Të dhëna shqetësuese nga Instituti i Higjenës Një shtyp që...helmon Shumë tipografë të sëmurë Shkaqet kryesore: plumbi, zhurmat, boja e pluhurat TIRANE — Shtypshkronjat vazhdojnë të mbeten një gangrenë e vërtetë për punëtorët e tyre. Për vite të tëra lëndët ende më të përdorura për mbetjen në barrë me sëmundje të shkaktuara nga plumbi. Vetëm në Tiranë, në katër shtypshkronja e stabilimente të saj — poligrafiku "17 nëntori", stabilimenti "Mihal Duri", stabilimenti "Çupi" apo dhe shtypshkronja "Vlera" — sipas të dhënave të Institutit të Higjenës, thuajse të gjithë punëtorët (90 për qind) janë nga këto sëmundje serioze të shëndetit. "Kushtet e punës në shtypshkronja e stabilimente vazhdojnë të jenë shumë të vështira" — thotë për Gazetën Shqiptare Lushtja Shehu, specialiste e Institutit të Higjenës — pluhurat dhe avujt e shkaktuara nga plumbi apo dhe vetë letra, kanë sjellë sëmundje dhe infeksione me pasoja për punëtorët". Kështu, në masën më të madhe — përveç intoksikimeve nga plumbi që janë bërë thuajse të zakonshme — ato vuajnë nga angjesti [?] e me te sistemit nervor si marrje mendsh, dhimbje koke dhe pagjumësi. "Madje janë disa grupe e shtresa në repartin e neurologjisë me urgjencë serioze", shton Shehu. Njëkohësisht, këto punëtore poqojnë edhe peshën e dëmtuar nga lindjet e parakohëshme të sullurit të plumbit. Prej 80 për qind e tyre që në moshë të re mbeten pa fëmijë. Përveç plumbit, ndikime të dëmshme e me pasoja për shëndetin shkaktojnë edhe zhurmat e makinerive. "Në të shumtën e rasteve punonjësit ndjejnë rëndim të aftësisë së tyre dëgjuese" shpjegon Shehu. Problemet në këto vende pune janë të shumë preokupuese. Sipas Shehajut urgjentisht duhet të përmirësohen kushtet — gjysëm litër qumësht dhe qumësht i pije përditë nuk e marrin rregullisht ose kur e marrin e konsumojnë në të njëjtin ambient ku punojnë — madje tani ato kërkojnë me të drejtë të dalin në pension pas 23 vjetësh pune. Armand Mero

Fillojnë ambulancat private TIRANE — "Ato, ambulancat private De'Igni's — Albania". Përfundimisht viti i mbrapshtë në Shqipëri nuk i përkasim më vetëm sistemit shtetëror. Dhe, "bashkë me" për hijekëq, tashmë nuk është e vetmja alternativë për pacientët shqiptarë që kërkojnë një asistencë mjekësore të kualifikuar e moderne. Ka vetëm disa ditë që në Tiranë është hapur ambulanca e parë private në Shqipëri — iniciativë e fondacionit humanitar gjerman "De'Ignis — Albania" — dhe që "la" mundësinë e re për qytetarët shqiptarë: atë të kurimit kundrejt pagesës. Aktualisht farmacia e parë private në Shqipëri, ofron kurimin e sëmundjeve, reparteve të mikrokirurgjisë, patologjisë, neuropsikiatrisë e psikoterapisë, por praktikë edhe dhënie e këshillave për fëmijët e sëmurë. Ndërsa për fëmijët shërbimi është falas, çmimi maksimal për të rriturit shkon deri te 100 lekë dhe një analizë e thjeshtë laboratorike kushton vetëm 10 apo 20 lekë. Në ambulancën private De'Ignis — Albania" deri tani janë punësuar katër mjekë shqiptarë, por vazhdimisht nga Gjermania mbërrijnë mjekë të specializimeve të ndryshme, të cilët zëvendësojnë njëri-tjetrin për periudha të ndryshme kohore. Këto mjekë janë konviktuar [?] te klinikave private të këtij fondacioni në Gjermani, i cili gjithashtu ka nisur atje edhe një fushatë sensibilizuese për të ftuar të punojnë në ambulancën e parë private në Shqipëri mjekë të njohur edhe nga klinika të tjera gjermane. Sidoqoftë aktiviteti i sapo ka filluar dhe ende "De'Ignis — Albania" është në fazën e kompletimit të saj. Një subvencionim i Ambasades Gjermane në Tiranë për këtë ambulancë do të bëjë të mundur instalimin edhe të disa laboratorëve të tjerë modernë mjekësorë e gjithsesi, që sot në Shqipëri vizitat mjekësore nuk i përkasin vetëm sistemit shtetëror. Ka lindur ambulanca e parë private. Edmond Laci

Gjirokastër GJIROKASTER — Një tjetër viktimë mes radhëve të refugjatëve shqiptarë në Greqi. Veçse këtë herë bëhet fjalë për një episod vërtet tragjik. Mijëra mjaft hipotezave të mjekëve të Spitalit të Gjirokastrës, më e dhimshmja i përket faktit që "djaloshi 26-vjeçar nga Berati mund të ketë humbur jetën pikërisht nga mos ushqimi". Viktima e fundit i përket një tjetër historie të pandriçuar — siç ngjet më parë raste për emigrantët e vdekur në Greqi — edhe pse trupi i tij thuajse pa jetë ishte gjetur i braktisur në pjesën e doganës greke të Kakavisë. Kishin qenë disa bashkëqytetarë të tij, ata që kishin mundur ta identifikonin 21-vjeçarin nga Berati, M.B. Ndërkohë që kalonin në doganën greke për t'u kthyer në atdheun e tyre. Por as emri e personelit të doganës shqiptare, punonjësve të rendit dhe përgjegjësve mjekëve, nuk mundën të ndalonin vdekjen e pa shmangshme: vetëm disa orë më pas i riu shqiptar mbylli sytë përfundimisht, pa ditur as mundën t'ia thonë të afërmve të tij të tronditur, i vetmi "testament" ishin disa dhëmbë, të cilët nuk mund t'ia dhuronte vetë familjes së tij në Berat. Shoqet këshëq edhe një tjetër viktimë shqiptare në tokën greke, siç shënohet edhe në rast tjetër në listën e gjatë të emigrantëve të pafat. Raimond Kola

Inisiativë e re TIRANE — Spektakli mund t'i shërbejë tregtisë? Dhe arti mund t'i shërbejë edhe turizmit? Përgjigjia duket se është "po", dhe shtesa e kësaj ideje originale quhet "Expo-Tirana". Iniciativa është e Agjensisë Contatto, e cila që në prill organizoi "Sfilatë e Juletës" midis këngëtarëve italianë dhe artistëve shqiptarë. "Expo-Tirana" do të mbahet midis 22 dhe 26 korrikut pranë qendrës Ndërkombëtare të Kulturës në Tiranë, dhe do t'i mikpresë rreth 15 ndërmarrje që kryejnë aktivitet në fushat më të ndryshme: pajisje shtëpiake, industri, ndërtim, bujqësi. Disa mbërrijnë në Shqipëri për herë të parë, duke përfituar nga kjo vitrinë e rëndësishme për të bërë të njohura prodhimet e tyre, disa të tjera janë prezentuar prej kohësh tashmë në vend. Por "Expo-Tirana" nuk mbaron vetëm me tregti. "Objektivi ynë" — shpjegon Mimmo Contrada, përgjegjësi i Agjensisë — është që të bëjmë që të takohen artistë, menaxherë dhe njerëz të artit me sipërmarrësit që mund të jenë në gjendje të financojnë projektet e tyre". Dhe për këtë organizimit i premton për së gjalli kohëzgjatjen e Ekspozitës, jo vetëm raste për të blerë dhe shitur, por edhe shfaqje spektakle të vogla, interpretime muzike dhe konferenca. Ditën e martë pesë aktorë, balerina, modele, botues, artistë të cirkut, muzikantë, piktorë, gazetarë — "Expo-Tirana" do të jetë në fund një rast për të bërë të njohur Shqipërinë turistike, ajo që mund t'u "shihet" turistëve dhe huaj por edhe turistëve shqiptarë. Pra do të jenë të pranishëm më shumë operatorë turistike, titullarë hotelesh dhe agjensi udhëtimi dhe ekspertë të sektorit. Projekti është i sigurtë të jetë ambicioz, dhe nuk e dimë nëse në fund objektivat do të realizohen. Por organizatorët besojnë, dhe tashmë mendojnë të organizojnë një "Expo-Tirana" edhe në 1995. Arm. M.

TIRANE — Shkuan për të kërkuar pronën e tyre por u përgjakën rëndë mes vetes. TIRANE — Shkuan për të kërkuar pronën e tyre por u përgjakën rëndë mes vetes me plumba në trup. Të dielën, Kujtim Luga 47 vjeç është qëlluar me revolver në krahun nga i vëllai i tij Llaka tek ndërsa shtëpinë në truallin e tij në Allias të Tiranës. Çështja e tokës vazhdon t'i shtojë shoqërisë dhe krimeve të reja. "Unë bashkë me tim vëlla Zihamin dhe Lakin me katër vëllezërit nga Laci që i bënim pronë e çështjen e tokës në zonën për Gërshën Bregdetar e u gjykuar e pasojur e tashmë i shtyruar në shtëpi — por ata na prenë në besë duke po vënë armët" — tha ata na kërcënuan, kur vëllai donte të zgjeronte shtëpinë e tij dhe ta treguan armët". Tani, pas ngjarjes së fundit 2 nga vëllezërit janë ndaluar nga policia ndërsa dy të tjerët, sipas të afërmve të Lugës janë zhdukur. Çështja e pronësisë vazhdon pa të kryejë gjakderdhje aq sa shpesh herë duket sikur gjithçka është kthyer në dheut jetë pas kur në kufe luhej vetem kanuni i Lekë Dukagjinit. "Ajo tokë është imja dhe unë asnjëherë nuk e lëshoj edhe nëse më vendosin presherin arme në kokë", përfundon Luga. Ar. Me.

TIRANE, HOTELI I ROGNER-IT DO TE PERFUNDOJE PLOTESISHT VITIN E ARDHSHEM — Hoteli "Deri i Rognerit do të jetë gati pas një viti" ka deklaruar Reinhard Schmidt, përfaqësuesi i saj në Tiranë gjatë vizitës së kryeministrit shqiptar Meksi në kantierin ku po zhvillohen punimet. Deri tani janë hedhur pilotat themelore dhe mendohet të fillojë ndërtimi i karabinasë. Ky hotel do të jetë 5 katësh dhe me tre yje. Përveç një numri të madh dhomash ai do të ofrojë dhe ambiente të ndryshme për zyra e parking. NE BURREL, NJE SHOQERI BANKIERE KUVAJTJANE NDIHMON 75 JETIME — Janë 2.500 lekë në muaj që 75 jetimë në rrethin e Matit përfitojnë nga ndihma e posaçme e dhënë prej një shoqërie bankare kuvajtjane. Përveç kësaj jetimëve — janë të gjithë nën 15 vjeç — ndihma të ndryshme kanë ardhur dhe për 400 jetimë të tjerë që jetojnë në këtë rreth. KORCE, VAZHDOJNE PUNIMET PER RISTRUKTURIMIN E RRJETIT ELEKTRIK — Janë rreth 80 kabina elektrike në rrethin e Korçës e cila tani janë shtruar tashmë remonti i pjesshëm. Ne kuadrin e ristrukturimit të përgjithshëm të rrjetit të zonës ndërmarrja elektrike po vazhdon punën edhe në shumë fshatra ku janë, kështu, së shpejti mendohet të instalohen edhe 6 kabina plotësisht të reja për qytetin. PJALEN E MABA, GJOBAT PER DËMTIMET E PYJEVE ENDE TE PAVJLEFSHME — Afro 60 për qind e gjobave me masë administrative të marra ndaj keqbërësve të pyjeve në Malësinë e Madhe, kanë mbetur ende të papaguara. Ndërkohë punonjësit e Policisë Pyjore kanë konstatuar 81 kundravajtje administrative me një vlerë dëmi prej 36.800 lekësh dhe 9 kundravajtje penale.

Pas torturave në Komisariat Për çështjen e Laçit kërkohen 54 vjet burg TIRANE — Eshtë mbyllur se viti burg, dënimi i kërkuar nga prokurori për pesë ish-punonjësit e policisë, të akuzuar për vrasjen e qytetarit nga Laçi, David Leka. Pas afro dy javësh hetimi paraprak, mbrojtësi i akuzës përfundimisht — të martën në mëngjes — i kërkoi Trupit Gjykues që t'i shpallë fajtor të gjithë të pandehurit për krimin e "vrasjes" cilësuar në bashkëpunim apo edhe "shpërdorim detyre". Kështu për Tef Alidon dhe Alfred Hinka e Arjan Halluni u kërkua respektivisht, 20, 17 e 15 vjet heqje lirie, ndërkohë që për Musa Hajdarin vetëm 5 vjet. Dënimi më i lehtë u kërkua për Preng Laskën — ish-oficer i shërbimit në Degën e Rendit Publik, Laç — dhe që i përket vetëm kohës së paraburgimit të tij, afro 3 muaj. Procesi i riformuar nga 5 se 12 gushtit të vitit të kaluar, kur qytetari David Leka — i ndaluar për plagosjen me thikë të oficerit të policisë, Ilir Dosti — ishte rrahur nga disa punonjës policie në mjediset e Degës së Rendit të Laçit, duke shkaktuar vdekjen e tij nga plagët e shumta. Po këtë dritë — më bazën e denoncimeve nga vetë David Leka e Reniut Publik, Laç — organi i Prokurorisë kish marrë në përgjegjësi penale personat përgjegjës. Tashmë kur procesi thuajse ka përfunduar, pritet vetëm fjala e fundit e gjykatës. (e.l)

POGRADEC — Flakë në shtëpinë e Prokurorit të Rrethit të Pogradecit. — Flakë në shtëpinë e Prokurorit të Rrethit të Pogradecit. Mbeten ende të mistershme jo vetëm autoret, por edhe motivet e kësaj ngjarjeje. Ditën e djeshme në 4 të mëngjesit, pronari i kësaj shtëpie, Meta. Edhe pse incidenti ka kaluar vetëm me dëmtime të lehta të orendive të dhomave, puna hetuese tashmë është përqëndruar te motivi i politik [?] i këtij episodi dhe veprimi mafioz. (p.r.)

REALITET KURSIV DURRES — Ishte vetëm 16 vjeç. Edhe pak muaj e ndoshta do të bëhej nënë. Por vajza durrsake, J.F., ka zgjedhur një tjetër rrugë përballë jetës dhe një bote mbushur plot me "moral" (special i flakshëm) e përzier me sheqer, ajo ka zgjedhur tue i fundi i vetes së gjallë kështu u duk qenë, sa dhe u familjes së pritur. Një zgjidhje tragjike ndofta, turpi për një shtatzani të padëshiruar. Ngjarja tragjike ka ndodhur u premten kur prindërit e 16-vjeçares nuk kishin dijeni lidhjen e vajzës (ik?) shihnin mësuar vetëm se ajo kishte kohë që shoqërohej me një djalë — e kanë bërë buar me nderë në spitalin qendror të qytetit. Këtu mjekët kanë zbuluar dhe shkaqet e vërteta të tragjike të vajzës. Ajo ishte shtatzënë prej katër muajsh. Përpëlitjet e 16-vjeçares për javë nuk vazhduan për dy ditë me radhë. Ndaj helmimi i fortë mjekët janë ndjerë thuajse u pafuqishëm dhe të atin e kanë dërguar në Tiranë. Por më kot. Kur jo dhe asaj, mbi shtratin e dhomës spitalit, ka zgjuar vetëm pak ore të lira. Sheshi kryesor i Durrësit

FIER — Dyflim i rrallë 16 familjar në Fier. — Dyflim i rrallë 16 familjar në Fier. Dhe 49-vjeçari M.M. përfundoi në reanimacionin e Spitalit të Fierit, i goditur me thikë pikërisht nga nipi i tij 15-vjeçar. Sikurse konfirmohet nga Komisariati i Policisë, kështu ngjarja e rëndë e ndodhur mesditën e djeshme, pikërisht afër të njohur të familjeve, dy fakte krejt të kundërta. Edhe pse për motive tejet të dobëta dhe të rastësishme — pas këtij incidenti të papritur 15-vjeçari — nipi 15-vjeçar ndalohet — organzat në vendin, ndërsa xhaxhai vazhdon të vuajë plagët e thikës së tij në Spitalin e qytetit. (En. My.)

«Në Kosovë situata shumë e nderë» Vihet alarmi nga Gjeneva NE FAQEN 2 Clinton: «Amerika do të jetë gjithmonë pranë Lindjes» Presidenti amerikan në Berlin NE FAQEN 2

KENDONJE GJE PER TE SHITUR? KENDONJE GJE PER TE BLERE? Kjo hapësirë është falas për ju për lajmerimet ekonomike. Dërgoje mesazhin tënd jo më vonë se 15 ditë përjet [?] në gazetën tonë në Tiranë: rruga Bajram Curri, 370, ose në Bari: Viale Scipione l'Africano, 264. Trego në mesazh llojin e tyre, telefonin dhe adresën SHES — truall 175 metër katror në unazën e Tiranës, bashkë me leje të ndërtimit për ndërtesë njëkatëshe. Çmimi 1.600.000 lekë. Kontaktoni në Rrugën "Luigj Gurakuqi" numër 6, telefon 42515. SHES — një apartament i dhomë 1 kuzhinë dhe balkon. Kontaktoni në Rrugën "Luigj Gurakuqi" numër 6, telefon 42515. SHES ose JAP ME QIRA lokal me sipërfaqe 60 metër katror në Rrugën "Luigj Gurakuqi". Kontaktoni me Rrugën "Luigj Gurakuqi" numër 6, telefon 42515. SHES — e fuoristrada tip Uaz me naftë, me motor servisi nga Italia dhe në garanci për motorin 1 vit. Kontaktoni në Durrës Naim Mziraku, lagjia 5, Rruga Maliq Muço 44. JAP ME QIRA — një apartament 2 dhoma e 1 kuzhinë. Adresa Rruga dhe Kongresi i Permetit Pallati 210/1, apartamenti 7, telefon 26338, (përballë restorant Napolit). KERKOJ ME QIRA — një vilë të vogël me 2-3 dhoma në zonën e spitalit numër 1 në Tiranë. Kontaktoni me numrin e telefonit 82646. SHES — dyqane [?] të markës "Lambal" dypjesësh. Të interesuarit të kontaktojnë te kioska (kioska) ndodhur përballë Muzeut Historik në Tiranë. SHES — një makinë Mercedes Benz 200 D Furgon në gjendje shumë të mirë. Kontaktoni me numrin e telefonit 32920 në Tiranë. SHES — një shtëpi 2 dhoma e 1 kuzhinë, Të interesuarit të kontaktojnë me adresën Kodër Kamëz, Pallati 29, Shkalla 1, Apartamenti 10. SHES — 1 dhomë e 1 kuzhinë me aneks, korridor dhe banjë të madhe si dhe një vitrinë dyqanesh në edo kabat [?] të qytetit të Vlorës pranë bregut të detit. Kontaktoni me numrin e telefonit 37198 në Tiranë. SHES — një makinë Mercedes Benz 409 D Furgon në gjendje shumë të mirë. Kontaktoni me numrin e telefonit 32920 në Tiranë. SHES — një shtëpi 2 dhoma e 1 kuzhinë, Të interesuarit të kontaktojnë me adresën Kodër Kamëz, Pallati 29, Shkalla 1, Apartamenti 10.