21/04/1994
Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Republika

21 prill 1994

PËR VDEKJE DINJITOZE!

Serbia vrau edhe dy shqiptarë. Serbia, po të ishte e vetmja, do të quhej barbare komuniste, staliniste, antievropiane... por, shqiptarët i vret edhe Greqia, edhe Maqedonia..., edhe Mali i Zi... Të gjithë vrasin shqiptarë dhe duket se e dinë mirë pse e bëjnë këtë. Shqiptarët, pse vriten? Shqiptarët, shumë prej tyre që jetojnë në kufirin e ekzistencës fizike, por edhe në shumë në kufirin e dinjitetit njerëzor, shqiptarët që pjesën më të madhe të jetës e kanë jetuar në mënyrë që s'mund të quhet dinjitoze, tani janë të gjykuar të vriten në mënyrën më ordinere; duke mos ditur pse vriten! Serbët e dinë mirë pse vrasin shqiptarë..., edhe grekët..., edhe maqedonët... dhe nuk dyshojnë asnjë moment në arsyeshmërinë e veprimit të tyre. Zhdutja fizike, grabitja e territorit dhe nëpërkëmbja e dinjitetit nacional të ndërtuar me dekada janë arsye të mjaftueshme edhe për dikë më njën se greku e serbi që të vrasë shqiptarín. Nuk mund të lejohet që për një vizitë faresinore, për disa pako cigaresh kontrabandë, për një punë skllavëruese në Greqi, të vritet shqiptari dhe të përdhoset dinjiteti i tij. Vëraria e madhe dhe ndarja e faresit për kufi vdekjeje janë sfida të mëdha, por sfidat që mund të sjellë nkrikimi i Ballkanit mund të jenë shumë më të mëdha. Sfida që mund të sjellin vrasjen e shqiptarëve në përmasa të mëdha, shumë më të mëdha se këto vrasje nga të gjitha anët. Atëherë shqiptari të duhet të dijë pse vritet. Duhet të jetë i aftë të vdesë me dinjitet..., duke ditur pse vritet. Me ndërr të përdhosur, me dinjitet të nëpërkëmbur kombëtar, të mësuar me vdekje jodinjitoze - vështirë se do të jemi të gatshëm për këto sfida. Prandaj të mos vritet shqiptari duke mos ditur pse vdes. Se ata e dinë pse na vrasin... Të paktën ne të mësojmë pse duhet të vdesim...

GORAZHDA NGA MBROJTJA NDËRKOMBËTARE KALON NËN OKUPIM SERB

OKB kapitullon në Bosnje Gorazdha, qytet boshnjak, me minoritet fare të vogël serb, që prej një kohe nën mbrojtjen e Kombeve të Bashkuara përfundimisht këto ditë mund të thuhet se ra nën okupimin serb. Edhe pse serbët nuk e kanë marrë gjithë qytetin, në fakt qendra e ngushtë me një popullsi prej 60.000 banorësh ende nuk ka rënë në duart e serbëve, të gjitha agjencitë e huaja lajmërojnë me trompe për marrjen e Gorazhdës nga serbët duke sqaruar pastaj se okupimi në fakt ende nuk ka mbaruar. Gjendja, ende jo krejt e humbur, paraqitet si punë e kryer, që në mënyrë të qartë tregon se fjalët e Fuqive Perëndimore, se do të përdoret forca në rast se sulmohen zonat nën mbrojtjen e tyre, kanë qenë shpresë e kotë e mendjelehtëve. Arsyetimet e stillit se mbi Bosnjë mbretëron koha e keqe, derisa në regjistrimet e stacioneve të huaja televizive shihej qartë se qiellin mbi Gorazhdë e nxinte vetëm tymi i granatave të artilerisë serbe, do të quheshin qesharake sikur çdo njëzet sekonda në Gorazhdë të mos binte nga një granatë serbe që mbjell vdekje. Embargoja mbi armatimin e vënë për palët ndërluftuese e vë në një realitet pamundësues. [Pjesa tjetër e tekstit vazhdon jashtë kornizës.]

Karikaturë: një burrë me pamjen e botës shuan me ujë një zjarr që djeg hartën e Bosnjës. Ruse 94.

Peticion i të “dëmtuarve”

- Të vështira për t’u kuptuar! Greqia, Bullgaria, Rumania, Ukraina dhe Hungaria do të kërkojnë heqjen e embargos ndaj Serbisë, nën pretekstin se kjo ka dëmtuar ekonomitë e tyre, dhe e pakuptueshme është Ukraina, që ndodhet larg Serbisë. Po edhe dëshira e Hungarisë që ka qenë sundimin serb një krahinë të madhe të banuar nga hungarezë, nuk kuptohet. Këta pjesë shtetërore llogarisin dëmet në tregtinë e tyre dhe jo masakrimin e pashëmbullt që ndodh te fqinjët dhe as rrezikun që kërcënon ato vetë, gjithë Ballkanin e ndodhta tërë kontinentin. Kjo është logjikë e vështirë për t’u kuptuar. Vëzhguesi

Takim në selinë e PRSH-së

A. POPOCI Takim në selinë e PRSH - së Më 20 prill 1994, kryetari i PRSH, z. Sabri Godo, nënkryetari z. Fatmir Mediu, dhe anëtari i komitetit Drejtues z. Arben Braçe, qenë në Selinë Qendrore të PR asistentë e Programit të Institutit Ndërkombëtar Republikan, përkatësisht z. Piter Dikenson, z. Xhejms Lombarda dhe z. Xhejms Partholongu. Fillimisht z. Dikenson theksoi se është duke vazhduar intensifikimin e një sërë seminarësh me objektin ecuninë e demokracisë në Shqipëri. Më pas ai shprehu interesin e tij mbi mendimin e PR lidhur me zhvillimet e fundme politike në Shqipëri. Z. Godo u theksoi të pranishmëve se PR ka marrë pjesë në aleancën trepalëshe me PD dhe PSD për rrëzimin e komunizmit në Shqipëri. Gjatë gjithë kohës nga ana e PR është ngulur këmbë që kjo aleancë të transformohet në një besht të zhvillimit demokratik në Shqipëri. Por nga ana e PD manifestohet një prirje për të pasur monopolin mbi jetën politike të vendit si dhe prirja për të qeverisur vendin me (vijon në faqen 2)

Takim në Ambasadën Amerikane

Më 19.4.1994, ora 9.00 në Ambasadën Amerikane u zhvillua një takim ndërmjet zotërinjve Douglas Smith, sekretari i ambasadës, Karl Siebentritt, sekretari i dytë dhe zotërinjve Fatmir Mediu, nënkryetar i PRSH, dhe Ismail Male. Pjesën kryesore të bisedës e zuri diskutimi mbi bashkërendimin dhe shkallëzimin e punës me një program të qartë për frontin e djathtë. Me shumë vlerë ishin shkëmbimet reciproke të mendimeve për këtë problem. Biseda pati një frymë mirëkuptimi dhe dëshire reciproke për bisedime të mëtejshme në vazhdimësi. Korresp. i “Republikës”

SHITËSASIT E BOSNJËS TË QUHEN BOSHNJAKË

qesharakë një granatë serbe që mbjell vdekje. Embargo mbi armatimin e vënë për palët ndërluftuese e që në realitet pamundëson vetëm boshnjakët të mos armatosen, ia arrin plotësisht qëllimit të deklaruar nga faktorët ndërkombëtarë: “Lejimi i blerjes së armëve do të ndizte luftën me intensitet më të lartë dhe do ta zgaste atë”. Duke i lënë boshnjakët duarthatë me të vërtetë lufta do të përfundonte më shpejt dhe do të jetë më e qetë. Boshnjakët do të zhduken se bashku me shpresat e tyre në mënyrë shumë më të lehtë dhe pa hequr dorë përkohësisht nga hiqte dorë përkohësisht nga aksionet ajrore dhe, nga ana tjetër, të depërtonin në Gorazhde, duke thyer vijat mbrojtëse të muslimanëve. Situata kritike bëri që të aktivizohej përsëri diplomacia ruse e cila në një moment të parë doli kundër bombardimeve ajrore të Forcave të NATO-s, të cilat ishin kryer pa u konsultuar me Rusinë, por më pas, me arsyetimin ndërmjetësuesit të saj, Vital Çurkin, u mundua të bënte presion ndaj serbëve të Bosnjës, për t'i dhënë fund sulmit mbi Gorazhdë. Por edhe misioni i Çurkinit për të bindur Karaxhiçin dhe njerëzit e tij, nuk pati sukses, në përfundim të bisedimeve deklaroi se “me ta nuk mund të bisedohet, ata janë të çmendur”. Ndërkohë, në një “briefing” e presidenti Klinton deklaroi se “shihte me dyshim suksesin e një zgjidhje të bombardimeve nga ajri me avionët e NATO-s, gjë që mund të implikonte drejtpërdrejt amerikanët në një konflikt të padëshirueshëm në Ballkan, dhe vetëm pas kërkesës së sekretarit të përgjithshëm të OKB-së, Butros Gali, Klintoni u shpreh se ishte me dyshim suksesin e zgjidhjes së bombardimeve”. Popullata civile boshnjake, në heimet e mëdha. Përpellata civile boshnjake, në heimet e mëdha. hemetëkarit qetë të ekzistencës dhe shtetësisë boshnjake. fuqive perëndimore? Sa mund të merren serioze pretendimet e SHBA se nuk do të lejojë zbritjen e luftës në Kosovë, kur zonat nën mbrojtje direkte të Kombeve të Bashkuara dhe NATO-s sulmohen dhe okupohen ndërsa helmetkalit tritërhiqen duke lënë popullsinë civile nën mëshirën e forcave serbe? Lënia e Gorazhdës nën mëshirën e serbëve promovon edhe më fuqishëm opinionin e forcës për zgjidhjen e Krizës Ballkanike. Sa për muslimanët, ata duhen quajtur vetëm boshnjakë ashtu siç janë quajtur tradicionalisht prej shqiptarëve për t’u dalluar nga serbët dhe kroatët. Që të veprohet në këtë mënyrë ekziston edhe një argument. Parlamenti Boshnjak me vendim të veçantë ka vendosur se kombi i tyre të quhet BOSHNJAK. Kurse muslimanë mund të quhen vetëm sipas përkatësisë fetare. Ky term është përqafuar nga shumica e mediave perëndimore, kurse me ngulm përdoret nga mediat serbe, maqedone etj. Këto media, edhe kur shkruajnë për Kosovën, shkruajnë në stilin “Kosova me 90% popullsi muslimane...”, pa përmendur përkatësinë kombëtare të shqiptarëve.

A është shqiptare Kisha Ortodokse Autoqefale Shqiptare

“E zan i gjakut tij Vot e thirr mirëfilli Tinezot atje ke rri Ma i ndritshmi se ylli...” P. Budi 1618 BARDHYL MATRAHXHIU Vrasja e 10 prillit nga pikëpamja ushtarake ishte një vrasje ordinere. Nuk është problem, kur në kufi ka një atmosferë paqësore dhe miqësore, por në trup komandosh të përgatitur që të kapin në gjurmë disa rekrutë. Zakonisht me veprime të tilla guerilja janë dëshmuar baza ushtarake ku e ka më të guxueshme dhe më të rëndësishme sesa ajo e Peshkëpisë. Rruga dhe urat e rrënuara, ashtu siç e thirri Zotin zëri i gjakut të tij, “Gjithë qiella e pa”, thotë Budi për krimin e Kananit, me atë thjeshtësi dhe madhështi që do të thoshtë për fotografitë me plumb pas shpine të botuara tek “Republika”: “Gjithë bota i pa!” Do thonin familjeve të viktimave shprehjen e lashtë latine “Dulce et decorum est pro patria mori” (E ëmbël dhe e bukur është të vdesësh për Atdhe, - Horaci - ODET-3). Por kjo është e kotë. Mass-media e ka konsumuar aq shumë “gjaklëhishin” marrin pjesë dhe i shqetësuar siç e gëzonte dhe hiqte hipokritë. Kjo “marrje pjesë” as i gëzonte dhe as ua rritnin atyre dhimbjen e vrarë. Gati-gati sa nuk thonë “që ta lëmë dhimbjen në forcë”. Problemi është që në pavetëdije dhe vetëdije shtypi dhe politika diplomatike janë shqetësuar jo thjesht për jetën e viktimave, por për një goditje që mund të shënojë një kthesë politike, historike, historike, historike. Ndërkaq në radhët e greko-shqiptare dhe në Ballkan dhe frazeologji të tilla si “pozitë” marrin me “solidarizime dhe marrëdhënie të reja” çdo shprehje, shtypi opozitar duket sikur frikën duart me kërcënim. (vijon në faqen 3)

MBETET HEQJA E EMBARGOS SË ARMËVE PËR MUSLIMANËT

Pas dështimeve për zgjidhjen e krizës GAVROSH LEVONJA Gorazhdë - akti më i freskët i tragjedisë boshnjake . Them më i freskët, pasi nuk mund të garantoje askush se do të jetë akti i fundit. Një sulm intensiv i shoqëruar nga predhat e armëve të rënda dhe pjesëmarrja e tankeve të serbëve të Bosnjës, shkaktoi dhe një numër tjetër të madh viktimash. Pamjet që transmetuan stacionet televizive të vendeve të ndryshme ishin rrënqethëse, do të ishte e kotë të merreshin me përshkrimin e tyre, pasi me pamje të tilla nga skena boshnjake tashmë jemi të mësuar. Thirrjeve të OKB për të ndaluar ofensivën e tyre kundër kësaj enklave muslimane, e cila bën pjesë në zonat që janë shpallur “zona të ndaluara”, nga OKB-ja, iu përgjigjën arroganca dhe mospërfillja e serbëve të Bosnjës, e cila, nga ana e saj, solli një aksion e bombardimit të pozicioneve serbe nga avionët e NATO-s, gjë së cilës serbët iu kundërpërgjigjën me rrëzimin e një britanik mbi mbajtjen peng të 150 helikopterëve, duke e detyruar NATO-n të konsultuar me Rusinë, por më pas, me arsyetimin e suksesin e zgjidhjes së bombardimeve”. Fondacioni Soros në Jugosllavi në rrezik Sot në botë ka 22 fondacione Soros - nga Balltiku deri në Afrikën e Jugut. Në këtë kohë fondacione, fondacionet mbështesin programet në fusha e shkencës, kulturës, informacionit dhe arsimit si dhe zhvillojnë aktivitete të ndryshme humanitare. Nëpërmjet kësaj veprimtarie fondacionet promovojnë idetë e demokracisë dhe përvojën për mirëqenien e njerëzve. Deri më sot, vetëm një herë ka ndodhur që Fondacioni Soros të mbyllet, në Pekin, pas masakrës në sheshin Tien An Men. Është më se e vërtetë që fondacioni Soros është sulmuar nga forcat ekstremiste të djathta si në Hungari, Rumani, Slovaki dhe Kroaci, por për herë të parë pas Tien An Men, një tjetër fondacion po ndodhet me rrezikun për t’u mbyllur dhe ky është Fondacioni Soros në Jugosllavi. Pra, në rrezik është një Fondacion elpit i të cilit ka shpërndarë në mbarë Jugosllavinë medikamente që e kalojnë shumën e nëntë milion dollarëve, dhe me arsisi-si - sipas vlerësimeve të ekspertëve - ka shpërndarë me mija jetë njerëzish. Në rrezik është një Fondacion, i cili në kohën kur shumë organizata ndërkombëtare joqeveritare, për arsye politike, ngurronin hapur të vinin në Jugosllavi, ndihmoi me mijëra refugjatë, fëmijë të sëmurë dhe jetimë. Ndihma e Fondacionit për ta ka qenë në forma nga më të ndryshmet: veshmbathje, ushqime dhe mjete arsimore për shkollat fillore dhe të mesme. Fondacioni Soros në Jugosllavi ka organizuar për fëmijët kampe verore dhe dimërore, kurse artistëve dhe sportistëve, aktivitete kulturore e artistike, si dhe ka mbështetur materialisht shumë nga institucionet ekzistuese për fëmijë dhe programet e tyre. Përmes këtyre programeve Fondacioni është përpjekur t’i kthejë këta fëmijë në jetën e tyre normale dhe t’u ringjallë shpresën për të ardhmen. (vijon në faqen 4)

SHTETASIT E BOSNJËS TË QUHEN BOSHNJAKË

Popullata civile boshnjake, më shumë se e mbrojtur nga helmetkaltrit e OKB-së, na del si peng i tyre, të cilët me premtime dhe fjalë pa mbulesë, nuk lejojnë udhëheqjen politike të boshnjakëve të protestojë me plot zërin për shuarjen e këtij zëri. Çfarë peshe ka fjala e autoriteteve të organizmave ndërkombëtare dhe fuqive perëndimore? Sa mund të merren serioze pretendimet se SHBA se nuk do të lejojë që të ekzistencës dhe shtetësisë boshnjake. [Teksti i mëtejshëm është i prerë nga kufiri i imazhit.]

BIBLIOTEKA KOMBËTARE TIRANË

Nga kronikat

“Kush është më e fortë se unë”, tha e çmendura N e kryeqytetit. “Do t'ju vras të gjithëve, unë nuk jam si Partia Socialiste që t'u japë të gjithëve shanse të barabarta. Dikë do ta rah pak, dikë shumë, nuk ju garantoj shanse të njëjta. Unë jam edhe më e bukura nga këto të gjitha, tha ajo duke shikuar veten në pasqyrë. Por këtu do të keni të gjithë shanse të njëjta. Unë nuk bëj dallime mes asnjë dallim. Sot në mëngjes kam parë një ëndërr të keqe. Ishte një ambasadë dhe atje më ofruan që të bëj propagandë për Jugosllavinë. Unë s'e dija se ku bie ajo dhe fillova si nëpër ëndërr të flas për 400.000.000 grekë që jetojnë në Greqi. Atëherë më arrestoi policia greke dhe më hodhi në burg për rritjen e numrit të minoritetit grek në Greqi. Si duket polici nuk kishte qenë nga ata grekë që nuk dinë se nga i bie Epiri. Sepse kur i thashë se dua Epirin, ai më tha se Epiri nuk është këtu, tha shkuar në Federatën greke të Socialistëve që mbahet në veri të Jugo-Epirit. T'ia lemë kulturën për një moment, të flasim pak për politikë, temë e preferuar e atyre që nuk kanë asnjëbrengë, përveç atyre materiale. Sot do të mbahet zgjedhjet provuese në disa rrethe. Nëse përgjigjet do të jenë të sakta atëherë do të bëhet tërheqja e fituesit. Ai që ka vënë përgjegjësi të gabuar do të dënohet me një vit vënie lirie pa asnjë kusht. Kur të vijë dita e zgjedhjeve të tjera të parakohshme provuese, çmimi i parë do të jetë një frigorifer me ngrirje të thellë i cili do të mbajë rezultatet e depozituara dhe që do të hapen në javën e pas zgjedhjeve të rregullta. Si rezultatet të vlefshme do të merren ato në të cilat partia socialiste ka fituar më shumë vota. Nëse numri i votave është i barabartë, atëherë do të përsëriten votimet pas 8 muajve me lista të fshehta. Nuk do të shkruhet as emri i partisë, as deputeti. Gjithçka do të bëhet me pseudonime, që të shmangen manipulimet. KRONIKANI