Mehmet Shehu ishte dhe i helmuar?
INTERVISTË
18 dhjetor 1981: vdes në rrethana të su[dishme?] Kryeministri shqiptar. Dyshohet që jetë vrarë për herë të parë në të folgorëtit të tij personal. Dhe find një hipotezë e re
Mehmet Shehu ishte dhe i helmuar?
“Në dysheme u gjetënd njëng misterroz”
SANDRO BOLLANO
TIRANË - Është përtej çdo imagjinate misteri që rrethon vdekjen e ish-kryeministrit. Për të venë përfundimisht dritë mbi ngjarjen, në Arkivin e Ministrisë së Brendshme gjenden ende tetë orë regjistrimi magnetik. Ende sot kasetat nuk janë gjetur, thotë për gazetën “Gazeta Shqiptare” Zenel Kallulli, adjutant i Mehmet Shehut, i cili ka qenë mes njerëzve të parë që kanë hyrë në dhomën e gjumit të tij mëngjesin e 18 dhjetorit 1981. Ishte ai dhe doktori personal i diktatorit Enver Hoxha, i pari i ftuar të bënte këtë makabër zbulim. Por adjutanti, për një orë e gjysëm, u urdhërua të dilte nga dhoma. Kur u rikthye, nuk mundi të shohë më as gjë. “Deri atëherë në qilim kishte një njollë të errët, pranë krevatit, sikur ishte hedhur diçka”, kujton Kallulli. “Nuk mund t’ju them se çfarë ishte, por vetëm se dukej si një lëng”.
A e ka vrarë veten me helm Shehu, para se të shtinte me pistoletë? A vdiq para se ta vrisnin? Kallulli ngre dyshime të tjera. Akoma edhe më shqetësuese janë dëshmitë e një vajze që punonte në shtëpi dhe e cila ndodhej aty në atë kohë. Kallulli, i bindur për tezën e vrasjes, kujton se ka dëgjuar krismë, por vajza pretendon të kundërtën. “Kur me thanë të shkoja në dhomën e Mehmetit, nuk dëgjova asgjë”, rrëfen ajo. Një fakt që e bën edhe më të errët historinë.
Në ato vite, siç kujton adjutanti, çdo gjë u mbajt sekret. Ai u thirr në shtëpinë e Mehmet Shehut rreth orës shtatë të mëngjesit. “Më thanë vetëm se duhej të shkoja menjëherë. Kur hyra, pashë trupin e tij në krevat. Dukej i qetë, por aty kishte shumë njerëz, shumë lëvizje, shumë tension”. Më vonë, sipas tij, u përhap versioni zyrtar i vetëvrasjes.
Por dëshmitë nuk përputhen. Kallulli thotë se gjurmët në dysheme, mënyra si u izolua menjëherë vendi dhe prania e njerëzve të sigurimit përforcojnë bindjen se kemi të bëjmë me një operacion të organizuar. “Për një orë e gjysëm nuk më lanë të hyja. Kur u ktheva, dhoma ishte pastruar pjesërisht. Kjo nuk ndodh në një ngjarje normale”, deklaron ai.
Sot, pas shumë vitesh, pyetjet mbeten të hapura: kush i mori kasetat me regjistrime? Çfarë u fsheh në atë dhomë? A ekzistonte vërtet helmimi si fazë e parë e eliminimit? Për adjutantin, përgjigjja është e qartë: “Mehmet Shehu nuk u la të fliste. Ai duhej zhdukur”.
Bilokmenjtë në q[?] “Përse vetëm ne?”
Të pandëshkru[?] zgërojnë përg[?]esitë
Bilokmenjtë në ç[?]
“Përse vetëm ne?”
Të pandëshkruar[?] zgjerojnë përgjegjësitë
Për ne s’duke deshifruar të muk kujtojnë asgjë
ENIO [IACI?]
TIRANË - “Xhami! Qum a? Shiva? [??]” Shprehje të tilla, mbiemra të tillë, apo nofka, kanë filluar të dalin në pah sa herë përmenden emra të ish-bllokut. Lajthitja për t’i shpjeguar me këtë mënyrë, sipas një pjese të tyre, nuk mjafton më. “Po pse vetëm ne?” - është pyetja që del shpesh, si përgjigje ndaj akuzave që bien mbi një grup të kufizuar njerëzish.
Ata përpiqen të zgjerojnë fushën e përgjegjësive. Të thonë se sistemi nuk ishte vetëm një bllok banesash, apo vetëm disa familje. Sipas tyre, përgjegjësia ishte më e gjerë, e shpërndarë, e mbështetur nga institucione të tëra dhe nga një klimë e përgjithshme frike e bindjeje.
Në këtë kuptim, kërkojnë që gjykimi të mos përqendrohet vetëm mbi ta. “Nëse ka faj, ai nuk mund të jetë i izoluar”, thonë. Por për opinionin publik, emri i bllokut mbetet simbol. Edhe kur mungojnë prova të plota, pesha morale vazhdon t’u rikthehet atyre.
Debati bëhet kështu më i mprehtë: a mund të ndahen përgjegjësitë individuale nga ato kolektive? Apo ky është vetëm një mjet për të zbutur rolin e atyre që kanë qenë më afër qendrës së pushtetit? Artikulli sjell reagime dhe tone të acaruara nga të përfshirët.
Të kilometra me ditën
Viti i Ri / Bashkia do të japë 8.000 dollarë
Të kilometra me drita
kryeqyteti i veshur për festë
ARMAND BRO[?]
TIRANË - Në sheshet e bardha, [trotuaret?] me [pemë?], rrugët dhe vitrinat po fillojnë të marrin pamje festive. Bashkia e Tiranës ka vendosur të ndezë dekorimet për fundvit, duke akorduar një fond prej 8.000 dollarësh për zbukurimin e kryeqytetit. Në disa akse kryesore do të vendosen harqe ndriçimi, ndërsa në qendër pritet të ngrihet edhe pema simbolike e Vitit të Ri.
Sipas zyrtarëve vendorë, pjesa më e madhe e fondeve do të shkojë për instalime elektrike, riparime kabllosh dhe blerje materialesh dekorative. Ndriçimi do të përqendrohet kryesisht në bulevardet kryesore dhe pranë institucioneve publike, ku lëvizja e qytetarëve është më e madhe.
Megjithatë, ka edhe zëra kritikë që pyesin nëse një shumë e tillë është e justifikuar në kushtet ekonomike të vështira. Të tjerë e shohin si një nevojë morale për t’i dhënë qytetit një atmosferë më të gëzueshme në prag festash.
Punimet kanë nisur dhe bashkia shpreson që gjithçka të përfundojë përpara ndërrimit të viteve. Nëse koha do të mbajë, qyteti pritet të shfaqet me një pamje më të ndriçuar se në vitet e kaluara.
Bllok[ohet?] në [??] “Përse vetëm ne?”
Por ne s’dimë [??] kush [??]
TIRANË - [teksti pjesërisht i palexueshëm për shkak të rezolucionit dhe kthimit të faqes]
Pjesa e poshtme e artikullit përmban disa paragrafë shtesë mbi përgjegjësitë politike, referenca ndaj figurave të ish-regjimit dhe mënyrën si po artikulohen mbrojtjet publike. Teksti i saktë nuk lexohet mjaftueshëm për transkriptim të besueshëm.
NË BRENDËSI
Procesi i kan[?]erve
Njoftimtarit [??]
Artikulli mbi [??]
ish sekretar i PS i C[??]
NE FAQEN 2
Anatoma e “çupakut”
milioni 3 në vitit
nga emigr[?]t
Për 9 muaj Banka
ka dhënë në treg
14 miliard lekë
NE FAQEN 3
per l'Albania
Programma editoriale 93/94 a cura di Ancona Cable
COLLANA BINSAIC[?]
Mikushi i fundit [?]
Myslim K[?]uli
Gjelbër e errët [?]
Fini S[?]oli
Shkrimtarë shqiptarë
Mimoza Ahmeti
I love Albania
Unë nuk e dogji [??]
Poezia antologjike shqiptare [?]
Ali O[?]y
Vi[?]or [?]
Numeri monografici del quoti[?] [?]
Albania 1993
Annuario [?] 900
Shqipëria [?]
NUOVA ALBANIA
Shkrim [?]
E. Çi[?]ommo
P. P[?]mmo
A. Car[?]one
B. [P?]aleso
DALLA TIRANA DI OGGI
OPUSCOLI REALIZZATI DAGLI
AMMINISTRATORI DELLA CULTURA ALBANESE
Aspetti economici e sociali dell'Albania
Prospettive del commercio con l'estero
Importanza degli accordi internazionali
Democrazia e sviluppo in Albania
DIE NË SHQIPËRI
RIFLEZIONI DI GUIDO DONDI E A. VERDURA
TE PRANIMIT [??] NE SHKOLLET [??]
TE TIRANËS