A është "bërë gjithçka"? Forumi i Intelektualëve të Pavarur Shqiptarë, në një tubim të organizuar para disa ditëve, dënoi shpërnguljen me forcë të shqiptarëve të Kosovës nga trojet e tyre. Nga ky tubim, veç të tjerash, iu dërgua edhe një telegram Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së, Butros Ghali, ku protestohej kundër politikës së spastrim etnik të zbatuar nga autoritetet serbe në Kosovë. Si ka treguar eksperienca, nisma të këtij lloji kanë rezultate modeste, në mos të papërfillshme po nuk u amplifikuan, po nuk patën një mbështetje në shkallë të gjerë nga forume të tjera, në radhë të parë nga organizmat kryesore të shtetit shqiptar. Përballë fushatës së spastrimit etnik, të filluar në Kosovë para disa vitesh në forma nga më të ndryshmet, duke u bërë qëndrim i përhershëm atje të pamundur, reagimi i shtetit shqiptar ka qenë i pamjaftueshëm. Fakt për këtë është edhe sot e kësaj dite shpërngulja e shqiptarëve me dhunë po vazhdon ende, ndoshta me intensitet më të madh. Do të ishte gabim të mendohej se “është bërë gjithçka” vetëm se është lëshuar ndonjë deklaratë proteste, se është përmendur kalimthi në ndonjë forum ndërkombëtar apo në bisedime të ndryshme me përfaqësues të ndonjë vendi tjetër etj. Arritja e qëllimit final, realizimi i një zgjidhjeje të kënaqshme të çështjes kombëtare, nuk mund të bëhet në ansjë mënyrë momentalisht. Kjo do të ishte jo vetëm e pozitës së Shqipërisë, gjendjes së saj të brendshme, por edhe të konjukturave ndërkombëtare. Duke pasur parasysh këtë, politika shqiptare duhet të synojë në përgatitjen e terrenit të asaj zgjidhjeje të përshtatshme, që pretendohet si nga shqiptarët e Kosovës dhe viset e tjera të ish-Jugosllavisë, por edhe nga vetë shteti amë. Mirëpo, duke parë atë që po ndodh në Kosovë, përsa i përket ikjes në masë të shqiptarëve, s’di se në vend që të përfitohet, po humbet terren. Nga ana tjetër, tingëllon disi absurde që Serbia, e angazhuar në luftime në pjesë të tjera të ish-Jugosllavisë, me probleme të brendshme, e vënë në shënjestër nga Komuniteti Ndërkombëtar të veprojë aq lirshëm në Kosovë, në një kohë që diplomacia shqiptare nuk është në gjendje të nxisë Fuqitë e Mëdha në frenimin e aksionit serb për shpronëzimin e shqiptarëve nga Kosova. Vetë mosarritja e inagurimit të problemit të shqiptarëve në Kosovë me problemet e tjera në ish-Jugosllavi, ku Serbia do të jetë e detyruar të ndeshet në disa fronte, duke qenë e detyruar të mbajë dhe gjendjen kontradiktore, është një pafatësi e diplomacisë shqiptare. Duket se shteti ynë është i kënaqur me “luftën boshe” të dëshmisë të tij si “faktor stabiliteti” në Ballkan nga Evropa e SHBA. Po çfarë është fituar sot duke qenë “faktor stabiliteti”? Nëse sot i shëmbëllëjnë atij djalit të urtë që e rrahën vëllezërit e tjerë, por grindjet e mëdha nuk ankohet e jo më të bëjë përgjigjet atyre. Mos duhet vallë të heqim pak dorë nga të qenët “faktor stabiliteti”, duke u bërë pak “grindavec”? Le të shikojmë pak fqinjët tanë; nuk jemi ndoshta në gjendje që si Serbia, e cila i vuri zjarrin Jugosllavisë, të hyjmë në aventurë ushtarake, nuk e kemi ndoshta peshën e Greqisë, e cila sfidon partnerët e saj evropianë me embargon kundër Maqedonisë, të dalim si Don Kishotë, por ama është e palëkundshme që për hir të stabilitetit t’i lëshohët pe Maqedonisë me tepër se ç’duhet. Në qoftë se sot nuk mund të kërkohet shkëputjen e Kosovës nga Serbia, një Republikë të shqiptarëve në Kosovë apo diçka tjetër, do të ishte fatal mosangazhimi i esodit të shqiptarëve nga Kosova. Kur sot me 90% të popullsisë së atjeshme shqiptare, nuk jemi në gjendje të realizojmë aspiratat e shqiptarëve, të bëjmë që të respektohet e drejta e tyre për vetëvendosje, po nesër, në raporte të tjera të popullsisë, ç’mund të bëhet? G. LEVONJA

Çfarë fshihet në maskën e rikonstruksionit? Kanë 13 ditë që nuk shesin benzinë pikët e shitjes së karburantit në Tiranë. Katër pikat e shitjes shtetërore tregtojnë vetëm naftë dhe katër pikat private tregtojnë vetëm benzol. Punonjësit e këtyre pikave të shitjes thonë se ndërprerja e furnizimit është bërë për shkaqe të shtrenjta, që ka ardhur me sa duket nga dhe s’ka se ku të rezervohët. Bllokime të tilla, thonë ata, janë të njohura dhe me parë dhe me produktet e tjera të hidrokarbureve. Vargu i gjatë i makinave të premten pasdite priste për benzinë tek pika e shitjes së karburantit në Qytetin e nxënësve që nga mengjesi dhe vështirë se do të vinte benzine. Ky bllokim ka bërë që të rritet çmimi i benzolit i cili tani i kalon të 85 lekët nga 82 që ishte. Të demtuarit e kësaj loje janë pasagjerët, të cilëve u është shtuar çmimi i udhëtimit. Albim-pekasi, që bëri furnizimin e pikave të shitjes private të karburantit, ka filluar ta konkurojë Alpetrolin që bën furnizimin e pikave shtetërore. Sipas saj, Drejtoria e Hidrokarbureve në Ministrine e Burimeve Minerare, z. Anesti Moci, “është e vërtetë që gjendja në pikat e shitjes është shtetërore-sues e që…” por do të riparohet shpejt. Ne ndaluam furnizimin me benzinë për të bërë rikonstruksionin e Uzines së Ballshit për rritjen e cilësisë së benzinës së prodhuar, rritjen e oktanëve të saj. Por ne do të marrim masa që benzinen që do të prodhojë Ballshi ta kompensojmë nga rezervat e shtetit se do të vazhdojë rikonstruksioni i saj deri më 10 shkurt. Këtë rikonstruksion e bëjmë që benzina jone të jetë e njëllojshme me atë evropiane”. Pyetem shumë shoferë dhe thanë që benzina e Ballshit është normale dhe s’kishin ndonjë shqetësim, por me sa kishin degjuar, kjo është bërë për t’u shitur benzinë i huaj. Që është kështu të le sihka edhë përgjegjë e drejtuest të dika-sit, se po të ishte pastrikuar rikonstruksioni i Ballshit, pas terhoq benzina që ditën e dyte apo të trete që ndërpreu ajo prodhimin, por tani që ka kaluar dhe dita e 13-te? Vetëm thuhet “do vijë”. Por për 13 dite me sasinë e aur-tomjeteve që ka Shqipëria është logjike që shitjet një sasi shumë e madhe benzoli. Çfarë fshehet pas mosrin-konstruksionit? SHQIPËRIA PA BENZINË / RRADHËT DARËLLINË NGAQË ?

SHQIPËRIA PA BENZINË / RRADHËT DARËLLINË NGAQË ?

Dyshohet se krimi s’është kryer për motive personale Diten e premte, rreth orës 8.30, në selinë e Shoqatës Kombëtare të të Përndjekurve Politikë, një person i pajetë i identifikuar si sekretari futet në zyrën e sekretarit të përgatiturshëm të kësaj shoqate, zotit Engjëll kokoshi, dhe qëllon në fytyrë me një gur të mbështjellë me gazetë, goditje që i shkaktoi një frakturë të rëndë të hockave të të përsekutuarve ka protestuar dhe kërkuar pranë autoriteteve për të gjetur fajtorin. “Ngjarja ka ndodhur para mbledhjes së kryesisë së përgithshme të Shoqatës. Një ndër problemet që do të diskuthokueshin ishte dhe dhënia e Bordit të privatizimit të shoqatës për letrat me vlerë, dhe mendoj se do të ketë lidhje me këtë fakt, sepse një organizcioni im për këtë bord”, thotë i dëmtuari, z. Engjëll Kokoshi, në Spitalin Nr. 1 në Tiranë. “Rreth orës 8.30 vjen një nga personat e njohur të këtij borgdi, hap derën e zyrës, shikon, nuk thotë asnjë fjalë dhe largohet. Pas 10 minutash vjen një person i njohur, sepse ishte ardhur dhe tërhequr letra të tjera dhe më kujtohet se i kam dhënë një vërtetim për vitet e burgut. Unë desha t’i jap dorën, por ai menjëherë më goditi me një objekt të fortë te mbështjellë me gazetë. Ashtu siç isha dola tek dera ku ishin gja-shët veta, midis tyre dhe një i vet-shuru polic. I them: e pate atë që doli. “Jo, me thanë, nuk e pame”. Shikoj pastruesen dhe i them dhe asaj se kush ishte. Edhe ajo nuk e pa, kishte neupe ne puse, por mbi shpinë mbante libra dhe kapëllëq. Mundet me kete qe po bëjnë sot ta flatojnë le ardhmen e tyre. Por pazari që po bëhet me jetën e njëmbë-shem. Po lene peng për mençim. Një peng që nuk mund ta mar-rin me… Atë në janë gjuajtje? Raport i Departamentit të Shtetit Amerikan thekson se gjatë vitit ka kaluar 5-6 prej tyre vranë? Këta janë që në muajin e fundit u përfshi dhe disa herë me torturë, në jetë të tij të papërfunduar apo papritura. Organizata për Mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut raportoi se policia rrahura, grupe të tjera në mbrojtje?

Fëmijët që shesin në rrugë... Pothuajse çdo pasdite në lokalin ku pi kafenë, afrohet me atërin një djalë afro 10 vjeç duke më ofruar paketa cigaresh. Megjithëse deri më sot nuk kam blerë asnjëherë (nuk e pi duhanin), djaloshi, gjithmonë nx-itueshëm, përsërit mekanikisht “Doni LM me gabëllinë”. Mbi supet i varën rripat e cantës, ndersa sytë e tij të lodhur e të dyerë me naivitet. Janë me dhetëra dëshmitë sh-kollare që tregon pasditet e tyre nëpër lokale e kryeqytetit për të fituar pak para. Me cantën supet ata levrin për të lehtë-suar sadopak hallet e familjeve të tyre. Dhe për vete jofonë... Jo para. Mesojmë edhe ata dikur nga ekonomi e tregut. Duke gëndruar pak caste me djaloshin që çdo ditë me ofron cigare, është ai di që do të thotë gjithë me shumicë dhe pako. Ç’do të thotë të jeshe ndihmë e tregt-? Sa ma duhet me bleve dhe me orë i shuasht muhab Ai ka mësuar gjëra që nuk i dinë moshtarët e tij. Shoket e vet... Edhe ata levizin me canta në supë, por mbi shpinë mbajnë libra dhe çapkëllëgj. Mundet me këtë qe po bëjnë sot ta fitojnë të ardhmen e tyre. Por pazari që po bëhet me jetën është i dhim-bshëm. Po lene peng fatëmirën. Një peng që nuk mund ta mar-rin me... Foto e djalit me libra dhe çantë në dorë

Sipas një studimi që është bërë në lidhje me jetëgjatësinë e Shqipërisë nga viti 1985-1995, konstatohet se 42 janë femra dhe 28 meshkuj. Nga studimi ka dalë se 34 janë fshatarë që kanë punuar në bujqësi ose kanë ndejtur në shtëpi, 22 janë punëtorë dhe nëpunës qyteti dhe vetëm 4 kanë rrjedhur në bollëk. Të gjithë ata që e takuan këtë moshë nga shtati kanë qenë të shkurtër, në 1,70 cm. Nga këta 60 nëqindvjeçarë, 38 prej tyre ushqeheshin me mish, 24 rallë hanë mish, 10 nuk hanë fare mish dhe 1 ha sa dëndet. Nga 60 nëqindvjeçarët, 6 dësheshin me alkool, ndërsa 54 s’kishin përdorur atë. Sipas këtij studimi, një 110-vjeçar në Kuçovë bëhet 4 km më këmbë, pa ndihmën e shkopit. Në 100-vjeçarët në Përmet lexonte në këtë moshë pa syze. Pothuajse të 60 nëqindvjeçarët kanë qenë breza prej 40-60 vetësh nga familja e tyre. Përgatiti: B. MALO

Raporti i Departamentit të Shtetit Amerikan thekson se gjatë vitit që kaloi qeveria jugosllave vazhdoi shkëlqen hapur të drejtave të njeriut, të një të drejtë të popullsisë serbe të vendit, dhe se zyrtarët qeveritarë kanë autorizuar vrasjet pa gjyq, torturat, keqtrajtimet, arrestimet arbitrare dhe ka dhënë ndërmarrje në fusha masive për të mbajtur të shtypur popullsinë serbe. Keqtrajtimet më të rënda, thuhet në raport, i kanë vuajtur shqiptarët e Kosovës dhe myslimanët e Sanxhakut. Sipas raportit, vetëm vitin e kaluar policia vrau 17 shqiptarë, 11 prej tyre u ranë me armë zjarri dhe pjesa tjetër vdiq në arrest nga keqtrajtimet, ose rrahjet. Në raport përmendet vrasja e një femije 6-vjeçar me armë zjarri, ndërsa udhëheqësit e prindërit e autorëve? në Tezë po shënimet? Duke dalë? ... Sipas një studimi që është bërë në lidhje me jetëgjatësinë e Shqipërisë nga viti 1985-1995, konstatohet se 42 janë femra dhe 28 meshkuj. (vijon në faqen 4)

Si e vlerësojmë pasurinë tonë kombëtare? f.2 Plan i pastrimit “të qetë” etnik të Kosovës f.3 Shfaqja mbaroi me një votim të fshehtë f.3 Ku kanë banuar shqiptarët çamë f.3 Bomba e Hiroshimës: thjesht një paralajmërim për Moskën? f.4 Editore historike për “Shkumbinin”, “Partizanin” mundet f.4 Redaksia u uron gjithë besimtarëve muslimanë gëzuar muajin e Ramazanit

“Shumë vetë më thonë se jam ekstremiste në mendimet e mia”, tha ajo duke shikuar vetën në pasqyrë. “Është e vërtetë se jam ekstremiste në mendime. Por, ama, veprimet i kam të buta. Disa të tjerë janë shumë të moderuar në mendime, por mos u befsh viktimë e veprimeve të tyre. Me reduksion logjik del se thjesht, unë jam më të vërtetë fondamentaliste. Nuk mund ta fsheh. Deduksioni logjik më çbuiloi.” “Atij janë arritur nivelet më të larta në përqindje në gjithë Evropën. Perëndimi, në more të cilës ne i përkasim historikisht. Të gjitha institucionet demokratike të shteteve më të përparuara lindore kanë shprehur habinë e tyre me këto arritje.” “Selman Ruzhdiu, ka vendosur të rrijë të jetojë në SH... I ka pëlqyer harmonia në të cilën bashkëjetojnë tri fe të këtu. Në të parët e ka nga shtypi ynë të cilin, siç thotë ai, lexon rregullisht. Natyra, në këtë vendin të tij ka ndikuar edhe fakti që vendi është një vend shumë tolerant. Në Amerikë p.sh. uritet një njeri për çdo minutë. Ndërsa tek ne një njeri vritet vetëm në herë. Paska vdes dhe nuk vritet më.” “Do të shkoj te jetoj në një vend ku korrupsioni nuk bëhet hapatas. Nuk dua që për korrupsionin të mësojnë gazetat. Kjo ia humb gjithë lezetin thashethemit. Nuk jetohet këtu! Gazetat po i mbysin thashethemet. Fjala e sakruar po e shkatërron folklorin popullor.” KRONIKANI