Sa rriten pensionet
Të privilegjuara minimalet
Vendimi i Qeverisë vepron që nga 1 tetori
ANDREA STEFANI TIRANE — Është shpallur vendimi i Qeverisë për rritjen e të ardhurave nga sigurimet shoqërore për rreth 500 mijë pensionistë. Duke filluar nga 1 tetori pensioni minimal në qytet do të jetë 15 për qind më i lartë ndërsa për ato maksimalet, kjo rritje do të jetë 7 për qind. Ndërkaq në fshat të gjithë pensionet do të rriten mesatarisht 35 për qind. Ndonëse në vijë të përgjithshme vendimi i Qeverisë i përmbahet projektit të propozuar nga Ministria e Punës Emigracionit dhe Përkrahjes Sociale, reflektohen ndërrësa edhe disa ndryshime. Kështu në qytet ku jetojnë rreth 340 mijë pensionistë — është ruajtur tendenca e propozuar për rritjen me ritme më të larta të pensioneve minimale — 15 për qind ose 280 lekë — por krahas kësaj, është pranuar dhe një rritje rreth 7 për qind ose rreth 150 lekë e pensioneve më të larta. Projekti kish parashikuar që këto të fundit — të përfitonin nga 20 për qind e pensionistëve — të qëndronin thuajse të pa ndryshuara. Për sa i takon fshatit — ku numri i pensionistëve është 140 mijë — pensions 82 — ka mbetur në fuqi tendenca e projektit për një rritje së mesatare prej 35 për qind të pensioneve duke tej kaluar kështu, dhe ritmin e rritjes së pensioneve në qytet. Pas kësaj, në qytet nuk do të ketë më pensione nën 2.200 lekë të holla, ndërsa në fshat, ky minimum, nuk do të bëhet më poshtë se 700 lekë. Po të llogaritet këtu dhe rreth 500 lekë kompensime të ndryshme të përfituara mbi pensionin bazë — ndërmjet të cilave dhe ai për ngrëngjen që do të hyjë në fuqi në nëntor — të ardhurat nga fondet sociale për pensionistët arrijnë kuota me të larta. Në qytet kjo lloj e ardhure minimale afrohet mesatarisht shifrës 3.000 lekë ndërsa në fshat shifrës 1.100 lekë. Ndërmjet të tjerash, vendimi duket se synon të restaurë disa pjesë të ardhurave të pensionistëve të cilat prej 1 janarit të vitit të kaluar qenë prekur veçanërisht nga pasojat ekonomike për një pjesë të konsiderueshme të tyre. Për herë të parë pensioni minimal në fshat do të tejkalojë kuotën prej 950 lekësh të ndihmës ekonomike duke vënë në jetë një kërkesë ligjore. Krahas kësaj është synuar të mbahet e hapur edhe perspektiva. Duke ngushtuar diferencën mes pensioneve të qytetit me ato të fshatit, bëhet më e lehtë tingrimi i këtyre të fundit brenda skemës së pensioneve në një të ardhme jo të largët. Një gjë e tillë do të ishte tillas e pamundur për buxhetin e shtetit, në kushtet e ruajtjes së diferencave të deritanishme. PENSIONET Rritja e pensioneve aprovuar nga Qeveria Qytetet Minimumi +15% Maksimumi +7% Fshatrat Rritja mesatare +35% Rritja ka hyrë në fuqi nga data 1 tetor dhe i përket rreth 500.000 të pensionuarve
Berisha propozon «Kushtetuta: miratimi me Referendum»
Z. SALI BERISHA Presidenti Berisha TIRANE — Rikthehet në skenën e debateve mbi kushtetutën mënyra e miratimit të saj. Dilemën e marrë ka qënë Presidenti i Republikës Sali Berisha i cili — në një mesazh drejtuar popullit — ka hedhur për herë të parë idenë e organizimit të Referendumit: “Një propozim që Kushtetuta e parë e Shqipërisë së standarteve europiane të miratohet me referendum, në të cilin çdo qytetar të ketë mundësi të shprehë mendimin, mendim i cili në tërësi përbën themelor në shtetit të tij”. Propozimi i Berishës ka ardhur menjëherë pas një vere të nxehtë politike ku në qendër të debateve — e shpërfytyruar pas sedhë së hidhur nga Partia Demokratike për krylumin e një Asambleje Kushtetuese — ishte pikërisht mënyra e miratimit të këtij dokumenti themelor të shtetit. Përplasjet e oponencave, akuzat e kundërakuzat e dërrysjella u duk megjithëkëtë pa justifikuar dhe rrënuan më tej Parlamentin la në “garrest” keq shpifje. Dhe tani, do shfaqet përseri, por këtë herë — direkt pas përfundimit të hartimit të projektkushtetutës — në një ide të re që deri tani thuajse nuk ishte përmendur: Referendumi. Si do të pritet propozimi i Presidentit nga forcat politike shqiptare? Është ende herët por me siguri dhe ky nuk do t'i shpëtojë debateve të diskutimeve të shumta. Do të nënshkruajë ligji kushtetues që përcakton se miratimi i Kushtetutës bëhet nga Parlamenti? Apo fillimisht do të propozohet një ligj i posacëm për Referendumin dhe për herë të parë populli do të jetë arena ku do të shfaqë e vendimmarrë? Do të kërkohet përfundimisht forma e saktë e miratimit? Dhe kjo ndoshta do t'i japë tërë vendit. Vetëm para pak ditësh ka qënë pesë Presidenti Popullor Berisha i cili i ka lëshuar Presidentit Popullor Ramiz Alisë “Referendum” diskutimi të cilit do të kalojë me përgjigje e përshpejtuara. Mëgjithatë reagimet e para nuk kanë munguar. Edhe një problem që duhet diskutuar — thotë për Gazetën Shqiptare Eduard Selami, deputet i Partisë Socialiste dhe nënkryetar i Komisionit të përkohshëm të Kushtetutës — tani për tani me mendim të përfundimit kushtetues nuk ka nevojë të miratohet nga Parlamenti e me pas të kalojë në Referendum, ndonëse në të — me sa kohë është një ide demokratike — populli nuk ka asnjë të drejtë me tepër se kaq”. Lidhur me ligjin për Referendumin që janë mendime për diskutim që sipas parlamentare, ndoshta do të jetë ai që kalojë Këshillit të Kuvendit Popullor. Armand Mero
«Omonia»: që nesër një tjetër vendim
Apeli pas ankimit të pesë minoritarëve
Prokurori kërkon lënien në fuqi të 7 shtatorit 1994
TIRANE — Këtë herë “të pestët” janë ankuar vetë. Sepse që pas 7 shtatorit të këtij viti — kur ekspedentët e “Omonia” lidhur shpallur fajtorë dhe dënuar me 35 vjet burg — atributin e tyre e kishin marrë përsiër prokurorët e latri greke. Të hënën Behxhani, Papakari, Matos, Siimos e Qirjakos u dhe mundi e dërrueshme por as arstimi i prillit '94 — për të dalë para gjykatësve dhe për t'u mbrojtur. Në mundësi për ta, por që në mungesën e kësaj dite — nga zëdhënësi i Qeverisë së Greqisë, Vangjelos — ish quajtur si “shans për Shqipërinë”. Së dogonte nesër Gjykata e Apelit — kur do të shpallin vendimin — u duhet të zgjedhin vetëm një mënyrë të kërkesës për pafajësi të pesë minoritarëve dhe Vendimit të Gjykatës së Tiranës. Por pa harruar edhe atë të Prokurorit të Apelit. Petrit Duka, i cili kërkoi “lënien në fuqi të Vendimit të Shkallës së Parë”. Edhe në Apel — sikurse në Gjykatën e Tiranës — pesë minoritarët e “Omonia” nuk pranuan të quhen fajtorë për “tradhti ndaj atdheut në formën e krijimit të agjenturave” e të huaja apo edhe “armëmbajtjes pa leje”. Si ta tregonin edhe forcat e liritëve të tre vjetëve të minoritetit grek në Shqipëri? Njëra të cilët ata pohuan se janë përpjekur — nuk ka bëjë me asnjë veprimtari spiunazhi. Një mbrojtje e tillë nuk ende nga avokatët, por që sërish nuk u be, të paktën nga Prokurori i Apelit. Por edhe pse Duka në fund kërkoi lënien në fuqi të Vendimit të 7 shtatorit '94, këtë herë — ndryshe nga Gjykata e Tiranës — u kërkua të bëheshin disa ndryshime. Kështu u kërkua që për Kosta Qirjakon të pushojë çështja për “armëmbajtje pa leje”, pasi kjo akuzë ish ngritur pas hetjes së vetëm një shekëve. Ishte kjo e vetmja kërkesë lehtësuese nga mbrojtësi i akuzës, sepse në dy episodet të tjera Duka kundërshtoi juridikisht edhe Vendimin e Gjykatës së Tiranës. Sipas tij, “nuk është vlerësuar si rrethana rënduese, bashkëpunimi që ka patur të pandehuri midis tyre”, ndërkohë që për Irakli Simron — të cilit i ishte zbutur dënimi për “armëmbajtje pa leje” — ai tha se një vendim i tillë “është i pabazuar në ligj”. Por të gjitha këto deri nesër, kur Gjykatës e Apelit do të vendosin përfundimisht. (t. b)
«Barometri» prej birre
TIRANE — Posta duket se ka vendosur një korrelacion të ngushtë dhe mjaft të çuditshëm mes dy fushave që në fakt qëndrojnë shumë larg njëra-tjetrës. Është fjala për diplomacinë me nga njëra anë dhe reklamën tregtare televizive të birrës “kronemburg” në anën tjetër. Të lehtë kuptimi e kanë bërë reklamat tregtare në dy variantet: në njërën që shfaqen birrën zyrtare amerikane të Paris, Athinë dhe Romë si dhe në atë tjetri, ku suksesi i saj manifestohet në Paris, Madrid dhe Romë. Dhe pikërisht këtu ka qëndruar mrekullia e saj rastësia. Zëvendësimi i Madridit Paris-Athinë-Romë nga ai Paris-Madrid-Romë — pa zhdukur Athinën nga ekran — ka konkluduar thuajse gjithmonë me momentet e acarimit të marrëdhënieve diplomatike mes Shqipërisë dhe Greqisë. Dhe e kundërta me momentet kur marrëdhëniet diplomatike mes dy vendeve fqinjë janë ngrohur, varianti i “kronemburgut me Athinë” është rikthyer përsëri. Kështu dëshira për të reklamuar birrën në sa më shumë variante, është përputhur në mënyrë sa të rastësishme aq dhe paqartësisht me batica dhe zbaticat e diplomacisë, madje aq dendurisht, sa reklama e birrës është shndërruar thuajse në një barometër të saktë të marrëdhënieve diplomatike. Tashmë teleshikuesti, veçanërisht ata që kanë pëlqyer të famshmen emigrante në Greqi — kanë mësuar ta vlerësojnë mesazhin diplomatik që gjen nga barometri prej birre: “Kur ajo është me Athinë” — thonë ata — punët shkojnë mirë, por kur ajo është “pa Athinë”, ka rrezik që të ndihet përsëri i fshesë e mallkuar”. A. Ste.
DJE NE SHQIPERI
Apel: «Jo gjuhës së urrejtjes» “Të përjashtohet gjuha e urrejtjes nga fjalori politik”, ishte apeli i dhënë — hëna në mbledhjen e Komitetit Shqiptar të Helsinkit. Sipas këtij Komiteti, “Lufta e urrejtjes” shkollot si një rrezik real për të zëvendësuar në emër të pluralizmit formal e moral demokracinë pluraliste. Kjo pasi “jo rrallë edhe Parlamenti është kthyer në arenë konfrontimi me sharje e fyërje dhe ka ulur e vrarë siçhet jetën përplor njësit. Në perspektivë shqetësohet se përjashton shqiptar shqiptar”, thu — sipas Deklaratës — “dhe të nji frymëzimin e indoktrinës”. Për dimër më të sigurtë në Veri Janë 800 ton miell të siguruara aktualisht nga Këshilli i Rrethit të Shkodrës me bashkëpunimin me Nënmarrjen e Grumbullimit-Përpunimit Drithit — miell për ta marrë që do të bllokohen gjatë dimrit, si në Shalë, Shosh, Pult e Shllak. Por nëse gjithçka duket e siguruar ende nuk po lëvizin 40 sasi malli, bagëti me të holla. Këtë veçim, madje trashëgimi dhe 5.2 milion lekë detyrime nga buj i bakri. Në këtë kohë, është menduar nga Drejtoria e Ujësjellësit të merret 12, 70 për qind e fondove të përkrahesë së ndihmës ekonomike të përdoren për kujdesin e malësitë e trequra nga kalu komuna për dimrin
Vlorë, gjoba të larta «taksive të Adriatikut»
Ndërhyn edhe Këshilli Bashkiak
VLORE — Ka kaluar edhe në Vlorë operacioni policor kundër trafikut të paligjshëm të klandestinëve. Të hënën në forcat e policisë së Vlorës kanë ushtruar kontrolle të rrepta të Adriatikut” të ankoruara në pjesë të ndryshme të bregdetit vlonjat. Vetëm disa ditë më parë një operacion i ngjashëm ishte kryer disa kilometra më në veri, në Durrës. Sipas njoftimeve nga Komisariati i qytetit masa e vetme e marrë ndaj pronarëve të skafeve kanë qenë gjobat e larta që janë vënë mbi ta. Ndër të gjobiturit ka edhe detyrimet të paguajnë edhe 1.000 dollarë për parregullsi në dokumentacion. Ndërkohë, që gjatë këto ende arrijnë të zbresin në brigjet puljeze — megjithë masat e rrepta apo ankohen në të dy anët e Adriatikut — i paguajnë shuma të njëjten shumë transportuesve të tyre. Problemi është diskutuar edhe nga organet e pushtetit lokal. Disa ditë më parë Këshilli Bashkiak i Vlorës kishte vendosur që detyrimisht të gjithë motorët të mbidheshin në një zonë të caktuar të portit. Masa synonte mbajtjen nën kontroll të mbi 100 motoskafeve që ekzistojnë tashmë në Vlorë. Deri ditët e tyre ishin bërë shëtitje dhe për ndotjen e një pjese të mirë të bregdetit. Operacioni i fundit i Policisë ka synuar mes të tjerash edhe zbatimin e kësaj mase. Megjithatë, dhurimet italiane informojnë thuajse e bëjnë për kapjen e klandestinëve shqiptarë në zonat e ndryshme të Italisë. Një sinjal e trafiku do të vazhdojë të ekzistojë ndoshta dhe për disa kohë, për aq kohë sa të ekzistojë “ëndrra e Eldorados italiane”. (St. Ma.)
Arrestohet magazinieri Mister në komisariat: rizhduket këmbana e kapur hajdutëve
KRUJE — Misteri në Kombinatin e Poligjes së Krujës. Një këmbanë e famshme, ajo e kishës së Shna Ndout — vendit të njohur pelegrinazhi — e zënë para disa kohësh në një banesë vjedhësish dhe e depozituar në magazinat e policisë, është zhdukur pa lënë gjurmë. Policia ka nisur menjëherë hetimet. I pari që e ka pësuar nga kjo histori është vetë magazinieri i komisariatit. T. V. — i ndaluar për disa ditësh — është akuzuar i arrestuar të shtunën. Ende nuk është njohur në hollësi për dyshimet e policisë por gjithsesi motivi që duket të jetë ky: një çmim që i ka shumë fishon parandalimi i saj në disa vlerë. Mungesa e Kishës së Shna Ndout është nga më të vjetrat që ekzistojnë në Shqipëri. Edhe ndërsa që ndodhet në mjedise, vlera e saj në tregun e huaj të antikave llogaritet sipas specialistëve në dhjetra mijë dollarë. (M.A.)
Tiranë, apel opinionit për solidaritet Halli i familjes vlonjate shkon deri në Gjermani
TIRANE — “Shtëpia jonë nuk është këtu, por ne jetojmë, vuajmë sepse kemi frikë mos e vrasin babën”. Me këto fjalë fëmija i çifti që kërkonte të shpëtojë njërin e familjes, familjar i kufijve drejtuar bamirësit në repart të familjes. Zonja Ganimete, e cila ka humbur të shoqin për arsye të ndërlikuara shoqërore, është e detyruar të marrë përsipër vështirësi për të arratisur atë që i ka vrarë dhe me pasojat që i ka sjellë. Burri i saj, i quajtur Muhamet Mehmeti u plagos rëndë në Gjermani, atje ku kishte shkuar për ndihmën e djalit. Sipas shokëve të emigrimit, ai është bërë viktimë e një konflikti që ende nuk është sqaruar. Ndërsa familja e tij në Shqipëri është në gjendje të vështirë ekonomike dhe i bën thirrje opinionit për solidaritet. Vlorë (t.b.)
Vlora
Sarandë Një vrasës në duart e policisë
SARANDE — Është gjetur më së fundi vrasësi i djalit shit 16-vjeçar I.B. i goditur për vdekje rreth dy javë më parë — datë një grindjeje mes moshatarësh — pranë Monumentit të Pavarësisë në Vlorë. A. V., i dyshuar për vrasje, është arrestuar në shtëpinë e tij në Sarandë. Momenti tjetër pas vrasjes — e ka goditur bashkëmoshatarin me thikë — ai ishte larguar pa lënë gjurmë. Por gjithsesi, i bllokuar në një lagje, ai ka rënë në duart e policisë. A. Ste.
Përmet Ka vdekur gazetari i aksidentuar
PERMET — Nuk ka mundur të shpëtojë nga kthesat e vdekjes gazetari 35-vjeçar nga Kolonja e Përmetit, Ll. T. i Triob. Organizmët i dëmtuar gjatë një aksidenti jo para disa ditëve pa kuptuar në jetuar në spitalin e Janinës, ku ishte shtruar dhe me ndihmën e deputetit 12 nëntor. Ceremonia e varrimit të gazetarit është zhvilluar të shtunën me një pjesëmarrje të shumta të përmëtarëve, Trillo ishte bashkëpunëtor i disa gazetave dhe i Radio Gjirokastrës. Në të Qaseta Shqiptare e shprehim familjarëve të Llait ngushëllimet më të thella për humbjen e kolegut tonë. (R.K.)
Mani apo hakmarrje Tenton përdhunimin e një 11-vjeçareje: ndalohet nga Rendi
DURRES — Dyshime të rënda rëndojnë mbi shpinen e një të riu nga Shijaku. L. ë për të një vajze 11-vjeçare e ka denoncuar për tentativë përdhunimi ndaj vajzës së saj, i riu, SH.G. 22-vjeçar, është ndaluar të djeshmen, vetëm disa ditë pas denoncimit të gruas. Prej disa ditësh prindit ishte e shqetësuar për gjendjen e tronditur të vajzës së saj. Me në fund — pas këmbënguljes së nënës — fëmija ka treguar çfarë i kishte ndodhur dhe emrin e agresorit të saj. Historia është ende e paqartë poësisht. Sipas burimeve vendase, vetëm një ditë më parë se sa të ndodhte akti i rëndë ndaj femijës, babai i viktimës ka patur një zënkë të rëndë me të riun. Tani, është duke u marrë për baza dhe hipoteza se mos akti vandali është tentuar për hakmarrje ndaj të atit. Një mendim i tmerrshëm i cili do të mund të ishte konfirmuar plotësisht. Ndërkaq vetëm hetimet e tilla po kryhen me ritme të shpejta do të demonojnë çdo lloj dyshimi. (U. T.)
NE BRENDESI
Liber bombë mbi princeshën Diana, skandal në Angli Është shitur brenda pak orëve NE FAQEN 2 Europë, sezoni i ri i paradave të modës NE FAQEN 3