Vëzhguesi i parlamentit Gjatë seancave të gjata në mëngjes dhe mbasdite të këtyre ditëve, u shqyrtuan të gjitha dispozitat kryesore kushtetuese që kishin mbetur. Për secilin nen dhe nënipikë të tyre u bënë diskutime, herë-herë kundërshtuese, nga grupet parlamentare. Deputetët sugjeruan plotësime dhe redaktime për shumicën e neneve si ai për organet e larta të pushtetit shtetëror, kompetencat e presidentit, komisionet e përhershme dhe të përkohshme të Kuvendit Popullor, radiotelevizionit dhe mjetet e informacionit zyrtar, imunitetit të deputetit etj. Me gjithë diversitetin e mendimeve, herë pas here deputetët gjetën gjuhë të përbashkët. Kjo u vu re si nga toleranca e diskutimit ashtu edhe nga që shpesh gjatë votimit deputetët ishin të një mendjeje. Gjatë seancave pati edhe ndërprerje të rendit të ditës për disa probleme specifike si ai për informimin e ngjarjeve të Lezhës dhe Shkodrës apo për hartimin e një rezolute për problemin e Kosovës. Pasi u miratua edhe neni 45-të i fundit i këtij kapitulli dispozat kryesore nga disa deputetë si F. Abdiu etj., u bënë sugjerime që kushtetuta e 76-ës të mos shfuqizohej plotësisht. Disa nga deputetët e PD-së nuk ishin dakort me këtë mendim. Z. Sali Berisha në lidhje me këtë çështje theksoi se ky çast është moment historik sepse në shek[?]peutemi me një kushtetutë që përligjte sundimin monopartiak dhe shkelte të drejtat e njeriut.

RAMIZ ALIA ZGJIDHET PRESIDENT - Fiton me 68.8 përqind të votave. - Deputetët e PD-së, nëpërmjet kritikave, i bënë thirrje z. Ramiz Alia të kontribuojë që të mos përsëritet e kaluara. Dje, Kuvendi Popullor i zhvilloi punimet në orën 9.00. Seanca u hap me leximin e formulës së betimit të Presidentit. Ajo u aprovua me shumicë votash. Gjithashtu u miratua edhe komisioni për hartimin e kushtetutës. Pika e dytë e rendit të ditës ishte zgjedhja e Presidentit. Z. Xhelil Gjoni në emër të 30 deputetëve të PPSH-së propozoi si kandidaturë zotin Ramiz Alia, duke e vlerësuar atë me superlativa. Ndërsa z. Ahmet Kamberi në emër të 31 deputetëve të PPSH-së, propozoi z. Namik Dokle pa i bërë ndonjë koment figurës politike të këtij kandidati. Rreth të dy kandidaturave diskutuan më tepër se 40 deputetë të PP-së dhe PD-së. Ndryshe nga seancat e tjera të këtyre ditëve, deputetë të veçantë të të dy grupeve parlamentare ishin mjaft të kundërt. Kjo u shpreh në mendimet dhe vlerësimet që bëri secila palë për figurën politike të Ramiz Alisë dhe rolin të tij në proceset e demokratizimit në Shqipëri. Duhet thënë se të disa deputetë të veçantë të të dy grupeve u vunë re kapërcime të panovojshme ekstreme si në drejtim të mbivlerësimit të Z. Alia, si politikan e burrë shteti, ashtu edhe përpjekjeve të disa deputetëve që kishin hedhur firmën për të propozuar Ramiz Alinë si president (përveç Z. Dritëro Agolli) nuk i bënë një analizë realiste karrierës politike të kandidatit të tyre. Ata nuk u përpoqën aspak që të shpjegojnë, qoftë dhe sipas pikëpamjeve të tyre, përgjegjësinë në e kryetarit të shtetit dhe të PPSH për katastrofën ekonomike e rrënimin shpirtëror ku jemi zhytur. Propozoi një kryetar shteti në një epokë të re dhe secili me të drejtë do të shpresonte që pjesa e kalbur e të kaluarës të hidhej tej. Por kjo nuk u bë. Prej deputetëve të PP-së, Ramiz Alia u vlerësua sipas praktikës 46-vjeçare si supermen i pagabueshëm duke harruar shkatërrimin që po përjetojmë. Madje edhe kandidatura tjetër e N. Dokles që ishte e befasisme dukej sikur qe vënë për ta bërë më të besueshme absolutitetin e Ramiz Alisë. Ndoshta ky fillim dhe përçaktimet e ngurta të deputetit R. Peshkëpia, që diskutoi i pari, ndikuan te disa deputetë që folën më pas. Sidoqoftë deputetët e PD-së, kush më shumë e kush më pak, për aq sa premtonte koha, i bënë një analizë të kaluarës së tij me qëllim që në rolin e presidentit ... ... një program të qartë demokratik, ai u mundua të mbajë ekuilibrin por, nuk e arriti deri në fund. Tani ai mund ta udhëheqë popullin vetëm në qoftë se distancohet nga Partia e vet. Prej Zotit nga se R. Alia i përcolli ngjarjet në Shqipëri me një detyrë të dyfishtë. Ai e mori detyrën e kuriozitet duke mos qenë i çliruar vetë. Populli tregoi tolerancë, por meritë kanë dhe Partitë dhe Partia Demokratike. Kësisoj Presidenti i ngarkohen meritat dhe fajet nga ai që në këtë moment historik u gjend midis konservatorëve dhe pseudodemokratëve. Në këtë kohë të vështirë, personi që pranon kandidaturën për President, më shumë se ndërohet, e nderon këtë vend të rrënuar. A ja jep ai votbesimin vetes? Sepse nga kredisibiliteti i këtij personi varet kredibiliteti i vendit. Ai duhet të çlirohet nga trysnia e konservatorizmit. Ne jemi një republikë parlamentare - tha midis të tjerash Besnik Mustafaj. Mendoj se është e vështirë që të gjëjmë një figurë ideale, por çdo zgjidhje e gabuar nuk do të na çojë në patinë Napolon Roshi pohoi se pakkush mund t'i mohojë meritat e Ramiz Alisë. Deri në momentin e 10-të ai luajti një rol të ... ... nuk është bërë në ndonjë vend tjetër. Ne do të donim që R. Alia të ishte Gorbi i Shqipërisë, tha ndër të tjera Z. Gramoz Pashko, por ai nuk e arriti këtë dhe deklaroi se te ne nuk do të ketë pluralizëm, pronë private dhe se do ta vazhdojmë rrugën që kemi ndjekur. Është mirë që ai të përcaktojë drejtë se nga vjen dhe ku shkon. Z. Neritan Ceka bëri lidhim midis iniciatorit të demokratizimit që është vetë populli dhe iniciatorit të liberalizmit të PPSH-së që është R. Alia. Por edhe ky liberalizëm nuk u bë i plotë. Tani përendojnë koha e figurave dominuese. Këtë të drejtë do ta luajë parlamenti. Deputetë të tjerë të PD, si Arben Demeti, Pjetër Arbnori, Bashkim Kopliku dhe Emanuel Heba, analizuan veprimtarinë e Ramiz Alisë dhe i bënë thirrje atij të punojë për të mos u përsëritur më e kaluara nën diktaturë. Më pas u kalua në votimin e kandidaturave për presidentin e Republikës. Me votimet e fshehta, zoti Ramiz Alia fitoi 68.8 për qind të votave, ose mbi dy të tretat e votave duke u zgjedhur kështu president i Republikës së Shqipërisë. [Tekst i prerë, i palexueshëm në pjesën e dukshme.] ...çila palë për figurën politike të Ramiz Alisë dhe roli u vunë re kapërcime të nevojshme politikan e burrë shteti, absolutizimit të rolit të tij në fatet e vendit ashtu edhe në vlerësimet kategorike përmes disa figurave të pa gjetura mirë për përcaktimin e të kaluarës së tij. Kjo klimë e ashpër e diskutimit është e shpjegueshme. Dihen tashmë faktorët që ndajnë mendimet dhe pikëpamjet e secilës palë. Por brenda në sallën e Kuvendit ndikohej edhe diçka tjetër. Deputetët [vazhdon sipër faqes]. ...aktimet së tij me qëllim që në rolin e presidentit R. Alia të kontribuojë që të mos të përsëritet e kaluara. Demokratizimi te ne nisi si pasojë e frymës demokratike që lindi në botë, tha midis të tjerash Z. Azem Hajdari. Z. Alia, ka ndikuar që ta zbutesë pozicionin e ngurtë të PPSH-së në këtë proces, por gjithsesi eci ngadalë. Në kohën kur u hodhën parrulla të tmerrshme për PD-në dhe u krijuan shoqata pa ... shprehjes së lirë të mendimit, të etikës demokratike dhe pavarësinë e shokut-shokut, që të mos ketë zgënjime në rrugën që po ndjekim. Duhët zgjasë më tej. Seanca solemne u hap në orën 17.00. Kryetari i Kryesisë së Kuvendit Popullor, Kastriot Islami, shoqëroi në parlament presidentin Ramiz Alia, i cili bëri betimin para Kuvendit Popullor. Pasi u këndua himni Kombëtar, zoti Ramiz Alia mbajti fjalën e rastit. GENC TIRANA

- Nga fjala e deputetit Sali Berisha - Të nderuar deputetë! Partia Demokratike, besnike e parimeve të veta demokratike, sot nuk paraqet kandidaturën për president, jo se nuk e dimë se zgjedhjet e sotme nuk janë ato cilat pret populli ynë në këto caste pothuaj dramatike që po kalon. Por PD nuk paraqet kandidatë sepse ajo në zgjedhjet e 31 marsit pati një fitore jo të plotë. Prandaj ajo duke qëndruar larg çdo forme koalicioni apo të ngjashëm me të, zotohet se do të vazhdojë luftën dhe përpjekjet e saj gjithnjë me mjete dhe metoda demokratike deri në vendosjen e demokracisë së vërtetë në Shqipëri, të cilën për bindjet e PD mund ... SH, të gjitha këto dhe faktorë të tjerë bëjnë që asnjë nga kandidaturat e paraqitura nga PPSH, as edhe të tjera që kjo parti ... ta realizojë vetëm programi i saj dhe ajo parti që me politikën e vet i solli vendit krizën e rëndë politike, sociale dhe ekonomike që po përjeton. Trashëgimia e rëndë, praktikat dogmatike që zbaton, inkoherenca e programit të PP-së mund të ngarkojë, nuk do të mund të justifikojnë shpresat e sotme për demokraci. Historia tani këtë mision ia ka besuar Partisë Demokratike dhe opozitës shqiptare. Faleminderit!

(Namik kundra vctes) Kur Ahmet Kamberi, (ish - ministër shëndetësie, propozozi në emër të 31 deputetëve kandidatin e dytë për president, Namik Doklen, të gjithë të pranishmit në sallë, deputetë e të ftuar, e morën për një shaka qesharake dhe e pritën me të qeshur. Madje edhe kur vetë Namiku deklaroi me shkrim se pranonte kolltukun presidencial, prapë nuk e mori njeri seriozisht. Humor i zakonshëm i PP-së në raste të këtilla. Po kur përfundoi votimi dhe Namik Dokle mori vetëm dy vota (dhe këto me siguri nga PD-ja, siç shpreblim për “Zërin...” e së vërtetës), ndërsa të 30 deputetët që e propozuan votuan kundër, kjo i kalonte përmasat e një shakaje. Shumica e kuptuan që kishin të bënin me një lojë të PP-së, po mbetet e paqartë pse u zgjodh pikërisht Namiku si kloun në këtë shfaqje elektorale? Të tallen me kryeredaktorin tënd, është e drejta jote, po të tallesh me parlamentin dhe me krejt popullin, që të ndjek nëpërmjet televizionit, kjo ndik ... Edhe unë s’di ç’them! Se mos është shaka e parë që bën PP-ja! ZYMBYL HASANI

I nderuari Kryetar, Të nderuar deputetë; Të trupit diplomatik; Të dashur miq e të ftuar, Kuvendi Popullor më ngarkoi një detyrë me përgjegjësi shumë të madhe përpara popullit e zotërinj I nderuari Kryetar, Të nderuar deputetë; Të trupit diplomatik; Të dashur miq e të ftuar, Kuvendi Popullor më ngarkoi një detyrë me përgjegjësi shumë të madhe përpara popullit e ... roj se kurrë nuk do të më mungojnë as vullneti, as gatishmëria, as vendosmëria për t’ia dalë mbanë kësaj pune, në kryerjen me sukses të së cilës shpresoj të kem kurdoherë ndihmën tuaj konstruktive, përkrahjen dhe solidaritetin e popullit. Sesioni i parë i kësaj legjislature të Kuvendit Popullor është pasqyrë e klimës së re demokratike pluraliste të krijuar në vend pas zgjedhjeve të 31 marsit. Ai po vendos gurë themelesh, po zgjedh e ka për të zgjedhur çështje me rëndësi kapitale për të ardhmen e vendit e të shtetit tonë. Populli më të drejtë shpreson se aktet parlamentare që dalin nga ky kuvend do të çojnë në vendosjen e rregullit dhe në funksionimin e një jete politike të qytetëruar; në respektimin e vlerësimeve dhe të ardhmen; në ristrukturimin e thella ekonomike dhe në një reformë të gjithanshme të tërë veprimtarisë brendshme e të jashtme të vendit. Unë gjithashtu jam plot shpresë që Kuvendi Popullor, si i vërtetë edhe praktikë e këtyre ditëve, do të shndërrohet në një tribunë të funksionimit shembullor të pluralizmit politik, të ... [fjalë të palexueshme] ... një ngjalljen e frymës optimiste për të shprehjes së lirë të mendimit, të etikës demokratike dhe të tolerancës karakteristike për njerëzit me kulturë. Atdheu ka nevojë për mendjet, punët dhe kontributin e të gjithëve. Të bashkojmë vlerat në funksion të tij, të debatojmë lirshëm në të mirë të tij, të marrim vendime që shprehin vullnetin e tij e të mos kursejmë as energjinë e fundit për t’ia bërë jetën popullit sa më të bukur. Shqipëria kishte nevojë për një parlament pluralist. Sot ajo ka nevojë për një parlament pluralist të integruar, ku të kovergojnë interesat e tij themelore dhe të vuloset demokracia popullore. Këtu e kërkojmë interesat e atdheut. Ne kemi përpara rrugë të gjata. Në këtë rrugë na bashkojnë aspiratat e popullit, dëshira për të bërë Shqipërinë një vend ku ekonomia e kultura e përparuar, jeta demokratike e shteti ligjor të ecin në një hap. Le të punojmë bashkërisht, në frymë konstruktive, duke respektuar mendimet dhe pavarësinë e shokut-shokut, që të mos ketë zhgënjime në rrugën që po ndjekim. Duhet vetëm i shëndoshë, frymë mirëkuptimi e unitet për të zgjidhur detyrat që kemi përpara. Asnjë forcë politike, asnjë organizëm shtetëror, nuk mund t’i zgjidhë vetëm ato. Flas për të ardhmen që na pret, duke mos pasur as më të voglin iluzion për momentin e vështirë që kalojmë, si në pikëpamje ekonomike, ashtu edhe në atë politike. Të gjithë jemi të vetëdijshëm për këtë. Por i kemi mundësitë, ashtu siç e kemi për detyrë, të mos e lëmë këtë gjendje të zgjasë më tej.

- Informacion...politik i ministrit - Jo vetëm deputetët, por i gjithë populli priste që ministri i Brendshëm, zoti Gramoz Ruci, të thoshte një fjalë në Kuvend. Dhe ja, kaluan ditë e javë e më në fund vendosi (ose vendosën të tjerët për të) që të fliste. Ministria e Punëve të Brendshme mashtron Këshillin Presidencial e u orvat të mashtronte dhe gjithë opinionin shoqëror të brendshëm e të jashtëm me variantin e saj të trishtimit të ngjarjeve tragjike të Shkodrës. Gënjeshtra u përplas në fytyrë asaj edhe në Kuvendin Popullor, madje nga një komision pluralist. Pritej që Ruci të gjendej në siklet, të bënte autokritikë, të bënte një analizë. Por nuk ndodhi asgjë nga këto. As që i përmendi fare Gramoz Ruci ngjarjet e Shkodrës, sikur këto të mos ekzistonin, sikur ato të ishin një ëndërr e keqe e parë prej tij e për të cilën ai nuk kishte pse të fliste të tjerëve. Siç duket ministri i Brendshëm qëndron ende në va- riantin e gënjeshtrës të servirur nga Ministria e Brendshme për ngjarjet e Shkodrës. Heshhta flet më tepër se një fjalë të tillë. Punë për të, Por populli nuk mund të harrojë se variant i Ministrisë së Brendshme, në thelb, përligj vrasjet në Shkodër dhe merr në mbrojtje vrasësit. Heshtja e zotit Ruci, në këto rrethana, dëshmon se ai ka vepruar me vetëdije për sa më sipër, pra për të fshehur të vërtetën e masakrës së Shkodrës, por ajo që të tjerët vëmendjen është ajo që të tjerët thonë në opinionin objektiv. Ajo kërkon të largoje vëmendjen e opinionit shoqëror të revoltuar, të forcave politike opozitare, përballë asaj Shkodrës, të vrasjeve ndaj popullit të qëndron ende variantet politike të qellimshme, ngjarjet tragjike të saj, të quhen të mbyllura me kaq. Ajo synon të pamundërojë. Ministri i Brendshëm, zoti Ruci, i paraqiti deputetëve dhe gjithë vendit një ekspoze lidhur me disa ngjarje të rënda të zhvilluara më 25 dhe 26 prill në Shën Gjingj e Lezhë. A duhen ta besojmë si të mirëqenë këtë rradhë variantin e paraqitur prej tij? Nëse u tentuan të shërbejnë gënjeshtra si e vërtetë, zyrtarist e hapur, një herë në herë, kur i del boja autorëve të saj, ata as sulkuen, as turpërohen, as kërkojnë ndjesë, as bëjnë autokritikë, ç’garanci ka se nuk vazhdohet edhe më tej me mashtrime? Për më tepër as televizionin shqiptar më tepër është televizion shqiptar «nuk pati kohë» apo mundësi që të filmojë për dy ditë radhazi zbardhjet e diskutimit të zotit Ruci, turmat vandalde të irrituara për të identifikuar kështe turmën apo edhe vandalezimet e saj në kohën e kryerjes së tyre. Televizioni shqiptar tashmë kishte mundësi të plota për t’i dhënë spektatorit të gjitha të vërtetat e ... [teksti i prerë]. (vijon në faqen 2)

...çila palë për figurën politike të Ramiz Alisë dhe roli të tij në proceset e demokratizimit në Shqipëri.