10/05/1995
Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Gazeta Shqiptare

10 maj 1995

Tokë & politikë: e djathta kundër të gjithëve

“Më parë le t’i kthehen pronat zotëruesve të vjetër” TIRANE - Ka mjaftuar vetëm një ditë për të ndezur polemikën e ashpër rreth projektit të ligjit shitblerjen e tokës bujqësore, të aprovuar paraprakisht nga Qeveria të hënën. Djе kanë reaguar ashpër shumica e partive parlamentare. Për të parën herë pozita, PD, dhe opozita socialiste e kanë ndjerë veten në kritikata anashpra të së djathtës. Të dyja janë shprehur më parë në favor të status quo-së së krijuar nga zbatimi i ligjit të miratuar që nga koha e Ramiz Alisë. Në shqetësimin e kritikave ka qenë jo vetëm shtresa e tokës, për të cilën duket se tashmë janë parimisht dakord të gjitha forcat politike shqiptare, por problemi tashmë i vjetër i ndarjes së tokës. “Toka ‘i thehet’ njëherë pronarëve të vjetër, dhe më pas le të fillojë shitblerja e saj”, ka gëmuar e djathta, por kritika kanë mbritur edhe nga forcat më të moderuara: PSD dhe AD. Të parët kanë nisur reagimin e tyre republikanët. Një një vend të dukshëm dhe me gërma të mëdha, gazeta e tyre ka botuar në numrin e djeshëm deklaratë kryesore së partisë. “Ndër veprimet më të pabasa të pushtetit të sotëm ndaj pronarëve dhe shkelje flagrante e të drejtave të njeriut”, kështu është cilësuar në deklaratën e ashpër të PR, përmbajtja e këtij ligji. PR ka bërë thirrje anëtarëve dhe simpatizantëve të saj që të mobilizohen për betejën e një peticioni që të kundërshtojë ligjin ende të pa miratuar. “Është një ligj anti-komunist - kështu e kanë cilësuar në pronat me Partinë Socialiste”, thotë komentari - le të bëjë e vera e sotme kërkon të mbulojë pa faj atë të dëmshme që ka shkaktuar ligji komunist i ndarjes së tokës, jo vetëm kaq, por zbatimi i tij do të cenojë edhe çështjen kombëtare, por se, nga ndarja e tokës do të vijë edhe çështja e përjashtimit.” Tashmë Republikanët janë mbështetur edhe nga zërat e tjerë të së djathtës. Një gjë vëmendje të dukshme kanë marrë gërma të mëdha, gazeta e tyre ka botuar në numrin e djeshëm deklaratën kryesore së partisë. “Ndër veprimet më të pabasa të pushtetit të sotëm ndaj pronarëve dhe shkelje flagrante e të drejtave të njeriut”, kështu është cilësuar në deklaratën e ashpër të PR, përmbajtja e këtij ligji. PR ka bërë thirrje anëtarëve dhe simpatizantëve të saj që të mobilizohen për betejën e një peticioni që të kundërshtojë ligjin ende të pa miratuar.

Tokë & politikë: e djathta kundër të gjithëve

“Më parë le t’i kthehen pronat zotëruesve të vjetër” tashmë gëzet më bund të bëjnë përpjekje të këmbëngulje për reformat. E vetmja zgjidhje është anulimi i ligjit për tokën, kushtdo që ka marrë bazë të këtij ligji të padrejtë nuk duhet të jetë në këtë të drejtë të shesë tokë”. Ndonesë parlamentarë dakord për nenin e shtiblejes së tokës, e cila socialdemokratët janë shprehur kundër projektit aktual. Dhe ka shprehur rezervat e veta kryetari i PSK-së, Skender Gjinushi. “Mendimi im është që aprovimi i këtij ligji është i nxituar - tha dje Gjinushi - ndonëse parlamenti është dakord për shitblerjen e tokës, duhet gjithsesi marrë parasysh e saj, domethënë duhet vlerësuar edhe ndonjë kompromis fizik për pronat e vjetra nga tokat e shtetit dhe së dyti të njihet ndarja sipas kufijve të vjetër në zonat tradicionale me pak tokë, pa bërë këtë korrigjim shitblerja e tokës mund të shkaktojë probleme sociale në fshat. Veç kësaj, sipas meje të drejtat e blerësit të para duhet ta këtë të pronari”. Kundër mënyrës së hartimit të ligjit është shprehur dhe edhe Aleanca Demokratike. Pref. Zogaj, një nga iniciatorët në një deklaratë së tij të tërheqjes së tij të vazhdueshme të të gjitha parimeve e garancive e konsensusit mbi këtë pikë të gjithë të gjitha ligjore ka reaguar dje kështu: “Ne jemi shprehur tashmë papërmisht dakord për aplikimin e këtij ligji, por mënyra se si është hartuar ai për mua tingëllon si provokacion ndaj paqës”. Për një pikë të tillë të presëshme, duhesha arrirë me parë konsensus mes forcave politike, vetëm kështu ligji do të lehtësohej të gjitha interesat që kanë shqiptarët dhe pikërisht për këtë ne propozuam ndryshime e rregullime të nevojshme me kontaktet e para me partitë e tjera”. Fatos Baxhaku

Lëmshi i pronave: ja si ishim para Reformës së 1946

Historia TIRANE - “Të kthehet apo jo toka pronarëve të vjetër?” Shoqëria shqiptare rrodhën plot prej jishas kësaj kohe e më parë. “Rikthimi i pronave që kanë qenë edhe dhe është praktikisht i pamundur”, pohonë PD dhe PS, dy forcat më të mëdha politike në parlament. “Kthimi i tokës pronarëve të ligjshëm, kjo është e drejtë elementare njerëzore”, këmbëngul e djathta. Ndoshta vetëm statistikë mund të ndihmojnë për të kuptuar diçka më tepër në lëminshin e engatërruar të replikave me të cilat dy palët godasin njëra-tjetrën. Gjithçka nisi me Reformën Agrare të 1946. Para saj pronarët e mëdhenj të tokës - shtatë të quajturat “oxhaqet e mëdha” - përbënin vetëm 0.006 përqind të gjithë familjeve të atëhershme shqiptare. Të shtatë bashkë zotëronin 14.554 hektarë, ose vetëm 3.070 përqind të tokës së atëhershme bujqësore. Mes tyre dikush kishte më pak dikush më shumë, por mesatarisht secilës prej tyre i takonte 2.079 hektarë. Ja si ndaheshin disa nga familjet me emra të njohur: Veliazi 3.700 hektarë, Bajraktari 2.071, Fiqiri 639, Nuredin Vlora 2.900. Resuli 1.541. Përballë tyre qëndronin në të gjithë vendin 6.716 katundarë, që zinin 21.544 familje ose 13.8 përqind të familjeve dhe me pasë 6.047 hektarë dhe me hapë tokë 128.961, ose 63.8 përqind të familjeve. Kjo kategori e fundit kishte në zotërim 237.666 hektarë ose 60.44 përqind të sipërfaqes së përgjithshme. Mesatarisht secilës familje nga ky grup i përkiste 1.8 hektarë tokë. Familjet që atëherë konsideroheshin të pasura - që kishin afërsisht 15 hektarë mesatarisht - ishin 4.713 ose 3.034 përqind. Këto zotëronin gjithsej 23.16 përqind të sipërfaqes. Nga Reforma Agrare u shpërndanë gjithsej 8.714 pronarë të të gjitha niveleve ek kategorive dhe pjesërisht 10.641 pronarë. Prej saj përfituan 48.667 familje të varfëra dhe 21.544 familje gjysmë fshatare tokë. Këtyre dy kategorive u dha 155.109 hektarë. Vetë shteti përfitoi atëherë 7.500 hektarë.

Italia një ëndërr e mallkuar

Në Firence masakër mes emigrantëve. Në Milano zbulohen 35 fëmijë shqiptarë skllevër. Dhe nga sot mbërrin ushtria...

Italia një ëndërr e mallkuar

TIRANE - Endrra e shqiptarëve me emrin “Italia” për t'u shpëtuar. Ndërsa afro 10 mijë trupa shqiptare dhe 35 mijë fëmijë të sjellë në Itali nga Shqipëria, dy lajme rrënuese që kanë mbërritur nga qytetet veriore italiane. Në Puglia, zonë pranë Firences, 4 shqiptarë nga Vlora, kanë humbur jetën nga shpërthimi i një bombe gazi në një magazinë të braktisur ku ata kalonin natën. Po dje, 35 fëmijë shqiptarë - nga 10 deri 17 vjeç - janë ndaluar nga policia e Milanos. Të shtitur nga prindërit e tyre, hynin rrugëve të qytetit italian. Një fenomen, i cili sipas autoriteteve të policisë milaneze po përhapet gjithnjë e më tepër. Bashkë me të janë kapur dhe dyndur për të grabitur në rrugë, por edhe dyshatëmjekrim thuajse mesjetar; “skllavërim” i femijëve. Vdekja e katër shqiptarëve - Luan Haxhaxhi, 23 vjeç, Ardit Racin, 27 vjeç dhe Krenar Metaj, 23 vjeç dhe Maksim Koqraj, 27 vjeç - ka ndodhur rreth orës 2 të mëngjesit të djeshëm. Që të katër gjendeshin në një kandron rreth 20 metra katrorë; pjesë e një magazine në një zonë industriale të braktisur mes fshatrave të zhvillimit. Në të shtrënguara komurutare. Prej kohësh ky vend është transformuar si qendër e një shqipëtarë. Shpërthimi i bombolës me gas ka qenë i tmerrshëm dhe nuk i ka dhënë asnjë mundësi shpëtimi. Një shpeshtër, te ka rikë? njëra që në gjumë dhe nuk kanë ndjerë rrjedhjen e gazit. Natën, njëri prej tyre - sipas hetimeve të para dhe shënjë zgjua duke ndezur një elektrik dore apo çakmak. Një vështrim që ka quar në eksplozion vdekjeprurës. Por ndersa në Prato katër shqiptarët kanë qenë në jetën, në Milano, 35 fëmijë nga Shqipëria kanë qenë në qendër të një aksioni të posaçëm të policisë. Që të gjithë, shfrytëzoheshin për të mbledhur lëmoshë në rrugët e kryeqytetit. Të shtitur që në Shqipëri nga prindërit - kështu kanë pohuar fëmijët gjatë pyetjeve të para të policisë - ata u ishin besuar të turitura të cilët i fusnin nëpër makina e më pas i rrisnin e më tej trafikun fitimprurës: veshjet në dritë, nganjëherë, shishet e veglave, armë të grumbulluara. Policia i dorëzoi personave të tyre që cilët shërbenin “kontratës” të bëjë me prindërit e fëmijëve dhe u dërgon në Shqipëri 40 për qind të shumës së grumbulluar. Ky fenomen i skllavërisë moderne po shtrihet gjithnjë e më tepër. Vetëm në Milano, emigrantë të rinj mbi 150 fëmijë shqiptarë - nga 10 deri 17 vjeç - të cilët shfrytëzohen nga ky rrjet i ligjshëm. Vetëm në dy muajt e fundit numri i tyre është dyfishuar. Ata lënë poshtë urave e në baraka të braktisura. Ndërsa gjithë ditën, të veshur me rroba të rreckosura e me fytyrë të nxirë, bredhin me duart e tyre drejt kalimtarëve. 35 fëmijët e ndaluar nga policia do të kthehen në Shqipëri. Që të gjithë - sipas policisë milaneze - janë gëzuar që shpëtuan dhe janë shprehur se të gjithë të tjerët, në vend të tyre kanë qenë në të cilat kanë kaluar netë, tani do të kenë shtratin e tyre. Në vend të tyre prindërit do mund t’i kthehen lavrës me shokët.

Gj akmarrje

Luftë mes dy fiseve: ngujohen 60 fshatarë HAS - Është ndoshta episodi më i rrallë i verifikuar deri tani mbi fenomenin e gjakmarrjes. Sikurse edhe apel i këtij rrënjëzëve, që kërkojnë presidentit të vendit shpërblim, pikërisht për t’i shpëtuar ngujimit të gjatë e sipas tyre - të paarsyeshëm. Kërkojnë një jetë të re duke lënë konfliktin dhe për këtë i duhet ndihma e shtetit, të pakët “me dhënie kredish”. Protagonistët - që pa dashur kanë zbuluar një tjetër anë tragjike të fenomenit të gjakmarrjes - janë rreth 60 fshatarë nga Qarri i Rrethit të Hasit. Si rezultat i një vargjesh të ndodhur midis dy fiseve, të gjithë tashmë janë të ngujuar. Jetë që prej dy vjet e gjysmë vazhdojnë të marrin frymë vetëm nga ditët e ngushta të kullave, ndërkohë që pulsi i mbiemrave të përmendur Mbiemri Rush i Bardhosh rreth në tri bërthama e gjakmarrjes. Për tragjikën e këtij episodi - për të përparë sido-mos në Veri të Shqipërisë - qëndron në faktin se gjakmarrja midis fiseve nuk është zhdukur dhe mendërhynjërën e organizuar të Drejtësisë. “Personat që kërren krimin janë denuar sipas ligjit në fuqi”, shkruajnë 60 të ngujuarit që tashmë ndjehen pa faj. Madje edhe apel drejtuar Presidentit Berisha shërish nuk i ka shpëtuar theksit kanunor: “Për persona që nuk janë fajtorë nga këta 60 vetë të gjëshet një rrugëzgjidhje”, është thirrja e të ngujuarve. E kuptojmë është dukur pa fund, 60 shqiptarët e vetë burgosur apelojnë dhimshëm. Ajo sa të kërkojnë shpënguljen nga kullat tyre shekullore apo tokat e të parëve. Që përveç trimërisë plot zakonëve të tjera të arti, s’kanë “harruar” të lidhë ende gjakmarrjen... Tashmë fenomeni është zgjeruar. Dhe të gjithë, për të ngujuar, për herë të pare kujtojnë se qenka i aftë gjishashte të tej drojë të lëshin më me gëzime masive edhe pronat e shtëpitë e lindjes. Një ankth i pafund, sikurse edhe zgjidhjet që mund të përdoren për të shpëtuar këtyre vdekjeve të paralajmëruara. Këtë herë zgjidhja e propozuar nga vetë protagonisti që qenë vërtetë e dhimshme, edhe pse pse tepër civile: “Presidenti, ndihmnam e ndërhart jetë dikur larg konfliktit”.

Katër shqiptarë heronj për hebrenjtë

TIRANE - Kanë vënë jetën e tyre në rrezik duke strehuar familje hebreje dhe tani - kur në të gjithë botën po përkujtohet 50 Vjetori i Fitore mbi Nazizmin - Izraeli ka nderuar me titullin më të lartë për qytetarët e huaj. Dekorata e lartë e këtyre heronjve shqiptarë ka qenë kontribuar me së shumti në ndihmën e hebrejve, që kërcënoheshin pa pushim nga agresorët nazistë. Ja emrat e të dekoruarve gjatë ceremonisë së djeshme: Bahrije Boinici, Hasan Hoti, Nora Imami dhe Zyra Kasapi. Dekoratat janë dorëzuar shqiptarëve nga Miriam Ziv, Këshilltare Ambasadorinë Izraeliane në Romë. Pamje nga ceremonia e djeshme (foto: REUTERS)

Sot nis Festivali

Pasditë ekrani “pushtohet” nga filmat TIRANE - Mund të quhet me plot gojën “festival i regjisoreve të rinj”. Është i vetmi Manifestim Kombëtar - synon i regjisoreve të rinj - që nga kamerat - qëndron mes të tjerëve regjisorë, të cilët janë për të parë në këtë lloj veshje dhe të emocionuar me shumë sukses për programin e udhëtimeve katedritor të filmit shqiptar. Sot pasdite pritet të fillojë QKFesti valë-10-të filmartistik, një nga eventet më të pritur të vitit. Janë 18 filma të këtij vitëve të fundit, nga të cilët 9 animuar, që do t’i nënshtrohen ligjeve të konkurrimit dhe bashkë me stafet e realizimit të tyre do të ndahen me çmime. Dita e sotme do të hape me në një eksopozitë së Filmit Shqiptar, një panoramë e kendshme fotografish ku janë fokusuar për 40 vjet secuenca nga të gjitha filmat që kanë shfaqur në ekran. Të drejtat e hapjes e kanë filmat më të vjetër. Kështu është filmi parë artistik “Fëmijët e saj” me regji të Hysen Hakani (1957) dhe “Zana dhe Mimi”, i parë filmi i animuar me regji të Vlash Droboniku (1975), që do të projektohen në ekranin e madh. Më pas u vijnë radhë konkurrence: “Ujku, ujku” dhe “Vdekja e kaltër”. Ar. Ca.

Njëzet lekundje të forta

Korçë, natë frike: një tërmet trondit qytetin KORÇË - Natë ankthi e frike për mbrëmë në Korçë e Pogradец. KORÇË - Natë ankthi e frike për mbrëmë në Korçë e Pogradec. Për orë të tera lekundje të shpeshta tërmeti - janë llogaritur rreth 20 të tilla - kanë shoqëruar ndërrimin e të hënës me mëngjesin e të martës. Goditja më e fortë - 4,5 ballë sipas shkallës Rihter - është regjistruar në orën 03.14. Epiqendra e tërmeteve, sipas informacionit të shpërndarë nga Instituti Sizomologjik, ka qenë në kufirin greko-maqedon, mes Bitolit dhe Florinës. Deri dje në mbrëmje nuk është njoftuar për fat të mirë asnjë dëm. “Lekundjet e tërmetit kanë filluar që rreth orës 22.00 të datës 8-të shpërndarë Gazetën Shqiptare Betim Muço, drejtor i Institutit Sizmiologjik - ato kanë vazhduar edhe pas orës 03.14 minuta, deri pas orës 04.00”. Goditjet janë ndjerë më tepër në Korçë, Pogradec e Bilisht ku njerëzit - veçanërisht ato të kateve të sipërme të pallateve - kanë zbritur jashtë të frikësuar. Por lëkundjet e tërmetit janë ndjerë edhe në shumz në të Shqipërisë, madje ajo është ndjerë dhe në Elbasan e deri në Tiranë. “Kufiri greko-maqedonas është i njohur si një zonë sizmologjike - ka treguar Muço - një tjetër tërmet akoma më i fuqishëm është verifikuar edhe në shtatorin e vitit të kaluar”.

Fituese një 17 vjeçare

Miss Durrësi 1995: policia bllokon grupin e TVSH DURRES - Miss-e dhe dhunë në qytetin e Durrësit. Ka ndodhur ditën e dielë në Pallatin e Sportit në Shën-M... Miss Durrësi Policia ka bllokuar punë zënisjet e TVSH, të hynë e të kryejnë punën e tyre, bllokimin e kameramanët. “Më pas ka dëguar të largohet, është marrë në telefon për është lëshuar pas pak. Arsyeja mbetet e pa shpjehueshme. Ndërkaq Misses vjeçëdhur bukuroshja 17 vjeçare Ermiona Lekbello.

Ligji i Shitblerjes

/Nis polemika pas vendimit të qeverisë: PR e PDD në sulm. Në shënjestër PD e PS

Qeveria vendosi Ja sa do shpërblehen veteranët e Luftës

Në faqen 3

NE BRENDSI

Sa kushon një shtëpi? Në faqen 3 “Kështunguvanë shekullun” Në faqen 3 Në gjyq gazetari i ZP Në faqen 3

GEZUAR BAJRAM KURBANIN

Komuniteti mysliman Shqiptar i uron të gjithë besimtarëve myslimanëve GEZUAR festën e BAJRAM KURBANIT. Urojmë që kjo festë të shndërrohet në Shqipërinë në një gëzim familjar. Në këto ditë të bukura e të gëzueshme myslimanët forcojnë më të besimin e tyre ndaj Zotit të Madhërueshëm e bashkojnë më shumë përkushtimin dhe nënshtrimin vetëm ndaj Zotit. Tradita e shëlqyer e besimtarëve e gjallëron jetën e njerëzve në këto ditë me vizita tek njëri-tjetri për të uruar festën, ky është një simbol i dashurisë dhe i vëllazërisë midis njerëzve që kultivon feja islame, kjo traditë e bukur i afron më shumë njerëzit dhe besimtarët midis tyre. E veçanta e kësaj feste është edhe se besimtarët myslimanë e drejtojnë vëmendjen e tyre këto ditë edhe në Mekën e shenjtë ku miliona myslimanë, nga të katër anët e botës, pa dallim ngjyre dhe race, të tërë të barabartë, kryejnë obligimin e tyre fetar, haxhillëkun. Një kongres i tërë i pa shembull i besimtarëve myslimanë, të cilët i bashkon devotshmëria dhe besimi i thellë ndaj të Madhit Zot. Edhe një herë urojmë gëzuar Bajram Kurbanin dhe lusim Zotin që çdo vit kjo festë të na gjejë gjithnjë e më mirë e më të lumtur. Komuniteti Mysliman Shqiptar