LIBERALIZIMI I ÇMIMEVE VARFËRI E TERSHME E NJERËZVE KRYEMINISTRI YLLI BUFI DHE QEVERISE PLURALISTE Në fakt, urdhri dhe shokët e tij, të vjetër e të rinj, e demokratizmit, e proceset e demokratizimit, e qeveria pluraliste i ka paska filluar dhe e qeveris, tashmë në një fazë e me përmasa, që po ndjehen në lëkurë të njerëzve. Që nga 1 nëntori 2200 lekë më shumë e ma, persëri ata, të gjitha mallrat e lirë, por çmimet jo. Si ta ballojmë jetën? Me këto rroga që kemi ne shqiptarët? Më këto pensione? Më ketë shpërblime? Me këto të ardhura? Me këto pagë të ulëta? Kur ne kuptojmë, me të vërtetë, ç'është liberalizimi i çmimeve, na duket sikur po na hiqet toka nën këmbë. Çdo ditë ndjehet më rëndë. Bukë, vaj, sheqer, oriz, sapun, shërbime, gjithçka është bërë e papërballueshme. Dhe kjo po ndodh pikërisht në momentin kur qeveria pluraliste premtonte se do të qeveriste me drejtësi e me ndjeshmëri sociale. Shumë njerëz pyesin: a ka menduar kjo qeveri për jetën e qytetarit të zakonshëm? A ka menduar për punëtorin, pensionistin, nënën me fëmijë, të papunin? Apo liberalizimi i çmimeve është llogaritur vetëm si një veprim ekonomik, pa parë pasojat njerëzore? Shumë vetë e shohin këtë si një goditje të drejtpërdrejtë ndaj shtresave më të varfra. Dhe nuk është çudi që zemërimi është rritur. Njerëzit ndihen të pambrojtur, të braktisur dhe të mashtruar në pritjet e tyre. Kjo varfëri e tërshme e njerëzve nuk është më një frikë: është një realitet.

-JIDE DHE IDEOLOGJI MBI MARREDHENIEN SHQIPTARO SERBE/JUGOSLLAVE NUK MUND TA NDËRTOJNË UNITETIN ATA QË I VUNË MINAT ATIJ -JIDE DHE IDEOLOGJI MBI MARRËDHËNIEN SHQIPTARO-SERBE/JUGOSLLAVE Populli shqiptar të së paku 80 vjetëve të fundit ka mbetur peng i një qendrimi fillimisht të pakuptimtë, misterioz, të padeshifrueshëm ndaj serbit e serbisë, që më vonë erdhi e u bë i kuptueshëm dhe i padeshifrueshëm në tërësinë e vet. Nuk duhet harruar se në vitin 1912, në kohën kur po vihej rendi i ri politik, joshja serbe-jugosllave për shqiptarët ka qenë tejet e fortë. Këtë e bënte të mundur fakti se asokohe ne shqiptarët e dinim shumë pak për serbët. Perandoria osmane e kishte mbajtur popullin shqiptar larg serbëve duke mos e lënë të interesohej për atë popull, madje, duke mos i treguar asgjë për të. Të vërtetat për serbët asokohe ne i merrnim nga Europa. Dhe Europa, në përputhje me interesat e saj, i paraqiste serbët si popull trim, bujar, të sinqertë, heroik e martir. Kur ne dëgjonim se serbi kishte luftuar kundër turkut për 500 vjet, pa dyshim e adhuronim, sepse kishim një traditë të tillë. Dhe mund të thuhet se me ngritjen e jugosllavizmit populli shqiptar e adhuronte serbin si njëlloj siç adhuronte shqiptari sovjetik Bashkimin Sovjetik, madje ndoshta më fort. Shqiptarët, duke mos ditur asgjë për serbin, kishin nevojë të dinin gjëra të bukura për të. Prandaj lexonin me endje për popullin serb çdo gjë që shkruhej prej letërsisë së tyre, që lexohej shumë në Shqipërinë e pasçlirimit. Ato krijime letrare ngjallnin simpati e admirim për këtë popull. Gjithandej dëgjoje admirim për ta. Veprat e Andriçit qenë përkthyer që herët në gjuhën shqipe, dhe vjersha "UNË KAM NJË AHDHËT" [?], së cilës i kishin thënë muzikë dhe e bënin këngë, u bë shumë e përhapur. Së fundi, mjaftonte të dëgjoje me ç'furí qarkullonte romani i shkëlqyer i Ivo Andriçit "URA MBI DRIN". Si në prozë, ashtu edhe në poezi, njeriu serb paraqitej si hero. Edhe kur ishin në pozita të dyshimta, serbët e ngrinin figurën e tyre. Romani "Këngë" i Oskar Daviços e shfaqte njeriun serb të tillë. Tregohej si popull i duruar, i urtë, heroik, i mençur, por kurrsesi i lig. Mjafton të kujtojmë edhe poezitë e Vasko Popës. Megjithatë, për çudi, asgjë prej këtyre veprave nuk e paraqiste njeriun serb pa cilësi të dyshimta morale. Përkundrazi, pothuajse gjithmonë personazhet serbe qenë me mangësi. Sidoqoftë, ne i adhuronim. Kjo ishte e kuptueshme për ne. Dikur kishim luftuar kundër turkut, tani po qenkëshim edhe ne një popull i tillë, i kulturuar. Këto krijime letrare qenë një lloj iluzioni për ne, një lloj parajse morale që popujt e vegjël e kërkojnë kur janë të shtypur. Të tjerët na kishin treguar se serbët qenë të tillë. Dhe ne e besonim. Mirëpo, ngjarjet historike, sjellja e tyre ndaj shqiptarëve, dhe më në fund ideologjia që i mbështeste këto sjellje, e rrëzuan këtë iluzion. Tani ne dimë se unitetin nuk mund ta ndërtojnë ata që i vunë minat atij.

POPULLI PO PRIJPET GJER NË KOCKE PËRSE KISAJ RADHE HESHT PS-JA I revoltuar para mjerimit e çmimit — arriti partisë së tyre komunistët! — Hoxha sedri dy ditë kështu! — Janë gjësend i së kaluarës? — Ballë për ballë me shqiptarët e çoroditur nga kjo shkretëti! — A thua të përmbysësh socializmin që e quajte triumf dhe po ecën nëpër rrugëtim si të çon? — Të kthehesh tek froni, tek emri ynë, tek shkretina e tashti — Kjo ditë e djeshme, shokë, një tmerr i ngrirë. Sa një njeri duke fryrë e thithur, sa një dritë e rrëmbyer nëpër duar, sa një zë që ka humbur nëpër rrugë. Të thuash se jemi më 100 vjet këtej e s'jemi. Të flasësh për socializmin dhe të mos kesh bukë. Të flasësh për partinë dhe të mos kesh njeri. Të flasësh për moralin dhe të mos kesh turp. Të flasësh për popullin dhe ta lësh të ngrijë. Kjo është ajo që njerëzit e ndjejnë sot dhe për këtë pyesin: përse hesht PS-ja? E para, logjika popullore votat e pesëmuajve i ka shpallur të pavlefshme. Nëse PS-ja s'don që në duart e veta të bëjë edhe këtë gjë të dytë, minimumi i një force politike është të dalë e të thotë një fjalë. Jo për të mbrojtur veten, por për të qetësuar njerëzit. Heshtja e sotme nuk është mençuri. Heshtja në këtë situatë është faj. Heshtin dhe meqë heshtin, njerëzit fillojnë të mendojnë se socializmi i tyre ishte një mashtrim i madh. Se sakrificat e popullit qenë përdorur për një kastë. Se vuajtjet e sotme janë lënë mbi shpinën e atyre që nuk kanë faj. Kjo heshtje i jep forcë dyshimit dhe dyshimi i çon njerëzit në urrejtje. Partia Socialiste mund të ketë një mijë arsye për të mos folur. Por populli ka vetëm një arsye për të kërkuar përgjigje: po vuan. Dhe kur një popull vuan, ai s'pret dot kalkulime të zyrave. Ai do një fjalë, një shenjë, një qëndrim. Madje edhe një ndjesë. Nëse kjo heshtje vazhdon, ajo do të lexohet si pranim. Si pafuqi. Si mungesë përgjegjësie. Dhe atëherë nuk do të jetë vonë vetëm për PS-në, por për gjithë klimën politike të vendit.

PËRFORCUESI I KANALEVE TELEVIZIVE ITALIANE BËRËNË PUHIT TË VJETËR NË FUNKSIONIM Lezhës i kalon te jeta mjaft me afër i tashësi për veç pozicionit gjeografik, i porsa nga natyra ndodhet hidror e detit. Veres, siç duket, ka sjellë edhe diçka. Të paktën para dukjes së qeverisë së demokratëve shqiptarë, për muaj disa me shpërndarë, në Lezhës ka bërë dritë. U fol shumë se qeveria e vendit qe me shpejtësi do ta bënte rrjetin të aftë, por me ngritjen e qeverisë dhe me ardhjen e drejtuesve të rinj, kjo punë mbeti e pambaruar. I gjithë problemi qëndronte te përforcuesi. Përforcuesi është aparati që bën të mundur kapjen e valëve televizive italiane. Për qytetarët e Lezhës, kjo nuk ishte thjesht çështje argëtimi. Ishte edhe dritare informacioni. Për këtë arsye mungesa e tij u ndje fort. Në ditët e fundit, sipas redaksisë sonë, është vënë në funksionim një përforcues i ri. Kjo ka bërë që shumë familje të shohin sërish programet italiane. Megjithatë, mbetet për t'u parë nëse funksionimi do të jetë i qëndrueshëm dhe nëse mbulimi do të jetë i plotë. Shpresojmë që ky të mos jetë një zgjidhje e përkohshme, por një hap i parë për përmirësimin e mëtejshëm të shërbimit.

Intervistë me poetin dhe publicistin e njohur RUDOLF MARKU Në numrin e ardhshëm: Intervistë me poetin dhe publicistin e njohur RUDOLF MARKU

BOTOHET NE LEZHE Viti IV i botimit, E Përjavshme Nr. 44 (188) BOTOHET NË LEZHË ALPS-STARF TIRANË

Kryeredaktori «Koha Jonë»