Në burg edhe një ish-ministër Vendimet e para të Prokurorisë: akuza është «shpërdorim» EDMOND LAÇI TIRANE — Dy arrestimet e para për “Skandalin e ndihmave”. Pasi Parlamenti — me kërkesë të Prokurorisë së Përgjithshme — aprovoi heqjen e imunitetit të deputetit për Fatos Nanon, njëkohësisht edhe Kryetarit i Partisë Socialiste, Prokuroria e Tiranës — në harkun e dy ditëve — firmos dy arrestime të rëndësishme: Hasan Malko, drejtor Drejtorie në Ministrinë e Tregtisë së Brendshme dhe Robert Gjini, ish-ministër i Tregtisë së Brendshme që ka verën Teknikë të Ahmetit. Të dy tashmë gjenden në gjendje arresti në Burgun e Tiranës. Për Nanon grupi i betuesve që punojnë në lidhje me “Skandalin e ndihmave”, ende nuk ka parashikuar ndonjë masë sigurimi. Për herë të parë kjo çështje arreston një ish-funksionar të lartë. Robert Gjini, ish-ministër i Tregtisë së Brendshme e mori vendimin e arrestimit ditën e martë. Ndërsa Hasan Malko, ish-drejtor Drejtorie u arrestua pardje rreth orës 9 të mëngjesit. “Të dy të arrestuarit — i thotë Gazetës Fatos Fagu, Zvëndësprokuror i Prokurorisë së Tiranës — akuzohen për shpërdorim detyre, gjatë kohës që kanë qenë në funksione të rëndësishme”. Po ky burim siguron se akuza e tyre i referohet të njëjtës çështje: “Skandali i ndihmave”. Nuk dihet ende kush e ka bërë kallëzimin për dy personat e arrestuar, se fundi dhe pse u fillua pikërisht me ata. Aq më tepër që në Raportin e paraqitur në Kuvendin Popullor nga Blecin Çela, Kryetari i Shërbimit të Kontrollit të Shtetit, edhe Gjini, edhe Malko nuk figurojnë. Hipotezat e para të arrestimit të tyre lidhen së pari me seancat pyetëse të grupit hetimor të Hetuesisë së Përgjithshme që po punon prej kohësh për “Skandalin e ndihmave”. Në shkëto seanca — siç i tregoi Gazetës Fatos Nano — është dëgjuar edhe Shtetit. Kjo për faktin se bëhet fjalë për miliona lira të humbura gjatë kohës së ardhjes së ndihmave në Shqipëri nga Italia. Këto hetime i shtohen tashmë pesë muajve të punës intensive që kish bërë Komisioni i Kontrollit të Shtetit, i cili — për shkak të disa dokumenteve që nuk ndodheshin në Shqipëri — bashkëpunoi dhe akordoi punën edhe me organet hetimore italiane. Vetëm pak kohë më parë Çela i shoqëruar me dy hetues që jetojnë, ishin në Romë dhe u takuan me Prokuroren Evelina Canale, e cila shqyrton po të njëjtën çështje, por për funksionarët italianë. Në ngarkesë me ndihma në portin e Durrësit

Itinerar për një turizëm të brendshëm Ja çmimet në sezonin veror për të gjitha shtëpitë e pushimit Sarandë 2.150 lekë (për një person) Vlorë, Durrës, Dhërmi Progradec 1.900 lekë Shëngjin, Divjakë 1.850 lekë Korçë, Dajt, Dardhë, Voskopoje, Razëm, Shirokë, Qafështamë 1.500 lekë Prenotimi bëhet me parapagim për 10 ditë dhe përbën 50 përqind të vlerës së plotë të fjetjes së pranimit. Pjesa tjetër e vlerës TIRANE — (Ed. La.) — Shumë i shtrenjti, megjithatë i frekuentueshëm turizmi veror në Shqipëri. Hoteli më i mira të qyteteve tashmë janë okupu-ar nga të huajt, të vetmit që mund t’i rezistojnë çmimeve, pothuajse evropiane. Por, për pushuesit shqiptarë, ka vende në ish-Kampet e Pushimit të Punëtorëve. Të gjitha këto — pronë e sindikata-ve shqiptare — i kanë hapur dyert dhe mbi të gjitha me çmime më të leverdishme se sa hotelet e Turizmit. “Shtëpitë e Pushimit — i tregon Gazetës Spiro Gjeka, financier i Drejtorisë së Përgjithshme të Shtëpive të Pushimit — janë posoritur që të zbatojnë gramatature e Turizmit për ushqim e pushuesve”. Një sinjal ky që tregon se Shtëpitë e Pushimit duan të “rëmbejnë” sa më shumë pushues, duke dhënë një shërbim të mirë për turizmin e brendshëm. Sezoni veror i turizmit — 1 maj deri në 31 tetor — ka grumbulluar rreth 14 shtëpitëve të pushimit në të gjithë Shqipërinë, me mijëra pushues. Më të frekuentueshmet janë në këto ditë të nxehta vere kampet e Sarandës, Vlorës, Dhërmiut, Durrësit, Shëngjinit dhe Divjakës. “Deri tani — vazhdon financieri Gjeka — prenotimet bëhen shih në këtë rrjet Drejtorie e Përgjithshme të Shtëpive të Pushimit. Për pushim e muajit gusht këto prenotime mund të bëhen edhe pranë kampeve respektivë”. Por pushuesit — që duan t’ju afrohen këtyre kampeve — duhet të dinë edhe disa rregulla: Paragjita dhe prenotimi pranë të gjitha pushimoreve, bëhet në datat 1, 11 dhe 21 të çdo muaji. Sepse edhe kohëzgjatja e pushimit — ndryshe nga herët e tjera — nuk është më 15, por 10 ditë. Për dhomat dyshe, apo që kanë kushte më të mira se të tjerat, për shembull dush, çmimi është më i lartë e ai që shkurthet në tabele. Në vlerën e fjetës së prenotimit nuk përfshihet ushqimi për darkën, e cila paguhet me lekë në dorë; Përveç kësaj restë munduar edhe për fëmijët, për të cilët mund të paguhet vetëm krevat, që lejohet të futet në dhomë. Shtëpitë e Pushimit janë të hapura edhe për pushues të huaj. Vetëm se çmimi për ta ndryshon disa herë më tepër. Për të huajt që vijnë të organizuar nëpërmjet agjencive turistike, ky çmim është rreth tre herë më i lartë për person. Ndërsa për të huajt që vijnë individualisht në këto pushimore, çmimet gashtëfishohen. Në disa qytete, si Vlora, Saranda e Divjaka, funksionojnë edhe parkinge autoveturash. Pamje nga plazhi i Durrësit

Çaktohen kriteret e dhënies së statusit TIRANE — Është miratuar nga Kuvendi Popullor Ligji mbi Statusin e të përndjekurve dhe të dënuarve Politikë. Ligji kishte kohë që po përgatitej nga ekspertët dhe për shqyrtimin e miratimit të tij kishte ndërhyrë edhe vetë shoqata që mbron interesat e të përndjekurve. Masa e re synon të verë mbi baza ligjore trajtimin e veçantë të kësaj kategorie sociale, e cila vuajti më shumë së kushdo nga sundimi i diktaturës. Sipas ligjit të ri i përndjekur politik do të cilësohet cilido person, i cili ka vuajtur nga veprimi të cdo formacioni ose individ i armatosur që kanë bërë pjesë në Ushtrinë NAL, Sigurimi, Polici dhe në çdo strukturat të ngjashme me to, kur veprimi, apo mosveprimi — sakteson ligji — është shoqëruar me humbjen e jetës dhe pasojë të tjera të rënda. Nga ligji përfitojnë vetë ata që kanë qenë në burg, por ende ata të cilët për arsye të ndryshme janë privuar nga të drejtat elementare njerëzore. Këto, e cila konsiderohet e fteshme për të përcaktuar statusin e të përndjekurit fillon me themelimin e Komuniste, 8 nëntor 1941, dhe përfundon më 22 mars 1992.

TIRANE — Libanezi 27-vjeçar Nabil Hamzit Siblinit, i arrestuar të hënën e kaluar, tashmë gjendet në arrest shtëpie. I akuzuar për “falsifikim dhe kontrabandë” që lidhen me cigaret “Cooper”. Siblinit, pas ndryshimit të masës së sigurimit kaloi nga Burgu i Tiranës në një shtëpi private në periferi lindore të Tiranës. Momentalisht libanezi që — sipas disa burimeve — përmendet si distributori numër 1 i cigareve “Cooper” në Shqipëri, mbrohet nga një avokat shqiptar.

Ka dhënë tashmë 200.000 çertifikata TIRANE — Bashkia e Tiranës po bashkëpunon me Institutin e Informatikës. Objekti është një problem që është bërë shumë shqetësues për qytetarët e kryeqytetit: Zyra e Gjendjes Civile. Lagjja vuan nga vetë Bashkia. Në raportin e aktivitetit të saj gjashtë mujor shkruhet se po studiohet mundësia për kompjuterizimin e kësaj zyre. Aktiviteti i këtij shërbimi është renduar shumë kohët fundit dhe shtimin e formaliteteve që duhet të bëjnë qytetarët me daljen e shumë ligjeve dhe vendimeve të reja. Shtimi i rëmëm i kërkesave për privatizim dhe dalja para kohë në presion me afat deri në qershor ’93 janë vetëm disa nga vështirësitë që i janë shfaqur Gjendjes Civile. Vetëm për periudhën që ka kaluar nga fillimi i 200.000 çertifikatave të zgjatshme dhe 6.000 çertifikata të trungut të vjetër familjar, pa përmendur miratimet e e gjendjes civile të ndarëve e bashkimeve nga trungu familjar. Shërbimi është dësi i veçantë dhe kërkon disa materiale specifike. Në Bashki sigurojnë se të gjitha zyrat e lagjeve të veçanta janë paisur me çertifikatat dhe pullat e nevojshme.

Një pistë ndërkombëtare për bombat në Itali Në Gjenevë një shpresë për paqen në Bosnjë Madonnës i ndalohet të japë shfaqje në Tajlandë

CARLO BOLLINO New York, vend telefonik publik pranë Rrugës nr. Pesë, ora 17.30, e enjta 29 korrik: një kërkues ekonomik italian, Roby Capone, paragjitet pranë sportelit duke kërkuar që të fliste me Tiranën. Është në telefona biznesi dhe kërkon një numër telefoni, një numër që përpiqet të ofrojë gjeografinë dhe vendin gjigant mbi hartë: “Ja, zonjushë, Albania ndodhet këtu. Ajo përgëzohet: ‘Më falni por këtu ndodhet Ru-sia?’” Jo zonjushë Rusia ndodhet më larg. “A është ndoshta Italia?” Jo, Italia, ndodhet më majtas, “I'm sorry, sorry për kon-troll në kompjuter”. “Kërkohet se kompjuteri nuk ka se si të gabojë, dhe dokt. Capone — pasi merr në telefon mikun e tij — na telefonon edhe ne, për të na treguar episodin e pabesueshëm. Por ndoshta nuk duhet të habitemi shumë. Amerika është e madhë dhe përveç kulturës masive atë ka shpërthyer dhe kultura lokaliste. Shikon gjithmonë gjerat private dhe gjithmonë e më pak shikon drejt horizontit. Është paradoksi i dimensioneve ligjigande, në të cilën zvogëlohen përmasat e kohës dhe hapësirës. Mjafton të mendosh që 60 për qind e adoleshentëve amerikanë nuk e dinë që në udhëen e tyre ka pasur një luftë civile. “I'm sorry...” “?” Jo më keq: “I’m sorry, that’s Alabama?” Jo, është Albania. Një dua shashë e Albanisë. Një dua telefonik për Albanian.” “I'm sorry...” Ju kërkon telefonikën për Albanian? Më falni e ku ndodhet Albania?” Roby Capone i jason më se my në buzeqeshje të habitur, por nuk e humb durimin. “I'm sorry, është Shqipëria”. Por ndoshta nuk duam të ndalemi shumë. Një Nju Jork nga canta në një gjuhë turistike, një nga ata gjuhët plot me lajne të padobishme dhe me hartë gjeografike dhe denes gjigand mbi hartë: “Ja, zonjushë, Albania ndodhet këtu. Ajo përgëzohet: ‘Më falni, por këtu ndodhet Rusia?’” Jo zonjushe Rusia ndodhet më larg. “A është ndoshta Italia?” Jo, Italia ndodhet më majtas. (teksti i vogël vazhdon)

EDMOND HAJDERI Njohuritë mbi efektin e dëmshëm të rrezatimit radioaktiv në organizmat ujorë janë më të kufizuara se ato për organizmat tokësorë. Ajo që e karakterizon mjedisin ujor në raport me atë tokësor është tendenca për të uniformizuar shpërndarjen e një elementi në të gjithë ambientin. Kjo e bën, duke gjykuar përgjithësisht në zonës së sondjes në të gjitha drejtimet, dhe njëkohësisht, ujin e vazhdueshëm të përdorur në çdo të ditë. Disa nga faktorët që ndikojnë në këtë proces janë natyra fizike e fundit dhe konformacioni i brigjeve, rrymat dhe shtrëngesat termike i ujërave, përbërja kimike dhe pH i tyre etj. Sot vërehet një rritje jo e vogël e rrezatimit radioaktiv artificial si pasojë e shpërthimit masiv bërthamor në atmosferë e në tokë, nga mbeturinat radioaktive të formuara në procesin e ekstraktimit, prodhimit dhe përpunimit të uraniumit të pasuruar në reaktorët bërthamorë, nga shkarkimi abuziv i lëndëve radioaktive të centrave bërthamore, të industrive të ndryshme, të instituteve kërkimore e të spitaleve në sistemin e ujrave të zeza, nga salet artificialë dhe ndërrmjetës të ndryshme në e nga aksidente si ai i Çernobilit (prill 1986). Dëmtimet nga rrezatimi radioaktiv janë të dy tipeve: somatike dhe genetike. Dëmtimet somatike konsistojnë në formimin e tumoreve (kryesisht në gjëndrat e qumështit, mushkëri dhe në veshka) dhe leucemive. Në shqeritë me gjakderdhje pafaqësione modifikime e deri këputje të materialit genetik (ADN) si pasojë e veprimit të rrezatimit jonikues. Vlerësimi i efektit të rrezatimit radioaktiv mbi organizmat bazohet në përgjithësi në njohjen e disa parametrave të disa e rrezatimit jonikues (si p.sh. tipi dhe energjia e rrezatimit diellor, tipi dhe energjia e rrezatimit dhe largësia prej burimit të rrezatimit). Ndjeshmëria e llojeve të ndryshme të organizmave ndaj rrezatimit radioaktiv rrjedh nga raport me niveli e tyre të organizimit. Në këto vitet e fundit është bërë një rritje e pranishë së rrezatimeve radioaktive në sisteme ujore të ëmbla në të gjithë botën. Vëzhgimet eksperimentale kanë treguar se përqendrimi i tyre në ujët me shpejtësi dhe paralelisht me rritjen e shpejtë të përqendrimit të tyre në përbërësit e ndryshëm biologjikë e abiotikë të sistemit. Gjithashtu shpërndarja e inkorporimit të radionukleideve në organizmat ujore ndryshon pasi nga një lloj në tjetrin e në dhënën. Për një periudhë të caktuar, të gjithë përbërësit e sistemit arrijnë një nivel të qëndrueshëm të përqendrimit të radionukleideve, ndërsa akumulimi i tyre në fund të detit vjen gjithnjë duke u rritur, duke u kthyer sedimentet në depozita të re të rrezatimit radioaktiv. Organizmat planktonike dhe organizmat e tjerë të vegjël në këtë cikël të shpejta riprodhimi, pas ngordhën, bien në fund duke transportuar kështu sasi të konsiderueshme material radioaktiv. Po këtë funksion kryejnë dhe mbeturinat fekale të organizmave gjatë precipitimit në sedimente.

MBERRIJNE NDIHMA HUMANITARE PER SPITALIN E DURRESIT — Kanë mbërritur në Spitalin e Durrësit një sasi ndihmash humanitare. Këtë lajm e dha në një konferencë shtypi “Misioni pa Kufij”. Ndihmat përbëhen nga 60 shtretër që po instalohen në repartin gjinekologjik të Spitalit të Lindjes si edhe një aparat narkoze së bashku me aksesorët përkatës i cili do të vendoset në repartin kirurgjik të spitalit të qytetit. Janë dhuruar gjithashtu edhe një sasi materialesh si shiringa me një përdorim dhe doreza plastike. NE BURREL JANE PRIVATIZUAR 700 APARTAMENTE — Nga 2.637 apartamente që ka gjithsej Burreli, janë privatizuar deri tani 700 të tilla dhe ka kërkesa edhe për 1.300 të tjera. Shumica e pagesave është bërë nga qytetarët direkt me para në dorë. Vetëm regjistrimi i ndryshimeve të pronësisë në noteri po ecën me ritme të ngadalta. Deri tani vetëm 100 pronarë kanë mundur të regjistrojnë apartamentet private në noteri. PO RIKINOHET BIOTEKA E LACIT — Po vazhdon puna për rikrijimin e Bibliotekës së Laçit, e djegur disa kohë më parë gjatë disa trazirave në qytet. Fillimisht, aksioni i rindërtimit filloi me 4.000 tituj e dhuruan nga Biblioteka e Durrësit. Privatet që një sasi librash të vijnë nga Biblioteka e Pe- shqiposisë. Po grumbullohen edhe disa libra që ishin të shpërndarë në fshatrat e këtij rrethi. Privatet që së shpejti numri i librave të arrijë në 10 mijë. Do të fillojë së shpejti nga funksionimi dhe një sallë e thjeshtë leximi për amatorët e librit. “CARITAS” DHE KISHA KATOLIKE NDIHMOJNE PO RINDER-TIMIN E SHKOLLAVE — “Caritas” dhe Kisha katolike po sponsorizojnë aksionin e rindërtimit të shkollave, të dëmtuara në këtë qytet e fshatin e rrethin e Laçit. Aksioni, i financuar dhe nga fonde shtetërore, është përqendruar në vënien në e në vënien në vënie të objekteve shkollore që do të përfundojnë në vitin e ardhshëm shkollor. Ndihma e “Caritas” dhe Kishës Katolike është vënë në në ndërtimin një shkollë të re në Gurëz dhe për rindërtimin e një shkollës së fshatit Fushë-Milot, e cila u dëmtua nga një përmbytje e vitit të shkuar. EKSPOZITE E PERBASHKET E DY PIKTORE-VE NE SARANDE — Dy piktorë, Lindita Lula, skulptore e Estrades së Sarandës, dhe Fatmir Biba, pedagog në Fakultetin e Inxhinierisë në Sarandë, kanë hapur këto ditë një ekspozitë të përbashkët në Sarandë. Ekspozita, mjaft e frekuentuar nga qytetarët vendas dhe turistët e huaj, përmban rreth 50 punime me disa teknikë.