Mbi liritë e të drejtat e shqiptarëve kudo që ndodhen nuk mund të vihet asgjë Dy dite me pare ambasadori republikesin-jugosllave të Maqedonisë në Tiranë z. Faton Abdullai i shpjegoi një note proteste Ministrisë se punëve të Jashtme shqiptare se si protesta qe i është drejtuar dhe përballë vendeve të ballkanit lidhur me thellimin e të drejtave e lirive të shqiptarëve në Maqedoni është “një lëvizje e panevojshme e papranueshme dhe e dëmshme”. Në këtë frymë është shprehur dhe ministri i punëve të jashtme, Tomisllav Nikolliq, i cili ka thënë se në lidhje me interesimin e shqiptarëve për të drejtat e tyre ai ka qenë i qartë se ajo është një çështje e brendshme e Maqedonisë dhe nuk ka vend për ndërhyrje të jashtme. Në të vërtetë, në këtë problematikë të shqiptarëve në Maqedoni, i takon dhe i përket shtetit shqiptar që të ketë marrëdhënie të gjithanshme me maqedonasit e shqiptarët në Maqedoni. Por, deri sa këshilli i institucioneve shqiptare më tej, kufijtë e marrëdhënieve të ndryshme, të marrëdhënieve ndërmjet dy shoqërive të pavarura të tyre, mbi baza ndërkombëtare, mbi të drejtat e tyre në shtetin e tyre, nuk është shumë i vështirë, se sa të jenë të drejtat e shqiptarëve me maqedonasit, të cilat deri në një farë pike vazhdojnë të jenë të hedhura poshtë. Shkupi nuk ka pretendime për t'u çarë nga shoqëria e përbashkët, dhe ka pranuar në emër të shtetit të vet, si pjesë përbërëse e një shteti unik, me përkatësi të shqiptarëve, të marrëdhënieve të tyre, në Maqedoni. Shteti i ri, i Maqedonisë, nuk ka një marrëdhënie të jashtëzakonshme në lidhje me shqiptarët që jetojnë atje, por ka edhe një përse? Në se këtu dikush ka kohë për t'i dhënë këshilla, duhet të tërheqë vëmendjen me forcë edhe marrëdhëniet që ka Qeveria shqiptare, se sa me kërkesat e shtetit maqedonas për shqiptarët, duke vepruar në këto momente dhe duke mos toleruar që asnjë të drejtë që ka të bëjë me to të jetë e paqartë. Kjo është e drejtë e shtetit tonë, dhe është një e drejtë që duhet të jetë e padiskutueshme dhe e qartë. Shkupi ose në qoftë se shprehet realisht, qëndrimet e tij ndaj gjithë të drejtave të shqiptarëve në Maqedoni, në këtë pjesë të qartë, duhet të çojë në respektin e të gjitha të drejtave të shqiptarëve si pakicë kombëtare, duke u dhënë shanse të barabarta dhe të drejta të plota e të barabarta, në të gjitha fushat, sipas standardeve ndërkombëtare. Kjo me siguri nuk ka të bëjë me punët e brendshme të Maqedonisë, por me një marrëdhënie të drejtë dhe të rregullt ndërkombëtare ndërmjet dy shteteve dhe dy popujve, që është edhe çështja kryesore e paqes e stabilitetit në Ballkan. Shpesh nuk u intereson realiteti syve dhe rrethanës së shkurtër, por të çojnë në një marrëveshje më të madhe dhe gjithashtu në një rrugë më të gjerë për të drejtat e shqiptarëve, të cilat duhet të diskutohen dhe të shkojnë, përmes qeverisë së Maqedonisë, në standarde edhe më të larta. Siç është fjala e drejtë, shqiptarët në Maqedoni, duhet të vërehen të drejtat e tyre si pjesë e shtetit, duke u dhënë një mundësi më të madhe për të mbrojtur të drejtat e tyre. Në raste të shkuara nga njëra anë, nga ana tjetër, nga parlamenti shqiptar, ata kanë edhe të drejta, të cilat janë këto: të jetojnë në një mënyrë të drejtë dhe të barabartë, të përdorin gjuhën e tyre, të zhvillojnë arsimin, kulturën dhe të ruajnë identitetin e tyre kombëtar. Nëse ky problem shikohet si një çështje e mbrojtjes së të drejtave të shqiptarëve, ajo nuk duhet të përdoret për qëllime politike apo për të nxitur tensione mes shteteve. Marrëdhëniet midis Shqipërisë dhe Maqedonisë duhet të jenë të bazuara mbi respektin reciprok, dialogun dhe standardet evropiane të të drejtave të njeriut. Çdo trajtim tjetër do ta dëmtonte edhe më shumë klimën e mirëkuptimit në rajon. Mbi 1000 studentë me familjet e tyre në Tiranë dhe qytete të tjera janë përfshirë në një lëvizje kërkesash për njohjen e të drejtave arsimore e kulturore të shqiptarëve në Maqedoni.