Përsëri dërgjet gjak shqiptar! Shqiptarët e vrarë janë tashmë një dukuri e rëndomtë: vriten në Kosovë nga policia e ushtria serbe; vriten nëpër qytetet e fshatrat e Greqisë nga policia greke, nga grekët; vriten në kufirin greko-shqiptar nga ushtarët grekë, ashtu siç vriten në kufirin jugosllavo-shqiptar nga ushtarët serbë. Por, krimi që u konsumua në orët e para, pas mesnatës, duke u dhënë 10 prilli, ishte një rast krejt i veçantë; nuk kishte ndodhur kurrë një akt i tillë në këto dhjetëvjeçarët e fundit, që një bandë kriminalësh të hyjë në tokën shqiptare të vrasë qytetarë shqiptarë, më e keqja - ushtarë dhe të largohet pa i hyrë gjemb në këmbë. Qeveria greke mund të provojë të heqë nga shpatullat e saj përgjegjësinë për këtë akt duke ia lënë atë qarqeve ekstremiste, organizatave e grupeve terroriste që aspirojnë për të ashtuquajturin “Vorio-Epir”, por po të ndjekësh deklaratat dhe veprimtaritë e qeverisë greke dhe të zyrtarëve të saj, duke përfshirë edhe ata më të lartë, një pjesë e të cilëve përmendin dhe deklarojnë e lëshuar me këtë rast nga qeveria shqiptare, nuk mund të jetë pa vënë në njëfarë konjidence apo më saktë konkordimi të veprimeve të qeverisë greke me shovinizmin antishqiptar të frymëzuar nga Sebastianos dhe të tjerë, dhe të ministrit të Jashtëm, Papulias, i cili kërcënon se Greqia do t’u përgjigjet ashtu si duhet lëvizjeve të politikës shqiptare, për të ardhur tek akti barbar i 10 prillit. Duke lënë mënjanë faktin e mësipërm, që ka të bëjë me bashkërendimin e veprimeve të përmendura më lart, duhet qendruar më tepër në atë që varet prej nesh, çfarë mund të bëjë Shqipëria dhe shqiptarët për të shmangur veprime të tilla, të cilat bëhen me tepër të padurueshme kur humbin jetë shqiptare. Mënyra e parë, tek e cila synohet në raste të tilla është ajo e tolerancës në aspektin e politikës ndërshëtërore, duke bërë lëshime, të cilat kanë si qëllim njohjen e tensionit. Por, këtu do të ishte e kotë të kërkohet më shumë nga qeveria shqiptare, të cilën po e kërcënojnë politikanët e mendimit modern e qeverisë shqiptare në takimet e problemit çam, politikën tolerante në drejtim të minoritetit grek në Shqipëri, i cili nuk i është nënshtruar asnjë lloj diskrutimi edhe në “Ligin mbi tokën”, sipas të cilit grekët e Shqipërisë bëhen pronarë tokash qëndrimin ndaj emigrantëve të vet, të grekut Janullatos si kryepeshkop të Shqipërisë, i cili përbënte një shkelje të Statutit të Kishës Autoqefale Shqiptare, privilegjet dhe lehtësitë e krijuara firmave dhe afaristëve grekë, veçanërisht në Shqipërinë e Jugut etj. Të kërkosh apo të pretendosh për më shumë lëshime e tolerancë nga ana e qeverisë sonë do të thotë që jo shumë vonë edhe politika shqiptare të hartohet në Athinë. Nga ana tjetër, me sa po shihet, lëshimet e qeverisë shqiptare, duket se në Athinë po interpretohen si shenjë dobësie e Shqipërisë, gjë që duket më qartë në shantazhin e zbatuar nëpërmjet kthimit të refugjatëve. Për këtë arsye, ka ardhur koha që të hidhet dorë nga një politikë e tillë, duke iu përgjigjur qëndrimeve greke, ashtu siç thuhet në komunikatën e ushtarit nga zëdhënësi i Presidentit, rastin e aktit barbar të 10 prillit - “me masa adekuate”. Kështu, duke mos pa- matike mes dy vendeve. Të dyja diplomatët po shëmbehen si “dy rrobër”, që e përpjetë ta rivendosë atë, asnjëherë grekët nuk e kanë ndërprerë të rizikuar “dinjitetin” e tyre prej shqiptarëve se sa pas shpalljes person i padëshirueshëm të këtij konsultit të tyre në Gjirokastër. Ata tashmë do të veprojnë. Tradicionalizmi dhe varfërimi i potencialit antishqiptar do t’i drejtojë natyrshëm ata tek emigrantët shqiptarë në Greqi. Ata janë përpjekur më i madh i varfërisë komuniste që përfundimisht e hodhi dinjitetin e shqiptarëve në thonjë e diplomacisë së fqinjeve. Rezonanca e luftës politike brenda Shqipërisë me qarket diplomatike greke a dikë tjetër, më tepër se tek lidhjet ajrore, duhet kërkuar tek objekt i përbashkët i luftës së tyre kundër institucioneve politike të shtetit shqiptar. Ky objekt tashmë është konjicenti i shqiptarëve që po shfrytëzohen në Greqi; Normalisht, pas Jakovaut në Kakavijë do të të shfaqen autobuset e parë të tejmbushur me të rrahur e të keqtrajtuar, me të plackitur e të përbuzur që do të shajnë Berishën dhe Shtetin Shqiptar. Do të kthehen shqiptarët e fyen në dinjitetin e tyre. Plagët e të pambyllura të Shqipërisë grekët do të përpiqen t’i gjakosin mizorisht. Pas diplomacive do të shëmbëhen “robër” e përhershëm të politikës reale mes dy vendeve. Institucionet shtetërore dhe politike shqiptare, me shumë se kurrë, këtu duhet të demonstrojnë potencialin real të shtetit

Sot Jakovou do të shkëmbehet në Kakaqië me Sekretarin e Parë të Ambasadës Shqiptare në Athinë, duke imituar kështu një luftë ende të pashpallur diplomatike mes dy vendeve. Të dy diplomatët po shkëmbehen si “dy robër”, duke shpallur të viktimizuar diplomacinë. Qysh pas heqjes së Ligjit të Luftës nga i njëjti ministër i Jashtëm i Greqisë që po përpiqet ta rivendosë atë, një ashpërsie greket nuk e kanë ndjerë të rrezikuar “dinjitetin” e tyre prej shqiptarëve se pas shpal-shqiptar. Ata që duhet të shkëmbehen në kufi me emigrantët shqiptarë duhet të jenë grekët. Grekët me tapinë e reja të investimeve dhe argatët e Ali Pashës, grekët e rinj e të vjetër. Nësë grekët duan të provojnë se janë superiorë me shqiptarët dhe se s’duan të kenë punë me ta, le ta provojnë. Në kemi duar tashmë maksimumin e masakrës greke mbi Shqipërinë. Dëbimin tragjik të çamëve. Grekët ende s’e kanë provuar aktin analog. Ata s’duhet të harrojnë se të vrarë, të dëbuar varfërit, të dëbuarit e të masakruarit, janë fare pranë argatëve grekë që varfëria i ka sjellë në Shqipëri. Varfëria nuk ka moshë, natyrisht as dinjitë. Grekët vafer, të mbetur brenda tokës shqiptare, pavarësisht nga bashkëjetesa e gjatë me shqiptarët, janë po aq të rizikuar nga intoleranca greke sa edhe të varfërit shqiptarë të emigruar në Greqi këto dy vitet e fundit. E në krye të tyre, natyrisht, që duhet të rikthehen mbrapsht ata që përpiqen të sajojnë një Greqi dinjitoze brenda Shqipërisë. Ata që vënë të investojnë privatisht në Shqipëri nga Greqia me siguria bankare nga shteti grek. Shqipëria do të mirëpresë ata vetëm kur Greqia të mirëpresë në mënyrë dinjitoze dërgën e saj të dëbuar refugjatëve në Greqi. Kur vjen fjala për investime në Shqipëri, grekët bëhen evropianë; kur vjen fjala për varfërinë shqiptare, ata bëhen bizantinë. Kjo kontradiktë e madhe e tyre duhet të jetë kontigjent i gatshëm për shkëmbim në Kakavijë për çdo papravaprim që mund të ndjekë ikjen e Jakovaut. Shqiptarët duhet të tregojnë se ata kanë mbijetuar përkrah grekëve, pikërisht pse kanë qenë po aq dinjitozë jo vetëm në miqësinë, por edhe në armiqësinë me ta. larte, një pjesë e të cilëve përmenden edhe në deklaratën të lësh pa vënë në njëfarë konjice edhe sovinistët antishqiptarë të frymëzuar nga Sebastianos dhe të tjerë. Operacionet “Fshesa” të ndërmarra nga qeveria greke sa herë që atyre nuk u pëlqen diçka në politikën e qeverisë shqiptare, jo tërësisht shoqërohen me propagandë dhe thirrje të bëra refugjatëve të dëbuar duke u kërkuar, ndërmjet të tjerash, që të rrëzojnë qeverinë dhe presidentin Berisha pastaj të kthehen në Greqi. Shpesh deklaratat e zyrtarëve grekë me karakter antishqiptar, të bëra pas hapave që ndërmerr qeveria jonë në kuadrin e afrimit me Turqinë e Maqedoninë apo intensifikon marrëdhëniet me SHBA, Italinë e vendet e tjera të Perëndimit, shoqërohen me demonstrime dhe kërcënime nga sovinistët grekë në kufijtë shqiptarë, para ambasadës shqiptare në Athinë si dhe me aktivitetin subversiv antishqiptar të grekëve që ndodh në Shqipëri, ku nuk mungojnë të përfshihen edhe klerikë. Edhe në këtë rast, elementët, që përbëjnë lidhjen e mësipërme nuk mungojnë: Vizita e presidentit Berisha në Turqi - aksion dëbimi në masë i refugjatëve shqiptarë, deklarata antishqiptare të Samarasit

Duke botuar këtë dokument - horror të vitit të largët 1914, nuk nisemi aspak nga dëshira sadiste për të përshkruar gjumin e ndokujt, as nga qëllimi për të ushqyer ndonjë histori antigreke. Në fund të fundit ne e dimë mirë dhe e mësuam akoma më mirë pas “incidentit” të 10 prillit, se për ngjarje të tilla janë përgjegjës “disa qarqe të caktuara shoviniste greke”, që s’kanë të bëjnë me politikën zyrtare të shtetit “mik”. Qëllimi ynë, teksa botojmë këtë raport të një ushtaraku holandez mbi kasaphanën e trupave greke në fshatin Koder më 1914, është fare modest: të freskojmë memorien historike, sidomos të atyre që drejtojnë fatet e këtij vendi e të shpërhë gjithsesi edhe një bindje tonën, që gjithkush mund ta marrë me rezervën e duhur: masakrën e Peshkëpisë të vitit 1994 e projektuan dhe e zbatuan qeveritarët e sotëm të Athinës, që janë pasardhësit jo vetëm shpirtërorë, por edhe gjenetikë të Venizellosit e të Pangallosë, masakrës së Kodrës më 1914. Vizitë në Kodër Tepelenë, 19 maj 1914 Disa ditë pas mbërritjes time në Tepelenë, më 14 maj, i shoqëruar nga mjeku Dr. de Groot, vizitova fshatin Koder. Gjithkund fshati qelbej nga era e kufomat e lopëve, deleve, dhenve etj., që kishin arritur në shkallën e fundit të dekompozimit. Një i nga të fshatit ndodhej me kafkë të thyer. Rotull kësaj peme, në një rreze prej 50-100 metrash, shtriheshin tre gropa të mëdha dhe një më të vogël. Në njërën nga gropat e mëdha kurrë kumfonë e një gruaje pa kokë. Meqenëse kufomat qenë mbuluar me një shtresë dheu fare të hollë, doktor De Groot e gjykoi me vend të zbrazeshin disa nga këto gropa, të thelloheshin e me kafe të thyer. Mjeku nuk e pa me vend të zbulonin edhe gropat e tjera, që ishin disi më të thella, ndaj Komisioni e ndërpreu punën. Njëra nga gropat (C), kishte qenë përdorur më parë për të gatuar llac, ishte e thellë 4-5 metra. Ajo ishte e mbushur gjer në grykë me kufoma, që sipas llogaritjeve sonë duhët të arrinin numrin 100. Gro- përmbanin respektivisht 34, 2, 19, 20 e 20 kufoma, gjithsej 195. Bashkë me këtë raport kam nderin t’i vë në dispozicion Komisionit tuaj një listë me emrat e personave që i nëndohen se janë masakruar në Kodër. Gjeneral-leitnant A. Dever Kapiten C. de longh Major Dr. F. de Groot Tepeenë 19 maj 1914 Shënim: “Lista përmban emrat e 217 viktimave. Tepeenë, 19 maj 1914 Disa ditë pas mbërritjes, iu morën në Tepeenë, vizitova fshatin Kodër. Gjithkund fshati qelb nga era e kufomave të lopëve, deleve Një jug i nxehtë ndodhej në kishë e vogël, e cila me siguri ishte përdorur si burg. Dyshemeja dhe muret e brendshme të saj ishin spërkatur me gjak. Gjithashtu shihen gëlqere dhe tharja e mbeturinave të gjakut. Mjeku ynë konstatoi edhe tru nëpër mure dhe andej-këndej. Në vendin ku dikur ndodhej altari, ishte varur një litari, dhe ai i lirë me gjak. Porta e vogël prej druri e kishës, ishte gjithnjë e hapur dhe gjëhëzoi e shpërndara përpara portës në bërnë të qartë shkakun e tyre. Prapa kishës ishte hapur një gropë e madhe dhe nëntë shtresën e hollë të dheut mundëm të shquanimin me le-jëtë kumbu? të trupave njerëzore. pjesën e përparme të pemë dalluam qartë një grope me gjatësia Me poshtë pemës ndodhej një pellg i vërtetë gjaku.

Hapet Qendra e Medias nën kujdesin e Fondacionit SOROS Gazetarët shqiptarë, por edhe ata të huaj, tani do të kenë kushte më të mira pune në këtë qendër që është e Medias, të hapur pak ditë më parë në një nga lokalet e Fondacionit SOROS në Tiranë. Tani aty mund të shfrytëzohen shkrime në tre kompjutera të tipit Hewlett Packard dhe një Macintosh, të lexosh gazetën, por njëkohësisht mund të merren në çdo moment në të gjitha gazetat Agjencia Franceze e Lajmeve, AFP. Në të ardhmen kjo gjë do të bëhet edhe mundur dhe nga agjencia AP (Associated Press), Reuters dhe ANSA. Në Qendrën e Medias mund të gjesh gjithashtu edhe 14 gazeta dhe revista të huaja dhe 14 gazeta të vendit që shtypit shqiptar, por edhe një fond mjaft të pasur librash, në gjuhë të huaj të cilët fatkeqësisht nuk gjenden akoma në gjuhën shqipe. Videokasetat mbi problemet e gazetarisë sot në botë janë në dispozicion të gazetarëve shqiptarë. Gjithashtu kjo qendër ofron kurse kualifikimi për të gjithë ata që synojnë gazetarinë televizive duke përdorur dy kamera të tipit Super VHS. Në programet e tij, Fondacioni SOROS ka si qëllim edhe disa seminare si ai për shpërndarjen e shtypit, marketingun, gazetarinë sportive etj, nëpërmjet shkëmbimit të përvojës me specialistë nga bota. Korresp. i “Republikës”

Sot në Qendrën Ndërkombëtare të Kulturës Sekreti Shtetëror Përballë të Drejtës së Popullit për t’u Informuar. Kjo do të jetë tema e diskutimit që do të mbahet sot në orën 10.30 në Sallën e Konferencave të Qendrës Ndërkombëtare të Kulturës, të organizuar nga Shërbimi Informativ i SHBA (USIS) dhe Qendra e Medias e Fondacionit Soros. “Sekreti Shtetëror Përballë të Drejtës së Popullit për t’u Informuar”. Kjo do të jetë tema e diskutimit që do të mbahet sot në orën 10.30 në Sallën e Konferencave të Qendrës Ndërkombëtare të Kulturës, të organizuar nga Shërbimi Informativ i SHBA (USIS) dhe Qendra e Medias e Fondacionit Soros. Zyrtarë qeveritarë, juristë dhe gazetarë, nën drejtimin e z. Laird Anderson, profesor në Universitetin Amerikan në Washington, D.C., do të diskutojnë rreth problemeve të sekretit shtetëror, si dhe do të ketë pyetje nga pjesëmarrësit.

Këtë spektakël e organizon Forumi Rinor Demokratik. Po dje të premten me kryetare Dhurata Sina e cila është dhe menaxhere e UJ. Regjistrimet e vajzave janë bërë nga data 1-7 prill 1994. Është ngritur grupi i punës që po merret me organizimin e tij, gjithashtu është ngritur dhe juria e spektaklit e përbërë nga specialistë të njohur të kësaj fushe e artit dhe kulturës. “Mate Impex Trading Petrol” dhe “ABC & Co” janë dy kompanitë e para serioze që kanë shprehur aktivitetin e tyre në Shqipëri për prodhimin e detergjenteve larës si dhe produkteve kozmetike e farmaceutike. Këto dy kompani me president z. Adem Hasanaj, të cilat kanë degë tyre në Austri, Sloveni dhe Kroaci, vendosën të sponsorizojnë njërën nga veprimtaritë më të rëndësishme të muajit prill dhe një tjetër veprimtari studentore të vitit, “Miss studenti ’94”. Përveç shpërblimeve për çdo vajzë konkuruese, sponsori garanton për të vendosur e para edhe një udhëtim turistik në Slloveni dhe Kroaci.

Këshilli Kombëtar i Partisë Republikane Shqiptare, i mbajtur më 8 prill 1994, shqyrtoi veprimtarinë e Komitetit Drejtues lidhur me gjendjen politike të vendit dhe disa aspekte të zhvillimit ekonomik. Mbas diskutimeve të shumta e të hapëta, Këshilli arriti në këto përfundime: 1. Tensionet politike janë ngritur edhe më tej si rezultat i abstraksionizmit të Partisë Socialiste e veshur me petkun e rinovimit dhe aleatëve të saj. Komunizmi mbetet prezent në Shqipëri. “Rinovimi” i socialistëve, i imponuar nga koha, është demagogji. 2. Përpjekjet për nxjerrjen e vendit nga kriza kanë dhënë disa rezultate të mira me orientim të përgjithshëm ndaj tregut të lirë, por ende nuk është dhënë zgjidhja optimale. Zgjidhja optimale mund të arrihet vetëm me programin republikan që bazohet në njohjen dhe kthimin e pronës private, sidomos në pronësinë mbi tokën. 3. Partia në pushtet, mbi të cilën ra barra e rëndë e qeverisjes së vendit, vijon të zhvillojë tendencën e monopolitimit të drejtimit administrativ dhe jetës politike, me pasoja frenuese në zhvillimin e demokracisë dhe përdorimin me eficiencë të potencialit intelektual. U është lënë vend shfaqjeve të matizmit me recidivë nga e kaluara. 4. Korrupsioni ka marrë përpjesëtime alarmante për të tashmen dhe të ardhmen e vendit. Përpjekjet për të luftuar këtë dukuri, sidomos në fushën e privatizimit, janë të paefektshme. 5. Partia Republikane ka dhënë çdo ndihmesë për funksionimin e aleancës PD, PR dhe PSD të krijuar në momentin e luftës për rrëzimin e pushtetit komunist, duke e shikuar këtë aleancë si një bosht të zhvillimeve demokratike. Në kushtet aktuale, nuk jepen shpresa të përtëritjes së kësaj aleance. Partia Republikane është për bashkëpunim me Partinë Demokratike, nëse kjo parti krijon kushtet e vërteta të një bashkëpunimi të vërtetë e të sinqertë. 6. Duke mbajtur parasysh interesat e larta të vendit për stabilitet të brendshëm dhe kredibilitet të jashtëm, Partia Republikane mbështet koalicionin qeveritar që garanton zhvillime të përgjithshme demokratike. Kjo nuk e pengon PR të shfaqë lirshëm mendimet dhe të bëjë oponencë konstruktive në gjithë çështjet që nuk përputhen me programin e saj. 7. Këshilli Kombëtar ka bindjen se krijimi i krahut të djathtë në Shqipëri është një nevojë e ditës, sepse: - krahu i djathtë do të jetë kundërveprim etik ndaj aleancës së pashpallur të forcave të majta që, nën etiketime e parulla të ndryshme, synojnë rikthimin e formave socialiste të qeverisjes. - vetëm krahu i djathtë mund të realizojë zhvillimin e lirë kapitalist, duke nisur me njohjen dhe rikthimin e pronës ligjore. - në kushtet e sotme politike vetëm krahu i djathtë mund të përfaqësojë një opozitë të vërtetë demokratike. - sidomos prej një viti politika e jashtme e shtetit shqiptar në mbrojtje të kombit ka ndjekur vijën e drejtë, por kjo politikë mund të marrë forcën e duhur në bashkëpunim dhe ide të qarta të krahut të djathtë mbi kombin. Ngarkohet Kryesia e Partisë të zhvillojë bisedime me shoqatat dhe partitë politike të djathta për të arritur në orientime e konkretizime të përbashkëta në përshtatje me realitetin politik dhe interesat e larta të vendit. 8. Partia Republikane do të rrisë në mënyrë efektive luftën për kthimin e pronës, në radhë të parë për vendosjen e një ligji të drejtë mbi tokën. Koncepti republikan mbi pronën duhet të zgjerohet mbi të gjithë spektrin ekonomik. Në të njëjtën kohë Partia Republikane duhet t’i paraprijë problemeve që dalin nga zhvillimi kapitalist. 9. Partia Republikane do të punojë me ngulm për të tërhequr në radhët e saj e në drejtim intelektualët. Selia Qendrore dhe shtypi i Partisë të riorganizohen e të drejtohen sipas orientimeve të kësaj rezolute. 10. Miratohet pranimi në Komitetin Drejtues të zotërinjve Arben Babameto, Arben Braçe, Arsen Proko, Durim Kulli, Neritan Alibali.

Të hënën në mbrëmje, në kryeqytet, me qindra njerëz dolën përpara kishës, dalluam gjithashtu kufoma njerëzish. Në lindje të fshatit ishte një shtëpizë e rrethuar nga pemët. Poshtë njërës nga këto pemë dalluam qartë një gropë me gjatësinë rreth 15 metra, ku toka ishte gjithandej me shenja gjaku. Me poshtë pemës ndodhej një pellg i vërtetë gjaku. Në një gropë tjetër, më të vogël, që ndodhej në pjesën e përparme të ndodhej një pellg i vërtetë gjaku. Një natë Zana e malit vjen e zgjon gruan nga gjumi dhe dërgon te burri. Ajo zë burrin në flagrancë me kombin dhe lëkën duke uluritur. Në fund trim kthehet i penduar te gruaja dhe ajo e pranon me kusht që kombi mos ta shpallë atë hero. Tjetra është përrallë një qytetar që luftonte kundër katundarisë dhe shpellakëve. Ai predikonte Evropën dhe në publik mbante gjithmonë një bulëz simbol të oksidentalizmit dhe qytetarisë. Në fund nga disa shpellakë zbulohet se ai në të vërtetë ishte i blinte çitellëse. Ky demaskim / ble rëndë shumë oksidentalit dhe ai vendos që të syrgjynose në ishullin Korfuzit. “Nuk do të këndoj sot”- tha e çmendura duke e thyer çitëlinë për tokë. - Sot kemi ditë zie, Arben Imami i ka ngordhur kanarina. Ia helmuar SHIK-u i Gazidedes. Sot NATO hodhi dy bomba 250 kilogramëshe mbi serbët e Bosnjes. Serbët protestuan, si duket bombat kishin qenë të skaduara. Namik Hoxhi dërgoi telegram ngushëllimi Papandreu për të vëllain në Vorio-Epir. N. Alia kërkoi një minut heshtje në Parlament për serbët e vrarë në Bosnje. Kosta Karaklidhi i dërgoi notë proteste “luftëtarëve të vorioepirit” për të plagosurit në Peshkëpi. Kronikani e thyer çitëlinë për tokë. - të plagosurit në Peshkëpi. Kronikani