Shqiptarët më optimistët
Sondazh i KE në vendet e Europës Lindore
«Në '94 do të jemi akoma më mirë»
TIRANË — Shqipëria është i vetmi vend, ndërmjet 16 të intervistuarve të Europës Lindore, në të cilin të ardhurat familjare janë rritur në krahasim me 1992. Gjithashtu, siç vërehet dhe në këtë shumë të popullsisë paraqitet një përmirësim ekonomik më i madh. Këto janë disa nga rezultatet e sondazhit "Eurobarometro", të botuar dje në Bruksel nga Komuniteti Europian. Por jo të gjitha rezultatet janë pozitive: në tre persona, dy (rezultati i Shqipërisë është i njëjtë me atë të vendeve të tjera që bëjnë pjesë në programin Phare), besojnë se sa më të paktë të jenë ecurinë e demokracisë në vendin e tyre, dhe po shqiptarët janë nga të paktët që bashkë me estonezët që mendojnë se të drejtat e njeriut respektohen.
Sondazhi, që sigurisht nuk do të përjashtojë nga diskutimet, është zhvilluar nga data 1 deri më 5 dhjetor 1993 nga shoqëria angleze "Gallup" për llogari të Komunitetit Europian, në 16 vendet-ndihmëse të tij të Europës Lindore. Përveç Shqipërisë — Rumania, Sllovenia, vendet e ish-Bashkimit Sovjetik, Rusia Europiane dhe Maqedonia (që u quajt Fyerom nga KE). Gjithsej janë intervistuar 17.000 persona me moshë mbi 15 vjeç, të cilëve u është bërë pyetje me ekonomi dhe mbi raportet me Komunitetin Europian. Edhe në këtë raport duhej të dilet në interesant. Një pjesë e madhe e vendeve të Lindjes e mendojnë fatin e tyre të lidhur me atë të bashkimit europian dhe vetëm në masë më të vogël me atë të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Shqipëria ia del më herët këtij besimi te para: këtu 60 për qind e popullsisë ka thënë se e dëshiron të ardhmen e vendit të vet të lidhur me bashkimin europian,
Shqipëria 50 21 10
Rumania 45 17 38
Sllovenia 42 37 21
Republika Çeke 32 37 31
Estonia 45 30 25
Sllovakia 31 26 43
Programi evropian 38 30 32
Polonia 40 37 23
Lituania 43 35 22
Hungaria 17 28 46
Bullgaria 17 25 45
Lituania 14 42 34
Maqedoni 36 39 25
Rusia evropiane 47 25 28
Euro-CIS 40 23 37
Armenia 16 17 47
Bjelorusia 27 27 46
Ukraina 23 23 54
Përmirësohen
Nuk ndryshon
Keqësohen
Burimi: EUROBAROMETER/GALLUP
në Republikën Çeke këtë e ka thënë 46 % e popullsisë, në Slloveni 41 %, në Poloni 36 % dhe në Rumani 32 %. Në Rusi dhe në ish-republikat jugo-sllave e Maqedonisë, partneri i preferuar për të ardhmen është SHBA.
Siç u tha, domethënë është përgjigjia e shqiptarëve mbi mbërritjen e ekonomisë familjare. Shqipëria është i vetmi vend midis të gjashtëmbëdhjetëve në të cilët u gjendën, ku rezulton se gjatë ekonomike private nuk është përmirësuar në krahasim me vitin e kaluar. Në 15 vendet e tjera, përkundrazi në dhjetë familje, gjuastë shohin të keqësuar aftësitë blerëse të tyre dhe vetëm një familje në gjashtë ka thënë se gjendja financiare është përmirësuar.
Gjithnjë në planin ekonomik, duket optimizmi i madh i shprehur nga popullsia shqiptare që edhe në këtë kuptim, të ardhurat e para. Pyetjes se si e parashikojnë ecurinë e ekonomisë familjare për dymbëdhjetë muajt e ardhshëm, 59 % e shqiptarëve i është përgjigjur se parashikon një përmirësim, 21 % mendon se nuk do të ndryshojë asgjë dhe vetëm 10 % është dukur pesimist, pra parashikojnë një keqësim. Është interesantë të krahasohen përgjigjet e mbledhura nga Gallup në vendet e tjera (shin tabelën në krah): Në Rumani, për shembull, pesimistët janë 38 % dhe optimistët 35%; në Maqedoni 25% parashikon keqësim dhe vetëm 21 % përmirësim, kundrejt 39 % që thotë se është e bindur se gjendja nuk do të ndryshojë. Në Rusinë Europiane gjendja është shumë e paqartë: 28 % parashikon keqësim, 21 % përmirësim, 25 % parashikon se gjendja nuk do të ndryshojë.
c. bo.
Procesi i gazetarëve: fiton vetëm Frangaj
Tre dënime
TIRANË — "Unë besoj në drejtësinë shqiptare": Bashkim Hoxha, u shfaq, kështu i lire, edhe pse Gjyqtari i quajtur fajtor. "Vendimi i Gjykatës ishte i padrejtë. Edhe Aleksandër Frangaj, gazeta, është i lirë, por gjysmë i shfajësuar plotësisht i pafajshëm nuk mund të quhet për sa bëhet fjalë. Ja dy anët e kundërta të një procesi të njohur: ai ndaj dy gazetarëve të "Koha Jonë", të arrestuar pasi kanë publikuar një dokument të konsideruar si sekret shtetëror dhe që ka çuar në burg edhe dy ushtarakë të lartë. Vendimi i Gjykatës ishte dhënë: gazetari Martin Leka do të mbetet në burg për 18 muaj, ndërsa kundrejt lajmit për 4 vjet, Frangaj e Feta janë të lirë.
Frangaj, kryeredaktor, është arrestuar me akuzën e përhapjes së sekretit shtetëror, ndërsa Martin Leka — autor i artikullit — për shpifje. Dy krime për të cilat ta gjend Gjyqta i ka konsideruar të pafajshëm. Disa ditë para arrestimit, Leka kishte akuzuar edhe për përhapje të sekretit shtetëror dhe po për këtë gjykatësi e kanë akuzuar. Për sa përket akuza e mbajtur në dëshmia e shkruar Luka: "Unë e dërgova këtë deklaratë ad oluntari, është deklarata e një ekipi.
Duke respektuar Drejtësinë, me e mërzit me informacionin, duhet të vazhdojmë të pesimë, është e nevojshme të mbjellësh në burg të gazetari që kishte bërë punën e tij?"
Udhëtimi drejt së ardhmes kryeqyteti ndërron fytyrë
Shpejt projekti në Këshillin e Territorit
«Tirana do të jetë katër herë më e madhe». Ky është parashikimi për 15-20 vitet që do të pasojnë
TIRANË — Më pak industri dhe më shumë apartamente. Do të jetë kjo e ardhmja kryeqytetit të Shqipërisë. Me një sipërfaqe mjaft të zgjeruar dhe një infrastrukturë të zhvilluar, Tirana mendohet të marrë plotësisht tiparet e një kryeqyteti modern. Projekti — i realizuar me nismë të dedikuar nga Instituti i Urbanistikës — së shpejti do t'i paraqitet për aprovim Këshillit Kombëtar të Rregullimit të Territorit.
"Zakonisht në vendet e zhvilluara" — thotë për Gazetën Shqiptare Gjergji Kotmilo, Drejtor i Institutit të Urbanistikës — "janë kryeqytetet ato që pësojnë më shumë ndryshime më të mëdha sepse dhe investitori vjen kryesisht këtu". Pikërisht për të përballuar këtë ekspansion të perspektivës është menduar që Tirana në 15-20 vitet e ardhshme të jetë gati 3-4 herë më e madhe. Vij[a?] e saj kufizuese mendohet të zgjerohet me një sipërfaqe prej 20 kilometrash katrorë. Tendenca e shtrirjes do të jetë kryesisht drejt veriut — zona e Babrrusë dhe Paskuqanit. Ajo do të mbështetet gjithashtu edhe në strukturat aktuale duke përcaktuar cilat vlera do të ruhen, ku do të bëhen ndërtime dhe çfarë mënyre, duke respektuar sa më shumë dhe ruajtur në mbrojtjen e mjedisit. Të gjitha këto ndryshime do të shoqërohen — sipas projektit — edhe nga një infrastrukturë e zhvilluar.
Një pamje nga Tirana
Në të gjithë këtë shtrirje konsiderohet do t'i jepet qendrës kryesore e bërthamës. Këtu 70 për qind e sipërfaqes do t'i kushtohet ndërtimeve të apartamenteve, duke menduar kështu për zgjidhjen e njërit prej probleme më shqetësues për komunitetin. "Megjithatë ne nuk mund të bëjmë parashikime të sakta" — shpjegon Kotmilo — pasi në mungesë shumë të dhëna, kryesisht ato të karakterit demografik. "Kështu akoma nuk dihet saktësisht se sa do të ecura demografike e popullsisë apo sa është rritja mekanike e saj.
Hapësira të pakta janë parashikuar për kundërsa për zhvillimin e industrisë. Ky zhvillim mendohet të reduktohet në mënyrë që Tirana të marrë tiparet e një qyteti administrativ ku të kenë përparësi kryesisht shërbimet. Dhe industria të mbështetet e të furnizoje vetëm Tiranën e jo të prodhojë për të tretë. "Prandaj edhe ndaj kërkoi" — jisë e futet — deklaron Kotmilo — nuk duhet të ketë një liberalizim kaq të madh. Duhet të ishte e udhës që kryesisht të zhvillohen industria e përdhimeve ushqimore".
Armand Mero
DJE NË SHQIPËRI
NE RINAS PIKA E PARE E FURNIZIMIT ME KAR-BURANT PER AEROPLANET — Do të jetë shoqëria e njohur "British-Petroleum" e cila do të japë të parën pikë të furnizimit të aeroplanëve. Fillimi i këtij aktiviteti u bë i mundur në bazë të një marrëveshje të lidhur midis Komandës së Porto[?]-Imokës të Shqipërisë. Sipas paraqitjes zyrtare, ajo filloi — ndërtime e siç lesi kanë nisur tashmë — do fillojë të funksionojë nga mesi i muajit mars.
NE SHKODER BLERJET E NDERRJEVE SHTETERORE NUK SHLYEJNE VLEREN — Rrezikojnë të dalin përsëri në shitje disa ndërmarrje shtetërore të Shkodrës që privatizuan kohë më parë. Një gjë e tillë do të ndodhe për shkak të një humbësimi 10 për qindësh e vlerës së aktit nga paraqitësit e fundit të blerjes. Shkak për këtë është bërë fakti se blerësit e tyre nuk kanë shlyer brenda afatit të përcaktuar. Sipas këtij afati ka ndodhur së fundi vonesa në Likovardor akoma kredite e kërkuara.
FILLON NE FIER PUNIMET PER PASTRIMIN E KANALEVE UJITESE — Kanë filluar tashmë në Fier punimet për pastrimin e kanaleve ujitëse. Sipas Ndërmarrjes së Ujërave sipërmarrja do të jetë në gjendje që pas këtij viti sistemet e drenazhimit dhe puna e parë të sjellë në bujqësi një masë prodhimi. Aktualisht po punohet për përgatitjen efektive të zonës së Libofshës në kuadër.
KUFIZAS KTHIMI I PRONAVE KA NGELUR NE VEND — Tashmë është gjykata ajo që do t'i japë llogari çështjes procesit të kthimit të pronave në rrethin e Hasit. Kjo për vetë faktin se në 32 kërkesa të paraqitura vetëm 2 kanë dokumentet të rregullta. Të gjitha rastet e tjera kanë dokumentacion hipotekar apo kadastre. Gjithashtu nuk ekziston as edhe një hartë e krahinës së para-luftës.
Edhe Vlora tashmë me Universitet
Vendim i ri
TIRANË — Një tjetër universitet në Shqipëri. Sapo e bëri të njoftuar nga Këshilli i Ministrave — me mbledhjen e djeshme — një projekt-vendim për ngritjen e Universitetit të Vlorës. Nismativa e Ministrisë së Arsimit — e cila ishte edhe propozuese e këtij universiteti — është bërë në kuadrin e zhvillimit të arsimit të lartë dhe të nevojave për profesionistë edhe në fushat e reja. Kështu — përveç universiteteve dhe shkollave të tjera të larta në kryeqytet — Vlora i bashkohet rrethit — si Shkodra, Elbasani, Gjirokastra e Korça, që tashmë kanë universitetet e tyre.
p. ne.
Grindjet e BSPSH tani në Prokurori
Denoncim ndaj Valer Xhekës
TIRANË — Është denoncuar në Prokurorinë e Tiranës, Valer Xheka, kryetar i BSPSH. Duke kërkuar veprat e përgjegjësisë ligjore — Vangjel Goleci, Kryetar i Sindikatës së Punëtorëve të Ushqimit të Shqipërisë — e ka akuzuar Xhekën për shpërdorim funksioni dhe falsifikim dokumentesh, dërguar të marrëdhënieve midis Ambasadës së SHBA dhe BSPSH apo dhe shpërdorim të fondeve të kësaj sindikate për qëllime personale. Sipas denoncimit të dërguar bëhet fjalë për një qyretar nga Labirad[?] anjohur dhe pa asnjë funksion sindikalist — të cilit në shtator 93 i është dhënë një vizë për në SHBA, ndaj duke u paguar edhe udhëtimi nga ana e BSPSH. Ndërkohë reagim përgjithësues i Valer Xhekës: "personi për të cilin telegruesi — shpjegon për Gazetën Shqiptare Xheka — është nisur për në SHBA pas kërkesës së vetë sindikatës amerikane". Bashkë me denoncimin kundra Xhekës, Godroli kishte paraqitur në Prokurori edhe një dokument original të Ambasadës së SHBA në Tiranë, në të cilin Xheka dhe BSPSH kishin dalë garant për kthimin e sindikalistit nga SHBA, gjë që deri tani ende nuk është realizuar. "Me sa di unë ky sindikalist është kthyer nga SHBA", thotë Xheka, i cili dhe faktit të përmendur në denoncim se një vizë me tregun e 21 bilet deri në 6 mijë dollarë, i përgjigjet: "E gjithë kjo është një marrëveshje e tillë. Çdo gjë është bërë konform të qullueseve dhe kjo e mban akoma njoftoi?". Sidoqoftë ende organi i Prokurorisë nuk ka dhënë zgjidhjen e tij.
c. l.
Lë pasurinë për t'ë dalë nga qelia
I arrestuar
TIRANË — Largohet nga qelia e Burgut të Tiranës njëri prej gjashtë personave të arrestuar pas grabitjes në Muzeun Historik Kombëtar. Ditën e hënë Gjykata e Tiranës pranoi kërkesën për ndryshimin e masës së sigurimit ndaj Begator Manes. President i Rojve Civile "Rogat" — pas arrestimit të tij priti një muaj më parë dhe u kthyen e shpronëruan të tjerës[?]. Tashmë për Manen çështja penale vazhdon në gjendje të lirë, ndërkohë që për të ardhur deri këtu duhej nënshkruar edhe akti i dorëheqjes, çka do të thotë se gj[?]-pasuria e tij të bllokohej nga organi i hetimit — për arsye moslargimi — deri sa Manes të dalë në gjyq.
c. l.
Trashëgimtarët kërkojnë me gjyq atë që dikur i u «dhurua» Hoxhës
Misteri i pronësisë për Fototekën «Marubi»
Më 11 mars Gjykata e Shkodrës do të vendosë për koleksionin e famshëm
SHKODER — Kërkohet ndihma e Gjykatës për të përcaktuar pronësinë e asaj që në ditët e regjimit komunist — i ishte dhuruar diktatorit Enver Hoxha. Është kështu historia e veçantë e Fototekës "Marubi" në Shkodër, një nga thesaret më të paktë shqiptarë, por edhe të dyshuar që, të gjendur aktualisht pa zyre, e humbin gradualisht për Shqipërinë e mesdheut. Fototeka ka shtrirë trashëgimtare saj që të kërkojnë pronësinë. Bëhet fjalë për e fitim fondin që Gegë Marubi — i fundit nga artistë e kësaj familje të shquar patriotike e mirënjohur e artit fotografik — ia kishte "falur" dinastisë Hoxha gjatë ditëve të "Revolucionit Kulturor Shqiptar".
Por tashmë vajza e Gegë Marubit, Terezina Marubi — ish-Kryetare e Komitetit Ekzekutiv të Shkodrës, deputete dhe ish-Anëtare e Presidiumit të Kuvendit Popullor në kohën e Ramiz Alisë — i është drejtuar Gjykatës, madje duke akuzuar edhe në seancën gjyqësore, zyrën e Trashëgimisë së Fototekës "Marubi" pa[?]ur "për shtetin e Hoxhës pa ndonjë akt procedural" dhe të zgjedhet përfundimisht nëse duhej poseduar, të hyjduar për në adresë para 11 marsit të këtij viti. Kështu Marubi ka përdorur me mjaft nga diktatura për të përçuar luftën e familjes së klasës ndaj shumë figurave historike e patriotike, në plan kombëtar e lokal.
mund të kthehet sërish te trashëgimtarët e vet. Kishte qenë ndoshta veç pronari i saj, Gegë Marubi, që kishte zgjuar interesin e propagandës komuniste për të futur nën kontroll pronën e tij, kishte qenë në dhuratë e "magjishme" për Hoxhën, fotoja e vitit 1936 në Shkodër, gjatë marrjes së qeverisë së Baj[o?] Topullit e Muço Qullit dhe kjo diktator i ardhshëm kishte folur nga ballkoni i Bashkisë.
Në shënimin e "Marubit" fondet e çmuara të ishin falur edhe fotografi e vlerë të mirënjohur shkodrane si Pici, Jakova e Rraboshta, flisnin gjimat e cilëve ndoshta tashmë e përgatitin edhe ata për t'iu drejtuar Gjykatës.
Na. Me.
Një pamje nga Shkodra
Kontroll i detyrave shqiptare
Do ta bëjë një anije oqeanografike amerikane
Anija oqeanografike amerikane "Littlehales ditë e ardhshme do të vijë në Shqipëri. Objektivi i saj është të masë thellësitë e ujrave portuale brigjeve shqiptare. Me këto të dhëna do të jetë e mundur të azhornohen hartat detare të cilat nuk janë përmirësuar asnjëherë këto dyzet e fundi. Dje në vendin nga, por do të jetë e mundur të verifikohen në super-nënujtëset mund të arrijnë me lehtësi portet shqiptare. Nuk bëhet fjalë vetëm për kontroll të shërbej për flotën e minave ose mjeteve të tjera lundruese.
Në fotografi, anija amerikane e ankoruar në portin e Barit për furnizime.
NATO demonstron muskujt rrëzuar 4 avionë serbë
NE BREDESI
NATO demonstron muskujt rrëzuar 4 avionë serbë
Rritet tensioni në Bosnje
NE FAQEN 2
Problemet e rritjes prindërit në ankth
Si të masni fëmijët tuaj
NE FAQEN 2