Çdo vit gërryhen 4 milion kub dhera AMBIENTI / Apel i specialistëve. Kërkohet marrja e masave për frenimin e erozionit Alarmi i tokës Erozioni gjithnjë e më kërcënues për tokat bujqësore. Dora e tij e padukshme vështirë ta rrokësh dhe e hedh në det çdo vit mijëra tonë dheu të pasur me kripëra minerale e humus. Dhe janë mijëra vjet që i duhen natyrës për ta kompensuar këtë dëm. Alarmi vjen nga Instituti i Studimit të Tokave dhe bazohet në rezultatet e punës kërkimore shkencore që specialistët e tij kanë kryer në bashkëpunim dhe me specialistë të Institutit të Hidrometeorologjisë. Është kjo një veprimtari që synon të bëjë prezent këtë problem shqetësues të njerëzisë, të kontribuojë në përcaktimin e rrugëve dhe mundësive reale për ta minimizuar këtë fenomen. TIRANE — Çdo vit humbin në det 60 milion ton materiale të urta e i harxhon bartë me 20 ton hektarë gërryerje. Krahas kësaj, shpejtohen dhe humbasin rreth 100 mijë ton kripra nitratë, 60 mijë ton fosfate, 16 mijë ton kripra kaliumi dhe 1 milion 200 mijë ton humus pa përfshirë dhe gërryjet nga ujërat e llogoreve të jenë sa gjysma e vlerave të mësipërme. Këto shifra — thuajse të pabesueshme — flasin për një erozion masiv dhe shpesh të pakontrolluar. Kushtet e terrenit për të thyer dhe ato klimatike me shumë kapriço, kanë ndikimin e tyre të stimuluar në procesit eroziv. Akoma më i madh shfaqet ky rrezik në tokat e pjerrta si dhe në gërryerjet e lumenjve e përrenjve si dhe e brigjeve të tyre. Nuk i kanë shpëtuar gërryerjeve të natyrës — ndonëse me ritme më të vogla — dhe fushat. Për të mbytur në nivelin e dëshiruar kanalet e thata dhe të dyta, kërkohet të lëvizen çdo vit 4 milion metër kub dhera të grumbulluara si rrjedhojë e gërryerjes së parcelave. Por si bëhet e mundur parandalimi dhe minimizimi i erozionit? Hapi i parë lidhet me punën eksperimentale-studimore dhe eksperte. Në këtë kuadër po kryhet — nga Instituti i Studimit të Tokave, Universiteti i Bujqësisë, Instituti i Hidrometeorologjisë dhe financim e Komitetit të Shkencës e Teknologjisë dhe Ministrisë së Bujqësisë — një projekt studimor për ndërtimin e hartës së gërryerjes së tokës në Shqipëri. Ndërkaq njohja më e mirë e rrjetit erozionues, humbja e elementeve ushqyese dhe efektet e tjera në ndotjen e tokës, kërkojnë që sot mbështetjen e mjaftueshme shkenca si biologjia, klimatologjia, hidraulika apo shkim ose energji elektrike, janë një tjetër shembull i qartë i kësaj dukurie. Vlerat e gërryerjes arrijnë mbi 500 ton për kilometër katror ndërsa mbushja vjetore e tyre arrin 2,8 për qind të vëllimit. Parandalimi i këtij erozioni, kërkon medoemos vendosjen edhe të bashkëpunimit mes fermerëve dhe shtetit si dhe përshtatjen në projekte e në marra të bashkëpunim me donatorët dhe organizmat e huaja. Një masë parandaluese kundër erozionit është krijimi i strukturave mbrojtëse dhe private për ruajtjen e tokës. Një hap i rëndësishëm do të qe organizimi i policisë së ruajtjes dhe mbrojtjes së tokës. Ndërkaq, Instituti i Studimit të Tokave kërkon që shteti të ndërkohë për mbrojtjen e tokës si Qendër Shkencore e Shërbimit dhe e ruajtjes së tokës. Ai nëpërmjet studimeve, pjesëmarrjes në projekte, analizave dhe vlerësimeve të tokës do të mundësojë parandalimin e ndotimit të këtyre tokës, ndërtimin e rregullave të mbrojtjes si dhe aftësimin në dobi të fermerëve me përhapjen e teknikave më të mira të menaxhimit, pasurimit dhe kultivimit racional të tokës me përdorimin e sasive të ndotjeve apo kimikateve, pesticidesh dhe lëndëve të rrezikshme. Vangjo Kovaci

Sport FUTBOLL / Fillon kampionati i serisë A Hollandezi i skuadrës së Interit Bergkamp në dyluftim me lojtarin e Torinos, Ivano Bonetti Formacionet e skuadrave italiane Në faqen 4 Kuriozitetet e ndeshjeve të javës së I Në faqen 5

Bashkia sheh mundësinë TIRANE — Dukët se Bashkia e kryeqytetit e ka gjetur më në fund sistemin për të zgjidhur një tjetër problem të saj: atë të stacioneve të autobusit. Sipas agjencisë zyrtare të lajmeve Bashkia ka hyrë në kontakte me disa firma të huaja — mes të cilave greke e franceze — të cilat marrin përsipër të instalojnë stacione të tilla komode, vetëm me një kusht: një pjesë të faqeve të tyre duhet të përdoret si reklamë e cila do të vendoset. Ndërsa projekti është në fazën e parë, specialisht e bashkisë janë tërhequr shumë entuziastë për këtë mundësi të re. Kështu do të zgjidhet jo vetëm një kërkesë utilitare, sidomos në afrimin e stinës së ftohtë, por instalimi i tyre do të jetë dhe një përmirësim i pamjes së kryeqytetit.

Vihet prefiks VLORE — Telekomunikacioni po i shkurton gjithnjë e më shumë distancat në Shqipëri. Tashmë sapo është pasur me prefiks automatik edhe sistemi telefonik i një qyteti tjetër, Vlorës. Dhe është ky i teti qytet — pas Tiranës, Durrësit, Shkodrës, Kavajës, Gjirokastrës, Elbasanit dhe Korçës — me abonentë të cilët mund të lidhen pa u lidhur fare me centralin. Mjafton të formosh prefiksin dhe. Por në rastin e Vlorës prefiksi funksionin nuk va vënë deri në fund. Ndërsa qytetet e tjera mund të thërrasin Vlorën automatikisht, dhe anë — ndodhë për pak kohë — nuk mund ta realizojnë një gjë të tillë.

Pas stuhisë së fortë LEZHE — Shtrëngata e madhe e të dielës ka shkaktuar një viktimë në Lezhë. Ai është elektricisti Pal Ivanaj, 37-vjeçar, i martuar, baba i katër fëmijëve. Ivanaj ka mbetur viktimë e aksidentit të ndodhur ndërsa mundohej të riparonte një defekt të rëndë të shkaktuar nga era e fortë e asaj nate. Ivanaj ishte nisur për të lidhur një tel i moçaforë të shkëputur në linjën që ushqen me energji elektrike njërën prej lagjeve të Lezhës. Ndonëse riparimi e ka kryer sipas të gjitha rregullave të sigurisë teknike, në momentin që po vendoste përsëri mbi shtyllë linjën ta çmontoi, fidiur prej tij ka rënë përdhe pa dhënë shenja. Specialistët e ndërmarrjes kanë sqaruar se në kohë me lagështi si ajo e së dielës, induksioni i madh që krijohet mund të jetë vdekjeprurës. Ir. Ra.

Incidente të tjera me armë zjarri ZAGREB — Shumëfishohen incidentet që rrisin më shumë frikën për sigurinë e Papës dhe të banorëve të Sarajevës që do të shkojnë ta presin, ende pse udhëtimi në kryeqytetin boshnjak mbetet akoma i paprekur, sidomos pas deklaratave të nuncit apostolik në Bosnje që foli të dielën për vështirësi, në lidhje me këtë udhëtim të Atit të Shenjtë. Nga grupi kaqsh bul danezë janë vënë në shënjestër nga zjarr i dendur ndërmjet stadiumin e Zetras, 200 kilometra larg nga vendi Gjon Pali II do të celebrojë meshën. E ka bërë të ditur një zëdhënës i UNPROFOR-it që ka saktësuar se danezët i janë përgjigjur zjarrit me zjarr. Por UNPROFOR-i nuk ka ditur të shpjegojë se nga cila anë kanë ardhur goditjet. Një shkëmbim zjarri me artileri ndërmjet forcave serboboshnjake dhe myslimane ka zhvilluar natën e kaluar në afërsi të aeroportit, aty ku të enton do të ulet aeroplani i Gjon Palit II. Dhe përsëri në zonën rreth aeroportit replika të blinduara të OKB-së u goditën me plumba të kalibrit të vogël, që vinin si nga ana serbe, ashtu edhe nga ajo myslimane. Ndërkaq, dërgoplanët e OKB-së me gazetarë që shkonin në Sarajevë me rastin e vizitës së Papës janë përpjekur dy herë të ulen por në të dyja rastet kanë qenë të detyruar të kthehen në Ankona.

Konferenca e OKB në Kajro KAJRO — Bëca e dokumentit të përpiluar nga 170 vende anëtare të OKB-së për Konferencën e Kairos mbi Popullsinë dhe Zhvillimin, do të nënshkruhet disa korrigjime dhe Vatikani po përpiqet të ndërhyjë fuqishëm që të ndryshojë një pjesë të dokumentit, e cila paraqet disa probleme. Kjo u tha në konferencë e shtypit zëvendësministri të jashtëm amerikan, Timothy Wirth, sipas të cilit vetëm për 8 për qind e dokumentit duhet diskutuar akoma. Sipas Wirth, në mbledhjet paraprake në Kajro, u arritën disa ujdi mbi abortin dhe mbi problemet e lindura me lidhjen dhe shtyrjen në drejtim të kulturës, besimit fetar dhe traditave të çdo vendi. "Programi i veprimit i kësaj Konference do të ndjekë shumë më politikën demokratike të botës, zhvilluar dhe në rrugën e zhvillimit, tha ai, duke saktësuar se problemi i takon popullsive dhe është shqetësuar për dhenë të nga presidenti Bill Clinton; Shtetet e Bashkuara, vazhdoi, kanë vendosur të japin 600 milion dollarë për një program veçanërisht të planifikimit familjar. Wirth ka përgënjeshtruar edhe njëherë me vendosmëri faktin se Uashingtoni paska kërkuar të përfundojë ndihmat financiare për ato vende që nuk kanë marrë pjesë në përfillim e dokumentit të Konferencës, akuzë që e formuloi në një konferencë e opozitës së disa vendeve myslimane në rrugën e zhvillimit. Kundërshtimi më kryesor se ndërmjetësia e SHBA-së dhe Bashkimit Evropian me Vatikanin dhe e drejtuesit myslimanë synon jo vetëm në ndërtimin e gjuhës së përbashkët për dokumente, por edhe në konsiderimin e problemit të abortit jo më me metodë të planifikimit familjar, por si çështje që i përket shëndetit të gruas.

SPITALI I RI PER TE SEMURET PSIKE NE KRUJE — Do të jetë një qendër e re kurative për të sëmurët psikikë që do të fillojë pa punë në fund të këtij viti në qytetin e Krujës. Për ndërtimin e këtij spitali qeveria akordoi 30 mijë dollarë. Por nuk do të jetë thjesht një spital kurimi për edhe Trajtësimi. Në të do të krijohen ambiente pushimi e psikoterapi, korridore, parqesh, mjedise të tjera, nëpërmjet të cilave pacientët i mund të trajtohen po më jetë sa më normale. TRAKTORAT CEN-SHIMI I MODERN TE 5 MIJE NUMRA — Telekomi shqiptar ka përfunduar me sukses nën e tij dhe qytetin e Shkodrës, për të cilën e është vendosur në central i ri modern me 5 mijë numra dhe me një rrjet ndërlidhjes nga qendra tek abonentët. Ky central do të fillojë nga puna në fund të vitit 1995, kur të përfundojnë edhe punimet për godinën e re. REVISTA "GJENIKA", TË RËSËNCI KLOPIDIKE BMI SHKENCEN DHE ARTIN — Një revistë e re shkencore dhe artistike për lexuesit, revista "Gjenika" numri i parë i së cilës doli këto ditë nga shtypi shqiptar. Larmi dhe qjellesh shkencore, e reja e fundit nga arti dhe shkenca synon të pasurojnë kjo revistë për lexuesit e saj dhe të afrojë vlerësore të artit e intelektualeve kudo që janë. VJEMJA SHQIPTARE PER PUSHIMI NE ITALI DHE ZVICER — Janë 10 femije nga qyteti i Lezhës, 10 nga Kavaja dhe 10 nga Shkodra të cilët me ndërlmjetësimin e Ministrisë së Jashtme shqiptare janë nisur për të kaluar dy javë pushime në Bell e Zvicër. Ndërsa 18 fëmijë të tjerë nga rrethi Lushnjës ka dalë me ndihmë nga këtu me një shumë kaluan 2[?] muaj pushime në Kalabri e Itali.

PORTUGALIA: "KOMUNIZMI NUK KA VDEKUR, THOTE CUNHAL" — Kapitalizmi është një sistem i denuar historikisht. Është kjo, akoma sot, bindja e Alvaro Cunhal, lideri i vjetër komunist portugez, cili, dje, ka folur sot në Lisbonë, ka kërkuar se "janë akoma të nevojshme kurimet e Marksit, Engelsit, Leninit dhe eçonstanshit thirrja e tyre "Proletarë të gjithë vendeve bashkohuni!". "Nuk duhet të zhvillimit botëror po bëhet zherber e me e pashmangshme", pohoi udhëheqja portugeze në festivalin "Avante", organ i Partisë komuniste portugeze. ANJLA E NJE ARMATOI I NGA QIPRO FUNDOI TEJ NE ATLANTIK, 24 ETAZIHURA — Një një nga tregtare [??] Antonis, me flamur të Qipros, është fundosur në Atlantik dhe 24 marinarët e saj janë zhdukur. Sipas një komunikate të ministrisë greke për marinën tregtare, anija me kapacitet 38.355 tonelate e mbushur plot e përplot qarkaruar me nitratole duket kishte nisur nga Brazili duke u drejtuar nga Kina. Anija kishte filluar të mbytej më 15.000 milje detare (rë shumë 1.300 kilometra) në perëndim të qytetit Kepitaun Afrikës Jugut. Ajo kishte braktisur duke u hedhur në det me vëret e shpëtimit e 5 herë kur kishte lënë e qarë qe e shumë të bene asgjë për shpëtimin e anijes. Një anije libaneze tani po kërkon e mbijetuarit. GJERMANI: ZGJEDHJE, SCHMIDT AKUZON KOLI PER PËRKJARJEN E VETIT — Ndërsa në një politikë e që synon për pushat dhe që e rastit sot paraqiten me rendin, u gjend në fjalë jo ka kancelari Kristiandemokrat Helmut Koli nga zgjedhjet e së kaluara të martën (SPD) Helmut Schmidt. Kreu i opozitës Helmut Koli e quajti qeverinë, ndërsa ai i sotme si "moral të lodhur" dhe vetë partitë që e mbështesin. Ndërkohë, ministri i të Jashtëm Klaus Kinkel, kritikoi e ashpërta e Kolit për plagosjen [??] e miliarda markash pa ndihmë në 5 vitet e fundit e shtetit PDS, me (tranzigjencë) e partisë komuniste dikur në fuqi në RDGJ[?].

NE BRENDESI Arti shqiptar para publikut të huaj Në Bari ekspozitë e 22 artistëve NE FAQEN 2 Bakalli i rikthehet spektatorit shqiptar Pas dy vjet largimi një ekspozitë e re e tij NE FAQEN 2

TREGETE TE SHPEJTA . TRAGHETTI VELOCI PASAGJERE, VETURA, KAMIONE TREGETE TE SHPEJTA . TRAGHETTI VELOCI PASAGJERE, VETURA, KAMIONE SHQIPERI-ITALI-GREQI ALBANIA-ITALIA-GRECIA VLORA-OTRANTO +VLORA-GUMENTAS V.V. VETEM PER 3 ORE NE ITALI IN SOLE 3 ORE ÇDO DITE NISJE NGA OTRANTO ORA 09.00 OGNI GIORNO NISJE NGA VLORA NE OREN 18.00 REZERVIME, BILETA: IN ITALIA: 0836 801578, 0836 801005 IN ALBANIA: 042 32983, 042 33981