimin, sepse përpjekjet e saj të konstruktive, për kapje me kohërat e dhimbë për të rimarrë pushtetin e humbur, mungesa e cilit pas njerëzve, mundësirat e të gjitha, ta ka prishur drejtimin mendor. Ajo është një opozitë që ka një tjetër vizion për drejtimin e vendit, që jenë gabime e me dhimbje ideon, por sulmon pozitën, e lumtur kur punët s’venë aq mbarë, ndihmon në maksimum për ... korrigjie, vetëm e vetëm për të marrë pushtetin, jo se do të zgjidhë çështjet, por të ngrejë privilegjet që të jep maja e piramidës. Një opozitë e tillë bëhet e papë... dhe vetë pozita imunizohet kështu nga kritika e saj duke ... kriliuar kushtet e padëshiruara të një monizmi në pluralitizëm (kupto: pluhur partiash). Një shtet që mbron individin e tij, mbron vetveten. Duke e ndihmuar atë, ka kapërcyer pengesat e sa më pak të ketë pengesa midis shtetit e njeriut, aq më e mirë është gjendja politike e së cilës duhet të jetë ... mundësive utilitare. ...aturat gjithmonë e ... shkatërrojnë shtetin e tyre, e ... një makinë gjigande, të verbër, të shurdhër dhe të pëlq... Dënë megjithatë gjymtyrë e tij, lat, veprojnë me një shpejtësi ... shime vrastare. ... e shtetit në diktaturë, edhe ... janë pjesë fizike e tij, ... ... e shtetit ... ... Në demokraci e diktaturë ...

Nga kronikat

Të shtunën në mbrëmje, e ... çmendura N e kryeqytetit u ngjit në shkallët e mermerta të ish-Muzeut Enver Hoxha dhe mbajti këtë fjalim. - Të nderuar njerëz të kryeqytetit! Siç e keni vënë re po ndodhin disa gjëra tronditëse por aspak të çuditshme. Pushtetarët që merren drejt për drejt me paratë e llogaritë e këtij shteti, po shkojnë drejt dyerve të Fatos Nanos. Duke kujtuar se ekonomia e shtetit është e përkohshme, një pjesë e pushtetarëve e dinë se edhe paratë i kanë të tyre. Në të vërtetë ky vrapim i çmendur drejt qelisë së Fatos Nanos, është i udhëhequr nga shembulli italian. Tek e fundit pushtetarët tanë nuk janë më të mirë se italianët, se s’mund t’i rruhen më shumë se ata tundimit, aq më tepër që kanë qenë dhe shumë të varfër. Ata kanë menduar se tani është duke u luftuar korrupsioni, ku dhe askush s’ka për t’u marrë me të tjerët blu. - Të nderuar njerëz të vërtetë! Siç e shihni, gazetat e majta, të pa varura dhe të partive të moderuara, kanë filluar të mbrojnë kudjuterish pushtetarët që bën nga kal’ për shkak të korrupsionit. Kjo mbrojtje ka ... për të mbrojtur hajdutët bëhet më ... frika se mos po na vjen racha. ... e rëndësishme: A ka në Shqipëri ministra dhe shefa të korruptuar? Siç dihet, ne të çmendurit kemi mendime të çuditshme, dhe ne ditët e ardhshme unë do të paraqes disa fakte që njerëzit e zakonshëm do t’i lenë pa mend. Dua t’ju siguroj se mua (sipas verifikimit) nuk më zë asnje nga nenet e ligjit për shpifje dhe rremi do të jetë i mbarë. E rëndësishme është që të dini se paratë e shumta, pa djersë, mblidhen shumë shpejt, por fatkeqësisht dorëzohen po kaq shpejt. Të korruptuarit në Shqipëri janë pa përvojë dhe organizimi i ndonjë seminari të madh ku të reflektonte të korruptuarit më me të botës, është i domosdoshëm. Fondacione për financimin e këtyre seminareve në Shqipëri ka me bollëk. Burgjet shqiptare, të mësuar për 50 vjet, me grupe armiqësore e sabotazhi, me shumë vështirësi po mësohen me hajdutët me duar e me huaja kollare të kuqe e blu. KRONIKANI

SË SHPEJTI PARLAMENTI DO TË SHQYRTOJË PROJEKTLIGJET E SHOQATËS TË ISHPRONËSUARVE PRONËSI ME DREJTËSI PËR RIKTHIMIN E PRONAVE PRONARËVE TË LIGJSHËM

parlamentarë. Në përfaqësuar përka…? deputet i PSD-së Meseke dhe Majkëll ... të Partisë Demokratike ... Mbasi falenderoi mi... të vëmendjen që ... Shqipërinë, z. Godo ... situatës politike dhe ... Shqipëri. PR-ja, theksoi ... iniciativën e lirë të bazuar ... private të mbrujtur nga shtet... cilin përbën bazën e nevojsh... zhvillimin e suksesshëm ekonom... dhe shoqëror. Ndërkohë kë... ligjshmërie nuk i janë ... favorizuar, njohja e pronës... Shqipërinë paraqitet shumë ... dhe të diskutueshme për ... reformës ekonomike. Kundërshti... një kryesor ka të bëjë me ligjin të shtypit tokën i cili përbën një problem ... njerëzor, duke qenë se nuk ... të miratimi i popullsisë për një ... karakteristike kapitaliste. Ligji ... miratuar nga Parlamenti ka krijuar ... konfuzion të madh në Shqipëri. Ata ... kanë marrë tokën sipas këtij ligji dhe nëpërkohen dhe nuk bëjnë (vijon në faqen 2)