TENSION / Athina kundërshton dialogun me Tiranën
Kërkohen masa drastike dhe sanksione ndaj Shqipërisë. Ministri grek i Mbrojtjes «inspekton» forcat e tij ushtarake në kufirin mes dy vendeve
TIRANE — Bëhet më dramatik tensioni mes Tiranës dhe Athinës. Madje këtë herë ten-tohet të shmanget edhe një planomacia. Vetëm disa orë pasi Presidenti i Shqipërisë, Sali Berisha, kishte kërkuar — përmes TVSH — dialogun me Greqinë, për kapërcimin e krizës, autoritetet të larta greke, jo vetëm e kundërshtuan atë ashpër, por kërcënuan duke paralajmëruar edhe për sanksione e masa drastike kundër Shqipërisë, duke shfrytëzuar për këtë edhe qenien në krye të Bashkimit Evropian.
TIRANE — Bëhet më dramatik tensioni mes Tiranës dhe Athinës. Madje këtë herë tentohet të shmanget edhe një planomacia. Vetëm disa orë pasi Presidenti i Shqipërisë, Sali Berisha, kishte kërkuar — përmes TVSH — dialogun me Greqinë për kapërcimin e krizës, autoritetet të larta greke, jo vetëm e kundërshtuan atë ashpër, por kërcënuan duke paralajmëruar edhe për sanksione e masa drastike kundër Shqipërisë, duke shfrytëzuar për këtë edhe qenien në krye të Bashkimit Evropian. Ndërkohë ministri grek i Mbrojtjes, Arsenis, në mesin e marsit, nisi një “inspektim” të gjerë të forcave të tij ushtarake, përgjatë kufirit greko-shqiptar. Ndërsa të hënën, një tjetër zyrtar i lartë grek kishte hedhur sërish në treg kartën e “400 mijë refugjatëve të paligjshëm shqiptarë”, të cilët — sipas tij — nuk kishin pse të mbaheshin më nga Greqia. Gjithashtu ditët e fundit mjaft parti greke — sikurëse konfirmuan edhe përfaqësues të Ambasadës Shqiptare në Athinë — kanë rritur presionin ndaj Kryeministrit të Greqisë, Papandreu, duke i kërkuar atij — pas deklaratës proshqiptare nga Departamenti Amerikan i Shtetit — të shpjegohet gjerësisht për rezultatet e vizitës së para një muaji në SHBA. Nga ana tjetër, është vetë Vasil Melo, Kryetar i Partisë së Bashkimit të të Drejtave të Njeriut, — i pyetur nga Gazeta Shqiptare — përgjegjësit e zërat e përhapur se është arrestuar së fundi edhe një tjetër aktivist i rëndësishëm i “Omonia” në Shqipëri, apo edhe për kthimin në kufi të një deputeti të PBDNJ, i cili kishte kërkuar të largohej për në Greqi së bashku me gjithë familjen e tij.
“Jemi të vendosur të marrim masat më drastike kundër Shqipërisë me qëllim që të përballojmë gjendjen”, pohoi në mëngjesin e së martës, ministri i jashtëm grek Papulias, gjithmonë duke iu referuar “gjendjes së krijuar për minoritetin grek”. Kjo deklaratë — së bashku me hedhjen poshtë të propozimit shqiptar për dialog — u bë vetëm pak orë pasi Presidenti i Shqipërisë, Sali Berisha, i kish risiguruar autoritetet e larta greke se: “Shqipëria është thellësisht e vendosur të krijojë modelin e trajtimit të minoriteteve në rajon dhe se minoriteti grek gëzon të gjitha liritë dhe të drejtat e parashikuara nga Karta e Kopenhagenit”. Është fakt se vetëm kohët e fundit — kur acarimi mes Tiranës e Athinës ka njohur nota të reja — mjaft institucione ndërkombëtare si KSBE, Parlamenti Evropian dhe së fundi edhe Kongresi Amerikan, i kanë quajtur të paqenëshme këto fakte, madje i rikonkfirmuar marrje në mënyrë të përsëritur. Me acarimin e fundit dramatik, Greqia mund të tërheqë konflikt të ashpër me Shqipërinë, ndërkohë që ka probleme të shpallura prej kohësh edhe me Turqinë e Maqedoninë.
Pas kthesës së re të politikës greke me Shqipërinë, në plan të parë menjëherë doli edhe afrimi i ministrit grek të Mbrojtjes, Arsenis, në kufirin greko-shqiptar. Edhe pse Arsenis pohoi se “ky inspektim ishte i planifikuar prej kohësh dhe se nuk ka lidhje me gjendjen e krijuar në marrëdhëniet greko-shqiptare”, përsëri ky veprim është parë me shqetësim nga vëzhguesit ndërkombëtarë. “Realizimi i një ruajtje më të mirë të kufirit”, në një një kohë kur Shqipëria kurrë nuk ka paraqitur ndonjë rrezik ose pretendim territorial ndaj Greqisë, janë sinjalet e para të një tensioni të ri në Ballkan. Duke komentuar thirrjet luftënxitëse të autoriteteve më të larta të Greqisë në fundjavën e kaluar, Ministria e jashtme Shqiptare konfirmoi se: “Loja e Bosnjës në Jugun e Ballkanit do të thotë një konflikt më i gjerë se ballkanik”.
Edmond Laçi
Kufiri greko-shqiptar
«Çdo natë unë shoh imazhin e xhelatit»
Sot seminari për trajtimin e viktimave
Historitë e të torturuarve në burgjet e diktaturës
Trajtimi psikoterapeutik i personave që ende vuajnë nga pasojat e rënda të torturave të diktaturës në Shqipëri do të jetë në qendër të një seminari të posaçëm shkencor që do të fillojë sot në Pallatin e Kongreseve në Tiranë. Për tre ditë me radhë disa nga ekspertët më të njohur në këtë fushë do të shkëmbejnë përvojën e tyre me kolegët shqiptarë — të angazhuar tashmë prej kohësh në shërimin e plagëve psikike e shëndetësore nga të cilat vuajnë ende një pjesë e mirë e viktimave të diktaturës — në fushën e trajtimit terapeutik. Aktiviteti i rëndësishëm është organizuar nga një seksion i Komitetit Norvegjez të Helsinkit — Aid Norway Albania — që është i orientuar drejt ndihmës për Shqipërinë — në bashkëpunim me Këshillin Ndërkombëtar për Viktimat e Torturës me qendër në Kopenhagen. Organizmi i fundit ka qenë shumë aktiv edhe në ndihmën e madhe që ka dhënë Qendrës së Rehabilitimit të Viktimave të Torturës në Tiranë.
TIRANE — Janë histori e cigareve të torturuese, që duket sikur vijnë nga një botë tjetër, irreale. Një univers haluçinacionesh e ëndrrash të këqija që ende popullohet nga fytyra të shtrëmbëruara xhelatësh që vërtiten në errësirën e qelive të ngushta. Ndonëse prej kohësh asnjë xhelat nuk mundet më të torturojë, për shumëkënd torturat e provuara në të kaluarën, e cigareve të torturuese, Tek të gjithë janë evidente shenjat e plagës së parakohshme. Të persekutuarit e moshuar vuajnë në masë të madhe nga bronkiti kronik e astma.
Por më të rënda — dhe më të vështira për t’u kuruar — janë pasojat psikike nga të cilët vuajnë të torturuarit. Mjekja Valentina Pjeshkazini, njëra prej mjekëve … mbështeten në të kaluarën kuptime se i është përkeqësuar ëndrra që tani e torturon çdo natë. “Nga trajtimi psikoterapeutik pacientja ka filluar të përmirësohet — thotë doktoresha Pjeshkaz[?]ini — dhe fytyra e përçudnuar e gardianit tani ka filluar t’i largohet gjithë më tepër”.
Më e rrezikshme është gjendja e një pacienti nga Tirana. I arrestuar në ko-
fytyra të shtrembëruara xhelatësh që vërtiten në errësirën e qelive të ngushta. Ndërsa shkak të shumëkënd torturorët e provuara në të kaluarën janë gjithnjë shumë prezente në formën e përfytyrimeve që ende shkaktojnë vuajtje. Këto janë historitë që të tregojnë mjekët e Qendrës së Rehabilitimit të Viktimave të Torturës në Tiranë. Qendra është relativisht e re. Ajo e ka filluar aktivitetin e saj që prej gushtit të shkruar. Në të punojnë një grup prej katër mjekësh, mes të cilëve dy psikiatër, një neurolog dhe një mjek i përgjithshëm. Deri tani prej tyre janë mjekuar me qindra viktima të torturës që kanë patur pasoja të ndryshme — këtu është filluar për herë të parë për psikoterapinë në Shqipëri — dhe përvoja e fituar deri tani nga mjekët është e vogël.
“Thuajse të gjithë pacientët që janë mjekuar prej nesh — e fillon rrëfimin e vet mjeku Gjergj Zavallani — i mbanë ende në trup shenjat fizike të torturave të egra”. Zavallani tregon për njerëz të të dy sekseve që kanë tani dëmtime të rënda të shtyllës kurrizore dhe të gjymtyrëve. Shumë vetë ende i ruajnë cikatricet e shkaktuara nga gjëja më e tmerrshme. bronkiti kronik e azmatiku.
Por më të rënda — dhe më të vështira për t’u kuruar — Valentina Pjeshkazini, njëra prej specialistëve që merret me trajtimin psikoterapeutik, tregon rastin e gjyshes. Mes tyre është dhe historia e një vajze të re nga Pogradeci që së cilës ende nuk i ndahet tmerri i provuar në qelitë e errëta dhe sidomos fytyra e torturuesit të saj. Historia e pogradecares së re — atëherë ajo ishte një vajzë e mitur — fillon shumë vite më parë. Pasi kreu 9 vjet burg babai i saj vendosi si të arratiset me gjithë familjen ku bën pjesë edhe dhe fëmijë të mitur dhe shoqja atëherë shtatzënë. Këtu filluan edhe vuajtjet për vajzën e re, sepse ndërsa i atit arriti të kalonte kufirin, të gjithë të tjerët u kapën nga kufitarët. E jëma tentoi të vriste veten duke gëlltitur një bistile lugu, ndërsa vajza e re u mbyll për dy muaj me radhë në një qeli të ngushtë nga ku shihet vetëm — përmes frengjisë — fytyrën e gardianit që e kontrollonte. Është kjo fytyrë që tani i shfaqet e shtrembëruar dhe me veshë të stërmëdha. E larë në djersë vajza zgjohet e trembur nga gjumi dhe …
…në kohë që ka probleme të shprehura prej kohësh edhe me autoritetet e re të thotë një konflikt më i gjerë se ballkani”. I arrestuar në kohën e “luftës kundër liberalizmit” ka kaluar shumë vite në burgjet e diktaturës. Faji i tij vetëm është se kishte lexuar literaturë të huaj, ngjo që kalonte ilegalisht pa u kontrolluar nga censura. Mjekët tani thonë se ai vuan nga një sindromë e rrezikshme. Në momente të caktuara ai bëhet agresiv edhe me vetë pjesëtarët e familjes së vet. Në momente karatisimi ai ka shpjeguar mjekëve gjithçka. “Dëgjoj zëra të brendshëm që më urdhërojnë të vras — ka thënë — dhe shumë prej tyre i kam dëgjuar shumë herë kohë, janë zërat e xhelatëve të mi”.
Këto ishin vetëm dy nga moria e rasteve të cilat dëshmojnë çdo ditë mjekët që mundohen të zbusin pasojat e vuajtjeve të këtyre personave. Disa, sidomos ata në moshë të re, kanë filluar të kenë përmirësime të dukshme, por në kushtet e të gjithë këtyre patologjive do të mbeten të ngulitura përjetë vuajtjet e rënda që kanë përjetuar.
Fatos Baxhaku
Spitali psikiatrik në Tiranë
DJE NË SHQIPËRI
SHOQATA “ÇAMËRIA” PROTESTON NDAJ LETRËS SË KRYETARIT TË “OMONIA” — Ka protestuar menjëherë shoqata politike atëdhetare “Çamëria” ndaj letrës që kryetari i “Omonia”-i ka dërguar ish-kryeministrit grek Micotaqis. “Duam t’ju kujtojmë rebelëve dhe atyre që rrijnë pas tyre — thuhet në këtë protestë — se ‘Çështja Çame’ nuk është një sajese teorike apo teknike e partive politike shqiptare, siç shkruhet në letrën e kobshme të Këshillit të Përgjithshëm të ‘Omonia’, por është një veprë e realizuar praktikisht nga shovinismi më i zi grek, i cili na dëboi me genocid nga vatrat tona mijëra vjeçare”, vazhdon deklarata e shoqatës “Çamëria”.
BERAT, 50 MIJE DOLLARE MALL KONTRABANDË — Janë bllokuar dhe kanë filluar hetimet për një ngarkesë mall të kaluar pa doganë në qytetin e Beratit. Ky mall — soba elektrike me vlerë prej 50 mijë dollarësh — ka mbërritur në adresën e një shoqërie tregtare me emrin “Republika”, shoqëri e cila në këtë qytet nuk ekziston. Ndërkohë pronari i një shoqërie me këtë emër në Lushnjë mohon të jetë porositësi i sobave elektrike. Aktualisht — ndonëse hetimet vazhdojnë — i gjithë ky mall ka mbetur pa zot dhe është konsideruar kontrabandë.
KORÇË, FUTBOLLISTET VETERANE TE “SKËNDERBEUT” NDESHEN ME KOLEGËT GREKË — Ka qenë tepër e veçantë ndeshja e futbollit që është zhvilluar në qytetin e Korçës. Në stadium përballë njëra-tjetrës janë vënë ekipet e futbollistëve veteranë të “Skënderbeut” dhe kolegët e tyre nga Grevenaja e Greqisë. Ndeshja — propozuar i ishte bërë nga futbollistët korçarë — ka përfunduar me rezultatin e barabartë 2:2.
Merr overdozë ilaçesh për të vrarë veten
REALITET KURSIV
TIRANË — Tentativë për vetëvrasje në Tiranë. Një vajzë e 17-vjeçare është munduar para disa ditësh të vetëvrasë duke pirë një superdozë medikamentesh të kercenuar nga përpjekjet e saj. Vetëm ndërhyrja e mjekëve specialistë në Qendrën Kombëtare të Toksikologjisë pranë Spitalit Ushtarak ka kryerjen, ku vajza të shpëtojë, ka bërë të ditur…
Mes, vajza ka marrë vendimin fatal për këtë gjë ka zgjedhur 4 tableta — nga një milligram secila — të ilaçit kolchicinë (kolchicinë), që në të vërtetë përdoret për sëmundje të tilla si shtrëmbërime në kërcet e kyçeve. Kolchicina — një medikament që përdoret më shumë cilësohet si tepër toksik — ka vepruar menjëherë duke shkaktuar vuajtje të vështira dhe dhimbje të fuqishme të barkut e të shoqëruara me diarre. Vetëm pas këtyre simptomave, prindërit kanë kuptuar veprimin e vajzës së tyre dhe e kanë dërguar me shpejtësi në spital ku mjekët kanë ndërhyrë. Për herë të parë u vu re se në familje vajza kishte një vonesë në zhvillimin e saj psikologjik.
Ilaçit të gëlltitur — vajza është akoma në gjendje të rëndë.
Fenomeni i vetëvrasjes, sidoqoftë në moshat e reja, nuk është thjesht diçka e re. Madje ai po përhapet dhe në përmasa shqetësuese. “Ashtu siç ndodh edhe në botë, në këto raste — shpjegon për Gazetën Shqiptare Zihni Sula, Shefi i Qendrës Toksikologjike — mbidozimet medikamentoze dhe ekspozimet ndaj substancave me toksicitet të lartë janë konfirmuar si një nga mënyrat më të përhapura e më të përdorura për realizimin e një vetëvrasjeje. Kjo ndodh kryesisht te grupmoshat e adoleshencës për karakteristikat e tyre nga imitimi social dhe nevoja për afirmim”.
Ar. Me.
Ilaçet mund të shërbejnë edhe si armë të rrezikshme
Triumfi i shtypit të lirë në Shqipëri
TIRANE — Triumfi i shtypit të lirë. Dhe një histori e re për demokracinë shqiptare, duke filluar nga 31 maji i këtij viti, Shqipëria i bashkohet të gjitha atyre vendeve të zhvilluara që jo vetëm nuk kanë më asnjë gazetar në burg, por madje as edhe fjalor. Konsolidohet kështu iniciativa civile e Presidentit të Republikës, Sali Berisha, i cili në Ditën Ndërkombëtare të shtypit kishte falur të gjithë gazetarët shqiptarë, dënuar për “krime” të ndryshme gjatë aktivitetit të tyre profesional. Këtë herë është Drejtësia shqiptare, e cila përmes Gjyqit të Kasacionit — të martën në mëngjes — përfundimisht shpalli të pafajshëm Aleksandër Frangajn dhe Marin Lekën të gazetës “Koha Jonë”, që ishin shpallur fajtor e dënuar pak muaj më parë nga gjykatat e shkallës së parë e të dytë, për “përhapje të sekretit shtetëror” dhe “vërejtje të bërë botërisht”. Ndërmjet tre ankimeve të avokatëve në Kasacion, ishte dhe ai i ushtarakut Romeo Luli, për të cilin dënimi u ul nga katër vjet heqje lirie, në … “Pas iniciativës së Presidentit Berisha duhet pranuar se këtë proces nuk e pritëm me emocion — pohon për Gazetën Shqiptare menaxheri hes vendimit të Kasacionit, Aleksandër Frangaj, kryeredaktori i së përditshmes “Koha Jonë” — megjithatë ndjehem i gëzuar sepse më në fund është vetë Drejtësia që korrigjon vendimet absurde të mëparshme”. Kishte krijuar një tension artificial midis shtypit dhe pushtetit, arrestimi i mëparshëm i Frangajt dhe Lekës, menjëherë pas publikimit në gazetën e tyre të një ndër — atëherë të konsideruar sekret — firmosur nga Safet Zhulali, ministër i Mbrojtjes. Shoqëruar edhe me disa procese të tjera — ku gazetarët u akuzuan për “krime” të kryera gjatë aktivitetit të tyre profesional — për ditë me radhë në shtypin shqiptar dolën në plan të parë dhe u polemizua vetëm për shtypin e lirë. Derisa Sali Berisha, Presidenti i Republikës — nëpërmjet një Dekreti të posaçëm — kërkoi faljen e të gjithë gazetarëve shqiptarë të dënuar. Vendimi i Gjykatës së Kasacionit — për më tepër se pafajësinë e Frangajt dhe Lekës — vë në një klimë të re për vendos një klimë të re për shtypin e lirë në Shqipëri. Një shtyp që sapo ka filluar të obligojë respektimin e së vërtetës, informacionit dhe të drejtës për të lexuesit. Drejtësia Shqiptare me në fund provon se ka vendosur në një kohën e duhur shtypin shqiptar, deri atëherë sa të mos jetë një revolltë të ndry… (Ed. La.)
NË BRENDËSI
Greqia drejt zgjedhjeve për Europarlamentin
Papandreu nuk vë kandidaturën
NË FAQEN 2
Ecuria e privatizimit e pasqyruar në shifra
Në proces 3.000 ndërmarrje të tjera
NË FAQEN 3