«Misteri» që akuzon
DREJTESI / Ishin pushkatuar pa gjyq 22 të pafajshëm
Aktakuza mbi dhjetë bllokmenët rikthen edhe një herë incidentin në ish-Legatën Sovjetike. Çarçani, Myftiu dhe Markonën përgjegjësi
EDMOND LACI
TIRANE — "Dërgohen në atë qytet të dëbuar nga Tirana familjet e disa reaksionarëve, të pushkatuar këto kohët e fundit për aktivitet terrorist kundër pushtetit popullor. Interesohuni për sistemimin në ndërtesa, gjithashtu t'u gjendet puna sa për të siguruar bukën e gojës". Është njëri prej mjaft dokumenteve të tashme akuzon. Nënshkruar — me urdhër të Enver Hoxhës — nga Adil Çarçani më 2 mars 1951, në atë kohë Sekretar i Përgjithshëm i Këshillit të Ministrave, ajo u ishte shpërndarë komiteteve ekzekutive të Fierit, Vlorës, Beratit, Skraparit e Lushnjës. E vendosur në aktakuzën e dhjetë bllokmenëve dhe funksionarëve të lartë të regjimit komunist — që e sheh të të lidhin në gjyq — dokumenti denon flagrancë përgjegjësinë pas vrasjes së 22 personave të pafajshëm, akuzuar për incidentin në ish-Legatën Sovjetike. Një histori e shoqëruar për 40 vjet me mister, devijegje dhe vuajtje. Tashmë — nga nga e akuzuarit e mbetur gjallë — kanë mbetur vetëm Çarçani, Myftiu e Marko, të cilët do të mbrohen edhe në akuzën tjetër, e cila denoncon: "me dashje dhe me bashkëpunim ata janë injoruar në këtë episod të rëndë penal të krimit të shpërdorimit të detyrës, duke shkaktuar pasoja kri-
Varri i përbashkët në Mnik
Tashmë është akuzuar e organit të Prokurorisë e vendit për — përveç episodit të tjera — edhe mbi misterin e ngjarjes së 19 shkurtit të vitit 1951 në oborrin e ish-Legatës Sovjetike. Një ngjarje që kish arrestuar menjëherë mbi 100 persona, pushkatuar pa gjyq 22 prej tyre dhe dërguar nëpër kampe e përqendrimit në Fierit, Vlorës, Berat, Skraparit e Lushnjës. Më shumë se të pafajshëm. Tre viktimat e të pafajshmëve në mbrëmjen e 19 shkurtit 1991 — përkisht në dosjen e 1991 — Plenumi i Gjykatës së Lartë kishte shpallur pafajësinë e 22 personave që ishin pushkatuar e groposur brenda një nate nga organet e Sigurimit të Shtetit dhe fshatit Mnik të fshatit. Por kjo pafajësi dhe vuajtje e familjarëve — shoqëruar me të vërtetën e këtij episodi — tashmë akuzon personat e Drejtësisë. E para përgjegjësi kryesore Hoxha, Shehu, Haznedari, Balluku, Haxhendari, Çuçi, Panajot Plasari e Sokrati[?], por — sipas aktakuzës — edhe Adil Çarçani. Manush Myftiu e Rita Marko. Këta të fundit e kanë në mund të përgjigjen akuzave dhe i rënditë tritë mbi episodin e "bombës" në ish-Legatën Sovjetike. Dokumenti i nënshkruar nga Adil Çarçani për internimet e familjeve të 22 personave të pushkatuar — po sipas aktakuzës — bëhet pikënisja në zbulimit kush mundet të zbulimit autorët e vërtetë që ishin hedhur dinamitin në oborrin e ish-Legatës Sovjetike. Por krimi kolegial i udhëheqjes komuniste — organet e hetimit — tashmë kanë zbuluar edhe bëjnë fjalë për përgatitjen e dokumentave falso të procesit hetimor e gjyqësor nga drejtuesit e atëhershëm për akte të tjera. Të tilla janë procesverbal i datës 27 shkurt 1951, mbi gjyq dhe një vendim i gjyqit të Junx[?] Kacelit, ndërkohë që ai ishte vetëvra[?] e disa ditë më parë duke u hedhur nga lartësitë e zyrave të ish-Sigurimit, gjatë kohës së pyetjeve të dhunshme. Ashtu sikurse dhe Dekreti-falëzues i 26 shkurtit të atij viti "Mbi ndjekjen dhe ndëshkimin e veprimtarisë së organizatave terroriste", ndërkohë që ky Dekret nuk u përdor madje as dhe kundër autorëve të vërtetë që ishin hedhur dinamitin në oborrin e ish-Legatës Sovjetike. Sidoqoftë procesi — do të zhvillohet së shpejti — do të jetë faqja e fundit e një të vërtete që kish munguar për vite, mbuluar po nga ato që e kishin organizuar atë dhe mjaft krime të tjera të asaj diktature.
Miratohet programi deri në qershor
TIRANE — Parlamenti sapo ka miratuar programin e punimeve të tij për periudhën 4 maj — 16 qershor të këtij viti. Ndërmjet shumë akteve ligjore, programi përfshin dhe zhvillimin e një interpelance me Kryeministrin Meksi lidhur me problemin e korrupsionit dhe luftën kundër tij. Interpelanca do të zhvillohet edhe me ministrat Bitiçi, Kuka, Serreqi dhe Agostin për probleme të sektorëve që ata drejtojnë. Po gjatë kësaj periudhe do të raportojnë nga Komisioni i Përkohshëm parlamentar i caktuar për shqyrtimin e ngjarjes së 14 janarit në qytetin e Shkodrës, të njohur si "çështja Çekini".
Deputetët do të diskutojnë për disa ndryshime dhe shtesa në disa ligje ekzistuese. Në këtë këndvështrim do të diskutohet ligji "Për pyjet dhe policinë e shërbimit pyjor", "Për privatizimin e banesave shtetërore" dhe ligji "Për akcizat në Republikën e Shqipërisë". Parlamenti do të shqyrtojë dhe disa ndryshime në buxhetin e shtetit për vitin në vazhdim
Në program është përfshirë dhe miratimi i disa projektligjeve të reja. Kështu do të diskutohet projektligji "Për vlerësimin e tokës bujqësore për efekt kompensimi", "Për krimin e trafikimit të kokainës, pensionet", si dhe ai "Për një shtesë në ligjin për rivlerësimin dhe rishpërndarjen në vlerë të pasurisë së ish-kooperativave bujqësore".
Kërkesa për pension: «Kemi shërbyer në ushtrinë italiane»
Në Ambasadë 7 mijë të regjistruar
TIRANE — Janë më shumë se 7.000 kërkesat e dërguara pranë Ambasadës italiane nga ana e qytetarëve shqiptarë që kërkojnë pensionet e luftës. Por deri tani asnjëra nuk është pranuar. Ata që i shkruajnë zyrës diplomatike janë ish-ushtarakë ose fëmijët e tyre apo të afërm — që deri në Luftën e Dytë Botërore ishin në shërbim pranë Forcave të Armatosura italiane, dhe që tani reklamojnë një kontribut të lënë nga Roma.
Nga 7.000 kërkesat, rreth 3.000 kanë lënë dërguar pranë Zyrës së Përgjithshme të Pensioneve në Ministrinë e Mbrojtjes italiane, por për të gjithë përgjigjja ka qenë negative. Mbi 4.000 kërkesat e tjera po kryhen verifikime; problemi kryesor — shpjegojnë funksionarët italianë — qëndron në këtë kërkesë — është që të vërtetohet themelësia e këtyre kërkesave. Në Shqipëri asnjë ministër apo zyrë publike nuk është në gjendje që të japë dokumentacionin e nevojshëm për të treguar se cilët qytetarë shqiptarë kanë bërë shërbimin ushtarak në ushtrinë italiane. Edhe në Itali gjerat nuk janë. Ministri më i rëndësishëm i Mbrojtjes së Italisë ekziston vetëm lista, jo e plotë, të ushtarëve. Pjesa tjetër e dokumentacionit ka humbur ose është prishur.
Midis kërkesave të ardhura në Ambasadë, ka mjaft edhe dyshime që ka dhe deklarata falso. Të tjera kanë deklarata të lëshuara nga autoritetet administrative lokale të konsideruara jo të vlefshme nga autoritetet ushtarake italiane — dhe shpesh prova e dhënë konsiston vetëm në një fotografi që tregon ushtarin shqiptar me uniformë italiane. Por problemi kryesor është mbi të gjitha ligjore.
Në Itali, në të vërtetë, vetë sistemi pensional është shumë i komplikuar: pensioni i luftës u ofrohet, nëse llogaritet, jo ushtarit shqiptar që bëni pjesë në forcat e armatosura italiane[?] i përket gjykimit të vitit 1946. Në këtë dekret, nxjerrë në atë periudhë nga Komandanti provizor i Shtetit, sqarohet që për të pasur të drejtë për pension ushtarak të duhet të kishin bërë shërbim ushtarak për të paktën 14 vjet, 6 muaj dhe 1 ditë. Duke pasur parasysh që prezenca italiane në Shqipëri përfshiu këto vite, kuptohet që ky ligj ishte bërë pikërisht për të mos i njohur askujt (ose një pakice shumë të vogël) të drejtën për pensionin e luftës. Të vetmit që përfituan ishin ata shqiptarë që brenda 24 korrikut 1940 u vendosën në Itali dhe morën nënshtetësinë. Por — duke konsideruar situatën politike të shqiptarëve në Shqipëri — ata përbëjnë sigurisht pakicën. Sot në Ministrinë e Mbrojtjes në Romë më shpjegojnë se do t'i jepet një zgjidhje, por për kur dhe në ç'marrë mase për këtë? Shteti, pra, është kompleks. (p. re.)
Ambasada italiane në Tiranë
DJE NE SHQIPERI
QEVERIA MIRATON DISA PROJEKTVENDIME TE REJA — Ishin disa projektvendime të ndryshme që Këshilli i Ministrave miratoi në mbledhjen e tij të fundit. Kështu për ish të dënuarit dhe të përndjekurit politik u miratua një projektvendim i cili u akordon atyre një kompensim jetor prej 120 mijë lekësh. Ndërkohë Qeveria vendosi të autorizojë Agjencinë e Ristrukturimit të Ndërmarrjeve të Fillojë procedurat e mbylljes së kombinatit të tekstileve, gjeçit në Elbasan dhe Uzinës së Sodës në Vlorë. Gjatë kësaj mbledhjeje Këshilli i Ministrave mori edhe disa vendime të tjera.
TE RINJ SHKODRANE TAKOHEN ME PAPA GJON PALI II — Janë 20 të rinj shkodranë që janë takuar në Itali me Papën Gjon Pali II i cili u ka dhënë atyre një përshëndetje të veçantë dhe ata e japin ndihmën e tyre në rinia[?] e atdheut. Të rinjtë nga Shkodra ndodhen në Itali për të pjekur në kurs për edukatorët e fëmijëve me dëmtime në tru. Pas këtij kursi — i organizuar nga Deha[?] "Madonnina del Grappa" — të rinjtë do të punojnë në spitale e shkolla do të ristrukturuohen po nga kjo qendër.
NE SARANDE FILLON NGA PUNA NJE FIRME E RE PRODHUESE — Ka filluar tashmë aktivitetin e saj në Sarandë një firmë e re prodhuese. Ajo ka destinuar prodhimin e saj në artikujt e ndryshëm ushqimorë si sallamra, bukë e pije të ndryshme. Kjo firmë parashikon që me kalimin e kohës të punësojë kërkesat e tregjeve të jugut.
ADOLISHENTI PREZANTOHT NJE LIBER I RI PER TIRANEN — Është prezantuar në Tiranë një libër i ri për adoleshentët. Ky libër i francezes Donata[?] Dubi titullohet "Adoleshentë — përkthyer në shqip nga Feride Papleka — është publikuar nga Shtëpia Botuese "Dita". Libri është një mesazh drejtuar prindërve, fëmijëve dhe të rinjve që merren me këtë moshë kaq delikate.
Nikoli e PR pronarët e «Shpresa»
TIRANE — Është zgjedhur tashmë përfundimisht çështja e pronësisë mbi shoqërinë "Shpresa". Një vendim i Gjykatës së Kasacionit ka përcaktuar se ortakët e Rafale Nikollit në shoqëri nuk do të jenë veç Aleks Luarasi dhe Come Cini, por Parrucino[?] Shkupi. Rrëzohen ka lënë pra e kështu në fuqi vendimet e Gjykatës së shkallës së parë që asaj të Apelit duke kërkuar "në mënyrë të detyrë" kërkesën e ndryshimin e statutit dhe kontratën e krijimit të "Shpresa". Ky ndryshim bëhet pasi "Luarasi dhe Cini kanë punuar e një fillim thjesht si administratorë të Partisë Republikane", thuhet në vendimin e Gjykatës.
Elbasan: «Ndalohet alkooli dhe muzika në orët e vona»
Vendim i Bashkisë për lokalet e qytetit
ELBASAN — Bashkia e Elbasanit i ka shpallur luftë tregtimit të alkoolit në orët e vona të natës. Një urdhëresë e lëshuar prej Këshillit Bashkiak të qytetit parashikon gjoba të rënda për tregtarët të cilët shesin pije alkoolike pas orës 21.00. Një nën tjetër e urdhëresës ndalon edhe përdorimin në lokalet të muzikës me volum të lartë pas së njëjtës orë. Tashmë janë vendosur e para dhe organet e Rendit janë të vendosur për zbatimin me përpikmëri të kësaj urdhërese. Në këtë mënyrë synohet të ulet numri i aksidenteve dhe i rasteve të prishjes së qetësisë publike.
Vendimi i fundit i Bashkisë ka ngjallur reagime të ndryshme në Elbasan. Ai është mirëpritur së pari nga organet e Rendit, të cilat e kanë konsideruar si ndihmë në konsiderueshme në punën e tyre për ruajtjen e qetësisë publike. Shefi i Degës së Rendit në Komisariatin e Policisë të këtij qyteti, Kiço Frani e deklaroi Gazetës Shqiptare: "E mirëpresim këtë urdhëresë. Kështu në lehtësohet puna për një syri më të rregullt dhe qetësie sepse një pjesë e mirë e krimeve dhe aksidenteve kanë patur për autorë njerëz të pirë, sidomos në orët e vona të natës"
Nuk ka munguar edhe reagimi i krahut tjetër: i tavernave. Shumë prej tyre e kanë cilësuar si të padrejtë vendimin për ndalimin e shitjes së pijeve alkoolike. Ndërsa është vënë gjoba e parë nga Policia. Një patrullë policie ka gjobitur me 600 lekë një tregtar i cili u kap për së dyti duke tregtuar pije të tilla në orën 23.00. Nga gjoba e Policisë — prej 2.00 lekësh — nuk kanë shpëtuar edhe tre klientë që ndodheshin në lokal në momentin e ngjarjes. Megjithë vendimit e fundit e Bashkisë nuk parashikon gjoba për klientët ata u shoqëruan në Komisariat ku u mbajtën për rreth 12 orë.
"Kjo nuk kishte të bënte me gotat e tyre — shpjegon e Polici — por me sjelljen e tyre të pahijshme. Ata ofenduan patrullën tonë, madje njëri edhe goditi një punonjës policie gjatë punës për zbatimin e kësaj urdhërese"
Mentor Kikia
Dhe tregtia ruan monumentet
REALITET KURSIV
TIRANE — Kronikat e ditëve të fundit kanë qenë të mbushura me njoftime për dëmtimin e monumenteve të kulturës. Tani, kaq ka e Prokurorit nga Qeveria ka qenë e justifikueshme për mbrojtjen e trashëgimisë kulturore. Këtë në një situatë po zi. Këto herë shikimi është përqendruar gjithnjë të monumentet e kulturës. Para disa ditësh ky Institut ka shpallur një tender, pra për të zënë dhe mbrojtur këto monumente, qoftë edhe nëpërmjet tregtisë. Firma fituese ka të drejtën që duke kryer punime restauruese në ndërtesë për të lënë e mjedis të tjera reveresibile e përdoren për qëllime të tjera. Për qellim ajo do të ketë detyrimin për rritjen e kontigjentit të turistëve dhe për përdorimin e shpenzimeve për botimet turistike mbi këtë pikë. Dhe, pra një ndërthurje orgjinale mes biznesit, turizmit dhe restaurimeve. Pritet që shumë qytete e qendra atë që shteti me mjetet e veta të kufizuara — nuk ka arritur ta kryejë. Një ide origjinale që ndoshta mund t'i japë jetë shumë pikave të vjetra historike e turistike në vend.
Amfiteatri i Butrintit
Martin Leka lë burgun e Tiranës
Pas dekretit të Presidentit që fali katër gazetarët
TIRANE — Ka rifituar lirinë pas disa muajsh burgu, njëri nga gazetarët Martin Leka. Presidenti Berisha me anë të një dekreti presidencial i shpallur në Ditën Ndërkombëtare të lirisë së Shtypit liroi nga dënimet katër gazetarë — që së bashku me Lekën — ishin dënuar për akuza të ndryshme.
Martin Leka u shpall i pafajshëm nga Gjykata e Tiranës pas një artikulli të botuar në gazetën "U. Një atmosferë gëzimi e rrethoi daljen e gazetarit nga dera e Burgut të Tiranës në mëngjesin e së mërkurës.
Përqafimi mes Martin Lekës dhe të shokës në momentin e daljes nga burgu i Tiranës
(Foto Hektor Pustina)
Përqafimi mes Martin Lekës dhe të shokës në momentin e daljes nga burgu i Tiranës (Foto Hektor Pustina)
NE BRENDESI
Shpërthejnë gazetat për të rinjtë dhe fëmijët
Nga «Soros» një debat mbi shtypin
NE FAQEN 3
Lindje e Mesme, firma historike e paqes
Çaste hezitimi përpara nënshkrimit
NE FAQEN 2