Mbi 300 të shtruar, 7 të vdekur Në Shqipëri shpërthen emergjenca shëndetësore pas konfirmimit të epidemisë komunikuar nga Instituti «Pasteur» i Parisit Në sytë e këtij fëmije fajet tona Mjekët pikasin një tjetër fshat të sëmurësh: Drenovica, disa kilometra pranë Fierit. Këtu janë vërtetuar 33 raste Në Kuçovë e Berat vazhdon shtrimi i infektuarve të rinj. Në zonat e prekura nis dezinfektimi TIRANË — Kolera tani ka një vatër tjetër. Pas asaj të Kuçovës, mjekët kanë zbuluar në dy ditët e fundit në fshatin Drenovicë, pesëmbëdhjetë kilometra larg Fierit. Në pak ditë janë shtruar në spitalin e Beratit 33 banorë të sëmurë. Gjashtëmbëdhjetë viktimat kanë ardhur që andej, gjë që të bën të mendosh për një valë të rëndë të sëmundjes. Rrjedhimisht, harta e epidemisë zgjerohet. Në zonat e prekura të Shqipërisë së mesme vazhdojnë shtrimet në spitale dhe alarmi nuk po pushon. Mbi 300 të sëmurë janë trajtuar deri tani dhe bilanci i vdekjeve është rritur. Një burrë 78 vjeçar, Nikolla Aliaj, i njohur edhe tre pjesëtarë të një familje vdesin tre javë më parë. «Fëmija u sëmur kur dyshonte, po ndoshta nuk ka rëndësi të saktë», thonë të afërmit. Fshati është vënë në alarm dhe autoritetet po përpiqen të izolojnë zonën. Në Drenovicë janë verifikuar 27 të infektuar, por edhe bilanci i viktimave po rëndohet. Komunikimi me mjekët e Beratit është i vështirë, por shifrat e përhapjes janë tronditëse. Mëngjesin e së martës në orën 11.15, ekspertët e Organizatës Botërore të Shëndetësisë pranuan saktësinë e një diagnoze të formuluar në Institutin e Higjienës së kryeqytetit. Masat e para kundërmëtare po merren. Behet e ditur që në Kuçovë, për mungesë të krevatëve, deri të hënën janë dërguar në shtëpi rreth gjashtëdhjetë persona. Sinjalet e para pozitive mbërrijnë edhe nga Berati: të martën në mbrëmje tre të sëmurët e parë janë nxjerrë nga spitali të shëruar. ar.me. Policia ka rrethuar spitalin e Kuçovës, që është izoluar

CARLO BOLLINO TIRANË — Fëmija i kësaj fotografie është sjellë në spital prej një furgoni dhe kjo do të thotë se po sëmuret. Është i fundit nga të sëmurët e dëgjuar të shtruar në spitalin e Kuçovës i shoqëruar nga mjekët. Rrezikon të disfatto? nga kolera dhe ankohet shumë. Ajo dhomë e tij dukej si e shtruar, rrethohej me mjekë e infermierë. Një e grimë ndër mjete reflektimi. Ekspertët e OMS-it po hetojnë, por duket se ka pak dyshime mbi origjinën e epidemisë: ujë. Është një ulërimë simboli i ujësjellësit, i transformuar tani në një makinë kërcënuese të dekjes. Sado herë ne, po dëgjojmë, kemi folur për rëndësinë e ujit. Shqiptarët janë bërë tash kaq të dhe jo se natyra është e varfër me ujë por sepse tubacionet nuk janë në gjendje ta sjellin atë në banesat e njerëzve. Dhe ajo që mbërrinë është shumë e ndotur. Kemi dëgjuar e jemi për ngricë, kemi parë burimet nga ku del ujë shumë i pastër por emergjenca e robineteve të banesave në shumë raste ka mbetur e pazgjidhur. Prej muajsh, prej vitesh. Dhe sa herë për një çast problemi rikthehet për një projekt për Tiranën, por me ujë është shumë më e paqëndrueshme. Por e gjejmë ndonjë mënyrë të pabesueshme të bllokojmë për dy ditë. Edhe ujërat e zeza me ushqim, por vlen për të gjithë. Emergjenca e ujit duhet të përballohet dhe duhet të zgjidhet me ndihmën e gjithëkujt. Duhet nxitur sepse nuk është e drejtë të vdesësh për kokërr pak.

Pacientë e mjekë në dyluftim me vdekjen REPORTAZH / Nëpër pavionet e spitaleve mes ankthit dhe shpresës Nga KOVA ARMAND MERO "Sëmundja shoqërohet me diarre dhe të vjella. Për të përballuar gjendjen lani duart e zieni ujin". Thirrja lexohet nga një altoparlant i fuqishëm i montuar mbi një makinë e cila shëtit dy herë në ditë nëpër lagjet e qytetit të Kuçovës. Është një apel i mjekëve dhe i Bashkisë drejtuar popullatës së kësaj zone mbi të cilën kolera, sëmundja vdekjeprurëse, ka hedhur rrënjët e saj të frikshme. Mbi qytet qëndron pezull ankthi dhe frika e tmerrshme e infeksionit. Në tre poliklinikat ekzistuese punohet pa ndërprerje dhe ra? dhe personave që shprehin shqetësime shëndetësore. Ndërkohë spitali, i ndërtuar mbi një kodër, në pikën më të lartë të Kuçovës, thuajse në fund të saj, nuk ka më shtretër të lirë. "Tani po ndjekim me radhë prononcimet e tjera" prandaj i dërgojmë në Berat — shpjegon për Gazetën Shqiptare Xhevari Sylo, shefi i Shtabit të mjekëve, i ngulur posacërisht për të përballuar situatën — ndonëse kemi evakuuar të gjithë të sëmurët nga repartet e tjera, spitali është plot e përplot". Pas postblokut të rojeve të armatosura në dyert e spitaleve, një erë e huaj për mbytës klori të përplaset në fytyrë në portat e pavioneve. Në çdo hap gjen shpresa që njomen herë pas here me dezinfektant dhe dorezat e dyerve janë të fërkuara e rishtruara të lagura nga klori. Infermierët e shumtë — të gjitha janë të veshura me uniformë, fytyrat e mbuluara me garza dhe duart e mbuluara nga dorashka plastike — lëvizin sa andej këndej me nxitim duke mbajtur në duar dezinfektues që i çojnë nga një dhomë në tjetrën. Grupe mjekësh — të ardhur dhe nga Tirana — vizitojnë një nga një të sëmurët. Po mbushet një javë që nga dita kur shpërtheu alarmi. Një nga 15 fëmijët e prekur nga kolera, i shtruar në spitalin e Kuçovës ndërsa kurohet nga një infermiere Një ekip shëndetësie që ka arritur në kryeqytet viziton të shtruarit e fundit në pavionin e infeksionit e disa prej tyre pohojnë nuk kanë vënë duar? në gjumë në sy Në pavione, rryta të bashkë shihjeve të sëmurëve që furnizojnë lengje në vena të të sëmurëve, qëndrojnë mbi kryet e çdo shtrati. Të gjithë qëndrojnë shtrirë dhe vetëm ndonjëri, i cili ndiqet pak më mirë merr guximin të hajë ose të ndonjë gjë. Nga këndi i njërës dhome, në spitalin e Kuçovës, një fëmijë nxjerr kokën nga poshtë mbulesave. Pas 6 ditësh në gjendje kome, në fytyrën e tij të lodhur e të zbehtë tani është riskfaq? një buzëqeshje e lehtë. Por vetëm pak kilometra larg tij, te spitali i Beratit, një burrë i moshuar vazhdon prej ditësh të luftojë vdekjen. Një pamje kontradiktore që përbën një farë Kuçovë më të simbolit e Kuçovës në në? e frikës të kolerës. Këtu të gjithë shpresojnë se buzëqeshja e fëmijës të rikthejë në jetë të gjithë buzëqeshja e e qytetit. sh.c.

Ja gjithë masat e ministrisë TIRANË — "Nuk do të aplikohet karantina e përgjithshme në vend. Udhëzimet e Organizatës Botërore të Shëndetësisë nuk parashikojnë vendosjen e kordonit sanitar në raste të tilla. Megjithatë ne jemi në kontakt të vazhdueshëm me OMS-in dhe do të presim udhëzime të tjera prej saj". Ministri i Shëndetësisë Maksim Cikuli ka bërë këtë pohim Gazetës Shqiptare duke larguar kështu një dyshim që e kishin shumë vetë. "Kemi marrë masat të tjera organizative, shëndetësore e propagandistike e cila do ta përmirësojnë situatën", ka shtuar më pas Cikuli. Ministria e Shëndetësisë vetë në alarm që me fillim alarmit fillestar preokupantë analizave të kryera nga mjekët shqiptarë, ka hartuar strategjitë e luftimit të sëmundjes. Objektivi kryesor eliminimi i sëmundjes nga vatra e infektuara dhe frenimi i përhapjes së saj të mëtejshme. Grupe mjekësh janë duke i dhënë ndihmën e nevojshme autoriteteve shëndetësore lokale për të përballuar situatën emergjente. Një urdhër i përhershëm komunikimi funksionon tashmë mes Kuçovës dhe Tiranës. Ministria ka dërguar aparaturat dhe mjekët specialistë të cilët kryejnë analizat në vend. Ka filluar dezinfektimi masiv i banesave fshatare në zonën e infektuar dhe i puseve individuale të dyshuara si burime infektimi. Në ujësjellësat e zonës e aty ku ka qenë e mundur teknikisht — është shtuar sasia e klorit, element kushtëzues i shpejtë i vëzhgimit. Në qytete e në fshatra ka filluar një fushatë e ethshme parandaluese për t'u bërë të njohur popullsisë lokale masat që duhet të zbatojë për t'u mbrojtur nga kolera. "50.000 fletë-volante me këshilla për popullsinë do të shpërndahen", tha Ministri Cikuli. Kopshti dhe çerdhja e Kuçovës janë mbyllur përkohësisht në pritje të përmirësimit të gjendjes. Për fat të mirë nga zonat më të vendit asnjë sinjal mbi ekzistencën e infeksionit. Ministria ka marrë masa për shtimin e kontrolleve edhe në qytete të tjera. Ndërkohë mësimet i shkollat në të gjithë Shqipërinë të premten e të hënën nuk do të fillojnë. Këtë e ka komunikuar dje zyrtarisht Ministria e Arsimit: "Për një ditë". Ky është një shenjë se strukturat e shtetit të ri shqiptar, 94-95, e cila përballet me vështirësitë e shumta, po e konsideron situatën mjaft serioze. Ministri i Shëndetësisë, Maksim Cikuli

URA VAJGURORE — Një skenë me të vërtetë absurde dhe po aq tronditëse në Ura Vajgurore. Ndërsa në gjithë bashkinë, për shkak të epidemisë — apo të rrezikut real — është bllokuar furnizimi me ujë të pijshëm (i pakët me autobote), janë shfaqur ujë që vazhdon të pijë? diku nga tubacioni i ujit për gatim në lagje. Furnizon banorë publikë të qytetit. Vetëm pak metra nga kjo, prej nga vjen një njëri kur kërkon banoj? në Ura Vajgurore u ulët në gjunjë për të mbushur shishet e ujit e ndotur. Shprehja e papërgjegjshmërisë e treguar në këtë rast ka dhe një faqe edhe më tragjike: epidemiologu i ka këshilluar. Në foto banorë që mbushin ujë në autobote në fshat, ndaj furnizim publik të qytetit.

Shtyhet fillimi i mësimeve TIRANË — Sot nuk do të fillojë shkolla. Ky lajm u njoftua nga zëdhënësi i Ministrisë së Arsimit: "Për një ditë". Jo më normale të strukturës së vitit të ri mësimor '94-95, e cila përballet me nga javë të plota mësimore, shkolla për sistemin 8-vjeçar e të mesëm hapet në fillim javë, dhe në dhe me datë 19/09/1994. Shkollat për fillimin i mësimeve në disa ditë vonesë u dha urdhër autoriteteve e shëndetësisë kundër morën lajmin që Kuçova ka rënë kolera. a.(e)

FUNDI I GUSHTIT 1994 — Në fshatin Lapardha, pak kilometra larg Beratit, tre persona nga familja Xha ja? vdesin në mënyrë misterioze. Simptoma: diarre dhe të vjella. Vetëm pas tre javësh zbulohet se janë viktimat e para të sëmundjes së tmerrshme. 3 SHTATOR 1994 — Në spitalin e Kuçovës shtrohen disa persona. Simptomat: diarre dhe të vjella. 4 SHTATOR 1994 — Një pilot 39 vjeçar, Y. Bullari dhe S. Parangoni, 25 vjeç, nga Ura Vajgurore vdesin brenda në kohë të shkurtër. Ndërkohë numri i të shtruarve në spital shtohet. Në 30 raste. 10 SHTATOR 1994 — Nga laboratori shqiptar hidhen dyshimet e para mbi sëmundjen që ka pllakosur Kuçovën: shfaqja tani e kolerës. 11 SHTATOR 1994 — Numri i të prekurve ka arritur në mbi 130. Në orën 23.00 në spitalin e Kuçovës vdes, pa mundur ta mposhtë mjekësore, Avllan Piro, 47 vjeç. 12 SHTATOR 1994 — Në Tiranë mbërrijnë në mesditë specialistë francezë të Organizatës Botërore të Shëndetësisë. Në Paris dërgohen kampione për të konfirmuar rezultatet e analizave shqiptare. Në mbrëmje, në spitalin e Kuçovës një tjetër viktimë: Nikolla Aliaj, 78 vjeç. 13 SHTATOR 1994 — Rreth orës 11.15 mbërrijnë përgjigjet e Institutit "Pasteur" të Parisit: epidemia e përhapur është kolerë. Numri i personave të prekur arrin në mbi 300 raste. Mes tyre afro 35 janë fëmijë. Vazhdon fluksi i të sëmurëve në dyert e spitaleve.

Drejtoria e Edukimit Shëndetësor porosit popullatën: — Duhen zier të gjitha llojet e ushqimeve. Zierja e vret mikrobin e kolerës. — Duhen larë detyrimisht duart krye përgatitet e servit ushqimi. — Duhen larë mirë me ujë e sapun të gjitha enët e palsijet e tjera që përdoren për gatim e ushqim. — Frutat duhen konsumuar të por pastruara. — Uji i pijshëm dhe nëse nuk duhet i pastër duhet zierë në çdo rast. Uji sidhe një nga mjetet mbrojtëse të sëmundjes, kur janë mundësitë me të hidhet klor. Edhe kjo substancë është vdekjeprurëse për virusin e kolerës. — Uji i detit e liqeneve nuk duhet përdorur për t'u larë dhe të konsumohot brenda 24 orëve. Mos fusni në to gjithsesi mbeturina apo çdo lloj ndyrësie. — Tani duart duhet shkurt no? me sapun dhe herë pas here të fërkohen fort, sapuni është mjeti më i mirë mbrojtës. Rrushi nga transmetimi i sëmundjes me anë të feces. Këto të fundit janë burim i mikrobit dhe i sëmurë por vetëm mbartës i kolerës janë gjithashtu te rrezikshme i rrugë shumë e shpejtë infektimi. — Kolera është sëmundje e shërueshme por vetëm në spital. Nuk duhet klorur panik. Me të shfaqur shenjat e saj të para — diarre e të vjella drejtohuni menjëherë te mjeku. Gjatë kohës që jeni në pritje të vizitës mjekësore e dhe kjo është e i zotë sa më pak të jetë e mundur — duhen pirë sa më shumë lëngje me pak kripë.