Konferencë globale mbi Ballkanin
Arben POPOCI
Që do thotë: Kosova të ushtrojë të jetë çështje e hapur, ndërsa Kosova mund të ushtrojë të jetë problem në këto mënyra: të çlirohet nga pushteti serb, të pastrohet nga shqiptarët; dhe të dalë në zgjedhjet serbe.
Ideja për të dalë në zgjedhjet serbe ka vetëm një të mirë. Mëson nëse shqiptarët rinë pasivë, pa bërë asnjë veprim politik. Ide të tilla për të filluar flirmin me Serbinë nga e para, do të paraqiten edhe në Kosovë, edhe në Republikën e Shqipërisë. Dhe në mungesë të ideve që meritonin vëmendje, ndërkohë u merremi edhe me të tilla.
Çka mund të fitohet nga kjo “dinakëri” politike? Në Parlamentin serb nuk mund të fitohet asgjë. Shembull kemi myslimanët e Sanxhakut dhe hungarezët e Vojvodinës. Dhe s’duhet harruar që shqiptarët nuk i braktisën institucionet serbe sepse ashtu u shkrep në kokë, por pikërisht kur e panë se është e pamundur që të arrihet apo të ruhet diçka përmes këtyre institucioneve. Pastaj, edhe Rrahman Morina i ndjerë nuk ka bërë asgjë tjetër veçse ka dhënë të njëjtën ide, bile edhe atë shumë kohë më parë, dhe fakti se propozuesit e sotëm nuk marrin rrugë nga kjo ide tregon se... [teksti në skajin e fotografisë i prerë]
Nëse idenë për të dalë në zgjedhjet serbe e jep dikush në Kosovë, edhe mund të kapërdihet disi, por që këtë ide ta shtjellojnë edhe “analistët” nga “komoditeti” i Tiranës kjo kalon çdo kufi. Kosovarët ishin 50 vjet në “bashkëshortësi” me Serbinë dhe kjo bashkëshortësi nuk ishte nga dashuria, por ashtu vendosi nëna (parti). Prandaj prishta e saj nuk mund të bëhet me marrëveshje dhe aq më keq pasur ndonjë mënyrë të bëhet ashtu. Këshillat nga Tirana mbi përparësitë e prezencës në parlamentin serb janë të tepërta. Askush më mirë nga vetë kosovarët nuk e di se ç’mund të fitohet nga Serbia me flirt. Se kosovarët për 50 vjet kanë shfrytëzuar të gjitha mundësitë e kësaj strategjie dhe kanë ekzistuar pikërisht duke e luajtur mirë rolin. Duke “flirtuar”, ata krijuan edhe njëfarë inteligjencie, krijuan bazën materiale, pothuaj prej zeros. Të gjitha nga Tirana janë të tepërta edhe për një arsye. Si të dëshirohen, kosovarët nuk ka nevojë të mësojë askush. Ajo është fare e lehtë. Kosovës i nevojitet përkrahje (së paku morale) me ide si të qëndrohet apo të fitohet. Dozërimi nuk do filozofi e teori politike. Ferri që kalon çdo kosovar sot me siguri... [teksti vazhdon jashtë pjesës së fotografuar]
... kur u kujtohet se çka do të thotë kjo, çka do të thotë t’ia nisësh prej të parës - asaj që është bërë prej ’45-s e këndej. Kosovarëve. Mbjell mendimin te të huajt se vallë ndoshta këta nuk e kanë seriozisht këtë që ia kanë nisur, mos ndoshta ia kanë mbajtur ndonjëherë, nuk mund të pritet me herët se para se të kalojë një vit. Faktorit ndërkombëtar i është nevojitur... [teksti pritet në fund të imazhit]
[Tekst i prerë në skajin e sipërm dhe të majtë] ... përmes këtyre institucioneve. Pastaj, edhe Rrahman Morinai fakti se propozuesit e sotëm nuk marrin rrugë nga Serbia ose nuk i kanë ngratë serbe nuk u jep më shumë kredibilitet nga sa kishte ai në atë kohë. De të tilla nga Tirana janë të tepërta dhe për një arsye. Si të dëshërohen, kosovarët nuk ka nevojë t’i të fitohet. Dorëzimi nuk do filozofi e urti politike. Ferri që kalon çdo kosovar sot, me siguri bën që secilit prej tyre kjo ide t’i shkojë në mend çdo ditë, por do të thotë t’ia nisësh prej të parës - asaj që është bërë prej ’45-s e këndej - marrin fuqi të qëndrojnë. Llamsimi i ideve të tilla i bën një ‘shërbim’ shumë të posaçëm kosovarëve. Mbiel kanë nisur sa për të provuar fatin. Koterenca globale për Ballkanin, edhe nëse do të mbahet të kalojë një vit. Faktorit ndërkombëtar i është nevojitur një vit prej idesë për forca paqësore në ish-Jugosllavi deri në momentin kur helmeta e parë e kaltër ka hyrë atje. Pastaj, këto konferenca gjëjnë e parë që marrin parasysh është gjendja faktike. E drejta vjen e fundit, sepse të gjykohet sipas drejtësisë është vështirë edhe (vijon në faqen 6)
Prishtinë
Foto: Muharrem Mjeku
Lajme
Ndryshon data e festës kombëtare
Shqipëria ndryshoi të martën datën e festës së saj kombëtare, e cila do të festohet tani më 28 nëntor dhe jo më 29 nëntor, si në regjimin komunist. Kjo u vendos nga Parlamenti.
28 Nëntori është njëkohësisht data e shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë në vitin 1912 dhe data e Çlirimit të vendit nga okupuesit gjermanë dhe italianë në vitin 1944, nënvizoi Parlamenti.
Do të bëhet në prill regjistrimi i popullsisë
Maqedonia do të organizojë një regjistrim të popullsisë së saj nën kontrollin ndërkombëtar, 1-15 prillin e ardhshëm, njoftoi të martën qeveria maqedonase në një komunikatë të publikuar në shtyp.
Ky regjistrim, shpenzimet e të cilit (1,5 milion dollarë) do të mbulohen nga organizatat ndërkombëtare, do të lejojë të saktësohet numri i shqiptarëve autoktonë që është afro 50% sipas vlerësimeve të udhëheqësve shqiptarë të Maqedonisë.
Erdhi në vendin tonë prokurorja italiane, Dr. E. Canale
Më 22 nëntor mbërriti në vendin tonë, prokurorja Dr. Evelina Canale, për të hedhur dritë mbi çështjen e korrupsionit të ish-personaliteteve të larta italiane të implikuar në lëvrimin e ndihmave që qeveria italiane i ka akorduar Shqipërisë.
Në çastin e mbërritjes në aeroportin e Rinasit, zonja Canale nuk pranoi t’u përgjigjej pyetjeve të gazetarëve.
Kërkohet kthimi i institucioneve të informimit në Kosovë
Në organizim të Federatës Ndërkombëtare të Gazetarëve (IFJ) dhe ... [teksti vazhdon jashtë pjesës së fotografuar]
Ligji i shtypit - dinjiteti i njeriut
Duke pasur parasysh zhurmën që shkaktoi ardhja e Ligjit të shtypit në Shqipëri, Lidhja e Gazetarëve të Shqipërisë u interesua të dinte cili ishte udha që përshkoi ky ligj për të mbërritur tek ne.
Duke pasur parasysh zhurmën që shkaktoi ardhja e Ligjit të shtypit në Shqipëri, Lidhja e Gazetarëve të Shqipërisë u interesua të dinte cila ishte udha që përshkoi ky ligj për të mbërritur tek ne. Në vazhdim të punës për ndërtimin e strukturave kushtetuese, ligjore dhe shoqërore, kryetari i Gjykatës Kushtetuese të Shqipërisë, z. Huatem Gjata, i kërkoi presidentit të Gjykatës Kushtetuese Gjermane, z. Herock, që ta ndihmonte për hartimin e një ligji për shtypin në Shqipëri. Pas kësaj kërkese pala gjermane afroi të 16 ligjet e landeve të Gjermanisë. U afruan të 16, sepse ata janë tepër të ngjashëm me njëri-tjetrin, me ndonjë ndryshim të papërfillshëm.
Në një konsultë më specifike me një anëtar të Gjykatës Kushtetuese Gjermane, i cili merret vetëm me punët e shtypit, u konkludua që të merrej ligji i shtypit të landit Nordrheim - Westfalen.
Pra ky ligj u kërkua dhe u mor në Gjermani, njëlloj si të merrej në Francë, Itali apo Angli.
E bëra këtë parantezë për të dalë tek një problem i rëndësishëm. Të parët zëra që u dëgjuan në çastet e publikimit të këtij ligji ishin: “Pse ky ligj u mor në Gjermani dhe pse pikërisht në Landin Westfalen?”
E vërteta është se nëse ky ligj do të merrej në Itali apo në Francë, do të ishin bërë të njëjtat pyetje. “Pse në Itali? Pse në Francë?” etj.
Pas zhurmës së parë filluan reagimet e shumta në shtyp. Natyrshëm, këto reagime ishin më të shumta në shtypin e majtë dhe në atë opozitar në përgjithësi. Duhet theksuar se për ligjin për shtypin, edhe në raport me ligjet e tjera në Shqipëri, ngjalli reagime të shumta. Edhe kjo e natyrshme, sepse ligji merrej pikërisht me ata që e krijojnë këtë shtyp. Por ajo çka ishte e panatyrshme në këto reagime ishte fakti se pak kush nga gazetat dhe gazetarët u mor drejtëpërdrejt me ligjin, me nenet që afronte ai. Sulmi ishte në një plan tjetër të përgjithshëm. Lutohej në përgjithësi për idenë që mos kishtë ligj për shtypin, edhe nëse ligj për shtypin, edhe nëse shumta. Sillej si shembull Amerika. Të tjera zëra mbronin në mënyra të ndryshme e banale idenë për të mos pasur ligj. U përdorën forma nga më
Kërkohet kthimi i institucioneve të informimit në Kosovë
Në organizim të Federatës Ndërkombëtare të Gazetarëve (IFJ) dhe Federatës Ndërkombëtare të Botuesve të Gazetave (FIEJ), më 18-19 nëntor në Lublanë u mbajt tryeza e dytë e rrumbullakët për mjetet e pavarura të informimit në Ballkan, me titullin “Mjetet e pavarura të informimit, çelës për paqe”, në të cilën merrnin pjesë përfaqësues të 22 vendeve.
Në organizim të Federatës Ndërkombëtare të Gazetarëve (IFJ) dhe Federatës Ndërkombëtare të Botuesve të Gazetave (FIEJ), më 18-19 nëntor në Lublanë u mbajt tryeza e dytë e rrumbullakët për mjetet e pavarura të informimit në Ballkan, me titullin “Mjetet e pavarura të informimit, çelës për paqe”, në të cilën merrnin pjesë përfaqësues të 22 vendeve, duke përfshirë edhe Kosovën. Ditën e parë të takimit në Lublanë u fol edhe për gjendjen e mjeteve të informimit në Shqipëri. Pjesëmarrësit nga Shoqata e Gazetarëve “Profesionisti” akuzuan RTV Shqiptar si “institucion që ka monopol në Shqipëri”, duke qenë, siç thanë ata, nën kontrollin ekskluziv të një partie, të Partisë Demokratike të Shqipërisë në pushtet. Do thënë se pjesëmarrësit nga Shqipëria nuk thanë asnjë fjalë për gjendjen dramatike në fushën e informimit shqip në Kosovë.
Në fund të takimit të Lublanës, u miratua një rezolutë e veçantë për Kosovën, në të cilën kërkohet kthimi i RTVSH te Prishtinë dhe gazetës “Rilindja”. Takimi miratoi edhe një rezolutë të përgjithshme, në një nga pikat e së cilës thuhet se tubimi i gazetarëve të pavarur të mjeteve të informimit “PAAJTOHET që misione të IFJ / FIEJ-it të dërgohen në Kosovë, Mal të Zi, Vojvodinë, Beograd dhe Maqedoni.
Redaktori
Ditët e para të Pavarësisë shqiptare
Nëpërmjet dokumenteve
Shpallja e Pavarësisë dhe krijimi i shtetit shqiptar qe një kthesë historike me peshë të pasojave të jashtëzakonshme, nga ato që rrallë në historinë kombëtare. Çdo gjë e mirë që kishte krijuar në fushën politike historia shqiptare pas 1912, ka të bëjë drejtpërdrejt me këtë ngjarje.
Paraqitja e saj si fakt historik, përforcimi dhe më pas bashkëkohësimi, aq më tepër që në 1912-s dhe kthesa e madhe e dhjetorit 1990, ka një lidhje të lindur të saj. Në rrethana të 16 parashtrimeve disa [tekst i paqartë] ...
Strategjike dhe teknike; një kategori e mirë militantësh elitë, që dinin ta organizonin masën dhe të qëndronin në ndërgjegjen e saj kërkesat e lëvizjes; shpesh nevojiten dhe disa rrethana ndërkombëtare favorizuese. Tërë këto kushte u plotësuan në Nëntor 1912.
Kryengritja shqiptare e 1912-s (së cilës i paraprinë ato të 1910-1911), qe e përgjithshme dhe përfshiu praktikisht tërë Shqipërinë, duke pasur vatër kryesore Kosovën e K. Veriore. Përfundoi në gusht 1912 me disa garanci të pjesëmarrësve nga qeveria otomane. Kryengritja dëshmoi qartë për dobësinë e madhe ushtarake të Perandorisë Osmane, e cila e la të ushtrakoa [?] e kolës [?] politike nga kjo krizë mesme e nga njëra anë ashtu në gjendje. Mali i Zi dhe Bullgaria, që kërkuan në aleancë antiotomane me aleanca kishte edhe një tjetër arsye, pavarësisht shumë vendës që kërkonin të gjithë në vitin 1910-1912 të gjenin një rrugë ... [pjesa e paqartë]
Por aleanca kishte edhe një tjetër qëndrim, përpjekja këto vendë të veronin 16 kryengritje? e të ... [tekst i paqartë]. Ajo përpjekje ishte shumë e ...
... që në këto raste, ajo nuk ishte parësore. Aleanca e kryengritjes shqiptare kishte një gjë: Kryengritja e dobësoi pushtetin e [paqartë] dhe e shkatërroi një ...
“... Ekzistenca jonë kombëtare do të mbetet e përjetshme derisa të rrotullohet bota.”
Ismail Qemali
Por aleanca kishte një detyrë, ... Në Shqipëri u bënë veprime energjike por ndoshta ende jo aq të koordinuara; kurse jashtë! Qemali dhe miku i tij Luigj Gurakuqi morën përsipër organizimin mbarëkombëtar, duke përfshirë edhe diasporën. Ata kuptuan se duhej siguruar dhe mbështetja e kancelarëve evropianë, diplomacia e një ndërthurje, në mënyrë që ish-in shqiptarë e italianë që ishin në [tekst i paqartë].
... gazetarëve të ishte ky komitet prej disa shqiptarët për të mbrojtur të drejtat e veta. Më këtë të vërtetë të njohur, ...
Në Shqipëri u organizua një komision përgatitor për thirrjen e një Kuvendi Kombëtar që do të kishte autoritetin e duhur për të sanksionuar shpalljen e Pavarësisë. Kurse një komision tjetër, ku bënin pjesë të Qemalit dhe L. Gurakuqi, që gëzonin konsullatat e nevojshme ... [tekst i paqartë].
(vijon në faqen 6)
Nga kronikat
Ditën e hënë në mëngjes e çmendura N e kryeqytetit u ngjit në shkallët e Pallatit të Kongreseve dhe me një ton solemn mbajti këtë fjalim.
- Më në fund po afron edhe koha e lavdishme e grave. Gratë e mençura të burrave politikantë po shkruajnë letra të mëdha, letra mallëngjyese femërore, që po prekin edhe vetë zemrën e Zotit. Edhe unë do të shkruaj një letër të madhe, jo për burrin politikant, por për fatin që s’kam burrë. Pse të mos kishja edhe unë një burrë politikant? Ç’kamë më shumë se unë grate e tjera, politikaneve që shkruajnë letra të bukura me gjuhë të rreth, ngjajna si majullima macash. O Zot që s’kam një burrë politikant. Le të kisha tundë një burrë politikant, një burrë kurvë, vetëm të ishte politikant. Letrat e mia do t’i lexonte gjithë botë e madhe.
Të dashur njerëz që kaloni në udhë! A dini ku është çuar Shqipëria? Askush nuk e di përveç meje dhe Mëkov Molotov Zeqos. Tirana është cilësuar në orën 23.30 të datës 28 nëntor. Me orën e serbit i bie në orën 24.30 të datës 29 nëntor. Molotov Zequa atë natë ka qenë komisari i divizionit të parë, ka qenë dhe poet i divizionit. Edhe Dritëro Agolli ka qenë në mal atë ditë. Nuk është e vërtetë që Dritëro Agolli ka rrjedhur. I tillë është vetëm kur i del pija.
Ç’është kjo histori që duhet të rishkruhet. Atë e kanë shkruar një herë e mirë timtarët.
Dritëro Agolli po shkruan një poemë të re me titullin “Verë Nënë Shqipën”. Këtë radhë në çdo kilometër ka vendosur tre peza gjaku, për Shqipërinë do të ketë pas kësaj 84 mijë dëshmorë ndërsa gjermanë të vrarë 210 mijë.
Molkom Zeqo ka vërtetuar se Diliqinja e Servantesit është nga Ulqini i Shkodrës. Rroftë 29 nëntori! Rroftë Partia! Lavdi Marksizëm-Leninizmit!
KRONIKANI
Prishtinë
Në këtë numër:
Opinione për projektiligjin mbi kthimin e pronës në tokat bujqësore të paraqitur nga PR. F. 2
Në numrin e ardhshëm:
‘Projektligji mbi kthimin e Pronës në tokat bujqësore meriton mbështetje në parim
nga Prof. Ismet ELEZI