Të denosh fajin, nuk është faj VISAR ZHITI Përmbysët paqësisht një sistem, njerëzit janë pothuajse po ata dhe shoqëria pothuajse e është me ajo. Po kështu edhe faji. Njeriu bëhet gjithnjë e më pak i fajshëm kur fillon e pranon fajin e vet. Pikërisht për këtë dhe bota, të rrëfyerit e mëkateve, nga një akt të thjeshtë çunjemi para një ikone apo altari, e ka shndërruar në institucion të shpirtit. Përgjegjësia që mban përsipër shoqëria sot për t’u (vetë)quajtur të gjithë bashkëfajtorë, ka brenda ndjenjën e fajit. Kjo është për të admiruar natyrisht, por të tejkalurit e saj, keqpërdorimi, të çon në një tjetër faj. Se, ndërsa privilegjet s’u ndanë barabar te të gjithë, s’ka pse të ndahet faji. Në e besojmë Franc Kafkën kur shpjegon që shoqëria totalitare është si ajo taverna tavanulët ku janë të detyruar të jenë të kërrusur jo vetëm klientët, por dhe pronarët e saj. Nën diktaturë të gjithë ishin të kërrusur. Të ankuarit do të qenë besoj dhe ata që përbënin fanunën e nomenklaturës së kuqe. Makina e persekucionit punonte përsosmërish. Lëndën e parë, viktimat e veta, ajo i zgjidhte jo vetëm poshtë tek të përmbysurit e të shtypurit, nëpër ata “me biografi të keqe”, por edhe lart, nëpër gjysmëperënditë mediokër, fshinë me Zeusin në bllokun që ishte parasje e stomakut dhe ferri i mendjes. Në njëfarë mënyre, duke qenë i persekutuar nën diktaturë, ndjeheshe më pak i persekutuar. Dua t’u them se tu vënë prangat e shtetit, ti menjëherë çliroheshe prej tij, divorcoheshe për jetë, ishte i flakur në anën ku jetonte opozenca fatkeqe e rizikuar. Prandaj dhe partia shtet merrte masa që edhe burgu të ishte një organizim si dhe jashtë tij, pra të mund të riarrestoheshe për fajë politike pa mbaruar dënimin e mëparshëm. Por kur zotat e socializmit të kishin paracaktuar të ishe në barrikadën e tyre, ndjeheshe më i siguruar, si monumentet e tij, gjithsesi i jetësuar, pa vdekje, një militant i hekurt (me shumë se sa ADN kishe në gene PPSH) dhe nuk guxoje të rebeloheshe sadopak. Kështu tek ti fillonte humbja e drejtëpeshimit, dyfytyrësia, palumturia në kohën kur urdhëroheshe të ishe i lumtur. Aktet e kësaj drame dukej sikur s’do të kishin fund. Ndërsa të zellshmit, ata më mburrëshin me paditurinë e tyre, që hidheshin në sulm për të rrënuar atëherë edhe bukën e bujqve për të ndërtuar socializmin, e kanë tej të zorshme të arrijnë të kuptojnë se ai sistem që ka në thelb mbylljen e klasave, është kriminal; si tille i parealizueshëm, pra antibjologjik-sipas Georg Santanës. [teksti vazhdon jashtë kornizës] antibiologjik-sipas Georg Santanës. Shoqëria shkoi drejt progresit/ngadalë por e sigurtë, pa sforcime, duke krijuar gjithnjë e më tepër rrethana të tilla ku njeriu të ketë mundësi të shpalosë më mirë e vet dhe të këqen që ka brenda vetes ta neutralizojë sa më tepër, ta vërë në gjumë sa më gjatë, mundësisht përjetësisht. Sepse shtetet totalitare, diktatorët, s’bëjnë gjë tjetër, veçse krijojnë rrethana që të aktivizohet e keqja, ata e zgjojnë atë-instinktet e shkatërrimit, genocidin, ndarjen - e krimi i bardhë shndërrohet në sistem. Natyrisht janë të dënueshme prekursorimet e së keqes. Popujt e çliruar fillimisht nga diktatura fizike (më pas nga diktatura mentale) presin nga demokracia, që ajo të bëjë dënimin e diktaturës. Vonësa për të dënuar diktatorin, aron zhgënjimin. Nëse do të hidheshin në gjygj bëmat tragjiko-absurde të E. Hoxhës, dënimi i tyre do t’i bënte me bindëse arrestimet e mevonsme të pinjollëve dhe të dishepujve të tij e të korrupsionit. Zvlagritja e statusit së diktatorit, nuk justifikon zvarritjen e dënimit të vetë diktaturës në gjyq. Kjo s’është e lehtë. Sepse, të

Milan Kuçan: Në fund të vizitës së tij në vendin tonë, presidenti i Sllovenisë, Milan Kuçan, së bashku me Presidentin Berisha, mbajtën një konferencë shtypi. Pyetjes së një gazetari se çfarë do të ishte qëndrimi i Sllovenisë në rast agresioni eventual në Kosovë, Kuçan iu përgjigj: – Qëndrimi ynë ndaj agresionit në Kosovë do të ishte identik me qëndrimin tonë ndaj agresionit në Bosnjën sovrane. Megjithatë ne nuk besoj se Serbia do të bëjë këtë guxim që ta ndërmarrë diçka të tillë… Sllovenia, edhe pse zyrtarisht nuk e ka pranuar Republikën e Kosovës, duke u bazuar në këtë deklaratë, faktikisht ekzistimin e saj e sheh si një realitet.

Në numrat e fundit të gazetave “Aleanca” dhe “Koha Jonë”, jepet njoftimi se tre gazetarë shqiptarë ftohen nga ministria e Jashtme gjermane ku, sipas tyre, ata do të bëjnë takime në Parlamentin Gjerman, me parti politike dhe përfaqësues të shtypit. Meqenëse në lajmrimin e këtyre gazetave bëhej fjalë për takime të niveleve kaq të larta, Lidhja e Gazetarëve të Shqipërisë u interesua pranë Ambasadës Gjermane për të ditur diçka më shumë dhe mori këtë informacion. Në të vërtetë nuk bëhet fjalë për asnjëfarë takimi zyrtar, por thjesht për një vizitë informativo-mësimore, praktikë kjo tepër e njohur për t’i njohur kategoritë e ndryshme të qytetarëve shqiptarë me realitetin e Gjermanisë dhe funksionimin e institucioneve. Kur është fjala për takime dhe bisedime zyrtare, shteti gjerman kontakton me institucionet e shtetit shqiptar. Lidhja e Gazetarëve të Shqipërisë shfrytëzon rastin të falenderojë Ambasadën Gjermane, për vullnetin e mirë që tregoi për t’i njohur qytetarët shqiptarë me realitetin evropian, duke zgjedhur në këtë raste njerëzit që kanë më shumë nevojë për të njohur këtë realitet. Kryesia e lidhjes së Gazetarëve të Shqipërisë Kryetari: Ylli Rakipi

Presidenti amerikan pret ambasadorin e ri shqiptar Me rastin e paraqitjes së letrave kredenciale të ambasadorit të ri shqiptar Lublin Hasan Dilja, presidentit amerikan Bill Klinton, ky i fundit deklaroi se SHBA do të vazhdojnë ta mbështesin procesin e reformave në Shqipëri. Ne, u shpreh Presidenti Klinton, admirojmë shumë përpjekjet e guximshme të Presidentit Berisha për të zhvilluar reformën e shumanshme politike dhe ekonomike me hapa sa më të shpejta që të jetë e mundur dhe e nxisim Qeverinë tuaj që t’i vazhdojë këto përpjekje me po atë galëri që ka demonstruar deri tani. Mund t’ju siguroj se SHBA do të vazhdojnë ta mbështesin këtë proces kyç të reformës.

Drejtësia shqiptare nuk vonoi edhe për 10 funksionarët e ish-regjimit komunist. 10 emra të njohur - Qirjako Mihali, Pali Miska, Besnik Bekteshi, Vangjel Çërrava, Prokop Murra, Llambi Geprifti, Muho Asllani, Hajredin Çeliku, Foto Çami dhe Lenka Çuko - të gjithë ish-anëtarë të Byrosë Politike të KQ të PPSH dhe funksionarë të lartë të shtetit monist, dolën para trupit gjykues të akuzuar për krimin e shkeljes së barazisë së shtetasve nëpërmjet krijimit të privilegjeve të kryera në bashkëpunim. Që prej vitit 1952, kur me vendim të Këshillit të Ministrave në Shqipëri u krijua Drejtoria e Pritjes me varësi të drejtpërdrejtë nga vetë Këshilli i Ministrave, shkelja e barazisë së shtetasve dhe krijimi i privilegjeve u bë fytyra e vërtetë e udhëheqjes komuniste shqiptare. Kjo është pritje institucionalizoi 131 vila dhe shtëpi pushimi në dispozicion të udhëheqësve komunistë me një suite prej 640 personash që kujdeseshin për ta. Linja të shumta të prodhimeve të ndryshme ushqimore dhe dyqane personale ishin të destinuara vetëm për udhëheqjen. Ndërsa shpenzimet e shumta, blerjet e sendeve të luksit jashtë shtetit me valute në dore, u bënë një praktikë për ta. Me pranjshm të P. Miskës, H. Çelikut dhe V. Çerravës, të pandëhuri e tyre kanë tërhequr nga thesari i shtetit per veshjen e dhëmbëve dhe për bare asnjë pagesë per to. Sipas aktakuzës të deklaruar nga prokurori i seancës, të gjithë të pandehurit kane shpërdoruar se bashku 15 milione dollare nga paratë e popullit. “Është ironi e fatit që ndodhem sot në Burgun e Tiranës në vend që të gëzoj pensionin për 43 vjetët e punës që kam bërë - u shpreh para trupit gjykues i pandehuri Pali Miska. Një deklaratë e tillë dëshmon edhe një herë se udhëheqësit komunistë i kanë besuar vetëm fatit të paracaktuar prej tyre, vetëm vetem privilegjeve, vetëm pushtetit të tyre, pa dyshuar fare në ato që bënin, pa u shkuar kurrë ndërmend në mend se mund të bënin krime në punën e tyre. I pandehuri Qirjako Mihali, kërkon të shfajësohet duke thënë se “trajtimin e bërë nga Drejtoria e Pritjes nuk e krijova unë; por e gjeta të formësuar nga Adil Çarçani”. Por, në shpjegimet e zëvendëskryeministrit Qirjako Mihali, harron se të paktën në realizet kriminal është krim po aq i madh sa krimi i atyre që e projektuan atë realitet. Aq më tepër kur ishin këta udhëheqës komunistë që ia ndjenë më shumë se kurrë lezetin atij realiteti. Dhe për të justifikuar numrin e ambjenteve që zgjeroi në vilën e tij në Durrës, i pandehuri Qirjako Mihal tha: “Banja nuk është ambient. Të shtosh një banjë është kulturë”. Është ky vërtet një një udhëheqësi të tillë në periudhat që ishin “të pakulturuar” që jetën për 50 vjet në shtëpi-kotec. Gjygji kundër 10 funksionarëve të ish-diktaturës komuniste është një gjygj i kohës së tyre. Është fat për të që ata gjykohen sot me një realitet tjetër ku njërën shtëpi të kurre nën krime në punën e tyre. GJERGJ PILIKA

Turqia, edhe pas Ozalit, është e vendosur të luajë fuqimisht rolin e saj në Ballkan. Këtë realitet e konfirmon edhe tuneli që po bën në disa vende të Gadishullit, përjashtuar Beogradin, dhe Athinën, ministri i Jashtëm turk Hikmet Çetin. Fuqia më e madhe ushtarake dhe ekonomike e rajonit, vendi i pestë evropian që dërgoi këtë ditë në kozmos satelitin e vet, Turqia është e zotuar që të luajë rol për përcaktimin e rajonit tonë të trazuar. Për Papandreun nisët në Washington për përkrahje, më [vazhdon jashtë skajit të dukshëm]. Edhe për të justifikuar numrin e ambienteve që gëzojnë në vilën e Durrësit, i pandërpreri Qirako [teksti vazhdon jashtë skajit të figurës] … demokratike i priti me shumë dëshirë duke theksuar në të gjitha nivelet se Turqia mund të luajë në Ballkan një rol ekuilibrues dhe paqesjellës. Ndërkohë njohja e Maqedonisë vazhdon të mbetet një pikë delikate në këtë kontekst historik dhe gjeografik kështu të trazuar dhe kur Rusia gjendet në një konfuzion politik, Jorgos Papandreu niset në Washington për përkrahje, më të njëjtën kohë kur Greqia e [vazhdon jashtë skajit të dukshëm]. Fuga vet, Turqia është zotuar që të luaj rol për qetësimin e rajonit tonë të trazuar. Për Shqipërinë gjithmonë ka qenë një shans i keq praninë e Serbisë bashkëngjitur kufijve të saj, aq sa një shans i mirë që bashkëngjitur kufijve të Greqisë shtrihen “Petarandoria Turke”. Projektet që paraqiti Çetin në Tiranë kishin të bëjnë me një vizion mbarëballkanik si në aspektin ekonomik, edhe në atë politik. Turqia nuk e mbështet kursesi fondamentalizmin ortodoks sllav and Co prej të cilit Ballkani, dhe pse jo Evropa e “largët”, nuk do të ketë askurrë asfarë sigurie. Çetin në të gjitha kontekstet e konsideroi Shqipërinë vend mik vëlla. Këto konsiderata Shqipëria i ka borxh as lekë, as florin, as mall, por i janë borxh 3 kongrese Ndërqak, në sallat e gjyqit ndaj byrroistëve mungojnë dëshmitarët, se populli përbën dëshmitar historik dhe jo faktik për një krim të caktuar. Pastaj, popullin nuk e nxë salla e gjyqit kështu që s’ka dëshmitarë. Kini kujdes, se kush bërtet më shumë kundër korrupsionit, dëshmoje. Ka ndonjë gjë në këta këshilla. Sa për talentet e reja që po dalin përpara, veçanërisht në letërsi, duhet kuptuar kushtin numri i tyre, pasi janë jashtë planifikimit të shtohut Kondo Unteti i opozitës qëndron tek ndarja e ndershme e të ardhurave. Po u rish kio korrupojë. sa ndonjë nivele të korruptuar në kapitalizëm. ELIDA BUÇPAPAJ

Diktatura komuniste në Shqipëri ishte diktaturë së bashku me faj të pafajshmit, bëri me faj të [...] por provën më të saktë për natyrën e vet kriminale e dha ndaj të burgosurve politikë të saj. Jo vetëm pse i mbylli në burgje për një pjesë të tërë, jo vetëm pse shfrytëzoi çnjerëzisht punën e krahut të tyre (ndonëse Qeveria Shqiptare kishte nënshkruar Kartën Ndërkombëtare të mosdiskriminizimit të kësaj pune e të kondanimin të pabarazisë së të burgosurve politikë, kur ish-të burgosurit politikë kanë politikë të parë pikërisht rikthimin e tyre me dinjitet njerëzor në jetën normale. Të mos harrojmë: Ditët dhe netët e dhunës ndaj tyre, “Gaz”-et e degëve të Punëve të Brendshme që rrëfenin nëpër burgje popullin, akuzat e tyre pse kërkonin më shumë liri, pse kërkonin më shumë ushqime për fëmijët, pse thoshin një fjalë për Perëndimin, pse kërkonin të bëheshin më shumë lirë, pse rinin kokë më kokë dhe bisedonin për mungesën e kripës!!! Të mos harrojmë: Të gjithë ISHIN JEREZI. Njerëz me fëmijë që nga gjashtëvjeç në politikën e tyre të burgosjeve shqiptare ua arrinte tek hekurat e burgjeve dhe i dënonin. Spiuno për shokun e qelisë, se përndryshe... përndryshe do të bëhet gruaja dhe vajza dhe mbesa, fermer rrugësh! Foll! Njëqind arratinë, qëndronin, por aspak me taj nuk duhet të bëjmë me, në që nuk arrinëm të na fusnin burgjeve, ata dënuara që për një shkak apo një tjetër, “u lodhën”, “u dhanë”. Por edhe pa “dëshmim” e tyre, ai që ishte planifikuar të burgosei do të burgosei, ai që duhej [text unclear]. Kush luan?! Akoma nuk e kemi të qartë? Akoma kërkojmë të fitojmë mbi jetët e tyre të copëtuara, mbi fjalimet e tyre të shkatërruara një herë e përgjithmonë? Kush luan? Akoma duam emra? Ja tek i kemi edhe deputetë, ish-komunistët e djeshëm, akoma ata bëjnë pyetje dhe akuzojnë Qeverinë o sotme, perso kjo qeveri e lënë varfër (se me djeshën e këtij populli ngriheshin jo shtëpi po burgje), nuk u kujdeska për ish-të burgosurit politikë? Kush luan? Akoma nuk e dimë kush i ka hapur dhe plotësuan dosjet e atyre që ajo vetë i shkëllatroi, u hap dioçe duke i planësuar me nolkën e ‘spiunëve të saj të burgjeve’? Midis tyre ka edhe që o me shkatërrimin e tyre të djeshëm kanë tërpruar “të drejtën për t’u dhënë”, të drejtën dhe të qenën. Të drejtën për që mendësa ishin njerëz, u ranë më qafë edhe njerëzve të llojit të vet; midis tyre ka që kanë hyrë thellë në lojën e kriminaleve të vet dhe tashmë, tashmë kur demokracia u dha lirinë, u dha të drejtën për t’u bërë më në fund njerëz, e kanë të vështirë për t’u ndjerë më të vërtetë të tillë. Akuzonjë, të detyruar nga gabimet e mëshme të kohës së qelisë së survejuar, njëri-tjetrin, herë me emra e herë pa emra, për më tepër të vetes e herë duke bërë lojën e ish-gardianëve të vet. Më në fund survejuar, njerëz njëri-tjetrin, herë me emra e herë pa emra. Liria duket sikur po i përçan ajo ish-bashkëvuajtësit e diktaturës, por padyshim që kjo është vetëm dukje. Liria nuk ndan ata që u burgosën për ndarje e tyre. Liria po i ardhka në ndihmë ish-të persektuarve të torturuar akoma viktimat e tyre të djeshme? Këtë gjë duhet ta ndëpresim sa më parë. Përgjegjësia për ta bërë këtë është e të gjithëve: Në radhë të parë e ish-të burgosurve, por jo më pak edhe e jona, e njerëzve që nuk u burgosën dot dje, dhe jo më pak është detyrë dhe mision i shtetit të ri demokratik. Të përgëzojnë ata që detyruan hapjen e këtyre dosjeve dhe ata që sot e kësaj dite po luajnë kartat e tyre. GRAMOZ HOXHA

E çmendura N duke la... E çmendura N duke la janë borxh as lekë, as florin, as marre tashmë dorën takimeve mall, por i janë borxh 3 me popullin. u paraqit plot kongrese Ndërqak. në sallat e solemnitet në bulevardin e gjyqit ndaj byroistëve mungojnë kiskovë pa fund dhe pasi dëshmitarët, se populli përbën qëlliti dy -ri kockra vezë të dëshmitar historik dhe jo faktik freskëta, ia krisi një fjalimi për një krim të caktuar. Pastaj, mallëngjyes “Dritat elektrike popullin nuk e nxë salla e gjyqit duhet të shuhen patjetër që kështu që s’ka dëshmitarë. Kini njerëzit të merziten dhe kujdes, se kush bërtet më dorëkat detokokratik tu kalojë shumë kundër korrupsionit, totalisht opozitarëve të sotëm, dëshmoje. Ka ndonjë gjë në se popullin e ka marrë mall këshilla. Sa për talentet e reja, për zgjedhje 99.99%. Bile që po dalin përpara, veçanërisht zgjedhjet do të bëhen nëse le në letërsi, duhet kuptuar kushtin komunistët në atën e morën numri i tyre, pasi janë jashtë pushtetin dhe nëe të lanë planifikimit të shtohut Kondo popullin. Bashkja e Tiranës së Unteti i opozitës qëndron tek duhet të mendojë me çdo kush ndarja e ndershme e të ardhurave. Po u rish kjo pune, ose po u zbuluan rroga të dyta, e mori e keqja unitetin. Mos e dënoni zot atë pastë leximit në letërva deri në fund. Korrupsionit po i vjen fundi, sepse të korruptuarit kanë vendosur të ikin në toka të reja, atje ku kanë titruar socialisht. Aje dhe do të ndërtojnë fshatra të reja ku gjithsej askush nuk do të korruptojë. Me mirën e shtetit totalist të kompromentuar nga socializimi së sa ndonjë nivele të korruptuar në kapitalizëm. Kronikani