Sabri Godo, Kryetar i PRSH: - Së pari do të sugjeroja që në byro të kushtetutës të formulohej aspirata e shqiptarëve për Bashkimin e Kombit në rrugë paqësore - Kapitulli mbi Liritë dhe të Drejtat e Njeriut është i plotë - Për kapitujt e tjerë, sidomos në balancimin e pushteteve, e quaj të rëndësishëm sqarimin përfundimtar të formës së qeverisjes. - Sako bë Presidenti do të zgjidhet nga Parlamenti me dy të tretat e votave, funksioni i tij nuk do të përbënte rrezik real, edhe po të merrte mbi vete ndonjë kompetencë më tepër. - Çdo lloj shkeljeje ose manipulimi në procedurën e votimit do t’i bënte republikanët të votonin kundër. - Mjafton pak gjakftohtësi për të parë se neni që neve na duket katastrofë kombëtare qenkan normal dhe pa ndonjë konsekencë në një vend tjetër me standart demokratik të lartë. - Një gjë është e qartë: socialistëve u duhet gjithnjë një shkak për të ndezur situatën flakë.

- Në kompetencat e Presidentit më shumë rëndësi kanë kompetencat substanciale. Politikanë të ndryshëm, kur flasin për këtë problem, ngatërronjë këto kompetenca me ato formale. - Pasi parlamenti i zgjedh anëtarët e Gjykatës Kushtetuese dhe të Lartë, nuk ka më punë me ta, ndryshe legjislativi do të shtjerë në dorë pushtetin gjyqësor. - Parlamenti nuk mund të miratojë kushtetutën-kushtetuta ka funksionet e veta, një gjë ato është parlamenti. Atëherë si ka mundësi që një funksion i kushtetutës të miratojë një funksion të shtetit? Kjo është e pamundur. Ndërsa po t’i referohemi mënyrave të aprovimit të kushtetutës, ato janë disa. Më shumë rëndësi ka përmbajtja e saj. - Pasi parlamenti i zgjedh anëtarët e Gjykatës Kushtetuese, - Vetëm ata që kanë frikë nga dështimi, mund të kenë frikë nga referendumi. - Kushtetuta nuk mund dhe nuk duhet të pengojë popullin të ushtrojë pushtetin e tij. - Ky projekt në vetvete është një monument historik i shoqërisë shqiptare, por dhe një monument për jurisprudencën shqiptare.

- Askush nuk duhet të ketë frikë nga vullneti i popullit dhe nga mjetet që i jepen atij për të shprehur këtë vullnet. - Kush nuk ka respektuar vullnetin e popullit dhe të drejtat e tij, nuk a pasur sukses.

Përur(o)het Universiteti i Vlorës Me 14 tetor u përurua Universiteti i Vlorës “Ismail Qemali”. Në ceremoninë e përurimit merrte pjesë Presidenti i Republikës z. Sali Berisha si dhe ministrat Teliti, Musaraj, Uka, Aganosti etj. Ishte e pranishme edhe mbesa e patriotit Ismail Qemali, Nermin Vlora (Falaski). Pas fjalës së hapjes së ministrit Teliti, përshëndeti edhe Presidenti Berisha. Midis të tjerash ai nënvizoi rëndësinë e madhe që kanë universitetet si qendra të dijes dhe kulturës shqiptare, rolin që kanë luajtur dhe vazhdojnë të luajnë studentët në procesin e demokratizimit të vendit, duke vënë njëkohësisht në dukje rolin e madh të patriotëve tanë e sidomos të Ismail Qemalit, të cilin e cilësoi si shtetarin e vërtetë të Shqipërisë. Më pas, Presidenti Berisha, deri një vizitë në krahinën e Mesaplukit, duke u ndalur në fillim në fshatin Gjorm. “Kam ardhur këtu në Gjorm, tha Berisha, se ju e keni mbrojtur lirinë dhe flamurin dhe ju do të mbroni projektkushtetutën. Më pas ai u ndal në fshatin Lepenicë duke bërë një vizitë në familjen Lepenica për të nderuar kujtimin e nacionalistit Hysni Lepenica. Më pas Presidenti Berisha u ndal në fshatin Vranisht. “Unë kam ardhur tek ju për të kërkuar besën tuaj, fjalën tuaj, mendjen tuaj për kushtetutën. Populli i Labërisë ta bëjë kushtetutën, të votojë për kushtetutën, ta mbrojë kushtetutën”, - tha ai mes të tjerash. Korresp: “Republika” Në takimin që z. Janul-latos ka pasur më 1.07.1993, (vijon në faqen 4) Foto: A. Babani

Duke qenë një gazetërishte e interesuar për problemet e spektrit kombëtar, pra edhe të mbarëvajtjes së besimit fetar në Shqipëri, “Republika” ka ndjekur me vëmendje dhe interesarin e Fortlumturisë së tij episkopatik Janullatos. Për shkak të moskorrektësisë që vihej re në materialin e shpërndarë nga zëdhënësi i hirësisë së tij Janullatos, detyrohemi të shpjegohemi me tej. Në takimin që z. Janullatos ka pasur më 1.07.1993, në presidencën e Shqipërisë, sipas dokumenteve që s’ka se si të mos ruhen, nuk janë (vijon në faqen 4)

Më datë 14 tetor, u mblodh Asambleja e përfaqësuesve të degëve të Partisë Republikane të përbërë me nga një përfaqësues për çdo degë. Në këtë mbledhje Asambleja përcaktoi listën e kandidatëve për Këshillin Kombëtar që do t’i paraqitet Kongresit. Gjithashtu kjo Asamble përgatiti listën e kandidatëve që do të konkurojnë për kryesinë e partisë dhe që do të votohet direkt nga Kongresi. Asambleja zgjodhi edhe komisionin e votimeve prej 15 vetave, të përbërë nga delegatët e rretheve. Në këtë procedurë të zgjedhjeve do të mundësohet zbatimi më i drejtëpërdrejtë i vullnetit të plotë të partisë për zgjedhjen e organeve të saj drejtuese në mënyrën më demokratike.

Çështja e zhvillimit të Kishës Ortodokse në Shqipëri, me tepër se me organizimin e saj, lidhet me përkushtimin fetar të besimtarëve, të cilët nuk do ta zb-hin atë, kushdoqoftë kryepeshkopi i tyre. Ikja e detyruar e kryepeshkopit, pas miratimit të Kushtetutës, do ta shpëtojë Kishën Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë nga barra e rëndë dhe e panevojshme e politikës. Hirësia e tij, Janullatos, po vazhjon fundin e epokës së mbretërimit të përkohshëm mbi Kishën Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë. Më 6 nëntor shqi (vijon në faqen 4)

Jo me çdo çmim... Ende nuk është qartësuar numri i të mbyturve, të humburve, të shpëtuarve të Otrantos dhe megjithatë diçka duhet pohuar. Ndjenja e fajit dhe pendesës është e pranishme te të gjithë. Janë jetë njerëzish të humbura në tentativë për të ndryshuar diçka në jetët e tyre. Një interesim më i madh nga shteti, një përgjegjësi më e madhe nga familjet, një përgjegjësi njerëzore nga individët e aventurës e tyre duan ta shndërrojnë në para... Mirëqenia kërkohet, varfëria ende është e pranishme, sido-mos e krahasuar me luksin e reklamuar perëndimor; të pasuruarit e shpejtë është joshës, për të gjithë. Por jo me çdo kusht! Jo me çdo çmim! Të ndryshohet jeta, jo deri në rrezikimin e saj. Ka një shtet, ka edhe një shoqëri, një familje. Të gjithë duhet të përgjigjen, për atë që atë ndodhi, për atë ç’ka mund të ndodhë. Nuk mjafton ngushëllimi, as keqardhja. Të bëhemi më realistë. A.T.

Unë jam çmendur në kohën e Enver Hoxhës, tha e çmendura N., por nuk jam e çmendur politikisht. Zabiti po, Zabiti i Brokave është i çmendur politik. Unë nuk harroj dot Enverin, ai R…jersonin. Zabiti thotë se do të hyjë në Internacionalen Socialiste si zonjë, ndonëse Zabiti, sozia e Enverit, thotë që është burrë. Pse nuk regjistrohet në ndonjë Shoqatë të tërë? Ardian Reçi është sekretari i Ramiz Alisë. Këtë e dinë të gjithë. Njëhet nga stili. Po, po! Javë për javë, lexohet që është ai. Mjerë intelektualët kur uzurpohen nga merita e vogla personale. Nuk bëhen dot të gjithë burra të mëdhenj shteti, ashtu siç nuk bëhem dot kryetarë e gruas së pavarur. Ka gra të pavarura? Jo nuk ka, vë ya pavarura po! Por edhe ev prej tyre... Journalistët nuk është grek. Ai është një i ashtit të Olimp? Ai ka qeveri në rrethet e vendit? Ai ka vendosur se ka 30 vjet që mendojnë dhe jetojnë për Shqipërinë Autoqefale. Qysh nga viti 1964 kur erdhi Noli në Amerikë. Pse nuk e ndihmojmë gazetat e opozitës Janullatosin? Edhe unë nuk do të votoj për Referendumin, tha e çmendura N. Ç’është ky Referendum? Ku kemi bërë ndonjëherë Referendum ne shqiptarët? Të ishte i mirë Referendumi ja kishte bërë shokët. Enver këtë popull edhe atë. Të bëhet edhe një referendum për ata që nuk duan referendumet, pse të mos bëhet. Secili të bëjë referendum e vet. Kemi apo s’kemi plurireferendum ne?! Do të ndërrrohen përfaqësit e doganave, tha e çmendura N. Ata do të transferohen nëpër bashkitë e qyteteve të mëdha. Boli luftuan kundër korrupsionit. Kush do veje në punojë në doganë? A ka vullnetare për në dogana? A ka Do të ngrihen çeta vullnetare. Partitë do bëjnë prapë mbledhje dhe do vendosin. E duam apo nuk e duam popullin. A kemi të keqe sikur të mos na dojë populli. Populli nuk bën mbledhje. Populli s’paguan kuotiza-cione për parti që nuk janë KRONIKANI

Në studion e BBC-së: Pëllumb Xhufi dhe Filip Liço (vijon nga numri i kaluar) Minoritetet dhe grupet etnike në Shqipëri (vijon nga numri i kaluar) Minoritetet dhe grupet etnike në Shqipëri (vijon nga numri i kaluar me përgjigjen e z. Pëllumb Xhufi) Po këto mos i përjashtojnë Shqipërisë Veriore? Oh, jo këto janë emra panshqiptarë, janë të hershëm, që fillimisht e kristianizmit. Emri Gjon është i krishterë që i përket kalendarit të krishterë, është i Johan i Biblës, por që është receptuar nga shqiptarët në mënyrë të tillë ashtu si anë-synët Xhon dhe françezët Zhan, rusët Ivan. Kjo është një dëshmi kryeneçe dhe dokumentet e shek. 11-12 tregojnë se janë të ngulitur që nga mënyra natyrë dhe nuk ... Z. Liço: Me problemin e emrave duhet të thellohemi më gjerë, tendencioziteti dhe faji te të dyja palët është i ndarë dhe sikur akuzohen për ... Siç thashë për ... Veriu në Epir dhe Thesali, atë quhen “Avasili” që do me thënë se, nuk janë nënshtruar perandorit të Bizantit. - E folura e minoritetit grek i përngjan dialektit të rethit nave të Athinës. Z. Liço, Janë dy mendime. Pra këtë e pranon. Po këtë e pranojnë dhe gjuhëtarët grekë; p.sh. Stamatiller në botë që nga ... Z. Xhufi: Gjuhëtarët grekë e pranojnë dhe është një Anagostopoulos cili thotë: “dialekti i minoritetit përfaqëson një enklavë të shkëputur që fliste me dialekt jugor.” Kjo vërteton argumentin që kemi një shpërngulje nga Jugu drejt Veriu. Gjatë Mesjetës shumë ushtedare të ndryshëm e kanë thënë që Epiri banohet nga shqiptarë. Është e vërtetë që kohën e Ali Pashës ... Z. Liço: Të gjitha fshatrat e Delvinës me 1 gusht 1800 kanë bërë një kuvend, ka pasur dhe shqiptarë, që të organizo-...në kundër Ali Pashë Tepelenës që kërkonte që fshatrat të kthehen në ... Vendbanorët me emra dhe ... Z. Xhufi: Nuk jam kundër emrave 1.800 të këtyre pasave grekë në Dropull, por në 1913, Komisioni për ndarjen e kufirit ka bërë hartën topografike të zonës së Vurgut dhe fshatrat e Hajdaragaj, Me... Z. Liço: Në dokumente e Omonias thuhet se minoriteti jeton në tokat e tij me mijëra vjet. Z. Liço: Në Dhrovjan ka dokumente që janë para vitit 1000, si kishia, dhe që kanë mbishkrime greke, pra nëse qoftë se kishte shqiptarë, atëherë pse shkruhet greqisht. Po kështu këto zona kanë një traditë tjetër me ate shqiptar. - Po ju, z. Xhufi. Z. Xhufi: Këto tradita nuk janë krijuar aty. Ato kanë ardhur së bashku me popullsinë, ndërsa për shkrimet me qenë greqisht unë kam parë në mes të Athinës shkrime në gjuhën latine, por kjo nuk do të thotë që Athina të jetë latine në shek 13, 14, 15. Pastaj kemi defterin osman. Për zona të tjera si Delvina dhe Vurgu na kemi një kodik të Delvinës ku një autor grek, P. Pash, na thotë se në 1730 në Delvinë dhe fshatrat përreth flitej shqip, sa një grek nuk e durori këtë gjendje dhe u largua. Këtë e vërteton dhe Pukovili. Z. Liço: Të gjitha fshatrat e Delvinës më shqiptarë, që të organizo... në fshatrat e Delvinës... Pandis, bënë një kuvend... dhe ... 1000, si kisha, një traditë tjetër me atë shqiptar. - e vërteton dhe Pukovili. - Z. Liço, në këtë një pranoj këtë, bile me 12 tetor 1993 në Tiranë u bë një mbledhje me intelektuale minoritare dhe me kryetarin, nënkryetarin e përgjithshëm të Omonias për problemet te minoritetit. LANÇL etj. Pika e parë ishte të programi i organizatës të flasë për minoritetin dhe për Vorioepirin. Këtë kërkesë ka bërë kohët e fundit dhe gazeta “Omonia”. Kemi elemente që për të fshire të kaluarën e tyre si sigurimsa dhe të tërë, që kanë dalë me prapullat ekstremiste, aboviniste. Këta nuk kanë gjetur mbështetje nga kryesia dhe intelektualët minoritarë, bile në mbledhje me ashtër të minoritarë në vitin 1993, ata kërkuan që të hiqej jashtë nga salla Behzani. Z. Xhufi: Unë e përkrah z. Liço në këtë mendim dhe, sa për dijen, kur kam nisur të për... (vijon në faqen 4)

19 - 20 tetor Kongresi II i Partisë Republikane Shqiptare

Kategoria tjetër e zhurmës që dëgjohet rreth evenimentit Kushtetutë, është ajo e deputetëve pa elektorat, ose me elektorat të penduar. Parë nga ky kënd, zhurma e tyre është thjesht shfrym personal ambiciesh ndaj ish-bashkëstartuesve në kohën kur edhe pushteti ishte në start. Nga pikëpamja qytetare sulmi i tyre i vrullshëm është i justifikueshëm. Karakterin personal të kësaj zhurme e konfirmon një nga liderët e këtij kampthi kur deklaron se “duhet të ngremë sytë nga qielli e të lutemi për fatin e tij (të Berishës, shënimi im) ose fatin tonë”. Përcaktimi “i tij” dhe “tonë” e shpalos shumë saktë karakterin e kundërshtisë “kokë më kokë”. Në të tilla rrethana, do të ishte mëkat qorrollopsja e simpatizantëve, do të ishte pak a shumë një natë në prehërin e mullixhiut për inatin e jebrë...