02/12/1993
Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Republika

2 dhjetor 1993

Të kërkohet një zgjidhje e drejtë dhe humane

Të respektohet prona. Nuk ka pronarë të rinj e të vjetër. Ka vetëm pronarë. Nuk ka ligj për shpronësime a pabcakim, ka vetëm ligje që garantojnë drejtësinë e funksionimin harmonik në një shoqëri. Ligji ramzani i ndarjes së tokës mban në vete fjalën e përçarjes së shoqërisë shqiptare, bërthamën e hidehur të luftës së klasave, e cila u kushtoi popullit tonë aq shumë dhe ka rrezik të shpërthejë nesër me egër. Mendimi se ka pak tokë, se është shtuar popullsia nuk është mendim ekonomik. Shkoni mu në zemër të Myzeqesë, atje ku duhet të jetojnë mi e madhi i popullsisë, dhe do të shihni në Këmishtaj janë ndarë 4 dynymë për frymë (dhe jo dy, siç kërkon ligji), në fshatrat afër nga 5, në të tjerë nga 3. Fjani në Zvernecën tim, zotërinj deputetë, dhe do të gjeni që në familje që kanë vetëm 50 rrënjë ullinj, ose shumë më pak, sot "vëllezëria" ka përvetësuar mbi 300 rrënjë. Mendimet se ka pak tokë, se është shtuar popullsia, janë jokonomike, sepse zhvillimet dhe potencialet e ekonomisë së tregut në fshat nuk varen vetëm nga sasia e tokës. Ato varen vetëm nga regjimi shëndoshë i bujqësisë, nga futja e teknikës moderne dhe, mbi të gjitha, nga lidhjet e ngushta me tregun dhe sistemin e përparuar bankar. Qysh sot fshatari me po e ndjen se toka nuk është gjithçka. Shkoni në tregun fshatar, bisedoni, dhe do të degjoni, që bujqit kërkojnë udhë automobilistike, makina transporti, mundësira vaditjeje, ndërtim të reja zhvillime industriale e komerciale për fshatin. Bisedoni me vetë fshatarët dhe do të kuptoni se ata nuk duan me armëqësira, nuk duan t'u jenë bërë "terra derë kombë" për pjesën e tokës, feren që në botën shqiptare janë tepër të hidhura, sepse përfundojnë me vrasje, siç po përfundojnë çdo ditë. Vetë fshatarët tani do t'u thonë se nuk është e drejtë që bashkëfshatarët e tyre, ish-pronarë, të përndjekur politikë, të thirrurit kalkatë te burgosurit e të internuarit, nuk është e drejtë të jenë të ndaluar të kthehen në fshatin e vet, ku u rritën dhe dëshirojnë të rrojnë. Këtu nuk vlen shtirur i kirurgut Ketu shteti demokratik e ka për detyrë të sigurojë kalimin me dhimbje me të vërtetë sa më të pakta. Sepse, thuhet që populli shqiptar ka shumë dhimbje, dhe ashtu është, por përserish "nocioni - populli" është abstrakt, fjala e përgjithshme, ndërsa dhimbja, zotërinj, dhimbja është personale. A nuk thotë populli: "mjere ata që e keqën e të tjerëve e bën të zemrën, përherë: 'mjere neve që na zuri'. Nuk u duhet shkatuar më dhimbje njerëzve, nuk duhet kaluar me përmbi dhimbjet e tyre, duke ngushëlluar vetëm mendimin 'ta ndajmë tokën shpejt që nesër ta shesim'. Kush është ai shqiptar që blen tokën në grindje, të blejë prej njëtokë e tjetër? Të huajt? Bukur fort për ndjenjën shqiptare! Po nuk po e shihni të huajt mezi ç'po presin të hapen dyert tona! Po, ta zemën se ndonjë edhe do të blejë ndonjë copë. Ai do të gjendet përherë në një kërcënim e përmbajtje të hakmarrjes shqiptare për tokën e grabitur. Dhe fejen i sigurtë që do të largohët, para se të jetë vendosur. Dhe jo vetëm ai. Apo, ndoshta enderron që nesër të mbijë Shqipërinë - Zvicer? Zotërinj, pa humbur aspk dashurinë dhe respektin për vendin tim, por për botën ne jemi akoma "gjindje e egër". Dhe jo pa të drejtë. Mund të duket koncept kanunor, i prapambetur, por pikërisht vetë çështja e zgjidhjes së pronës mbi tokë, nxori qysh në fillim nevojën e strukturës fshatare, me mirkuptim dhe me urtësi. Ligji për tokën duhet të përmirësohet në ndihmë e tyre. (vijon në faqen 2)

Ku po të çon kjo makinë?

350 të vdekur për 9 muajt e parë të vitit Ashtë vërtet e rrezikshme të udhëtosh sot me makinë? Shtimi i vazhdueshëm automjeteve, nga njëria anë, dhe cilësia e keqe e rrugëve tona, nga ana tjetër, të bëjnë drejtimit të mendosh se po... Sipas të dhënave që disponon INSIG-u, gjatë periudhës janar-shkator 1993, janë regjistruar rreth 3 mijë raste aksidentesh, duke shtuar këtu edhe 20 / 30% të këtyre rasteve që nuk paraqiten fare pranë INSIG-ut. Dhe sipas informacionit që INSIG-u ka nga Inspektoriati Rrugor, po gjatë periudhës janar - shtator 1993 janë regjistruar 350 vdekje si pasojë e aksidenteve rrugore. Një shifër tepër e lartë, po të kemi parasysh se vetëm gjatë viteve 1990 - 1991 ka pasur 640 të vdekur nga aksidentet rrugore. Gji. Pilika

Foto: Muharem [?]

Lajme

Nesër do të gjykohen dhjetë ish-udhëheqës komunistë shqiptarë Dhjetë ish-udhëheqës të lartë komunistë shqiptarë, anëtarë të Byrosë Politike, përfshirë ish-diktatorin Foto Çami, do të gjykohen nesër në Tiranë për "shkelje të barazisë midis qytetarëve" (se i kanë dhënë vete privilegje të ndryshme një tjetri në tre të përbashme dhe mund të dënohen me një vit burg, bëri të ditur Radio Tirana. Është hera e parë që ish-udhëheqës komunistë do të gjykohen në Shqipëri në bazë të një neni të Kodit Penal Të akuzuarit janë Foto Çami, Besnik Bekteshi, Haredin Çeliku, Lenka Çuko, Llambi Gegj, Muho Asllani, Pali Miska, Fiqiri Muho, Grijako Mihale dhe Vah? (?), Kërava Proçesi i tyre, i hapur në korrik 1991 për "vjedhje dhe shpërdorim fondesh", është pezulluar për shtesa në hetim. Ish-anëtarë të tjerë të Byrosë Politike, përfshirë ish-presidentin dhe kryetarin e Partisë Komuniste Ramiz Alia, ish-kryeministrin Adil Çarçani, ish-ministrat Brendshëm Hekuran Isai dhe Simon Stefani, si dhe Manush Myftiu, presin gjyqet për të kaluar në gjykim për shkelje të rënda të hetimit të hapur kundër tyre. Kundër pranimit të Maqedonisë Kështu duhet vepruar përpjekur Maqedonia nuk i bën ndryshimet e nevojshme kushtetuese dhe nuk vendos barazi të plotë nacionale Partia Demokratike Popullore mar seali në Tetovë, si Parti parlamentare në ish-Republikën Jugosllave të Maqedonisë, theksoi në letrën e kësaj partie, dërguar partisë KSBË-së në Romë, që në fillim e ka konstatuar njohjen ndërkombëtare dhe pranimin e saj në OKB, duke e kushtëzuar që atë të jetë me eliminimin e diskriminimit nacional në këtë republikë shumëkombëtare. Në këtë kontekst, nënvizohet pastaj. Greqia akuzon vendet e KE Greqia akuzoi përsëri të dielën partnerët e saj të Komunitetit Evropian se kompromotojnë fuqinë për të vendosur së bashku në shpërndarjen diplomatikë me ish-Republikën jugosllave të Maqedonisë. Zëvendësministri i Jashtëm, Theodor Pangalos, u tha gazetarëve se "Nuk është në faktë të Komunitetit Evropian që të bëjë marrëveshje, që lidhen me këtë vend". "Drita e hënës" (Nata diktature komuniste gjashtëse, vepra e Kadaresë është një nga më të vlerësant e shkrimtë XX. Botimi në frëngjisht i vëllimit të parë të veprave të plota të Kadaresë është një ngjarje e shënuar. Krijimet mundësia që të ripëne në mënyrë të plotë shkrime të gjymtuara nga censura dhe të kapet një letërsi, e cila kapërshin menjëherë të historisë njerëzore. Dy tregime të shkurtëra te po atobatura shqoqërojnë daljen e kësaj përmbledhjeje romanesk që është për trimënçit, si shkrimet e Aristofanit për përkthim e Platonit. Në "Drita e hënës" (Nata e hënës), një e ne penunëse fshaq me mosperfillje para organeve të Partisë, Zonjën e papërlyer. Kurse "Mumi i madh" tregon se sa mbijetën terrorri i gjithë lojeve të Enver Hoxhës që e kane krijuar atë në kohë. Kjo është një vepër e plotfuqishme e ardhur nga erdër si myll komentin e saj revisita franceze. Kujtojmë se ky publikim i veprave të Ismail Kadaresë, bëhet nga Shtëpia Botuese "Fajard". Përkthimi i tyre në frëngjisht i mban firmën, tashmë të njohur të Jusuf Vrionit. Treni me pesticide në Shqipëri kërcënon të shkaktojë një fatkeqësi ekologjike Gjermania ka çuar 1.4 mijë [?] tonë pesticide më shumë që do të përdoret për marrjen e masave të sigurimit rreth një treni gjerman transporti në Shqipëri, që kërcënon të shkaktojë një fatkeqësi ekologjike. Fuqitë me rreth 217 tonë pesticide, që ndodhen në këtë tren, i cili është parkuar prej disa kohësh në një linjë hekurudhore pranë Liqenit të Shkodrës, kanë filluar të rrjedhin. Përmbajtja e tyre toksike ka për të rrjedhë nga 17 vagonat që përbëjnë trenin dhe kërcënojnë ta ndotin 20 hektarë tokë bujqësore, të formohet një re gazër, nëse do të kërcënonte dr?në [?] në Shqipërinë dhe, në një rast, të shkatërronte njerëz, pjesë të një zone të madhe të Italisë, që je si përreth Adriatikut. Reda dhe Ndjenjë e? në përballje me shtetin maqedonas Këte herë e çmendura N nuk ishte e çmendur. Mbase per taktiken se? Takimin Teatror të Trupave Shqiptare u une re jo pak, por disa pjesë dramatike me të çmendur? Pa logjikar këtu dramat me fantazma, hije, të panjohur, të cilët e bindën përfundimisht ish të çmenduren se sa pjesa kësaj kushte për ndje të jetonte veten normale midis idiotit të Dostoevskit. Fantazma ve te gjalla te Kamsye dhe no ngjashmeve te tyre. "Quidem se si njerezit" nuk besojme se Enver Petrovski ishte me të vërtetë idiot, tha ajo në diskutimin e rimbullakët. Vetëm për një rast ajo ishte gati në momentin që të ishte për një festivalin e Teatrorë shqiptare nuk ishte as? drama shqipëtare, por u ngushëllua me fatin se Festival shqiptare në kryeqytetin shqiptar dhe ashtu u? festën e artit shqip! A? me shumë se diqë të takimi i ardhshëm do të zhvillohet në ekolon [?] Konkunin i dramës shqiptare "Mase nuk do të kthehet në festivalin?" Ishte me ... Tashmë ai nuk ka pasur dhe s'po? qenë? korçarist në vlerësimin e shfaqjeve, joli Vargush Furn? nuk ishte më koçar madje as aktor nuk ishte më. Ai është zëvendësministër i pranisë mos a merrrej? te keq ato që thotë. Dikur më ndante shteli. Dikur më ? një? nga krijuesit më të ndjerë. Tashmë ishte një vjetër artistë? Ministrat nuk ishin vetë artistë. Tashmë ishte një jetë gri. Ja përmbledh, fare rasistësh e përputhur me? regjisor? Vangush [?] (joqartë) më atë ish? (…). Kronika Këto shkrime në kolonën "Nga kronikat" dhe pjesa e faqes përmban tekst të dëmtuar e të palexueshëm.

Do të ndihmojë gazetaret në informimin kundër infeksionit

Seminar Kombëtar kundër SIDA-s Ministria e Shëndetësisë, në vijim të programit kombëtar të bashkëpunimit për parandalimin dhe luftën kundër SIDA-s në Shqipëri, më datë 8-9 dhjetor 1993, organizon Seminarin Kombëtar me masmediat. Për këtë Seminar Organizata Botërore e Shëndetësisë ka mobilizuar specialistë të njohur nga Anglia dhe Franca. Qëllimi i seminarit është të ndihmojë gazetaret tane për të zhvilluar më tej aftësitë e tyre profesionale për informimin dhe komunikimin kaq të domosdoshëm të publikut të gjerë dhe audiencave të veçanta të tij (sipas përcaktuesit lidhur me infeksionin VIH/SIDA, praninë e tij tashmë mjaft rrezikuese për popullin tonë, si sodemos për moshat e reja dhe për të ndikuar sa më fuqishëm në parandalimin e përhapjes masive te infeksionit në ne. Seminari do të zhvillohet në sallën e Ministrisë së Shëndetësisë, duke filluar në orën 08.00. Shoqata "Pronësi me Drejtësi" i drejtohet edhe një herë Gjykatës Kushtetuese Lexo në faqen 2

Ngarkesa të panevojshme në atmosferën demokratike shqiptare

Mbas asaj mbyllyje të gjatë dhe obskurantizmi politik e shoqëror tipik që mbizotëroi për afro gjysmë shekulli, nuk është e lehtë nga e njëjta kohë të ndërtohet një demokraci të mirëfilltë në Shqipërinë. Kjo për arsye për faktin që edhe në të bëjmë vetë shqiptarët dhe më tepër personalitet njerëzor që kanë marrë nga ai sistem që mbizotëronte gjer në një gjysmë shekulli dhe veçanërisht me mungesën e një tradite nga ai sistem. Aktualisht në Shqipëri jetojmë edhe 3 milionë shqiptarë (pas regjimit shtypës komunist), me një emigrim të jashtëzakonshëm nëpër Itali, Greqi e vende të tjera të fuqishme kapitalisteve (65-75% e popullsisë shqiptare). Prandaj preokupimi për përqëndrimin e veprimtarive politike sociale, i mbetet qytetarëve dhe veçanërisht kryeqytetit. Kjo veprimtari e etshme, shpërbret me 30 parti politike dhe afro 80 e ca shoqata kombëtare a lokale dhe pasqyrohet në një masë të madhe qysh në ngjeshuri prej 12 gazetash kombëtare e mbi 80 lokale. Ky arsenal politik administrativ pra nga 1 milion banorë dhe shkë të zbresin nga 5 milion, kemi 1 mijë e? deputetë, monarkistë, anëtarë? figuara? figurave e të madhme, parti, shoqata, etc., veshëtshohet edhe nga grupimi i forcave politike, të gjitha e të majtë, nga parti? që më tanë dukën të majtë, në grupime, parti? Partitë e grupuara? Të? 10 partitë e posaçme. Nuk është e? ... Në fushën e ... (tekst i imët në kolona, pjesërisht i palexueshëm) ALFRED STEFA

Nga kronikat

Këte herë e çmendura N nuk ishte e çmendur. Mbase per taktiken se? Takimin Teatror të Trupave Shqiptare u une re jo pak, por disa pjesë dramatike me të çmendur? Pa logjikar këtu dramat me fantazma, hije, të panjohur, të cilët e bindën përfundimisht ish të çmenduren se sa pjesa kësaj kushte për ndje të jetonte veten normale midis idiotit të Dostoevskit. Fantazma ve te gjalla te Kamsye dhe no ngjashmeve te tyre. "Quidem se si njerezit" nuk besojme se Enver Petrovski ishte me të vërtetë idiot, tha ajo në diskutimin e rimbullakët. Vetëm për një rast ajo ishte gati në momentin që të ishte për një festivalin e Teatrorë shqiptare nuk ishte as? drama shqipëtare, por u ngushëllua me fatin se Festival shqiptare në kryeqytetin shqiptar dhe ashtu u? festën e artit shqip! A? me shumë se diqë të takimi i ardhshëm do të zhvillohet në ekolon [?] Konkunin i dramës shqiptare "Mase nuk do të kthehet në festivalin?" Ishte me ... Tashmë ai nuk ka pasur dhe s'po? qenë? korçarist në vlerësimin e shfaqjeve, joli Vargush Furn? nuk ishte më koçar madje as aktor nuk ishte më. Ai është zëvendësministër i pranisë mos a merrrej? te keq ato që thotë. Dikur më ndante shteli. Dikur më ? një? nga krijuesit më të ndjerë. Tashmë ishte një vjetër artistë? Ministrat nuk ishin vetë artistë. Tashmë ishte një jetë gri. Ja përmbledh, fare rasistësh e përputhur me? regjisor? Vangush [?] (joqartë) më atë ish? (…).