Arben POPOCI Pushteti aktual në Shqipërinë është pushteti i parë në historinë e Shqipërisë i lindur nga vota, pushtet që nuk burojnë nga gryka e kobures. Të gjitha pushtetet e mëparshme, kush më i keq e kush më i mirë, u vendosën me forcë... dhe me forcë u rrëzuan. Sa demokratik është ky pushtet, është çështje për të cilën vështirë të gjenden dy persona që të kenë mendimin të njëjtë. Mirëpo është e sigurtë se ky pushtet, dhe pushtetet e ardhshme do të shkojë gjithnjë drejt demokratizimit. Kjo do të bëhet sepse këtë e duan vetë shqiptarët dhe një faktor tjetër, që këtë në sic duket është edhe më i rëndësishëm, e kërkon edhe faktori i jashtëm. Mirëpo, deri sa pushtetarat aktuale janë para një presioni që të “demokratizohen”, sepse për këtë faktori i brendshëm, këtë e kërkojnë organizmat të ndryshme ndërkombëtare, politike dhe ekonomike, “demokratizmin” e opozitës askush nuk e kërkon. Askush në botë nuk do të thotë se Shqipëria nuk do të pranohet në Këshillin e Evropës sepse nuk ka opozitë demokratike. Gjë e kuptueshme. Demokratizimi i shoqërisë nuk nënkupton vetëm demokratizimin e pushtetit, por demokratizimin e shoqërisë në të gjitha nivelet. Mirëpo, derisa pushteti edhe përkundër mungesës së përvojës është në presion të “demokratizohet”, strukturat e tjera nuk janë nën presion që ta bëjnë këtë. Si rrjedhojë, kemi dukurinë kur opozita paraqitet si “lëvizje çlirimtare”, si “lëvizje e rezistencës” apo si “grup komplotist”. Kjo është metodë që na mëson tradita shqiptare, megjithëse në Shqipëri pushtetet e kaluara kanë qenë pushtete të kobures dhe këto kanë qenë të vërtetë mënyra me të cilat ka qenë e mundur të luftohet. Ky lloj asyetimi, nuk është apel që ndaj pushtetit të sillemi me delikatesë, por duhet të kemi parasysh që në luftën për pushtet, aq të pëson nergullisht është shteti. Çështje të posaçme sa më pak në luftën për pushtet, metoda me e mirë është ajo e kapjes së pushtetit Evropa. Pushteti i votës nuk garanton më mënyrë të pasmangshme pushtet demokratik, ai vetëm siguron pasojë më të pakta shkatërruese të kësaj lufte. Pushteti demokratik sigurohet vetëm me demokratizimin e të gjitha strukturave të shoqërisë. Derisa opozita thotë se “për zgjedhjet e parakohshme kemi filluar të mendojmë që me 23 mars”, i bëjnë apel organizmave ndërkombëtare që të mos pranohen Shqipëria në këto struktura, bëhet propaganda për dërbimin e investitorëve të huaj, rrezikohet siguria vendit, i bëhen shërbime forcave të huaja me interesa në Shqipëri etj., i rrënohen themelet shtetit e jo pushtetit, me shpresë se në këtë mënyrë do të dobësohet edhe pushteti. Pushteti medoemos do të demokratizohet, sepse ai është ende nën presion të madh, por që parullat e zgjedhjeve të fundit “Ne qeverisemi-bota na ndihmon” të mos kthehet në “Ne luftojmë për pushtet - bota na mban me bukë”, opozita duhet të sillet si opozitë e jo të luajë rolin e disidentës së vonuar, të çirrothet nga kompleksi i “të vjetërve” të realizmit dhe të kuptojë se roli banal i “lëvizjes çlirimtare” domosdoshmërisht sjell edhe pasojën që pushteti t’i trajtojë ata si të tillë.

Në datën 26 mars, dy prokurorët, Qeleshi e Gjoklaj, do t’i paraqesin trupit gjykues pretencën për të pandehurin Fatos Nano. Duke përfituar nga paragjykimet e grupimeve të ndryshme politike, njerëzit po ngrenë versione dhe po japin mendime nga më të ndryshmet dhe më të çuditshmet. Po sa do të dënohet në të vërtetë Fatos Nano? Përgjigjen e saktë të kësaj pyetjeje sigurisht që do ta japë trupi gjykues. Sidoqoftë ne dimë të themi saktësisht, se dënimin e Fatos Nanos, drejtësia shqiptare do ta kryejë në një mënyrë krejt të re, do ta kryejë brenda rregullave të një shteti ligjor. Ai nuk do të dënohet p.sh., me pushkatim, siç u bë i Saikut, (ndjesë pastë) që shkoi për dhjamë qenit duke larë edhe mëkatet e të tjerëve. Gjëra të tilla shkruan njëherë e mirë dhe s’mund të përsëriten më. Për këtë fakt zoti Nano mund dhe duhet të jetë i qetësuar. As me 101 vjet nuk do të dënohet, zoti Nano. Nuk do të dënohet, sepse ky nen nuk përdoret në Shqipëri tepër i vjetër dhe qesharak, ngjan i njohur e ka tepër të vështirë të jetë 150 vjet. Edhe për këtë shkak ai duhet të gëzohet. Po sa do të dënohet atëherë Fatos Nano? Me ka mbetur në kujtesë nga fëmijëria e lagët një ngjarje le tronditëse, një ngjarje që s’mund ta harroj sa të jem gjallë: Një bashkëfshatarin im 50 vjeçar, vodhi në magazinat e kooperativës bujqësore një gjë shumë të mërzitshme, për fëmijët e tjerë. E kapën pa e cuar dot misrin në shtëpi dhe një orë para gjyqit e shtetën me thënë në qafë në të gjitha rrugët e fshatit. Në sallën e gjyqit prokurori i urdhëroi fshatarët që të pështynin të gjithë mbi të me imitim. Kjo ka qenë skena më e tmerrshme dhe më e tmerrshme që kam parë në jetën time. Atë ditë bashkëfshatarët e mi pështynë në vetëten. Perdja e gjykimeve të tilla tashmë ka rënë. Ajo kohë s’mund të përsëritet më. Besoj që edhe faktet e kujdesshme ta gëzojë Fatos Nanon. Pas dënimit Fatos Nano nuk do të dergjet nëpër sekretaariat dhe gjykatat e Spanjës apo të Burrellit. Gjatë kryerjes se dënimit atij do t’i respektohen të gjitha të drejtat dhe liritë që sanksionon ligji shqiptar dhe kartat ndërkombëtare. Edhe për këtë duhet të gëzohet Fatos Nano. Duhet të gëzohet sepse është fat i madh, që të gjykohet në një kohë të re, kur vjen nga një botë krejt tjetër, nga bota e zezë e krimit. YLLI RAKIPI Prokurori Arben Qeleshi Foto Armando Babani

Të duash popullin tënd nuk do të thotë të urresh popujt e tjerë Sipas gazetës “Kathimerini” në të datës 19 mars, bëhet e ditur se Qeveria greke po ndjek me shqetësim të veçantë informacionet që njoftojnë se “Shqipëria po dërgon myslimanë në Epirin e Veriut”. Të kërkohet përshytja, pas njoftimit të kësaj gazete, sikur pa dijeninë e popullit të saj, Qeveria shqiptare ka nisur trupat ma të kufirit jugor. Ose nis e beson se, kushdo, mbas Parlamentit shqiptar ka nisur komisione për të përcaktuar kufijtë e pronave të çamëve avijë! Ose emigrantët tanë ekonomikë në Greqi kanë shkuar ndërmend të vendosën en përgjithësi në Epir, nga nostalgjia për të stërgjyshërit... Por, natyrisht që nuk është kështu. Madje është krejt e kundërta. Qeveria jonë nuk di akoma të ankohët siç bën homologa e saj greke. Paralajmë një ka shëtry per më vonë seancën (tani për tani të papërshtatshme) për trojet shqiptare të kufirit jugor. Madje, po ky Parlament, “në kuadrin e respektimit të të drejtave të Njeriut po i bën pronarë minoritarë grekë me prona të shqiptarëve... Atëherë, ç’qenka këta “myslimanë shqiptarë që Shqipëria po i dërgoka në Epirin e Veriut”? Është taksistë zëvendësministri i Jashtëm grek, J. Papandreu që bën në Parlamentin grek një deklaratë të tillë. Madje, si të mos mahnitën se sensibilizimi i sallës së Parlamentit dhe elektoralit grek, ai njofton se ka sinjalizuar për këta edhe Këshillin e Evropës! Sepse (edhe sikur të jetë 1000 për qind e vërtetë) Qeveria shqiptare dërgoka shqiptarë brenda shtetit që administron! Sepse u dashka pyetur kushdo tek pushtet t’u bëj përtej demokratike të vendit! Sepse u dashka pyetur myslimanëve dhe jonë ortodoks! Duke iu përgjigjur opozitës (Demokracisë së RE), për këtë problem “shqetësues”, vetë Papandreu theksoi se “nëse lëvizjet e popullsisë shqiptare në Epirin e Veriut bëhen nga faktorë shtetërorë të Shqipërisë, rezulton një shkelje flagrante e së drejtës ndërkombëtare, për edhe një përpjekje e ndërgjegjshme për shndërrimin e përbërjes demografike dhe të realitetit në rajon.” Zëvendësministri i Jashtëm grek do t’ia ngrejë shqetësimin edhe komisionerit të lartë për minoritetet, Z. Vander Stoel, që do të vizitojë Greqinë. Natyrisht që nuk mund të jetë kundër askujt që dë të vërtetë popullin e tij. Gjithsesi është pjesëtar i një kombi dhe, brenda një morali, sado minimal, ka detyrimin ta dojë dhe t’i shërbejë atij. Por duke përfituar Adem Demançin, si duket nacionalizmi është kthyer në fat të të gjithë hapësirave, që nga Shqipëria, Maqedoni e deri në Egje. Grekët, arma që përjetshëm me turqit, serbët armik të përjetshëm me shqiptarët e Kosovës, grekët me maqedonasit... A u tha edhe me shqiptarët?! Sidomos sot, kur Evropa drejton as çështje demokratike, moscenimin dhe mosndryshimin dhe dhunë të kufijve, deri edhe politikanët me zë të ashpërshmë korentatshovene në popujt e tjerë (vijon në faqen 2)

Më 23 mars, në selinë e PR, z. Sabri Godo pritën ambasadorin e SHBA, zotërinjtë William Rayserson dhe kërkësën e këtij të fundit. Në bisedën e gjatë të gjërat u fol për marrëdhëniet shumë të mira ndërmjet të dy vendeve, për situatën në Ballkan dhe për zhvillimet politike dhe ekonomike në Shqipëri. Në takim z. Godo ndërmjet të tjerave shprehu Ligjin mi tokën dhe probleme të tjera të reformës e të pronësisë. U konstatua mirëkuptimi i plotë dhe dëshira për të punuar më tepër bashkërisht në të ardhmen. Korresp. i “Republikës”

Që në fund Qeveria aprovoi fondin e 1994-ës për të lëshuar rrugë fillimit të punimeve të autostradës së Tiranë - Durrës. Janë aprovuar 370 milionë lekë të reja në favor të ndërtimeve të këtij objekti vetëm për vitin në vazhdim. Gjithashtu është besuar shofërës së përbashkët italo-shqiptare “Euroteromea”, e cila deri tani nga ana e saj ka ndërtuar kantieret e para bazë. Ndërtimi i saj në Tiranë fillon nga Kamza, na sqaron specialisti i përkatës i Ministrisë së Ndërtimit, megjithatë, njom ai pas pyetjes sonë, ky fond nuk përfshin rikonstruksionin e rrugës ekzistuese deri në përfshirjen e autostradës. Do të jenë këto korsitë rrugës dhe e gjithë autostrada do të jetë në ndërtim. Planifikimi për këtë vit e shpie autostradën deri në Vorë. Megjithatë, “kontrata me ‘Euroteromea’-n” është vetëm për pjesë këto metra e para. Pas është ligaru kjo marrëveshje me kontratë të rinovueshme. Për këtë projekt-batim është bërë hapur me Ministrinë së Transportit edhe një zyrë veçanërisht për me specialistë. Rruga do të shtruar sipas standardeve ndërkombëtare me asfaltobeton dhe do të ketë shumë vepra arti, ku më i rëndësishmi, siç na specifikon, është mbikalimi i trenit në Vorë, i cili ka filluar të ndërtohet. Janë gjithashtu në projekt edhe autostrada të tjera si ajo Hani i Hotit - Kakavijë, Durrës - Shkup - Stamboll etj. Ka ende hollësi të tjera që sipërmarrësit dhe Zyrat e ndjekjes së punimeve me ministri duhet të përgatiten. 45 kilometri i ndërtimit kap akotnë, i gjithë ky ndërtim kap gjithsej 45 km dhe në kjo kosto të përgjithshme rreth 40 milionë dollarë. ALBAN BALA

Edhe një fshat për fëmijët e vobektë jetim dhe pa përkrahje. E njohur nëndertim e tri drejtuesit e SOS-Kinderdorf International dhe në një konferencë shtypi që dhanë në sallën e Kongresëve në Tiranë. Është kjo një iniciativë e parë e këtij lloji në Shqipëri.

Shoqata për Kulturë Demokratike në bashkëpunim me Institutin Demokratik Amerikan hapin ditën e hënë, 21 mars 1994, në Qendrën Ndërkombëtare të Kulturës një seri seminaresh (Quo vadis Albania). Ndërkombëtarë të re kulturë: Mbi demokracinë, biznesin dhe arsimin. Ishin të ftuar deputetë, përfaqësues të partive politike, studentë dhe media. Pjesëmarrësit e partive politike dhe deputetët vinin përkatësisht nga: PS, (M. Lakrori); PD, (S. Stratobërda); PR (A. Bragj), PSD, (T. Lako); PAD (A. Terpani); PDNJ (V. Mele) dhe deputetë të pavarur. Pas fjalës së hapjes, përfaqësuesja e Institutit Demokratik Amerikan nga Shqipëri, z. Christel L. Engelhardt, foli përfaqësuesit në fjalën dhe mësimin që bëri çështjet. Si e kuptuan demokratizimin e shoqërisë demokratike ka bërë Shqipëria në këtë fazë tranzicioni. Si ndryshime demokratike parlamentarëve përpara popullit si dhe cilat janë përgjegjësit e më kryesore që preokupojnë Shqipërinë Frem për minuta, përfaqësuesi dhanë mendime të ndryshme mbi çështjet e sipërpërmendura si dhe u dhanë shpjegime pyetjeve të bëra nga auditori. Seminari do të vazhdojë gjatë në javë në QNK. I bëra nga auditori. Seminari do të vazhdojë gjatë në javë në QNK. I bëra nga auditorit, do të vazhdojë gjatë në javë në QNK. I bëra nga auditori, do të vazhdojë gjatë në javë në QNK.

Në kuadrin e madh ish-jugosllav s’është vetëm Kosova dhe trojet përreth që mbartin dramën shqiptare. Janë deri në shkurt të ’94-ës, 222 të vrarët dhe 106 të plagosurit shqiptarë në Sarajevë. Me nënshkrimet e rreth 300 vetëve Joseph Djogjard-i ka marrë në shkurt të këtij viti në jetë nga z. Naser Miftari, kryetar i LDK për Bosnjen ku kërkohet mundësia e ndihmës konkrete amerikane për qytetarët shqiptarë. “Është një tmerr i pafund dhe injorzër” - shkruhet në të. Në thelb ajo që kërkohet është evakuimi në cilindo drejtim për të dalë nga ferri. Gjendja e pashpresë në të cilën shqiptarët e Sarajevës ndodhen kuptohet edhe nga toni fatal i letrës ku kërkohet “Një përgjigje e mirë apo e keqe qoftë”. Në bllokun e viktimave shqiptare që ndodhen aktualisht në Sarajevë përfshihen edhe dy qytetare nga Shqipëria, prej të cilave njëra është nëntëmbëdhjetë nga Tropoja dhe tjetra jetën për emër. Në përpjekjet e zgjidhjes së këtij kurthi luftë Masar Krasniqi, anëtar i Lëvizjes Qytetare Shqiptaro-Amerikane, flet për bisedime të kryera me Sadakon, Kryetaren e Komisionit të Refugjatëve të OKB-së, megjithëse një përgjigje e saktë akoma s’ka ardhur. Qeveria shqiptare është gjithashtu në kontakt. “Vështirësitë e saj dhen” - justifikon Krasniqi. Deri tani një fondacion amerikan ka marrë përsipër të zhvendosë shqiptarët nga Sarajevë e shkatërruar për në Ankona të Italisë, prej ku të plagosurit do të kuhen në spitalet ushtarake amerikane, kurse të tjerët do të ndihmohen të arrijnë pranë familjeve të tyre. Natyrisht, Natë Hysenovic nga Tropoja dhe Liljana Tipovic (s’ka adresë) do të kthehen në Shqipëri. Larg kësaj shprese mbeten akoma persona që aktualisht janë në Armaten Boshnjake, ose të plagosur të tjera të mbetur veqas. Gjithsesi dëshmohet edhe një herë se kjo krizë mbarëballkanike është krizë e të gjithë shqiptarëve dhe duhet të zgjidhet duke filluar prej tyre. A.B

Ambasada Gjermane informon: Do të kthehen pesticidet e mbetura në Shqipëri Deklaratë shtypi e Ministrit Gjerman të Mjedisit rreth eksportit të pesticideve për në Shqipëri Rreth pesticideve me origjinë nga Gjermania, që ndodhen në Shqipëri, Ministri Federal i Mjedisit, mbrojtjes së Natyrës dhe Sigurimit të Reaktorëve, Prof. Dr. Klaus Töpfer, ka deklaruar përpara shtypit dhe të tjerëve sa vijon: Bundestagu-gjerman, me miratimin e ligjit për pranimin dhe zbatimin e marrëveshjes së Bazelit, në datën 10 mars 1994, ka krijuar rregullat ndërkombëtare të domosdoshme, në mënyrë që Republika Federale e Gjermanisë të mund të përmbushë detyrimet e saj ndërkombëtare si shtet nënshkrues i marrëveshjes së Bazelit dhe si anëtare e Unionit Europian. Në të ardhmen janë të ndaluara eksportet e mbeturinave (mbetje të pa shfrytëzueshme) në vendet jashtë Komunitetit Europian dhe EFTA-s. Lëndët e para sekondare potencialisht të rrezikshme të listës së verdhë dhe të kuqe (p.sh. “lista e verdhë” mbetje nga impiantet e copëtimit të automjeteve, lëndët e dala jashtë përdorimit, shlaket e metaleve, mbeturinat e impianteve të pastrimit, p.sh. lluca e kuqe) Asbest, lëndë sekondare me përmbajtje disoksine dhe PCB-je), lejohen të eksportohen vetëm me miratimin e shtetit përkatës. Për eksportime të dështuara ose ilegale, qofshin këto mbeturina apo lëndë të para sekondare, ekziston një detyrim që ne të rimbajmë për kostot eventuale të transportit, të lirë, ekziston gjithashtu një detyrim për kthimin e tyre në vendin prej nga janë marrë ose në rast se nuk janë marrë për menaxhim në tyre në mënyrë që të jenë në përputhje nga mjedisin në vendin ku ato ndodhen, përhapësisht duhet të përgjigjet shteti që e ka eksportuar. Përveç kësaj janë parashikuar rregulla të rëndësishme për limitimin dhe frenimin e mbeturinave toksike. Kështu ndërmarrjet gjithashtu që mërzjojnë për eksportimin e mbeturinave, në të ardhmen duhet të kenë licencë. Eksporte ilegale mund të ndënohen deri në tre vjet heqje lirie ose me gjobë në të hollë.

E gjendur N. e krye-gatet u shpall përpara në 21 mars në Rrugën e Ambasadës, duke lëshuar një grumbull fjalësh të pakupimta, të shoqëruara ara këto me lëvizje të vazhdueshme të krahëve. Dalëngadalë fjalët e saj u qartësuan deri në atë masë sa fjalia e parë e bëri i kacenshëm “Të ndjeruar e i ambasadori”, të ndërruar diplomati, - tha ajo aty nga mesi i bisedës, - Kam ardhur t’u shpjegoj ku ndyshon imuniteti juaj nga imuniteti im e Patën Nanos. Së pari, ju duhet të kuptoni se imuniteti juaj dhe i Patën Nanos, së pari, ju duhet të kuptoni se imuniteti juaj dhe i Patën Nanos. Së pari, ju duhet të kuptoni se imuniteti juaj dhe i Patën Nanos. Së pari, ju duhet të kuptoni se imuniteti juaj dhe i Patën Nanos. Së pari, ju duhet të kuptoni se imuniteti juaj dhe i Patën Nanos. Së pari, ju duhet të kuptoni se imuniteti juaj dhe i Patën Nanos. Së pari, ju duhet të kuptoni se imuniteti juaj dhe i Patën Nanos. Së pari, ju duhet të kuptoni se imuniteti juaj dhe i Patën Nanos. Së pari, ju duhet të kuptoni se imuniteti juaj dhe i Patën Nanos. ... një lumë tjetër fjalësh e të pakupimta, e çmendur me lang, dërura u largua për t’u duart përseri të mërkurën në mbrëmje para godinës së gazinës së gazetës “Zëri i popullit”: “Po nuk u mbyllën Shqipërisë tri gazeta, shtypi shqiptar duhet të vejë keq e më keq, - tha ajo para një grupi gazetarësh që për çdo ditë rrotullojnë vetën pasdite. “Cilat na gënjejnë këto tri gazeta”, - pyeti ajo me një prej gazetarëve. “Nëse u di tha...” dhe mendoj për opinionet e saj të pësuundimit. “S’kam pse t’i di.” “Zëri i popullit”. “Kohë Jone” dhe “RD”, tha e qeshura dhe duke lëshuar një të qarësh të zgjuatur. Pas kësaj ajo vijoi: “Drejtori shtypi pranë Komitetit Qendror është meruar anëtari i regjencës së Ramiz Alisë, Kico Blushi. Këtë ditë ai ka dekretuar shpalljen kriminale luftë të Ismail Kadarese dhe Rexhep Qoses. Nëse nuk zgjidhet kryetari i PS-së deri në mes të prillit, në këtë part do të emërohen vetë.” KRONIKANI

(vijon në faqen 2)