Athina mbyll kufijtë me Shqipërinë • Divizione të ushtrisë greke dislokohen në kufijtë shqiptarë • Anije luftarake greke në kufirin detar të Shqipërisë • Vijon dëbimi i dhunshëm i punëtorëve dhe refugjatëve shqiptarë • Kryeministri Papandreu deklaron: “E ardhhmja është në ushtrimin e bashkëpunimit të vendeve Ballkanike” Selanik, 9 shtator 1994 • Ish-kryeministri Micotaqis deklaron: “Nuk është e mundur të kemi ne gjithmonë të drejtë” • Ish-Ministri i Punëve të Jashtme të Greqisë deklaron: “Greqia po shkon drejt izolimit” Faqe 4 Shqipëria në Jug. Dhe jo vetëm në Jug FOTO: A. Babani Fryma kombëtare rritet bashkë me kujdesin e Shtetit Toka e Shqipërisë së shenjtë… të trualit dhe të frymës kombëtare shqiptare. Në këtë vit Shqipëria, duke u marrë me… pare dhe vazhdimisht, Shqipërinë: se në Evropë nuk do të shkohë dot kurrë pa u konsolid… ’90, kur Shqipëria, me rezim[in] e diktaturës komuniste, nuk u gjend e përgatitur për të mbaj… Shqipëria në Jug. Dhe jo vetëm në Jug. FOTO: A. Babani

Ministri i Jashtëm italian, Antonio Martino, nesër mbërrin për një vizitë zyrtare në vendin tonë. Ministri Martino gjatë vizitës në Tiranë do të takojë personalitetet më të larta shtetërore, Presidentin Berisha, Kryeministrin Meksi dhe homologun e tij Sërre-qi. Kjo vizitë, e para që bën një zyrtar italian i qeverisë Berlusconi, pritet t’i japë një shtytje të marrëdhënieve italo-shqiptare. Roli i madh i Italisë në përkrahjen e dhënë Shqipërisë, ka qenë i dorës së parë, dhe tani pritet që nga niveli i ndihmave emergjente të kalojë në një përkrahje ekonomike që do t’i japë shtytje zhvillimit të Shqipërisë. Pritet të nënshkruhen disa marrëveshje kulturore dhe marrëveshje bashkëpunimi midis institucioneve statistiko-re të dy vendeve. Korresp. i “Republikës”

Me ndihmën e Greqisë fondet e Evropës për shtypin shqiptar përvetësohen nga “Zëri i Popullit” Zyra e programit “Inter-reg” në Korfuz dhe përfaqësuesi i saj në Sarandë duhet të japin llogari për shkeljen flagrante të normave të Bashkimit Evropian për ndihmën që jep… Saranda nga filiali i qendrës së Korfuzit të programit “Inter-reg”. Burime të sigurta pranë kësaj zyre bëjnë të ditur se të paktën dy herë radhazi gazeta e socialistëve shqiptarë ka plotësuar formularët e ndi-

“Greqia nuk do të pranojë kurrë formimin e një Evrope me dy shpejtësi”, deklaroi të premten në mbrëmje kryeministri grek Andreas Papandreu, kundër propozimit të kristian-demokratëve gjermanë. Nuk pritej një reagim i ndryshëm nga Greqia, që së fundi përfitoi 7.2 bilion dollarë nga komuniteti Evropian, por detyruesh të vesh bazën në gaz kur Greqia thotë: “Kurrë...”

“Shqiptarët janë armiqtë tanë dhe jo çdo Berishë, - shkruan në numrat e fundit gazeta “Stohos”. Askush s’mund të mendojë, vijon më tej gazeta, se ndryshimin e Berishës apo të Gligorovit do të ndryshojë fytyra e vetë Shqipërisë dhe Maqedonisë ndaj Greqisë. Armija jamë popull, shkruan gazeta greke, “Stohos”.

Nën këtë titull e njata gazetë “Stohos”, publikoi një hartë të Ballkanit me Shqipërinë dhe Maqedoninë, që ndahen në dy pjesë me një vijë të drejtë”. Vijë që kalon në mes të grupeve 41 dhe 42 të paralelit do të përbëjë, shkruhet në “Stohos” kufijtë e ardhshëm të Greqisë në rajonet që tani janë në zotërimin e shqiptarëve apo që përbëjnë shtetin e shkupianëve”. “Ky vendim (copëtimi i Shqipërisë me disa grekëve dhe serbëve) është marrë prej kohe dhe ky vendim do të sjellë paqen në Ballkan”.

Gjykatësit ushtarakë e liruan me kusht kolonelin grek Toma Vrakas, i cili shkel[l]i më 21 gusht hapësirën ajrore shqiptare dhe hodhi trakte armiqësore kundër Tiranës.

Venizelos (dhe zëdhënësit e tij të politikës greke) deklaruan se “asnjë këmbë shqiptar nuk do të kalojë në kufirin grek. As edhe një makinë nuk do të kalojë”, deklaruan ata. Seriozisht. Por, një njoftim i fundit, në faktin që G. Pashko përshkoi, madje jo me kamion, be por me makinë, tip Volvo TR 1994 B, e ka thyer rr-ihin e hekurt grek. Burimet nuk konfirmojnë nëse z. Pashko është në Greqi për pushime, i ftuar si politikan, apo për tregti. Korresp. “REPUBLIKA”

Fryma kombëtare rritet bashkë me kujdesin e Shtetit Tokat e Shqipërisë shënjtërohen duke u bërë të shqiptarëve! Duhen investuar më shumë nacionalizëm, por edhe më shumë para! Në Jug s’fitohet kapital politik, sigurohet të qenit Shqipëri Kur nuk u zbë në vitet e mbrapshtë, 1913-1914 dhe 1990-1991, Shqipëria nuk zbëhet sot më! Kjo bindje është tashmë tek të gjithë shqiptarët. Është mirë që të kujtohet, qoftë edhe si detyrim, tek fqinjtë tanë, veriorë dhe jugorë. Shqipëria nuk zbëhet dot më. Këto janë vitet më të vështira të truallit dhe të frymës kombëtare shqiptare. Në këto vite Shqipëria, duke u marrë me bërrje e vetes, krijoi tek fqinjtë dhe lehtësisht e gjithkushme, e heshtësisht e shpërbëshme: në këto vite, shqiptarët, duke u marrë ndonjëherë edhe naivisht me veten dhe njëri-tjetrin, gati sa harruan se gjithsesi më shumë se prej Vetës, ishte e lakmuar prej fqinjëve; në këto vite shqiptarët duke kërkuar halen në syrin e shoq-shoqit, gati nuk vinin re trarin tek dhëmbët e shovenëve fqinjë. Ashtu si në ’13-’14-tën, edhe në ’90-’91-in, shqiptarët gati sa harruan se demokracia nuk do të vinte dot kurrë pa siguruar më parë dhe vazhdimisht, Sh. qipërinë; se në Evropë nuk do të dëshkojë dot kurrë pa u konsoliduar dhe ruajtur më parë, më parë dhe thellësisht, si Shqipëri. Fqinjët tanë gjithë i kanë ditur këto gjëra, dhe fatkeqësisht për ne, edhe më parë se vetë ne; se ata kanë menduar gjithnjë për të pasur një Shqipëri sa më të dobët, sa më të vogël, sa më të papërmbajtur; ata kanë dashur që ajo papushtim të jetonte në vite të mbrapshtë. Pikërisht në këto vite, ata janë rigjallëruar, pikërisht në këto vite ata kanë shpënëzuar edhe me shumë në drejtim të kufijve dhe thërrimeve shqiptare. Kështu ndodhi edhe në vitet gjend e përgatitur për të mbajtur në gjallërinë e mjaftueshme syçeltsinë kombëtare; kur forcat politike shqiptare nuk ditën (apo nuk deshën) që pluralizmin të mos e kthenin në rrezikim të nacionalizmit. Pushteti i vjetër e kishte lodhur së tepërmi nacionalizmin dhe frymën kombëtare me internacionalizimin e tij fals. Fqinjtë dinin mirë këto gjëra, e dinin mirë këtë klimë, në të cilën mund të kultivoheshin lehtë hithra e zbehjes dhe shpërfilljes. FARUK MYRTAJ (vijon në faqen 2) FOTO: A. Babani

REPORTAZH Në mengjesin e së enjtes Dropulli u gdhi nën shënjestrën e armeeve. Ushtarët grekë të veshur me uniformat e NATO-s shfaqen në kufi me Shqipërinë, ndërsa armët e renda të ushtrisë greke kthehen nga gryka e zjarrit nga veriu. Në orët e para të mengjesit shikon veç fytyra të dëshpëruara që kthehen nga pika kufitare e kyçur e Kakavisë dhe makina me ushtarë shqiptarë që shkonin drejt kufirit për të qenë më pranë të keqes në çdo moment. Në Grapsh të Dropullit, fshati ku më 1978 Enver Hoxha nisi autoveturën e pajtimit me Greqinë, pas brak[t]isjes përfundimtare nga Kina, ende nuk është fshirë parrulla shqip “Të jemi kurdoherë vigjilentë”. Parrullat e reja greqisht që janë shkruar dhe fshinë duke më pak të privilegjuara se reliket e komunizmit. Në klubin e fshatit ka vetëm një burrë plak që bën kafe turke dhe disa punëtorë të rinj që sonde të hidrogjeologjisë që shpojnë për të gjetur ujë për një firmë greke, e cila po përgatit të marrë in[?]ciativën një investitori shqiptar nga Amerika, për administrimin e ujit të nëntokës Gliniës. Plaku i klubit nuk shqetësohet për nënvizimin e biznesit sone këndër Greqisë, se tisht të ai në shqipen e dalë të Dropullit: “Ju bën politikë, anë bejë tregti”. Nën këtë devizë dhe nën inversion e saj duket se po bipolarizohet gjithë ngarkesa politike midis dy vendeve në jug të Ballkanit. “Apostujt” që çarmat osin shqiptarët Tregtia politike ka shanse më të mëdha se çdo biznes tjetër në jug. Në Sarandë p.sh. të tregojnë se, drejtori i Muzeut Historik të rrethit, Apostol Pango, megjithëse është me origjinë shqiptare, nga Zagoria, është “thelluar” në literaturën greke dhe ka botuar një sërë artikujsh të rëndësishëm në shtypin grek të Shqipërisë dhe Greqisë ku përgjithësohen gjithë çka shkruar më parë për greqizimin, arkeologjinë dhe historinë e trevave shqiptare në Jug të Shqipërisë dhe në Veri të Greqisë. Tashmë ai ndjehet ngushtë edhe për faktin se është autor i një monografie për Hasan Tahsin-in, që është cam nga Filati, pasi grekët, me gjithë vlerat e mëdha që ai ka, nuk i pranojnë të nxënë për grek se i ka shërbyer Turqisë. Apostoli është ende drejtor muzeu në Shqipëri dhe nuk ka pasur nevojë të shkojë emigrant në Greqi, sic bëjnë shpesh shumë intelektualë në Jug, të cilëve rroga e shtetit shqiptar nuk u mjafton për të siguruar mbijetesën. Tregtia politike është biznes i mirë. Si domos ta shesësh Shqipërinë “në mënyrë intelektuale” këtu është një biznes tepër komod. Më e pëleshshme është rruga e moderuar. Për shembull të shtirësh europian, të këkosh që aty ku nacionalizmi grek ka instaluar tanket, ti si shqiptar të moderuar të shkosh me dafina; atje ku Janullatosi ngre kisha për t’i pagëzuar me emrin e tij, ti nuk duhet të zësh në gojë që ka dhe shqiptarë që nuk janë ortodoksë, se rrëzikon fondamentalizmin, atje ku ngrihen flamuj grekë nuk duhet të ketë dhe flamuj shqiptarë, se rrëzikon të bëhesh arkaik. Në qytetin pa varreza ngrihet kishë për martirët Apostujt e jetës së moderncionit” po shfaqeshin edhe struktura shetërore shqiptare. Në Ksam[i]l p.sh., kryeplaku i fshatit, megjithëse ishte i “UNI”, një djalë e i ri tenër engrakil, i diplomuar më 1990 - treg on se dhe deputeti i PSD, Gaqo Apostoli, i kishte hequr vërej tje përse kish vënë flamurin shqiptar në sportel, pasi, siç kishte thënë Gaqoja, ishte bërë kampi si repart ushtarak “Moderacioni” i Apostolit socialist-demokrat, i Apostolit drejtor muzeu dhe i apostujve të tjerë që përpiqen ta lenë Jugun të çarmatost prej agresionit nacionalist grek, është i shpërblyeshëm për logjikën e palës greke. Aq i mjafton të investojë një njeri me pasaportë shqiptare në Jug. I mjafton, minimumi, të mos shfaqet i armatosur përballë nacionalizmit grek, për t’u shërbyer atyre. (vijon në faqen 2)

Zyra e programit “Inter-reg” në Korfuzi për shkëljen flag[r]ante të normave të Bashkimit Evropian për ndihmën që japin për vendet jokomunitare. Gazeta “Zëri i Popullit” ka fituar “tenderin politik” për të merituar ndihmën që Greqia shpërndan për shtypin nga fondi i përgjithshëm që Bashkimi Evropian ka akorduar për shtypin shqiptar në kuadrin e programit “Inter-reg”. Ndihma, e cila është shpërndarë nëpërmjet qendrës së Korfu[z]it, i është dorëzuar përfaqësuesit të gazetës “Zëri i Popullit” në Sarandë paktën dy herë radhazi gazeta e socialisteve shqiptarë ka plotësuar formularët e ndihmave të kësaj zyre në emër të shtypit shqiptar. Pas kësaj kjo zyrë ka njoftuar zyrën qendrore në Selanik si dhe në Bruksel se një sasi fondesh i është akorduar si ndihmë shtypit shqiptar. Tërheq vëmendjen fakti që vjedhja e paskrupullt e grekëve konc[?]idon me mbështetjen e tyre parciale vetëm për socialistët shqiptarë, gjë që është një shkelje e patolerueshme e prak- (vijon në faqen 4)

E çmendura N e Tiranës, të premten dhe të shtunën nuk u pa në rrugët e kryeqytetit. Kursehëtarë të përhershëm të saj thanë se e kishin parë në Kavajë duke kërcitur të kamionte kufirin. “Nuk më lanë, - bërtiste e çmendura, - nuk më lanë grekët të kaloja. Midis meje dhe deputetit Pashko ata zgodhën Pashkon. Do të vendosim datudatëren për deputet, tha e çmendura. Do të bëhem deputete.” Të shtunën pasdite ajo u pa të briste në stacionin e Tiranës duke bërtitur: “Kthehem nga Malësia e Madhe. Isha atje anëve me do intelektualë. E kre[m]e edhe partinë në Malësi e Madhe. Tash duhet me e krye në malësinat e tjera. Malesorët janë burra trima, intelektualë që këndojnë ende me çiftelë”. Në mbrëmje e çmendura u pa të shpërndante trakt[a] pranë Bankës së Tiranës me portretin e Kolonelit grek që fluturoi në jug të Shqipërisë. Të peste omonias[i]t i kanë dërguar një letër prokurorit Luan Hajdaraga për t’i liruar ar. Hajdaraga nuk e pranon dhe e çmendura, “Mua nuk më pëlqen posti kryeprokurorit, sepjani njerëzë tjetri. Unë dua minins. sot”, tha Hajdaraga. Menjëherë, tha e çmendura, Kater çerek kryetarë partie dëshirojnë të bëhen kryetare në vend të Nanos. Kush do të bëhet i pari në vendin e Nanos? Shanse të humbura, tha e çmendura. Do të nji sëmën për Paris. Pse, vetëm Dokle dhe Hajdaraga e shetiet Evropën me dietat e Nanos? Kjo nuk është e drejtë. Neseir do t’ju tregoj doktoraturat, temat e doktoraturave. P.sh., Papajorgji nuk ka kryer doktoraturën me grupin puçist në Ministrinë e Tregtisë së Jashtme. Doktoraturë të vjetra dhe të reja, tha e çmendura. Qytetarët e rastësishëm në orët e vona, të shtunën, u habitën dhe nuk e kuptuan pse e çmendura, e veshur me uniformën e kryetarit të Bashkisë, ndalonte përpara grupit të kioskasve pranë piramidës dhe bërtiste: “Ti ndërte shtëpie të vetën. Nuk kuptua me kë kërcënonte, tha. Mbase dhe pse e çmendura bërtiti: “Jashtë nga Shqipëria!” Jashtë nga Ministria! Jashtë nga Qeveria!” Në mërg kolonia e vetme në vakina të kontrollu te shteën: “Malë, tha e çmendura, kush zbuluar milicinë në Tiranë Kokëzi për ministrat dhe ambasadorët?!”, u përgjigj e çmendura duke gugl[?]uar. KRONIKANI

shkon drejt izolimit” Faqe 4