SKANDALI I NDIHMAVE Flet nga Tanzania diplomati italian. «Raportet e mia me Nanon? Për të më akuzuar duhen prova». Prokurori i ri në vend të Canale Misteri i ambasadorit Kardili «Mbi mua nuk ka asnjë ndjekje penale» CARLO BOLLINO FRANCO GIULIANO TIRANE — Lajmi ra si bombë në Tanzani. Torgua Kardili, ish— ambasador i Tiranë në kohën e Qeverisë-Nano, është në prej të mjaftueshëm shërbimi i diplomatit italian në këtë vend afrikan. Lajme të vazhdueshme që qarkulluan ditët e fundit në Shqipëri, i referohen fillimit të ndjekjes penale nga Prokuroria së Romës për Cardili tashmë nuk pranon asgjë. Një mister që nuk mbaron këtu: para pesë ditësh prokuroria Evelina Canale, që tashmë po heton mbi përfaqësues të Ministrisë së Jashtme Italiane, në kuadrin e skandalit të ndihmave në Shqipëri, kërkoi të ndërrojë zyrë. Kjo e ndihmave është një ngjarje mbi të cilën ka kohë që po heton edhe prokuroria e Tiranës e për të cilën ndodhet në burg — midis të tjerëve — edhe ish-Kryeministri Fatos Nano. Cardili, që nga koha kur u largua nga Shqipëria, i ndjekur nga një valë polemikash, ka refuzuar gjithmonë të japë intervista. Me gazetarët kishte heshtur edhe në Tiranë e kaluar, kur ishte marrë në pyetje në Romë nga gjykatësi shqiptarë. Por tani, për të parën herë, pranon të flasë. Deklaratat që bëjnë të lindë një mister mjaft lagmit të fajësisë së tij. “Jo, nuk është e vërtetë që të ketë një ndjekje penale kundër meje — deklaron Cardili nga Tanzania, në telefon e Gazetës Shqiptare — e gjitha është falso. Zero absolute”. “Çfarë doni të thoni me zero absolute?” “Që nuk ka absolutisht asnjë të vërtetë në lajmin e ndjekjes penale ndaj meje. E përsëris: e kemi pasur zero absolute në matematikë. Është zero zero”. “Por sipas disa organeve të informimit ju keni qenë i thirrur në Romë nga gjykatësja që heton mbi skandalin e ndihmave...” “Dëgjoni, unë ndodhem në Tanzani, po punoj këtu dhe nuk kam lëvizur për në Itali, mendoj të shkoi së shpejti. Unë kam qenë për herë të fundit në Romë në nëntor të vitit të kaluar: me këtë rast takova prokuroren Canale, e cila më dëgjoi për llogari të gjykatësve shqiptarë. Që atëherë nuk e kam parë më, nuk kam patur asnjë kontakt me të. Unë nuk e di nga i mblodhët shpjegimet. Them vetë se jam lodhur: i lodhur që po vazhdoj të jem objekt i sulmeve, për të cilët nuk gjej autorë akoma prova”. Për fitet për raportet e privilegjuara dhe për korrespondenca midis jush dhe Fatos Nanos... “Çfarë korrespondencash, çfarë raporte? të privilegjuara? Provat, duhen provat, duhen faktet konkrete, nuk majfton fjalët. Unë do t'ju jap të mënin të gjithë, sepse dua të vazhdoj të punoj. Kjo ngjarje më ka lodhur vërtet dhe tani do të vlerësoj se çfarë iniciative duhen të mar, nëse po shoh që flasët dhe përgënjeshtimet nuk kanë mjaftuar. Por shkruan që ekziston një Konvencion i firmosur në Vjenë më 1961 nga gjithë shtetet e përëndimit dhe që shërben pikërisht për të garantuar dhe mbrojtur ambasadorët në rast verifikimi përplasjesh dhe keqkuptimesh midis dy qeverive. Ambasadorit nuk duhet t'i përgjigjen për këtë...”. Cardili nuk shton gjë tjetër. Por çfarë thonë në Prokurorinë e Romës? “Prokurorja Canale që prej ditës së hënë, 21 shkurt, nuk merret më me hetim mbi ndihmat në Shqipëri”, përgjigjen në zyrën e saj. Përse? “Sepse ne kërcesë e saj dosja te transferojë”. Më sa duket kjo shkon të punojë në Ministrinë e Drejtësisë. Po kur përfundojnë të gjitha dosja e saj mbi skandalin e ndihmave? “Fashikulli ndodhet në sekretarinë e Prokurorisë së Përgjithshme”. Aty pohojnë: “Po, dosja është këtu”. Për tre ose katër ditë do të ngrihen pyetje. “A ka patur personat të inkriminuar në te? të? asnjë nuk mundet të ngrihet të përgjigjet. Misteri vazhdon. Ish-ambasadori i Italisë në Shqipëri, Torguato Kardili

Nga Beogradi vizat e çuditshme për ekuipazhin e «Nikos K.» Rifillon procesi i Sulejman Lanit TIRANE — Rifillon procesi gjyqësor kundër Sulejmanit Lani, ish-Sekretar i Parë i Ambasadës Shqiptare në Beograd dhe i mban në vëm vitit të kaluar. Është rasti Lani duhet të mbrohet ndaj akuzave që vë në peshë veprimeve të tij — sipas organit të Prokurorisë — në kundërshtim me përmbushjen e rregullt të detyrës, për falsifikim të dokumenteve zyrtare dhe armëmbajtje pa leje e organeve kompetente, del në skenë sërish misteri i ‘Nikos K.’, anijes greke të sekuestruar nga autoritetet shqiptare e që tashmë rezulton e shkatërruar në det. Është akuza e organit të Prokurorisë — se e cila ve Lani për faktin të dhënies së vizave për katër shtetas jugosllavë — do të hapë edhe një herë këte mister për anijen ‘Nikos K’, me pesë tasma shtetasit? dhe anija dënuar nga Drejtësia Shqiptare. “Ngjarja nuk ka dalë e sheshtuar jugosllavëve pa u bërë në territorin e Republikës së Shqipërisë pa qënë të pajisur me vizë hyrje. Këta pasi të zbarkohen në anijen greke ‘Nikos K.’ që gjendronte në Portin e Durrësit, e ngarkuar me benzoil — të sjellë aty nga një ekuipazh grek — nisen me drejtim të Malit të Zi”, bëhet e ditur në seancën e parë të procesit kundër Lanit. Por misteri nuk qëndron te hyrja pa vizë e shtetasve jugosllavë në territorin shqiptar, por te hyrja e tyre deri në Durrës, hipja mbi një anije të sjellë aty nga grekët dhe nisja përsëri për në vendin nga kishin ardhur në mënyrë të paligjshme, territor i Malit të Zi. Gjyakta e Tiranës akuzohet se brenda një dite në plotësuar vizat për katër shtetasit jugosllavë, të per të një defekti kishin mbetur të bllokuar në Portin e Durrësit. Kështu — sipas akuzës — shtetasi jugosllavëve kishin shkëltur në mënyrë të paligjshme territorin shqiptar, madje duke ardhur deri në Durrës, tashmë lidhen nevojën për të pajisjes me viza. Sidoqoftë procesi që sapo ka rinisur i referohet vetëm çështjes Lani. Mbi ish-diplomatin shqiptar rëndojnë edhe akuzat e përdorimit prej 126 dollarësh, një dëm që — sipas akuzës — shtetit i ka ardhur pas mbylljes së rregullt të taksave pas monedhës fiktive të vizave? rënë në Shqipëri. Diplomati shqiptar në Beograd 1.130 viza, i kontrolluar nga organet e hetimit vetëm për 49 prej tyre, në 18 raste është gjendur para faktit të ndryshimit të afateve të vizave. Midis akuzave të tjera kundra Lani — e bërë prezent nga mbrojtësi i akuzës që në hapjen e seancës së parë — janë edhe ajo e zhvillimit të një aktiviteti të paligjshëm tregtar, pas gjetjes së mallrave në masë të konsiderueshme brenda territorit të Ambasadës sonë në Beograd: mbi 4 mijë copë të kuq buzësh si dhe 13 copë soba me vajguri. Ndërsa akuza për armëmbajtjen — municion — pa leje, referohet gjetjes po në ketë ndërtesë, të 53 fishekëve për çifte. Gjatë seancës së parë të procesit avokati i tij, Spartak Ngjela, nuk kanë qënë dakord me akuzat e pregatitura nga organi i Prokurorisë. (b.l.)

Çështja Arsidi DURRES — Transferohet nga qelitë e Beratit në shtëpi në e tij në Durrës, Burhan Hoti — babai i ish-Guvernatorit të Bankës së Shqipërisë — i cili u arrestuar nga Prokuroria e Tiranës në 7 shkurt të këtij viti. Largimi nga qelitë e Beratit ka të bëjë veçse urdhëryshmin e masës së sigurimit të tashmë është “detyrim me paraqitje”. Hoti u lirua nga masat me sigurim dhe duke përfaqësuar me nënshkrim, e cila lidhte me dosje dokument mbi skandalin Arsidi, të cilat ishin ruajtur prej tij “për të treguar pafajësinë e të birit, Ilir Hoti”, vetëm tre ditë pas arrestimit. Gjykata kishte hedhur poshtë kërkesën e Burhan Hotit, revokimin e masës së arrestit, ndërsa vendimi i tashëm emër dhe nuk dihet nëse t'i bëjë edhe me dërvërkim e materialeve që ai dispononte. (e.l.)

PUSHTETIT LOKAL I SHTOHET NJE LIGJ Kryimi i komisionit në rreth për zgjedhjen e paraqitshme të këshillit qark përkatës të komunës a bashkisë dhe ngritja e komisionit përkatës në prefekturë për zgjedhjet në këshillin e rrethit, janë ndryshimet e reja — të aprovuara nga Kuvendi Popullor ditën e mërkurë — mbi ligjin e mëparshëm: “Për zgjedhjet e organeve të pushtetit lokal”. ATLAS 1001” GAZETE E RE NE GJUHE SER — Në krahë të hënë? Seisë? gazetari shqiptar? së apo ka, filluar publikimin e saj në Gjirokastër gazeta “Atlas 1001”. Sipas editorialit të saj — botuar në numrin e parë — arsyet e gazetës premton “zgjidhjen e këtij organi, në një tribunë informacioni, kryeredaktor i “Atlas 1001” është njëri prej pedagogëve të Universitetit “Eqrem Çabej” të Gjirokastrës. DELVINE-SAN GIOVANI DI MARGIANO, NJE BINJAKËZIM I RI — Në lidhje e thjeshtë — Italo shqiptare, me në parz — ku nga San Giovani në Delvinë këta të bëmë? u? lidh? katër. shumë? dhe dhe libra artistik të italian, tashmë ka përfunduar në binjakëzimin mes dy qyteve. Para pak ditësh në Delvinë kishte urt dhe në delegacion i bashkisë së San Giovani di Margiano — kryesuar nga kryetari saj Giancarlo Pencili — bashku me kryetari e Bashkia e Delvinës, Dushan Hodo, nënshkruar edhe dokumentin e binjakëzimit. Tashtëp urt edhe dy? prokë. SARTIRI ARRIN NE KORÇE — Ambasadori i Kosovës në ??? “Duar të ndyra” — mberri në Korçë? me një? itiner? dhe drejtori “Andon Zako Çajupi”, kryevepra e artistit e Sartri u shfaq? përmes një konceptimi tepër të modern nga regjisori Ilirian Orgocka. Në rol kryesore interpretojnë F. Xh., ka, M. Deli dhe P. Gjez.

Priten mbi 80 për qind e agrumeve Elbasan, alarm nga bota e gjelbër ELBASAN — Masakër e vërtetë ndaj drurëve në Elbasan. Me qindra rrënjë ullinj e agrume, plantacione të tëra me hardhi, janë prerë dhe shkatërruar. Sipashe me të dha tashmë janë zhveshur e lënë lënë në mëshirë të fatit. Askush nuk vepron, por të gjithë mbeten dëshmitarë pasive të një katastrofe të përmasave. Përmasat e shkatërrimit janë të pallogaritshme. Më shumë se gjysma e pemëve frutore të këtij rrethi — rreth 20 mijë rrënjë — janë zhdukur plotësisht. Blloqet e pemishteve në Shirgjan, të fiku në Zavalinë e Cërrik, pothuajse janë zhdukur a kanë humbur ekzistencën. E njëjta pamje edhe për vreshtat: 250 hektarë në Dumre dhe Elbasan janë dëmtuar. Sopatët e rënda kanë goditur ashpër edhe portokallet, limonat e mandarinat. Afro 2.600 rrënjë — këto përbëjnë 80 për qind të numrit të përgjithshëm të agrumeve në rreth — tashmë kanë rënë përdhe për të mos u zëvendësuar. “Është me të vërtetë një masakër — pohon për Gazetën Shqiptare Fisnik Hoxhalliu, kryespecialist pranë Drejtorisë së Bujqësisë në rreth — para të vretës në prodhimin bujq kuneta agrume, kjo tani nuk marrim asnjë kontar”. Përjet kanë vazhduar të pamëshirshme edhe ndaj ullinjve. Ullishta shekullore e Elbasanit — me afro 90 mijë rrënjë — ka mbetur pa zot. Një pemë 100 vjeçare sot pritet për të përfunduar bast i sharrë e në grumbuj. Për hektarin më të bukur në këtë. Ai ka shtatë pemë? dhe të lindës së parë? fitimet e Elbasanit. Kjo fi danisht, që mblonte rreth 60 për qind të prodhimit të rrushit dhe gjithë vendit, tashmë është zënë nga shtëpitë. “Sipas specialistëve të bujqësisë, kjo katastrofë është i rrjedhojë me procesin e privatizimit. Askush nuk preferon të marrë përsipër? të zgjidhë? a nga pemët. Kështu ato kanë mbetur si në mes të zotit si? ka mbetur sot edhe ullishta. Drejtuesit e Bujqësisë në rreth janë të mendimit se ajo — deri në një zgjidhje të problemeve — duhet të kaloje në administrimin e Bashkisë së Qytetit për ta shpëtuar nga shfarosja. Mentor Kikia

Mbrohet prodhimi vendas TIRANE — Do të ulën të ardhurat e buxhetit të shtetit që sigurohen nga akcizat e produkteve shqiptare dhe do të rriten ato për prodhimit të importeve. Sidoqoftë aprovoimi i disa ndryshimeve mbi “Akcizat me Republikën e Shqipërisë” nga ana e Kuvendit Popullor, paraqesin qëllim në ardhurat në buxhetin e shtetit për vitin '94 e arrijnë në 7.6 miliard lekë nga 4.8 që u vëllën të ardhurat nga produktet shqiptare në raport me ato të importit e, për edhe rritja e të ardhurave të buxhetit, shkaku i ndryshimeve që aprovuan të herëshme. Ndryshime mallrave, vërtetësisht e të cilave tashmë kanë lënë duhan — afro 30 qind i ka përjashtuar nga akciza? të një me benzinë. Këtu nuk do të vëllë përdorimi për prodhimin. Në e ardhura në vend dhe që do përdoret për prodhimin e pijeve alkoolike e pijeve me gaz vështërojnë përdorimi elektrik dhe gazin e lëngët për i shitur popullin. Ndryshimet e të cilat nuk janë të bëjnë me procedurën e tij të praktikë. (e.l.) Ja ndryshimet në përqindje - sipas Ligjit të sapoaprovuar - të akcizave për të gjitha mallrat që do të tatohen: a) Duhane prodhime duhani ishin Bëhen - cigare 70 50 - puro 70 70 - duhan për konsum 70 70 - letër cigare për shitje 60 50 b) Pije alkoolike - birrë 50 40 - verë 60 40 - raki 50 70 - konjak, uzo, fërnet, pong, uiski, rum dhe të gjitha pijet e tjera alkoolike 70 80 - likerat 50 60 c) Pije të buta dhe flluskuese 35 30 d) Ujë mineral (gline) e i gazuar 20 20 e) Energji elektrike 50 50 f) Alkool importi për shitje 50 50 g) Alkool prodh. vendi për shitje 30 30 h) Kafe 30 30 i) Nënprodukte naftënatos - benzina 45-89 oktan e lart 60 50 - benzina 90 oktan e lart 50 50 - gazoli 40 40 - vajguri 40 40 - vaj lubrifikante të të gjitha llojeve e graso 80 80 - të tjera (solar, mazut, koks, naftë bitum, gaz i lëngët, toluol, squfur, ksulol, solvent) 25 25

TIRANE — Hap i sigurtë i Shqipërisë drejt Nato-s. Pardje Presidenti i Republikës Sali Berisha, ka nënshkruar në Bruksel — në Këshillin e Atlantikut Verior — Marrëveshjen për “Partneritet për Paqe”. Kjo marrëveshje parashikon midis të tjerash, integrimin ushtarak pa marrë parasysh ndërprerjen ushtarake të Nato-s në vendet respektive në rast agresori. Shqipëria ishte qeni vendi i parë që kishte paraqitur kërkesën për t'u anëtarësuar në Nato. Për vendin i samiti i 10 janarit nuk ka pranuar asgjë — dhe gjithë vendim është komunikuar akoma kërkesa, e cila u kujtua vetëm me “Partneritetin për Paqe”. Megjithatë, ky nënshkrim përbën një arritje shume të madhe në raport e Nato-s. (j.v.)

Më 5 mars Fatos Nano në Gjyg

Një superspiun amerikan vepronte për Moskën I arrestuar me të shoqen NE FAQEN 2 Anketë mbi studentët për pijet alkoolike Sa pijnë, ku dhe për ç'arsye NE FAQEN 3