20/01/1994
Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Republika

20 janar 1994

NUK I BËMË HOMAZH GJOVALIN ÇEKINIT

Vdes një njeri - anëtar i një partie - Partia ngutet të fitojë pikë politike U bë një konferencë shtypi, për vrasjen e një njeriu, një të ri. Në fillim, siç nuk është zakon në këto raste, nuk u bë homazh viktimës. Udhëheqësit u ngutën të thonë ato për të cilat në të vërtetë kishin ardhë, duke kaluar shkarazi mbi vrasjen e Gjovalin Çekinit, për të cilin ishte thirrur konferenca. Vështirë se mbahet diçka në botë konferencë shtypi për vrasjen e një njeriu e të mos i bëhet homazh me një minut heshtje. Nderim i bëhet edhe njerëzve që ka vdekur para, ta zëmë, 5 shekujsh, nëse mbahet konferencë për të. Vdes një njeri - anëtar i një partie, partitë nguten të fitojnë pikë politike, gazetarët të bëjnë lajme për të fituar bukën dhe lajmin e humbin (I) pak kohë për njerëz? I cili mundësor të gjitha këto. Asnjë gazetar nuk u kujtua t’i shprehë ngushëllime kryetarit për vdekjen e një anëtari të partisë së tij. Dikujt edhe iu kujtua, por s’kishte ku t’ia shprehte ato. Siç është zakon në çdo konferencë për shtyp të PAD, edhe këtë herë nuk munguan na 20-30 vetë, logazetarë të cilët herë pas here qeshin për t’i mësuar gazetarët se cilat nga fjalët e Neritan Këlles janë margaritare. Në konferencat e kaluara edhe mund të kapërdihej kjo skenografi vulgare, por ishim në një mort... Dukeshin mahnitëse qeshjet dhe duartrokitjet, pas fjalëve të një kryetari të thyer nga pikëllimi? Për Gjovalin Çekinin nuk u tha asgjë më shumë se në lajmet e para. Në të vërtetë konferenca nuk mbahej për rastin në fjalë, por për problemet e brendshme të PD-së. Alenca Demokratike ka hallë të tjera. A. POPOCI

Këtij populli i duhet doemos getësi...

Përpiquni të fitoni përmes popullit, por jo në kurriz të tij Faruk MYRTAJ Teatri politik shqiptar po traz ohet përsëri. Ku ka rëndësi përse? Populli nuk është koncept abstrakt, dhe a kërkon getësi. Atij i duhet kjo getësi. A nuk e shohim të gjithë këtë gjë? Tashmë nuk shtrohet më ajo pyetja e disa viteve më parë kur nuk dihej nëse pritë ishte popull apo jo. Tani, si duket, po shtrohet pyetja: A janë politikanët popull? Po të ishin pas një hezitimi popull, nuk do t’i binin më në qafë atij. Nëse politikanët do të ishin me të vërtetë popull, do ta linim atë të kthehej në jetën e tij normale, në jetën dhe hallet e tij të përditshme. Por politikanët, si duket, nuk kanë ndërmend ta bëjnë diçka të tillë. Ata kanë arsye të tyre të grind en me njeri-tjetrin, ata kanë arsye të luftojnë për kolltuke me njëri-tjetrin dhe le ta vazhdojnë këtë teatër të pafund. Kjo është puna e tyre, por ç’hall ka populli me hallet e tyre? Populli do të bëjë jetën e tij, jetën e popullit, dhe ata nuk kanë përse ta pengojnë në realizimin e aspiratave të tij, sado që politikanëve ato mund t’u duken “të vogla”, “meskine”, pa ideale dhe jopropvijane! Nëse politikanët e ndërrnojnë pushtetin, nëse ata nuk rinë dot pa pushtet, përse populli duhet të rreket ditë pas dite e muaj pas muaji me deklaratat dhe konferencat e tyre të trumbitur? Nëse politikanët duan të mbajnë pushtetin me çdo kusht, le t’i krijojnë këtej populli mundësinë për të jetuar pa asnjë kusht. Por politikanët, si duket, nuk janë akoma popull... Ata e dinë përse! Se paku ata akoma nuk janë politikane të këtij populli që mezi i rriti dhe të kthimit në jetën normale. Edhe ai është i trazuar. Ai nuk i druhet trazimeve, këta e ka provuar. Por kjo nuk do të thotë që për hir të ethëve të politikanëve të ndjejë rrije temperature ai, populli. Dhembje - ai, populli. Sipas kësaj logjike, sa herë që politikanët të thatohen me doemos duhet të vdesë një njeri i tyre? I ndihmën e tij të vdesin me të vërtetë? (vijon në faqen 4)

Ata e meritojnë vdekjen

Dy rrëmbime femijësh ndodhën brenda dy javëve të para të këtij viti. E para në Tiranë, tjetra në Pog radec. Fatmirësisht në të dy rastet fëmijët u shpëtuan prej policisë. Ndërkaq edhe vetë këto rrëmbime janë bërë, dhe kjo mbetet të paktën në Shqipëri? Fëmijët rrëmbehen për t’u tregtuar, apo për t’u transportuar jashtë Shqipërisë, por edhe për t’u përdorur si kërcënim ndaj familjarëve. Frika dhe tmerri ka zënë ata që e kanë pësuar. Por edhe të tjerët. Edhe vetë fëmijët. “Mos u largoni”. “Po të thirrni ndonjë që s’me njoh, mos shko!” Prindërit porosisin vazhdimisht fëmijët e tyre të frikësohen nga grabitësit. Fëmijët po rriten me panikun se mund të vijë një ditë që të mos e shohin më fytyrën e dashur të prindit. Nuk ka dyshim se grabitja e fëmijëve është një krim i shëmtuar, i tmerrshëm. Mjafton edhe ta përfytyrosh veten në vendin e prindit, të cilit përdhunshëm i kanë shkëputur prej vetes krijesën e tij, për të ndjerë tmerrin që sjellin të tilla krime. T’i marrësh prindit fëmijën, i ke marrë gjithë jetën e marrë jetën. Për prindin ky është dënimi më i rëndë dhe më i dhimbshëm, që s’mund t’ia japin as ligjet më të rrepta, as natyra. E dhimbshme dhe e rëndë është vdekja nga një aksident natyror. Por rrëmbimi i fëmijës është një vdekje që për familjen përseritet çdo ditë; si ankth dhe si dhimbje. Po ata që merren me këtë krim, çfarë dënimi marrin? A u jepet edhe atyre po ai dënim i rëndë që ata u shkaktojnë familjeve? Vitin e kaluar Parlamenti shtoi edhe me disa vjet masën e dënimit për personat që grabisin fëmijët. Ky dënim maksimal shkon, me sa di, deri në 12 vjet heqje lirie. Por a kjo rritje nuk po ndikon që grabitjet të pakësohen. Dënomos që vetëm dënimet e rënda nuk janë zgjidhje. Megjithatë Parlamenti duhet ta rishikojë nenin që bën fjalë për këto lloj krimesh. Masa aktuale e dënimit maksimal për grabitjet e fëmijëve nuk ka pse të jetë as masë minimale. Për grabitësit e fëmijëve duhet të ketë vetëm dënim kapital. Ata e meritojnë dënimin me vdekje. Nuk ka nevojë për minimum. Për të tilla krime opinioni kërkon dënime të ashpra: t’u rripe lëkura, të digjen, të varen në litar... Këto janë nga ato krime që u ndalin hovin edhe grabitësve me flakët të heqjes së dënimit me vdekje. Kriminelët të tillë helmojnë shoqërinë, helmojnë jetën njerëzish. Po, ata e meritojnë vdekjen! Vladimir ZOTO

POKERI I PAQES NË EVROPË

Kartat e lojës në ilustrim: CLINTON, MITTERAND, KOHL, ELTSIN, WALESA. Në letra shfaqen edhe titujt: “Paqja në mes...”

E djathta nuk ka ndërmend ta ndalojë progresionin e saj

Lexo në faqen 4

Shqiptarët kanë vetëm një flamur

Konferencë shtypi e përfaqësuesve të Partisë të Unionit Demokratik të shqiptarëve në Mal të Zi - Shqiptarët kanë vetëm një flamur dhe s’ka njeri që të mund të imponojë ndonjë simbol tjetër kombëtar, deklaroi Dedë Zogjrama, anëtar i Këshillit Qendror të Partisë të Unionit Demokratik të Shqiptarëve në Mal të Zi, gjatë konferencës së parë të shtypit të kësaj partie të sapokrijuar. dhe s’ka njeri që të mund të imponojë ndonjë simbol tjetër kombëtar, deklaroi Dedë Zogjrama, anëtar i Këshillit Qendror të Partisë të Unionit Demokratik të Shqiptarëve në Mal të Zi, gjatë konferencës së parë të shtypit të kësaj partie të sapokrijuar. Duke folur për projektligjin e Parlamentit Republikan mbi simbolet e grupeve nacionale dhe etnike, Zadrima theksoi se shqipëtarët tradicionalisht kanë pasur një flamur. Edhe në dasma theksoi ai, i pari i fisit kru shove u ka prirë me një dhe jo me dy flamuj. Këtë traditë nuk duhet ta prishim, por ta ruajmë siç e kemi trashëguar. Ne, theksoi Zadrima, nuk do të lejojmë që dikush me dekret të na imponojë simbole, të cilat nuk i njohim. Në konferencën e shtypit që u zhvillua në lokalet e Sekretariatit Republikan të Informimit, u bëne të njohura gjithashtu edhe programi dhe dokumente të tjera të partisë. Duke folur për motivet që i shtynë shqiptarët në krijimin e kësaj partie, përfaqësari i UDSH-së, Ferhat Lulani, theksoi se si ish-anëtarë të Lidhjes Demokratike të Malt të Zi ishin të pa kënaqur me pasivitetin e drejtuesve të kësaj partie. Nuk u realizua asgjë në fushën e arsimit, të kulturës, të informacionit etj., theksoi nënkryetari i UDSH-së, duke theksuar se drejtuesit e Lidhjes Demokratike të Malit të Zi nuk kanë treguar asnjë predispozicion për të menjanuar apo për të diskutuar për këto çështje. ATSH

Çfarë duhet ndryshuar në edukimin tonë kombëtar

Në tubimin me artistët shqiptarë, presidenti Berisha mbajti një fjalim të bukur. Gjëja më e bukur që e përmendi është ajo se, derisa shkirmtarët e vendeve fqinje kanë bërë elaboratë për spastrim etnike, Sami Frashëri ka projektuar shtetin shqiptar me themel etike e mirëkuptimit e fqinjësisë së mirë me shtetet ballkanike. Kjo është vërtet gjë e mirë e fisnike dhe, së mirë këndëmi, e hishme për t’u përmendur nga presidenti e diplomati shqiptarë, sa herë që bë rast. Por a duhet që ky fakt të na fashinojë ne shqiptarët, që është tjetër pyetje e përgjigjia është jo. Jo, sepse është edhe një fakt tjetër. Fakti që elaboratet e spastrimeve etnike të shkrimtarëve të shteteve fqinje u realizuan me sukses, kurse Shqipëria, çfarë e projektoi Sami Frashëri, nuk është bërë akoma. E dihet që një plan i keq, por i realizuar, çmohet më shumë se sa një plan i mirë, por i parealizuar. Pikërisht këtë qëndron puna pse Evropa më shumë i shpërblen barbaritë sl ave e greke se sa fisnikërinë shqiptare. Për ta ilustruar më qartë këtë, po e marr shembull një emision televiziv gjysmëorësh për Kosovën, të cilën e emitoi BBC-ja në një program qendror. Autori e reportazhit ceku të dhënën se në Kosovë 90% e popullsisë janë shqiptarë, kurse më pak se 10% serbë. Duke krahasuar hartën e shtrirjes kompakte etnike shqiptare, studentët anglezë te shken cave politike e të sociologjisë, prisnin faktet e ardhshme, që do t’i jepte autori e reportazhit, për arsyen e një anomali të tillë. Anomalia për ta ishte se trego ve, e ban nuar me shumicë absolute shqiptare në kontinuit 3 mijëvjeçar, gjatë këtij shekulli, vetëm gjatë kohës së fashizmit nuk ka qenë e pushtuar nga serbët, numri i të cilëve në Ballkan, është fare pak më i madh se ai i shqiptarëve. Arsyevet e anomalive, reportazhi angleze nuk i shpjegoi në mënyrë teorike, por praktike. Ajo vetëm bëri një reportazh të thjeshtë për jetën e një familjeje serbe dhe një familjeje shqiptare. Kjo u mjaftoi studentëve anglezë të nxjerrin konkludimin. Autorja e reportazhit po e jepte familjen shqiptare; Inxhinieri i punësuar në Kombinatin Ballkanik të Sukhar ekës, i nxjerrë nga puna e i nxjerrë nga banesa, ishte kthyer me gruan e fëmijët në shtëpinë e babait të vet. Në trupin e tij ishte ende të vizuara plagët që kishte pësuar nga rrahja e policisë serbe ditë më parë. Familja jetonte nga të ardhurat e disa antenave, që punonin duke iu Evropa. Ata që ishin në shtëpi, me përjashtim të një pune të rregullt, kryesisht punonin me punë të përkohshme, që u dilte aty-këtu, kryesisht të kalonin kohën kot. Në anën tjetër, familja serbe ishte një familje e ardhur nga Serbia, e punësuar dhe vazhdimisht e zënë me punë, e angazhuar për ardhjen e sa më shumë serbëve në Kosovë. Ky ishte prezantimi. Pastaj autori e reportazhit, dha mënyrën se si i edukojnë fëmijët serb dhe shqipëtarë. Familja Serbe i ushtronte fëmijët me të ndërtuar tekste dhe hartime të Betijes së Kosovës dhe ushtrime të tjera: “Bi te Mi: Ne lemi serbë. Kjo përmendore është përmendoria e trimërisë serbe. Ja, këtu kanë vdekur mijëra e mijëra serbë për ta mbrojtur këtë tokën tonë nga armiku. Ata kanë vdekur e nuk kanë jetuar të nënshtruar. Edhe ju duhet më parë të vdisni se sa ta lini këtë tokë të shtegshëve tanë. Arm iqtë tanë janë shqiptarët. Ata duan të na marrin këtë tokë. Ne ata duhet t’i vrasim e t’i ktheto të mos i lejojmë.” Në anën tjetër tabloja shqiptare, Gjyshe i ulur për t’i treguar në ode, u ushtronte nipave të vet: “Si ta shihni policinë, ikni. Lërini arat, lerini bagëtitë dhe ikni. Edhe kur keni qenë të vegjël, si shinim ardh arat, iknim.” Prandaj tabloja e edukimit të fëmijëve serbë dhe shqiptarëve ishte krejtësisht ndryshe. Mund të të përmendim neve më shumë se tetëmbëdhjetë gjë ishte të jesh i përthyer e tjetër gjë të jesh i shkirmtar i madh për botën. Ai mund të jetë i madh për ju shqiptarët, por për botën... i pakët. E pra botën ... të paktën në fushën e arsimit, të kulturës, të informaticionit etj., theksoi nënkryetari i UDSH-së, duke theksuar se drejtuesit e Lidhjes Demokratike të Malit të Zi nuk kanë treguar asnjë predispozicion për të menjanuar apo për të diskutuar për këto çështje. Aty ku çmohet urtia, ka të tretë (e tërheq). Aty ku çmohet guximi, ka trima. Aty ku nuk çmohet asgjë, nuk ka asgjë. ARISTOTELI

Çfarë duhet ndryshuar në edukimin tonë kombëtar

konkludimin. Autorja e reportazhit po e jepte familjen shqiptare; Inxhinieri i punësuar në Kombinatin Ballkanik të Sukhareskës, i nxjerrë nga puna e i nxjerrë nga banesa, ishte kthyer me gruan e fëmijët në shtëpinë e babait të vet. Në trupin e tij ishin ende të vizuara plagët që kishte pësuar nga rrahja e policisë serbe ditë më parë. Familja jetonte nga të ardhurat e disa antenave, që punonin duke iu Evropa. Ata që ishin në shtëpi, me përjashtim të një pune të rregullt, kryesisht punonin me punë të përkohshme, që u dilte aty-këtu, kryesisht të kalonin kohën kot. Në anën tjetër, familja serbe ishte një familje e ardhur nga Serbia, e punësuar dhe vazhdimisht e zënë me punë, e angazhuar për ardhjen e sa më shumë serbëve në Kosovë. Ky ishte prezantimi. Pastaj autorja e reportazhit, dha mënyrën se si i edukojnë fëmijët serb dhe shqiptarë. Familja Serbe i ushtronte fëmijët me të ndërtuar tekste dhe hartime të Betijes së Kosovës dhe ushtrime të tjera: “Bi te Mi: Ne lemi serbë. Kjo përmendore është përmendoria e trimërisë serbe. Ja, këtu kanë vdekur mijëra e mijëra serbë për ta mbrojtur këtë tokën tonë nga armiku. Ata kanë vdekur e nuk kanë jetuar të nënshtruar. Edhe ju duhet më parë të vdisni se sa ta lini këtë tokë të shtegshëve tanë. Arm iqtë tanë janë shqiptarët. Ata duan të na marrin këtë tokë. Ne ata duhet t’i vrasim e t’i ktheto të mos i lejojmë.” Në anën tjetër tabloja shqiptare, Gjyshe i ulur për t’i treguar në ode, u ushtronte nipave të vet: “Si ta shihni policinë, ikni. Lërini arat, lerini bagëtitë dhe ikni. Edhe kur keni qenë të vegjël, si shinim ardh arat, iknim.” Prandaj tabloja e edukimit të fëmijëve serbë dhe shqiptarëve ishte krejtësisht ndryshe. Mund të të përmendim neve më shumë se tetëmbëdhjetë gjë ishte të jesh i përthyer e tjetër gjë të jesh i shkirmtar i madh për botën. Ai mund të jetë i madh për ju shqiptarët, por për botën... i pakët. Aty ku çmohet urtia, ka të tretë (e tërheq). Aty ku çmohet guximi, ka trima. Aty ku nuk çmohet asgjë, nuk ka asgjë. ARISTOTELI

Çfarë duhet ndryshuar në edukimin tonë kombëtar

Njëriu ynë, para se të merret me politikë, duhet të të emancipohët, kurse për t’u marrë me patriotizëm duhet ta njohë vetveten. FAIK KONICA

Në këtë numër:

Humor: Kanal në mes të Tiranës Lutfi DERVISHI f. 3 "Nuk më pëlqen fjala karikaturë" Me karikaturistin Medi BELORTAJA f. 3 Ekstremizëm është mohimi i pronës legjitime Arben BRACE f. 2 Shqipëtarët Nga Lumo SKENDO f. 2

Nga kronikat

Ditën e hënë dhe të martë e çmendura N. e kryevetit, në krye të 5-6 njerëzve të panjohur, shëtiti përgjatë udhëve të Tiranës, duke matur mbi supet materialë për ndërtimin e një kioske. Të lodhur nga mosgjetja e asnjë vendi bosh, pas gjithë asaj spostallie, ajo urdhëroi që materialët të hidheshin tek shkallët e bashkisë së Tiranës. Të mërkurën në mëngjes, e ndihmuar nga kuestaret e shumtë, hip mbi materialet e hedhura pa asnjë rregull dhe mbajti fjalën. “Unë dhe Marash Haxhiaj do të ndërtojmë një firmë të përbashkët për shitjen e rrobave të gatshme dhe të makaronave. Mjaft u morëm me politikë! Unë dhe Marashi gjithë jetën kemi marrë në gojë, udhëheqjen e komunisteve. Edhe Saliu Lazi me Mihal Bishën e kanë sharë komunizmin. Po të mos ishin ata, komunizmi do të ishte edhe sot. Nesër do të lirohet Fatos Nanon, vijoi e çmendura, duke bërë një pauzë të gjatë. Ne çeremoninë e lirimit do të jenë të pranishëm Namik Hoxha e Nertan Çela. Ka shumë të tjera që konfirmojnë se Fatos Nanoja nuk do të pranojë të dalë nga ky burg, sepse botës i duhet edhe një Mandelë i bardhë. Pas datës 31 janar 1994 në Shqipëri dhe Rusi nuk do të ketë më asnjë komunist. Hapësira mes këmbëve të prapme të kalit të Skënderbeut do të dalë në ankand. Po nuk e morën socialistët, si shesh për miting, do ta blejë vetë dhe do të varë kioskën time. Shterretërim për qytetin e Shkodrës. Javën e ardhshme do të trishtohet edhe Aren Imani. Këtë radhë do të luhet një film pa hero. Biletat shiten nga Vaun e Dejës. Kryetarë dërhurin i PS për mujin shkurt caktohet Sotir Braho. Natën e mirë, Enver Hoxhës është parë te livizë hije herë e punës socialiste. KRONIKANI