. Nuk është koha të ri-hapim buxhetet dhe qelitë e diktaturës. Nuk është koha të ndërtohen kampe përqendrimi. Nuk është koha të përgjigjet e të burgoset liria. Nuk është koha të masakrohet jeta dhe shpirti i njeriut. Është koha që Musine Kokalari, ajo vajza e brishtë, dhe ideja qytetare e saj të fitojnë dhe të ringrihen nesër. KUJTONI! Djemtë e vajzat shqiptare që u pushtatuan nga diktatura, intelektuale e patriotë, idetë e të cilëve, trupat e shpirtrat e të cilëve, diktatura e gjatë komuniste i masakroi. Ata do të mungojnë në votën e nesërme. Kujtoni, është vota që do t’i thotë “Po” Republikës “Po” qytetërimit, “Po” lirisë. Ju fshatarë e punëtorë, ju bijtë e bijat e tyre, ju nipërit e mbesat e tyre, nesër do të votoni edhe për ATA. Nesër do të fitoni edhe për ta. Sepse është koha të fitojë Shqipëria. KUJTONI! Djemtë e vajzat shqiptare, dëshmorë të luftës nacionalçlirimtare do të mungojnë në votën e nesërme. Endrra e tyre e lirisë dhe e qytetërimit e tradhëtuar përdhunueshëm nga diktatura do të fitojë nesër. Nesër është koha të fitojë Shqipëria. KUJTONI! Vetëm tre vjet më parë diktatura kishte pushtuar rrugët tona, egërsisht diktatura vriste dhe dhunonte jetët tona, ëndrrat dhe shpirtat tanë. Diktatura ishte ulur përdhunshëm në shtëpitë tona. Ajo na vriste barbarisht në kufi. Kujtoni Hija e diktaturës ende vërtitet nëpër rrugët tona. Votoni për vdekjen e diktaturës. Sepse është koha të fitojë diktatura. Sepse është koha të fitojë Shqipëria. Nesër është koha e shqiptarëve tanë të vrarë, e shpirtrave tanë të përçarë. Nesër është koha e pajtimit. Sepse është koha të fitojë Shqipëria. NESËR ËSHTË KOHA TË FITOJË SHQIPËRIA! TE FITOJE SHQIPERIA KUJTONI! Shqipërinë e kanë rrezikuar dhe e kanë shitur një grusht gjakprishurish, një grup antishqiptarësh. Nesër nuk është koha e tyre. Nesër nuk është shansi i tyre. Nesër është koha të fitojë Shqipëria. KUJTONI! Hija e Masakrës së gjeneralit Zerva mbi Çamërinë ende vërtitet pranë shpirtrave tanë. Kujtoni, Çamëria ende vijon të tradhëtohet nga një grusht njerëzish. Kujtoni, Kosova e ndarë tragjikisht synohet të ndahet e të armiqësohet me tokën amë. Nesër është çasti të fitojë Shqipëria. Nesër fiton Shqipëria, fiton Kosova, fiton Çamëria. Nesër është koha të fitojë Shqipëria. KUJTONI! Zoti ka qenë i burgosur. Njeriu ka qenë i burgosur. Nesër është çasti të dëgjojmë fjalën e Zotit. Nesër është koha të duam Zotin. NESËR ËSHTË KOHA TË FITOJE SHQIPËRIA! Pamje nga mitingu i madh në Tiranë. Foto: A. Babani

Ka tani dhe një përpjekje tjetër për të mbuluar gjeografinë politike të opozitës sonë me ngjyra nacionale. Është gjëtuar një nen në Projektkushtetutë, që sipas disa politikanëve nuk mundëson bashkimin e shqiptarëve. Në lidhje me këtë arsyetim vijnë disa nga guasat e beatusa “patriotësh”, por kureshtja analizë politike dhe zbërthime reale të përpjekjes së kuptueshme. Sa herë forcat politike poshtërohen në Shqipëri bëjnë thirrje përpara në procesin e integrimit në Evropë, gjë që pengon dhe shfrytëzohet që kujtojnë ata se evropianët nuk vallëzojnë. Sa herë Shqipëria gjatë këtyre dy vjetëve është vendosur përpara një mendje kanë kërkuar të mbrojë të drejtat e të moshuarve dhe integrimin në Evropë, gjë që pengon dhe shfrytëzohet nga të tjerë. Konservatorët komunistë përpiqen t’u ngjajnë konservatorëve ruajalistë, duke synuar të dy kuotat legjislative të sistemeve që ata mbrojnë ose të pavarur në politikë që duan të jenë në hap para politikës shqiptare, jo për ta udhëhequr atë, por për t’i zënë rrugën. Kështu ka ndodhur me “politikanë të pavarur” nga Kosova e Shqipëria, dy vjet më parë kur Berisha dërezoi në NATO kërkesën për anëtarësimin e Shqipërisë. Nuk shikohej se çfarë i ndihmonte realisht Shqipërinë integrimi në strukturat e NATO-s, por çfarë tërësisht përforcon Berisha për të përkufizuar gjeografinë e kombit shqiptar. A thua Shqipëria do të ndërronte në një vit kur “demokrati” shqiptar ishte krejt i izoluar në meharre të grekëve e serbëve se sa të pranonte hapësirën e protokollit zyrtar evropian e t’i hapte rrugë një të ardhmeje tjetër të saj. Kështu u përdodh dhe tashmë me projektin e kushtetutës ku për qëllime politike po i kushtohet më shumë rëndësi faktit që mungon një formulim “shqiptarë” për bashkimin e kombit, se sa faktit real që kushtetuta të hapur për potenciale politike e njerëzore për ta arritur atë. E shhapat një mangësi e kush tetutës, në fillim nga të djathtit, tek shqiptarët, duke e rrahur ... me Kushtetutën dhe replikimet “shqiptare” në paraqitjen e integrimit, shqiptarët, duke e rrahur ... Zogu shpallet mbret i gjithë shqiptarëve, kjo tezë u rimor menjëherë nga të majtët (inter) nacionalistë që shkojnë këtu një “tradheti kombëtare”. Servet Pëllumbi në Pezë përpiqet t’i japë një ngjyrë nacionale rezervave të tij për kushtetutën duke kërkuar që ajo të garantojë bashkimin e shqiptarëve, pa pushuar te komentojë se ku e pengon kjo kushtetutë këtë bashkim. Ka me sa duket një arsye tjetër më të madhe se ajo nacionale për të krijuar mjegull me tezën e tillë. Arsyeja e parë është taktika e brendshme politike në funksion të kundërshtimit të kushtetutës, kurse tjetra është funksion i luftës politike për dështimin e integrimit të Shqipërisë në Evropë. Ajo është për të thellë një konservatore. MERO BAZE (vijon në faqen 2)

Shoqata “Intelektualët për kulturë demokratike” vazhdoi sondazhin e saj edhe gjatë këtyre ditëve, në Tiranë, Durrës, Shkodër, Vlorë, Korçë dhe Elbasan. Numri i të anketuarve arriti deri në 28.964, me po ato pyetje që u formuluan edhe në sondazhin e parë. Vlen të theksohet fakti që, pas progresivitetit të situatës politike, numri i njerëzve që refuzuan të përgjigjen është zvogëluar në ritme të ndjeshme. REZULTATET E SONDAZHIT: - 75.8 % do të votojnë për Kushtetutën. - 13.6 % do të votojnë kundër projektit të paraqitur. - 10.2 % nuk mendonin akoma për të shkuar në qendrat e votimit. SHOQATA “INTELEKTUALËT PËR KULTURË DEMOKRATIKE” Tiranë, më 4 11. 1994 Në numrat e ardhshëm do të lexoni

Sipas kujtimeve të një ish-zëvendësministri të Punëve të Brendshme “...Ramizi (Alia - shën. i redaksisë) nuk më tha emra konkretë, por kur ankova tek vendi gjeta Skënder Gjinushi, Luan Hajdaragën, Sabit Brokën, Xhevat Llohin, Paskalin... Kishte edhe tjerë që të adheshin nuk i njihja mirë. Ky ishte takimi i parë, i shkurtër. Më pas une ankova përsëri.”

DR. IBRAHIM RUGOVA: Adem Demaçi: FLETË VOTIMI A e pranoni ju projektkushtetutën e Republikës së Shqipërisë të miratuar nga Komisioni Kushtetues Parlamentar? PO JO Vota juaj “Po” Do të thotë: - Po shtetit ligjor të së drejtës - Po pluralizmit dhe lirisë së njeriut - Po çështjes së bashkimit kombëtar - Po rimëkëmbjes së Atdheut të varfëruar - Po pajtimit të njeriut me njeriun.

Inderuar z. President, Sali Berisha, qytetarë të dashur të Tiranës dhe të Shqipërisë, shqiptarë të dashur kudo që jeni, ju përshëndes në emër të popullit të Kosovës dhe të trevave të tjera shqiptare. Urime për aktin solemn të referendumit për kushtetutën! Urime për kushtetutën demokratike! Krofshin integrimet shqiptare! Ju përshëndes në emër të popullit trim të Kosovës, të popullit të sakrificës, gëzuar dhe zoti na bekoftë!

Ne dëshirojmë që Shqipëria jonë të jetë e fortë, sepse duke qenë Shqipëria e fortë jemi edhe ne të fortë, dhe të tillë do të bëhemi sepse, çdo qytetar e ka fjalën të lirë, ka mundësi të shprehet lirshëm, ka mundësi të mendojë lirshëm, ka mundësi të zhvillojë talentet dhe prirjet e veta lirshëm, për të mirën e vetës, për të mirën e atdheut, për të mirën e gjithë botës. Kjo Kushtetutë ia garanton qytetarit dhe individit të gjitha të drejtat shoqërore dhe kombëtare, prandaj, Rroftë Kushtetuta!

E çmendura N e Tiranës u pa para ditën e enjte në rrugët e kryeqytetit duke bërtitur: “Mos e hani sapunin për djathë! E drejta nuk është me Shqipërinë- tha ajo. E drejta është me Servet Pëllumbin, Gramoz Ruçin, Luan Hajdaragën, Moikom Zeqo. E vërteta është me ta. Lerjani Shqipërinë këtyre. Ata dinë ta rregullojnë Shqipërinë. Partia Socialiste nuk ka anëtarë, tha e çmendura. Anëtarët i ka Aleanca Demokratike. A kemi dëgjuar ndonjëherë Milon të flasë kundër Camërisë?” - pyeti e çmendura. Tani do t’u tregoj një ngjarje të vogël, tha ajo: Tre vjet më parë filloi të luhej një ndeshje futbolli. Gjatë 80 minutave gjyqtari mbante anën e skuadrës A. Të gjithë faullat i dha për skuadrën A. Tifozët në shkallë stadiumit besonin se skudra B do të shënonte. A, kur në minutën e 80-të luajtur me skuadrën B, në minutën e fundit gjyqtari dhe “penallti” për skuadrën B. Kjo është një gjë e gjallë. Gjyqtari kush është gjyqtari. Ku për ushtarën? Gjaq apostollin e Besnik Shaqirin. Poshtë Kosova, bërtiti e çmendura. Krofshin manevrat e Shqipërisë! ... ndihmojmë këtë të përgatit-sin litarët për Shqipërinë. - Unë do të votoj kundër, tha Gramoz Ruçi. Kjo i shërben demokracisë, i tha njeriu i veshur me dolloma myslimani. - Edhe unë do të votoj kundër, tha një burrë i shkurtër. - Po Kushtetuta i thonë kësaj? Kushtetuta ka qenë ajo e atij, shtoi njeriu, që i ngjan Enver Hoxhës. - Edhe unë kundër, tha dikush i veshur në mënyrë ekstravagante. Vonë pasdite e çmendura u pa në periferitë e Tiranës e rrethuar nga një turmë njerëzish që hungërinin thua se ulërimë në të njëjtin ton. Shqipëria ka nevojë për ish-ministrin Ruçi për ish-ministrat e tjerë, tha e çmendura. Këta qenë janë të gjithë tepër social - tha ajo. Ne dëgjojmë bajonetat dhe kuq. Këta të tjerë mbajnë tradhëdila të kuq. Këta të tjerë janë demokratë liberale. Qenë europianë, tha e çmendura. Ata të tjerët aty, tha ajo, kanë trendafil të kuq, trendafilat e kuq rriten në Shqipëri, tha e çmendura. Grupi tjetër është thellësisht demokratik liberal. Shqipëri. Kjo e çmendura, Grupi tjetër është thellësisht demokratik liberal. Shqipëri. KRONIKANI