20/02/1997
Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Gazeta Shqiptare

20 shkurt 1997

"Vefa" lan hesapet me fajdet

Njoftim tronditës i Vefa-s, por presidenti i saj qetëson: "S'ka vend për panik, të gjithë do i marrin paratë" Studentët e Vlorës sot me Berishën: "Do vendosim për grevën" Dje kompania e Alimuçajt ka bërë njoftimin: "Kush ka nën 5 mijë USD, t'i marrë, më vonë kapitalet e mëdha" Financimi italian i thirrur nga Alimuçaj: "Deri më qershor do shohim nëse Vefa do ekzistojë akoma" Në faqen 3 Takime deri në mesnatë të studentëve vlonjatë me politikanët: "Pas takimit me Berishën do flasim me shokët" Në faqen 4

Kolapsi piramidave dhe skllavërimi politik i ekonomisë

Andrea Stefani Përsëri ekonomia në skandale të rërimit politik? Me rrënjë në skandalin më të thellë financiar në historinë e një populli, çliron politika nisur tër-dallosjen e tij shtetër për tallur me vendin më të varfër të Europës, duke eklipsuar vetë atë që e palli: krizën e skemave piramidale. Ekonomistët, financierët apo vetë ata që janë ndodhur në epi-qendër të skandalit “fajde”, ministri i financave apo guvernatori i Bankës së Shqipërisë, heshtin. Fjalën e ka politika që me cinizëm të skajshëm përsërit, si gjithmonë, të përfitojë në kurriz të një populli që i janë errur sytë nga tragjedia ku e lanë të bëjë politikanët që ai i ndërtoi dhe i votoi aq shumë. Përmbysja e skemave piramidale dhe kriza e gjithanshme e vlerave që po pason atë, është dhe një tjetër dëshmi shqiptare e sakrifikimit të ekonomisë për hir të politikës, një dëshmi se politika rrezikon të mbetet “në plan të parë” dhe se të rrënjët ekono- sisht nga dëshira e mirë - nuk kanë qenë të bazuara në llogari të sakta ekonomike. Por ky popull është tepër i drobitur nga dekadat e tranzicionit e pafundta për të pranuar edhe një tjetër aventurë, tepër i drobitur për të pranuar edhe një tjetër “më fal” nga politikanët e qeveritarët e tij. Por ndërsa Shqipëria jeton krizën më të thellë që nga përmbysja e komunizmit, kur rrugët dhe politika janë ndezur flakë, institucionet shkencore, ekonomike e financiare të vendit heshtin. Ndaj dhe mbi premtimet e sotme politike për zgjidhjen e krizës ngrihet një mjegull dyshimi, sepse askush nuk e di se mbi ç'mendim ekonomik bazohen formulat e ofruara. Akoma më tej, a do të na shërbejnë ato apo do na shtyjnë në një katastrofë të re. Sepse bëhet fjalë për ndoshta rastin më unikal të “patologjisë” financiare botërore: një popull ka falimentuar financiarisht dhe duhet kuruar. Përmasat e këtij varri të përbashkët financiar ende nuk ... roi dhe i totoi një dëshmi se politika vazhdon të mbetet „në plan të parë“ dhe se tërheq ekonomike të saj janë ende rudimentare. Por ndoshta pikërisht kjo katastrofë financiare e shkaktuar nga një mendim pa ekonomi, do t’i bëjë politikanët - qeveritarë dhe opozitarë - të kthejnë fytyrën dhe nga ekonomia duke i falur asaj pavarësinë që i takon, duke e çliruar nga prangat e diktatit politik. Hapi i parë dhe njëherazi tregues i emancipimit financiar të qarqeve politike shqiptare - në radhë të parë e atyre qeveritare - do të ishte shfaqja e vellos së misterit që vazhdon të mbulojë tragjedinë „fajde“. Sepse ndonëse shumë piramida kanë rënë dhe të tjera po tronditen, ende publikut nuk i është folur me gjuhën e shifrave. Ende nuk dihet sa para janë mësuar nga shqiptarët në piramidat që u laërtuan aq lavdishëm sa tërheqin horizontet. Por nuk dihet gjithashtu as edhe sa para kanë vjelur shqiptarët nga ky biznes që i bën dhe njëjtë europiane të besojnë në mrekullinë e vendit të shqiptarëve. Pa një bilanc të tillë, pa „përgjigjur“ tragjedinë e fajdeve në shifra, që nuk mund të kuptohet si duhet, pra dhe nuk mund të kurohet si duhet. Protestat masive në disa qytete, thuajse paralel me shpërndarjen nga bankat të parave të rrëmbyer „Populit“ dhe „Xhaferrit“ tregojnë se kjo e fundit është vetëm një zgjidhje e përkohshme. Përmasat e tragjedisë janë shumë më të mëdha. Janë edhe dhjetra mijëra të lidhur me „Gjallicën“, „Sudën“ apo „Grunjën“ etj. - Ahe nuk ka asnjë garanci se radhëve të tyre nuk do t’i shtohen të tjerë, - që presin një shpresë, një shpëtim. Kushdo të japë atë? Dënim më sot do ta fshijë vetën politikën, por koha është e mjaftueshme që realiteti në rastin më të mirë, politikanëve t’i premtojë të politikanëve nga një tjetër amik. Dhe kjo ose se premtojnë jashtë lojës politike e monetare, ose s’pse - parashikime më pas kushtojnë shumë, më tej, a do të ndëshkojë ato apo do na shtyjnë më unik në „patologjinë“ e financave e këtij varri të përbashkët financiar ende nuk dihen. Por të dhëna të pjesshme të bëjnë të besosh se ekonomisë shqiptare do t’i duhej të punonte 1 vit rresht - gjë që s’mund të ndodhë - vetëm për të dëmshpërblyer gjymtyrët viktima. Piramidat kanë krijuar ndaj klientëve një borxh shtet madh që nuk mund të shlyhet në një periudhë afatshkurtër. Ndoshta kurimi i pasojave të kësaj krize do të kërkonte edhe institucionalizimin e një organi të posaçëm - me specialiste vendas e të huaj - që do të merrej me „qeverisjen“ këtyre borxheve. Është po logjika ekonomike që duket se imponon nevojën e përdorimit të gjerë teknikave të disa teknikave, që nga kthimi i drejtpërdrejtë i parave e deri te lehtësirat fiskale, privatizimi apo ndoshta edhe marrja përsipër e një pjesë të këtij borxhi nga shteti nëpërmjet emetimit të obligacioneve me maturim afatgjatë. Por ulahti i saktë i formulës së shpëtimit mund të zbulohet vetëm pas reflektimit të plotë mbi të dhënat financiare të firmave, pasojave të katastrofës, si dhe reagimit të mjedisit makroekonomik ndaj tyre. Mungesa e transparencës dhe fshehja e të dhënave për shkak të rivaliteteve politike do të ish me pasoja të rënda. Cilat do të jenë zgjidhjet politike që mund të marrin shkallë nga kriza „fajde“, nuk mund të ndryshojë natyrën e një formule teknike të kurimit. Por kjo e fundit mund të zbulohet vetëm nga ekonomistët dhe jo nga politikanët. Tryeza politike mund të shtrohen apo përmbysen, por tryezat e specialitetit të ekonomisë, qofshin privatë ku të vetmet klientë, nuk duhet të presin „licencën“ e politikës. Sepse nuk është thënë se shpëtimi - që suksesi politik në Shqipëri, të ngrihet dobët mbi thellimin e shkaktimit ekonomik. E ndoshta dukja klinikave vërtetën, mendja ekonomike do ta ndihmojë që politika shqiptare të shmangë nga dënat e shpërpjesëtuara ku po vërshojnë rrezikshëm.

Njerëz para hyrjes së një ndërtese, në radhë.

Deng Xiaoping vdiq dje në moshën 93-vjeçare: Ishte reformator i Kinës

NGA BOTA Deng Xiaoping Deng Xiaoping vdiq dje në moshën 93-vjeçare: Ishte reformator i Kinës PEKIN - Të enjten, sipas orës lokale, Pekini njoftoi vdekjen e Deng Xiaopingut, i ciliësuar ndryshe edhe si “mbijetuar i madh”. Ka qenë një komplikim ... 11 syte 93 vjeçanët. Lajmi i vdekjes së Dengut është bërë zyrtar nga një letër e Partisë Komuniste. “Partia dhe qeveria njoftojnë me hidhërimin ndërrimin jetë të ...

Ishte reformator i Kinës

PEKIN - Të enjten, sipas orës lokale, Pekini shtoi vdekjen e Deng Xiaopingut, i cilësuar ndryshe edhe si “i mbijetuar i madh”. Ka qenë një këmbëllim i sëmundjes së parkinsonit, nga e cila lideri vuante prej kohësh, ajo që i mbylli këtë 93 vjeçari. letër e Partisë Komuniste. “Partia dhe qeveria njoftojnë me hidhërim ndërrimin jetë të Deng Xiaopinit”, kanë qenë radhët e para të letrës. Në faqen 11

Forumi: "Sot miting te "Ali Demi"

"Do përkujtojmë rrëzimin e diktatorit" Në faqen 2

PS lë bosh tryezën Shehu

Gjonecaj i vetëm në sallë PS lë bosh tryezën Shehu Berisha në Elbasan: "Faji për fajdet është i përbashkët. Do publikojmë emrat e qeveritarëve që depozituan në fajde" Në faqen 2

Fati Kampionatit vendoset sot

Në faqet 5-8

Fajdet mbi përvjetorin

SOT GJASHTË VJETORI Fajdet mbi përvjetorin Përkujtohet rrëzimi i Hoxhës TIRANË - Brohoritje, një statujë e rëndë, tepër e rëndë bronzi që shëmbej sikur të ishte një figurë kartoni dhe më pas shërbimi i brohoritjeve dhe mjegullat e policë që solidarizoheshin së bashku. Kjo ishte atmosfera e 20 shkurtit të gjashtë vjetëve më parë. Enver Hoxha më me fund është shembur dhe më pas është zhvendosur zvarrë deri te studentët e ngujuar në qeveri. Të gjithë stacionet televizive të botës, duke përfshirë edhe atë shqiptar, transmetuan pamjet e shtatores që bëhej ngadalë mbi sheshin e mbushur nga turma e protestuesve të ngazëllyer. Sot, Shqipëria e gjashtë vjetëve më pas kupton Shqipërinë e zjarrit të asaj natë. Shumë këto ka rrjedhur që atëherë, shumë nga pjesëmarrësit atë natë që ngjarja nuk janë më në Shqipëri, të tjerë, ndonëse më të rinj në front tani shërmimi ndëmbë edhe njerëz tjerë. Dukët sikur kanë harruar qëllimi i përbashkët i shumicës së vendit ishte demokracia, një fjalë aq shumë e përdorur (këtu) vendi “Lëviz-Demokraci” kjo paraqitje është brohoritur nga gjokset qindra mijëra njerëzve, të rinj e të vjetër. Akush - të paktën nga mendjet e ftohta - nuk besonte atëherë se rruga drejt një Shqipërie demokratike do të ishte e lehtë. Por këtu urrejtje, mungesë dialogu, frymë destruktive, demagogji dhe mashtrime askush nuk i parashikonte të këtij mase. Me siguri sot - po tu mos ishin dy mitingjet e paralajmëruara - shumat pak vetë do të kujtoheshin për atë ditë historike, kur shumica dërrmuese e shqiptarëve ishin bashkë duke brohoritur për një Shqipëri më të mirë. Sot, kujtimi i kushteve të bronzit të përmbysur figurën e diktatorit me siguri do të jetë vetëm një një prej qindra mijëra shqiptarëve e përpjetë nga tragjedia e fajdeve. Të ishte kohë tjetër do të ishte ndryshe. ta.bax.

Njerëz para sporteleve të VEFA-s

Forumi për Demokraci Në faqen 2

Policia thotë "Po". Grupimi fton për dialog Presidentin