Këto ditë pyetja u bë vend i qerthullit me atëriq e gazetarë që vijnë në Tiranë, nga Shkupi, Zagrebi, Beogradi e Athina. Korespondentë e reporterë të radios, televizionit e gazetave perëndimore kanë filluar që të vijnë në Shqipëri. Këto janë ditët e para të një profesioni deri dje të panjohur. Kjo, që deri më sot nuk ka qenë? Ku e di? Do të mësojmë së shpejti. Vite me radhë Shqipëria ka qenë e mbyllur për mediat e huaja. Vetëm ndonjë vizitë e rrallë, e organizuar e kontrolluar, arrinte të sillte në Tiranë ndonjë grup të vogël gazetarësh. Ata shoqëroheshin, kontrolloheshin, drejtoheshin e pothuajse edhe orientoheshin se çfarë duhej të shihnin e çfarë duhej të shkruanin. Në këtë kuptim, Tirana ka qenë ndoshta kryeqyteti i vetëm i botës pa gazetarë të huaj. Tashmë kjo po ndryshon. Janë ditët kur në Shqipëri po hyjnë mjaft përfaqësues të shtypit të jashtëm. Ngjarjet e fundit, zhvillimet politike, lëvizjet shoqërore dhe interesimi i madh që po zgjon vendi ynë i kanë sjellë në Tiranë. Por infrastruktura mungon. Nuk ka zyra shtypi, nuk ka qendra informacioni, nuk ka telefon të besueshëm, nuk ka teleks, nuk ka faks, nuk ka kushte pune. Gazetari i huaj endet duke kërkuar një lidhje telefonike, një informacion zyrtar, një intervistë, një përkthyes. Ai ndesh me mbylljen, me mungesën e përvojës, me mosbesimin. E megjithatë ata vijnë. Sepse Shqipëria po bëhet lajm. Dhe Tirana, që ka qenë i vetmi kryeqytet i botës pa gazetarë të huaj, po mëson më në fund të jetojë me ta.

Më datën 25.1.1991, qyteti i Cërrikut u përfshi nga një valë trazirash. Sipas njoftimeve të para, turma të rinjsh dhe banorësh dolën në rrugë dhe u drejtuan ndaj objekteve shtetërore. U dëmtuan ndërtesa publike dhe u shënuan përplasje. Gjendja u tensionua gjatë gjithë ditës. Banorë të qytetit shprehin pakënaqësi të forta për mungesat, për gjendjen ekonomike dhe për mënyrën se si po trajtohen kërkesat e tyre. Lajmet që vijnë nga terreni flasin për lëvizje të shumta dhe për një situatë të paqartë. Autoritetet kanë ndërhyrë për të vendosur qetësinë. Ende nuk dihet bilanci i plotë i dëmeve dhe as numri i të ndaluarve. Ngjarja e Cërrikut është një nga shenjat më të forta të krizës së thellë që po kalon vendi. BESNIK MUSTAFAJ

NËPËR LABIRINTHET E EKONOMISË SË TREGUT Po le ta zëmë, Këlcyrë, e organizon, a vret, a shet, a fiton, a humbet? Apo ka nevojë për një kuadër ligjor, për liri veprimi, për përgjegjësi e rrezik? Fjala biznes është e re në fjalorin tonë të përditshëm. Për shumë kohë, ndërmarrja ekonomike ka funksionuar sipas skemash të ngurta administrative. Drejtori priste urdhrin, plani caktonte gjithçka, tregu nuk pyetej. Tani po flitet për iniciativë, për fitim, për konkurrencë, për partnerë, për kontrata, për risk. Kjo kërkon mendësi tjetër. Kërkon llogari tjetër. Kërkon njerëz që dinë të blejnë e të shesin, që dinë të bëjnë bilanc, që dinë të masin kërkesën, të ndjekin koston, të mbajnë përgjegjësi. Në ndërmarrjet tona kjo kulturë mungon ose është shumë e dobët. Ka drejtorë që nuk dinë si të negociojnë, ekonomistë që nuk guxojnë të vendosin, administrata që e mbyt çdo nismë. Pa ndryshim të thellë të kësaj mënyre të menduari, fjala biznes mbetet vetëm një slogan. Në ekonominë e tregut nuk mjafton urdhri. Duhet ide, shpejtësi, informacion, guxim dhe përgjegjësi personale.

LIDHUR ME SHKRIMIN “PLENUM E ENVERISTËVE TË APARATIT” Në përgjigje të reagimeve të lexuesve dhe të disa institucioneve, redaksia sqaron se shkrimi i botuar me këtë titull kishte për qëllim të denonconte frymën konservatore dhe pengesat që po i bëhen proceseve demokratike. Nuk ka qenë synimi ynë të godasim pa dallim individë apo të nxisim keqkuptime. Gazeta mbetet e hapur për debat dhe për saktësime, kur ato janë të nevojshme. Çdo kritikë e argumentuar do të merret parasysh. Në këtë kuadër, redaksia rithekson se qëndrimi i saj është në mbështetje të pluralizmit, të hapjes dhe të reformave demokratike.

Disa qindra vetë u mblodhën para shtëpisë së një funksionari lokal dhe kërkuan arrestimin e tij. Turma thërriste kundër abuzimeve, padrejtësive dhe privilegjeve të vjetra. Njerëzit kërkonin që ai të mos mbrohej më nga posti, por të vihej përpara ligjit. Në qytet u përhapën fjalë të shumta e të turbullta, por kërkesa kryesore mbeti e njëjtë: jo hakmarrje personale, po drejtësi. “Nuk e vrasin, e kërkojnë të prangosur” – kështu e përshkruanin banorët gjendjen. Kjo frazë u bë shprehja më e qartë e zemërimit qytetar dhe e dëshirës për t’i dhënë fund pandëshkueshmërisë.

ENGLISH: RILINDJA DEMOKRATIKE - Newspaper of the Democratic Party of Albania. No. 7, Saturday 26 January 1991, first year of publication, 5 lekë. 'Tirana – the only capital in the world without foreign journalists': the article says that Albania had long been closed to foreign media and that only now, amid political changes, correspondents are beginning to arrive in Tirana, though they still face a lack of information infrastructure and openness. 'Yesterday in the city of Cërrik': reports unrest and damage in Cërrik on 25.1.1991, linked to deep economic dissatisfaction and a tense social situation. 'They do not want to kill him, they want him in handcuffs!': describes a crowd demanding the arrest of a local official, insisting on justice rather than revenge. 'Business in economic enterprises': reflects on how the concept of business is new in Albania and how economic enterprises must adapt from administrative command to market logic. 'Clarification': the editorial board explains the intention of a previously published article and reaffirms support for pluralism and democratic reforms. ITALIANO: RILINDJA DEMOKRATIKE - Giornale del Partito Democratico d'Albania. N. 7, sabato 26 gennaio 1991, primo anno di pubblicazione, 5 lekë. 'Tirana – l'unica capitale del mondo senza giornalisti stranieri': l'articolo afferma che l'Albania è stata a lungo chiusa ai media stranieri e che solo ora, nel mezzo dei cambiamenti politici, i corrispondenti cominciano ad arrivare a Tirana, pur trovando ancora una forte mancanza di infrastrutture informative e di apertura. 'Ieri nella città di Cërrik': riferisce disordini e danni a Cërrik il 25.1.1991, collegati a una profonda insoddisfazione economica e a una situazione sociale tesa. 'Non vogliono ucciderlo, lo vogliono ammanettato!': descrive una folla che chiede l'arresto di un funzionario locale, insistendo sulla giustizia invece che sulla vendetta. 'Il business nelle imprese economiche': riflette sul fatto che il concetto di business è nuovo in Albania e che le imprese economiche devono adattarsi passando dal comando amministrativo alla logica di mercato. 'Chiarimento': la redazione spiega l'intenzione di un articolo precedentemente pubblicato e riafferma il sostegno al pluralismo e alle riforme democratiche.