Rritet alarmi në stacionin hekurudhor të Bajzës. Por Qeveria e Bonit më në fund njofton: «Kemi gati 1.4 milion marka për zgjidhjen e problemit». Gjehen akoma vagona të tjerë të hapur. Ndërkaq zëdhënësi gjerman pohon: «Në Shqipëri janë edhe 3.600 ton pesticide të tjera». Vazhdonjë hetimet për gjetjen e përgjegjësve të skandalit. EDMOND LAÇI SHKODER — Vazhdon të mos ndihet ende frika e pesticidëve të skaduara që qëndrojnë prej kohësh në stacionin hekurudhor të Bajzës. Bidonat e pesticideve helmuese — edhe pse ruhen vazhdimisht nga punonjës të Rendit — shtojnë çdo ditë rrezikun e fatkeqësive përreth, që kërkojnë t’i përdorin ato për një ose më tepër gjëra. Dhe ajo që përherë sat e skandalit të pesticideve kanë kapërcyer kufijtë e Shqipërisë, duke u diskutuar edhe në Ministrinë e Jashtme Gjermane apo atë të Mjedisit. Tashmë rreziku i pesticideve është real. “Mund të formohet një re toksike që mund të kërcënojë qytetin e Shkodrës dhe, sipas drejtimeve të erës — shkruante për këtë problem e përditshmja gjermane “Westdeutsche Allgemeine Zeitung” — të përfshijë edhe Malin e Zi, madje edhe zona të Italisë”. Pikërisht për këtë, të shtunën e kaluar — ministri i Mjedisit të Bonit akordoi një fond prej 1.4 milion markash, të cilat do të përdoren për vendosjen e pesticideve nga vagonat në depo më të sigurta. Pak ditë më parë shkandali i pesticideve ishte objekt edhe në Parlamentin Shqiptar, kur Blerti Çela — Kryetar i Komisionit të Kontrollit të Shtetit — zbuloi se nga ish-përfaqësuesit tregtar të Ambasadës Shqiptare në Bon kishte filluar çështja penale. Historia e pesticideve të skaduara kish filluar në nëntor të vitit 1991, kur shoqëria gjermane “Schmidt” kish filluar bisedimet me funksionarë të Ambasadës Shqiptare në Bon, duke u ofruar — si ndihmë emer-gjence për bujqësinë shqiptare — 465 ton pesticide. Për shkak të shkurtit të vitit 1992 mbërritën në Portin e Durrësit 265 tonët e parë, por që menjëherë u izoluan rreptë nga autoritetet portuale. Vetëm disa muaj më vonë — në shtator — nga kufiri verior shqiptar hyri në stacionin hekurudhor të Bajzës një tren hungarez që mbante mbi kur-riz 217 ton pesticide të tjera. Janë 17 vagona, ngarkesa e të cilëve tashmë jo vetëm është nën kërcënimin e grabitësve, por edhe ka filluar të ndotë seriozisht. Në të dy anët e vagonave mund ta dallosh lehtë tokën e djegur apo edhe njolla të zeza të verdha. Specialisti gjerman — të cilët kanë verifikuar gjendjen në Shqipëri — tregojnë se këto pesticide përmbajnë mer-kur, dioksid në nivele mjaft të larta si dhe tretje klorina-te, të cilat janë kancerogjene. Ndërsa në Komitetin Shqiptar të Mjedisit kanë shpjeguar për Gazetën Shqiptare se: “bidonat janë përdorur për të transportuar një pesticide me bazë zibile, që përmban etil flan”. Sipas ekspertëve ky lloj pesticidi është shumë helmues: ngjatë ve-shte 30 kilogram prej tij për të helmuar 3.000 mijë persona. Një rat i helmimit masiv prej fillimit është vërtetuar, kur edhe një herë tjetër në Shqipëri: në vitin 1966 një fshat i tërë pranë Përmetit u helmua dhe dy vetë vdiqën, pasi kishin përdorur grurë të dizinfektuar me filizan, edhe sepse ky grurë ishte shpërndarë disa herë me ujë. Ekspertët gjermanë shkojnë edhe më tej, kur kujtojnë se — për shkak të bidonave që s’janë më hermetikë — në rrezik janë edhe popullsia dhe lëngu i afërt i Shkodrës. Por edhe nëse ekspoziton gjithë ky rrezik ende vazhdon gjendja e bllokuar në stacionin e Bajzës. Në këtë stacion këtij viti ishin zbuluar 11 bidona gati për shitje, ndërkohë që të tjerë prej tyre ishin gjetur të boshatisur, çka do të thotë se pesticide dikush kishin ndotur. “Lënda është shumë e rrezikshme dhe unë i bëj thirrje të gjithë atyre që kanë bidona të tillë që të mos i përdorin për përdorim përdo-rim familjar”, ka thënë aspertin e tij — nëpërmjet Gazetës Shqiptare — Andrea Mato, në Komitetin e Mbrojtjes së Mjedisit. Por problemi i Bajzës dhe pesticideve të burgosura aty nuk është i vetëm. Pas denoncimit — nga Komiteti i Mjedisit — për rrezikshmërinë e pesticideve të dhuruara, u zbulua se edhe ngarkesa e parë që kishte arritur në Durrës, tashmë në mënyrë misterioze ishte shpërndarë në Milot, Fier dhe Lushnjë. Sipas një zëdhënësi të Ministrisë së Mjedisit nga Boni, në Shqipëri kanë hyrë deri tani gjithsej 3.600 ton pesticide, por jo të gjitha kanë ardhur nga firma gjermane. Ndër eksportuesit e tjerë përmenden edhe Banka Botërore dhe Unioni Evropian, të cilat gjithashtu kërkojnë të marrin iniciativa të ngjashme me ato të qeverisë gjermane për menaxhimin e ndotjes ekologjike në Shqipëri për shkak të pesticideve. Një milion e 400 mijë markat — që akordoi së fundi Gjermania — do të shoqërohen edhe me ardhjen së shpejti në Shqipëri të një grupi ekspertësh gjermanë, të cilët do të mbikëqyrin punën që do të kryhet nga forcat e ushtrisë shqiptare për ripaketuar dhe çvendosur bidonat nëpër depo. Por autoritetet gjermane — që tashmë e kanë nuhatur rrezikun — nuk premtojnë për kthimin për së shpejti në Gjermani. Vetëm një vagon i kësaj ngarkese të helmuar i ka kushtuar hekurudhave shqiptarë 18 dollarë në ditë, ndërsa dëmi 1 hektar të pesticideve ende nuk është konstatuar. Dhe për ekologjike gjithmonë llogariten pas vitesh. PESTICIDE Rritet alarmi në stacionin hekurudhor të Bajzës. Por Qeveria e Bonit më në fund njofton: «Kemi gati 1.4 milion marka për zgjidhjen e problemit». Vidhen ende bidonat e helmuar Gjehen akoma vagona të tjerë të hapur. Ndërkaq zëdhënësi gjerman pohon: «Në Shqipëri janë edhe 3.600 ton pesticide të tjera». Vazhdonjë hetimet për gjetjen e përgjegjësve të skandalit. EDMOND LAÇI SHKODER — Vazhdon të mos ndihet ende frika e pesticideve të skaduara që qëndrojnë prej kohësh në stacionin hekurudhor të Bajzës. Bidonat e pesticideve helmuese — edhe pse ruhen vazhdimisht nga punonjës të Rendit — shtojnë çdo ditë rrezikun e fatkeqësive përreth, që kërkojnë t’i përdorin ato për një ose më tepër gjëra. Dhe ajo që përherë sat e skandalit të pesticideve kanë kapërcyer kufijtë e Shqipërisë, duke u diskutuar edhe në Ministrinë e Jashtme Gjermane apo atë të Mjedisit. Tashmë rreziku i pesticideve është real. “Mund të formohet një re toksike që mund të kërcënojë qytetin e Shkodrës dhe, sipas drejtimeve të erës — shkruante për këtë problem e përditshmja gjermane “Westdeutsche Allgemeine Zeitung” — të përfshijë edhe Malin e Zi, madje edhe zona të Italisë”. Pikërisht për këtë, të shtunën e kaluar — ministri i Mjedisit të Bonit akordoi një fond prej 1.4 milion markash, të cilat do të përdoren për vendosjen e pesticideve nga vagonat në depo më të sigurta. Pak ditë më parë skandali i pesticideve ishte objekt edhe në Parlamentin Shqiptar, kur Blerti Çela — Kryetar i Komisionit të Kontrollit të Shtetit — zbuloi se nga ish-përfaqësuesit tregtarë të Ambasadës Shqiptare në Bon kishte filluar çështja penale. Historia e pesticideve të skaduara kish filluar në nëntor të vitit 1991, kur shoqëria gjermane “Schmidt” kish filluar bisedimet me funksionarë të Ambasadës Shqiptare në Bon, duke u ofruar — si ndihmë emergjence për bujqësinë shqiptare — 465 ton pesticide. Për shkak të shkurtit të vitit 1992 mbërritën në Portin e Durrësit 265 tonët e parë, por që menjëherë u izoluan rreptë nga autoritetet portuale. Vetëm disa muaj më vonë — në shtator — nga kufiri verior shqiptar hyri në stacionin hekurudhor të Bajzës një tren hungarez që mbante mbi kurriz 217 ton pesticide të tjera. Janë 17 vagona, ngarkesa e të cilëve tashmë jo vetëm është nën kërcënimin e grabitësve, por edhe ka filluar të ndotë seriozisht. Në të dy anët e vagonave mund ta dallosh lehtë tokën e djegur apo edhe njolla të zeza e të verdha. Specialisti gjerman — të cilët kanë verifikuar gjendjen në Shqipëri — tregojnë se këto pesticide përmbajnë mërkur, dioksid përmbajnë mer-kur, dioksid në nivele mjaft të larta si dhe tretje klorinate, të cilat janë kancerogjene. Ndërsa në Komitetin Shqiptar të Mjedisit kanë shpjeguar për Gazetën Shqiptare se: “bidonat janë përdorur për të transportuar një pesticide me bazë zibile, që përmban etil flan”. Sipas ekspertëve ky lloj pesticidi është shumë helmues: ngatër 30 kilogram prej tij për të helmuar 3.000 mijë persona. Një rast i helmimit masiv prej fillimit është vërtetuar, kur edhe një herë tjetër në Shqipëri: në vitin 1966 një fshat i tërë pranë Përmetit u helmua dhe dy vetë vdiqën, pasi kishin përdorur grurë të dizinfektuar me filizan. Edhe sepse ky grurë ishte shpërndarë disa herë me ujë, ky helm shkakton probleme edhe pas vitesh. Ekspertët gjermanë shkojnë edhe më tej, kur kujtojnë se — për shkak të bidonave që s’janë më hermetikë — në rrezik janë edhe popullsia dhe lëngu i afërt i Shkodrës. Por edhe nëse ekspoziton gjithë ky rrezik ende vazhdon gjendja e bllokuar në stacionin e Bajzës. Në këtë stacion këtë vit ishin zbuluar 11 bidona gati për shitje, ndërkohë që të tjerë prej tyre ishin gjetur të boshatisur, çka do të thotë se pesticide dikush kishin ndotur. “Lënda është shumë e rrezikshme dhe unë i bëj thirrje të gjithë atyre që kanë bidona të tillë që të mos i përdorin për përdorim familjar”, ka thënë eksperti nëpërmjet Gazetës Shqiptare — Andrea Mato, në Komitetin e Mbrojtjes së Mjedisit. Por problemi i Bajzës dhe pesticideve të burgosura aty nuk është i vetëm. Pas denoncimit — nga Komiteti i Mjedisit — për rrezikshmërinë e pesticideve të dhuruara, u zbulua se edhe ngarkesa e parë që kishte arritur në Durrës, tashmë në mënyrë misterioze ishte shpërndarë në Milot, Fier dhe Lushnjë. Sipas një zëdhënësi të Ministrisë së Mjedisit nga Boni, në Shqipëri kanë hyrë deri tani gjithsej 3.600 ton pesticide, por jo të gjitha kanë ardhur nga firma gjermane. Ndër eksportuesit e tjerë përmenden edhe Banka Botërore dhe Unioni Evropian, të cilat gjithashtu kërkojnë të marrin iniciativa të ngjashme me ato të qeverisë gjermane për menaxhimin e ndotjes ekologjike në Shqipëri për shkak të pesticideve. Një milion e 400 mijë markat — që akordoi së fundi Gjermania — do të shoqërohen edhe me ardhjen së shpejti në Shqipëri të një grupi ekspertësh gjermanë, të cilët do të mbikëqyrin punën që do të kryhet nga forcat e ushtrisë shqiptare për ripaketuar dhe çvendosur bidonat nëpër depo. Por autoritetet gjermane — që tashmë e kanë nuhatur rrezikun — nuk premtojnë për kthimin për së shpejti në Gjermani. Vetëm një vagon i kësaj ngarkese të helmuar i ka kushtuar hekurudhave shqiptare 18 dollarë në ditë, ndërsa dëmi 1 hektar të pesticideve ende nuk është konstatuar. Dhe për ekologjinë gjithmonë llogariten pas vitesh. Treni me ngarkesë pesticide i ndaluar në kufirin shqiptar

Zbulim i tmerrshëm në Jug të vendit Ngrica vret 14-vjeçaren TEPELENË — (p. re.) — I ishte larguar fëmijës të spitalit psikiatrik të Beratit, ku kushtet higjienike ishin të llahtarshme. Për ta shpëtuar, së bashku me 14 fëmijë të tjerë, ishte transferuar në spitalin e Tepelenës. Një tjetër spital tmerri. Por këtu, Teuta Krapaj, 14-vjeçarja nga Berati, vdiq pas mijëra vuajtjesh, e vra-rë nga i ftohti. Spitali psikiatrik i Tepelenës, ndodhet në një kodër në lartësinë 800 metra: është një strukturë ku nuk ekzistojnë xhamat në dritare, nuk ekziston ngrohja, nuk ekzistojnë kuzhinat dhe as shtretërit për të sëmurë. Një gjendje e pajtueshme të cilën, fotografitë që po publikojmë (të parat që kanë mbërritur nga Tepelena) mund ta tregojnë vetëm pjesërisht. Zbulim i tmerrshëm në Jug të vendit Pas Beratit, Tepelenë: një tjetër spital-ferr Ngrica vret 14-vjeçaren TEPELENË — (p. re.) — I ishte larguar fëmijës të spitalit psikiatrik të Beratit, ku kushtet higjienike ishin të llahtarshme. Për ta shpëtuar, së bashku me 14 fëmijë të tjerë, ishte transferuar në spitalin e Tepelenës. Një tjetër spital tmerri. Por këtu, Teuta Krapaj, 14-vjeçarja nga Berati, vdiq pas mijëra vuajtjesh, e vrarë nga i ftohti. Spitali psikiatrik i Tepelenës, ndodhet në një kodër në lartësinë 800 metra: është një strukturë ku nuk ekzistojnë xhamat në dritare, nuk ekziston ngrohja, nuk ekzistojnë kuzhinat dhe as shtretërit për të sëmurë. Një gjendje e pajtueshme të cilën, fotografitë që po publikojmë (të parat që kanë mbërritur nga Tepelena) mund ta tregojnë vetëm pjesërisht. Përgjegjësit e spitalit kanë tentuar të lajmërojnë prindërit e Teutës së vogël për tragjedinë e ndodhur. Por në telefon, nga Berati, është përgjigjur vetëm një fqinj: “Prindërit nuk janë, punojnë në Greqi”, ka shpjeguar ai. Femija është varrosur me shpenzimet e Bashkisë. Po kjo tragjedi e pabesueshme nuk përfundon këtu, sepse edhe 14 fëmijët e tjerë rrezikojnë të vdesin nga të ftohtit. Kush mund ta bëjë, e ka për detyrë të ndërhyjë për të mbrojtur këta vogëlushë të sëmurë. Tmerri i Beratit (plotësisht i ngjashëm me atë të zbuluar tani në Tepelenë) kishte të trokitur opinionin publik ndërkombëtar. E impresionuar nga magnet e atij spitali, kishte ardhur në Shqipëri edhe Sarah Ferguson, Dukesha e York-ut. Fëmijët e shtuar në Berat ishin transferuar në spitalet e Korçës, Vlorës, Shkodrës dhe — pikërisht — në Tepelenë. Këtu, vogëlushët e ndjerë temrin e përditshëm me ushqimet e mjeruara e rritur. Një fëmijë që kishte nga nëntë në dhjetë vjeç të zbulonte, por paralajmëroi se këta komuniteti ndërkombëtar, tashmë, ka detyrën morale që të ndërhyjë.

NJË DELEGACION SHQIPTAR MERR PJESË NË MBLEDHJEN E KËSHILLIT TË MINISTRAVE TË JASHTËM TË KSEBE — Alwiu? Serreqi, Ministër i Jashtëm — në krye të delegacionit shqiptar — merr pjesë në mbledhjen e Këshillit të Ministrave të Punëve të Jashtme të KSEBE-së. Kjo mbledhje — që është aktiviteti më i lartë këtij forumi — do të shqyrtojë disa dokumente me shumë rëndësi në fushën e sigurisë ushtarake. Pas kësaj, kryesimi i Këshillit do t’i kalojë Italisë. TAKIM I PJESËTARË ARBNORIT ME PËRFAQËSUES TË DIASPORËS SHQIPTARE — U pritën nga Kryetari i Kuvendit Popullor në një takim të posaçëm, përfaqësues të diasporës shqiptare që kishin ardhur në Shqipëri me rastin e festave kombëtare. Në këtë takim morën pjesë edhe Josif? Dlugos? ish-kongresmen amerikan me origjinë shqiptare. Diaspora tregoi për punën e Lëvizjes Shqiptaro-amerikane për mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve në Kosovë e më gjerë, si dhe për forcimin e lobit shqiptar në SHBA. NJË SHEQER? AMERIKANE INVESTON FALAS 200 MILJE DOLLARË PËR NJË QENDËR KULTURORE NE SARANDE — Do të investohen 200 000 dollarë për të ndërtuar një qendër kulturore në rrethin e Sarandës. Financimi këtë herë është bërë nga një shoqëri amerikane. Në këtë qendër — punimet për ndërtimin e së cilës do të fillojnë së shpejti — do të kryhen mësime dhe ndryshme shfaqje dhe aktivitete. NE BERAT ZGJIDHET PROBLEMI I LENDEVE DJEGESE — Asnjë shqetësim për Beratin për ngrohjen me dru zjarri. Në të gjitha pikat e shpërndarjes është bërë furnizimi i nevojshëm me lëndë djegëse. Për më tepër është bërë furnizimi i plotë me dru zjarri në gjendje, ndërmarrja e Shërbimeve Pyjore ka bërë filluar nga puna që në muajt e pranverës.

TIRANE — (p. re.) — Një sistem alarmi me rreze infra do të shërbejë për të mbrojtur veprat artistike të Galerisë së Arteve Figurative në Tiranë. Është Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sporteve që ka financuar 5 milion lekët e nevojshëm për blerjen e këtij sistemi të sofistikuar sigurimi. Si njësi për këtë ndërmarrje, duket se ka shërbyer grabitja vitin që shkoi të një pikture me madhësi të shtatë pikturave nga Ticidani, si dhe keqtrajtimi i një vepre që i atribuohet Rembrandit. Sistemi i alarmit do të funksionojë edhe në momentet kur në sallat e galerisë nuk do të ketë publik.

Intervistë nga Franca Shkrimtari flet për diktatorin shqiptar RREFIM Intervistë nga Franca Kadare: «Hoxha ishte homoseksual» Shkrimtari flet për diktatorin shqiptar TIRANË — (p. re.) — Kadare flet për Enver Hoxhën. Nuk është dukë që i pëlqen ta bëjë, por për të provuar se nëpërmjet fjalëve të tij s’ka gjë të re. Botuesi i librit “Laure de l’ombre” që ka intervistuar shkrimtarin italian televizion Rai? të? Shkrimtari Kadare. Dhe Kadare Be? është për Hoxhën se për të ishte homoseksualiteti e mund të kishte diktator. Kadare flet për ... si një intelektual, që nuk mund të them se më ka krijuar ... por ... Shkrimtari Kadare flet për Hoxhën, se ... “Hoxha ishte homoseksual” ... Në një ... edhe ai ...

Burrel: digjen 6 apartamente BURREL — (p. re.) — Përveç vështirësive të përditshme me qelitë, mbingarkesa e rrjetit elektrik ka filluar të bëhet edhe kërcënues për jetën dhe pasurinë e qytetarëve. Gjatë apartamente në një ndërtesë të katër kate në Burrel, janë bërë shkëndrumbullsi? e një zjarri të befasishëm. Fatmirësisht dëmi në njerëz nuk ka patur ndërkohë që janë dëmtuar shumë pjesë dhe orendi të apartamenteve në fjalë. BURREL — (p. re.) — Përveç vështirësive të përditshme me qelitë, mbingarkesa e rrjetit elektrik ka filluar të bëhet edhe kërcënues për jetën dhe pasurinë e qytetarëve. Gjashtë apartamente në një ndërtesë të katër kate në Burrel, janë bërë shkëndijë e një zjarri të befasishëm. Fatmirësisht dëmi në njerëz nuk ka patur ndërkohë që janë dëmtuar shumë pjesë dhe orendi të apartamenteve në fjalë. Ishte ndërhyrja e shpejtë e zjarrfikësve që tërhoqi zjarrin, si dhe e kuadrove të tjera të ardhura nga Kruja, Laçi dhe Lezha që shmangën përhapjen e zjarrit në katet e tjera të ndërtesës. Konkretizimi i grupit hetimor që vajti në vendngjarje, evidenton si shkaktar të zjarrit rrjetin elektrik e orientimi? elektrik nga përdorimi i pajisjeve të shumta elektrike në këtë lagje të qytetit, që për një rastin, mban emrin “Drita”. Ndërkohë që komisioni që do të vlerësojë dëmet e shkaktuara dhe do të organizojë ndihmën e emergjencës për familjet e dëmtuara, është ngritur pranë Këshillit të Rrethit dhe Bashkisë së Burrelit.

Në rrezik pajtja e nënshkruar ndërmjet OÇP-së dhe Izraelit Përleshje dhe manifestime të papopullësisë NE FAQEN 2 Si mund të pish pa dëmtuar shëndetin Pijet alkoolike dhe pasojat e tyre NE FAQEN 3